
局米旁大师教言集MP200中观庄严论疏.意乐文殊上师教言
13-1-1a
中观庄严论疏.意乐文殊上师教言
所说序分
第一作者
༄། །མདྷྱཱམཀཱལཾཀཱརསྱབིབྷཱ་ཥིཏམཉྫུགྷོཥགུརྭཱམོདསྱཱགམནཱམབིཧརཏིསྨ།།༄༅། །དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་རྣམ་བཤད་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་དགྱེས་པའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།

中观庄严论疏·意乐文殊上师教言
所说序分
第一作者
༄། །མདྷྱཱམཀཱལཾཀཱརསྱབིབྷཱ་ཥིཏམཉྫུགྷོཥགུརྭཱམོདསྱཱགམནཱམབིཧརཏིསྨ།།༄༅། །དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་རྣམ་བཤད་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་དགྱེས་པའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།
(藏文：དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་རྣམ་བཤད་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་དགྱེས་པའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། 梵文拟音：madhyāmakālaṃkārasya vibhāṣita mañjughoṣa gurvāmodasya āgamanām viharati sma，梵文天城体：मध्यामकालंकारस्य विभाषित मञ्जुघोष गुर्वामोदस्य आगमनाम विहरति स्म，梵文泰卢固体：మధ్యామకాలంకారస్య విభాషిత మఞ్జుఘోష గుర్వామోదస్య ఆగమనామ్ విహరతి స్మ，汉语字面意义：中观庄严论疏·令文殊上师欢喜之教言，汉语拟音：乌麦坚吉囊谢将央拉玛杰贝夏隆谢架瓦修所)


 །
13-1-1b
༄༅༅། །གང་གིས་རྨད་བྱུང་རྟེན་འབྲེལ་ལམ། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིས། །སྲིད་པའི་འཆིང་བ་བཀྲོལ་མཛད་པ། །སྐྱོབ་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེར་འདུད། །གང་མཚན་དྲན་པས་ཐོག་མེད་སྲིད་པའི་སྨག །སྙིང་ལ་ཡུན་རིང་ཉལ་བའི་དགྲ་འཇོམས་པ། །གཞོན་ནུ་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་གང་དེ་དང་། །དབྱེར་མེད་དྲིན་ཅན་བླ་མས་བདག་སྐྱོངས་ཤིག །གང་ཞིག་ལྟ་ངན་མུན་པའི་རུམ་ན་སྣ་ཚོགས་གྱ་གྱུས་རྩེན་པ་གློག་བཞིན་གཡོ་བའི་སྨྲ་བ་ངན་པའི་ལྕེ། །ཚངས་དབང་མཚོན་ལས་ཤུགས་དྲག་རིགས་པའི་དཔལ་གྱིས་དུམ་བུར་ཆོད་ཅེས་འཇམ་དབྱངས་ཕྱག་གི་རལ་གྲིས་དབང་བསྐུར་བས། །འཕགས་པའི་ཡུལ་དང་བསིལ་ལྡན་སོགས་གནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རི་སུལ་བརྟེན་པ་བོན་དང་མུ་སྟེགས་རི་དྭགས་ཚོགས། །གང་གི་མཚན་ཙམ་ཐོས་
13-1-2a
པས་རྣམ་པ་སྟོང་དུ་འཇིགས་མཛད་འཇིགས་མེད་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་གང་དེ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །གང་གི་ལེགས་གསུང་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་རྒྱན། །རིགས་པའི་ཆུ་ཀླུང་འབུམ་ཕྲག་འཁྱིལ་བའི་མཚོ། །མཁས་མཆོག་ཀླུ་དབང་བྱེ་བའི་རོལ་གནས་དེར། །དམན་པ་བདག་ཀྱང་དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཞུགས། །མཚུངས་མེད་བློ་མཆོག་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །བསྒྲིམས་ཏེ་རབ་ཏུ་འབད་པས་རྟོགས་བྱ་བ། །མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་བཟང་པོ་མ་ཉམས་པའི། །ཚུལ་རྣམས་ཅུང་ཟད་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ཕྱེ། །ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་མཆོག་གི་རིགས་པའི་ཞུགས། །དུས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བག་ལ་ཉལ་གྱུར་ཀྱང་། །ཚང་ཚིང་ནགས་ལ་མེ་བཞིན་འདིར་བསླངས་ན། །རང་གར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བག་ཡོད་མཛོད། །དེའང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་
13-1-2b
བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐར་སོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་གླང་པོ་དང་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བའི་བཀའ་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ། རིག་པའི་ལམ་ནས་དྲངས་ཏེ་མི་འཕྲོག་པའི་ཤེས་རབ་མཆོག་གི་མིག་བསྒྲུབས་ནས། དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཉམས་དགའ་བ་མ་ལུས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྱོར་པ་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ངོགས་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་ལུགས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་རང་ཉིད་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་། རང་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པ་གཞན་ལའང་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཙམ་དུ་དམིགས་ནས་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ། བཤད་བྱའི་ཡན་ལག་དང་། བཤད་བྱ་དངོས་གཉིས་ལས། དང་པོ། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རྩིས་མགོ་ལྔའི་ཚུལ་དུ་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཞུང་འདི་སུ་ཞིག་གིས་མཛད་ན། མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་གྱི་ཡང་རྩེར་སོན་ནས་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་རྩོད་མེད་དུ་གཤེགས་པ། རྒྱ་བོད་གཉིས་ན་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞི་བ་འཚོས་མཛད། སུའི་དོན་དུ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་གི་དོན་ལ་ཡང་དག་
13-1-3a
པའི་རིགས་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་ནུས་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤེས་རབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གི་ཆེད་དུ་མཛད། ཕྱོགས་གང་དུ་གཏོགས་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་བཀའ་སྤྱི་དང་། ཟླ་སྒྲོན་སོགས་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས། དབུ་ཞབས་ཀྱི་བསྡུས་དོན་ནི། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་གཞག་གསལ་པོར་སྟོན་པའོ།

13-1-1b 至 13-1-3a 的译文
由谁开创了奇妙的缘起之道，以无与伦比的胜妙言教，解脱了轮回的束缚，向救护者释迦狮子顶礼。忆念其名号，能摧毁从无始轮回以来长久潜伏于心的黑暗之敌，愿慈悲恩师与那位童子妙语日尊无二无别地护佑我。
在邪见黑暗深处，各种曲折盘旋如闪电般游移的恶语之舌，被比梵天王之矛更为猛烈的理智光辉斩为碎片，文殊手中宝剑所赋予的力量，使得依赖于圣地、雪域等地区域之山谷的苯教与外道群兽，仅听闻其名号就惊惧万状。愿这位无畏的狮子吼说法者获得胜利！
其精妙言教的深奥中观庄严，如百千理智之河水汇聚成海，是无数智者龙王游戏之处，我虽愚钝，仍怀欢喜之心加入其中。即使是具有无与伦比殊胜智慧的人，也必须通过精进努力才能理解的殊胜学问传统未衰之法义，我依靠上师恩德略微开启。
车乘道理的最胜理性之流，虽在时代中曾经沉睡，但今如林中之火被唤醒，愿那些随意发言者谨慎行事。
我们的导师正等正觉佛陀发起无上菩提心后，以如海般的二资粮净化自相续，最终达到完全清净的证悟。如来宣说的狮子吼，使外道象群与野兽惊惧，他完美转动了如实宣说空性义理的无垢法轮。通过理性之道理解佛陀意趣，修成不可夺取的殊胜智慧眼，了知一切事物未经观察时虽令人愉悦但如同影像等般完全无自性，断除一切烦恼障和所知障后，欲获得自他圆满利益之能力的人们，应当修习这无上法门，并鼓励与自己根器相同的人修习，这是我略解本论的目的。
对于所要解释的内容，分为解释的支分和正文两部分。首先，遵循古代智者的传统，以五个计算纲目的方式略作说明：
本论是由谁造的？是由成就智者与贤德之士的精华，无可争议地达到证悟高峰的大成就者，在印藏两地如日月般闻名的大师寂护所造。
为谁而作？为那些通过正理之道希求通达大乘一切论典中深广义理、不为他人所引导的深广智慧之人而著。
属于哪一类？属于大乘经典总体以及《月灯经》等深奥经典的范畴。
开端与结尾的摄义是什么？通过二谛如实不颠倒的两种方式阐明的清晰论述。
(藏文：གང་གིས་རྨད་བྱུང་རྟེན་འབྲེལ་ལམ། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིས། །སྲིད་པའི་འཆིང་བ་བཀྲོལ་མཛད་པ། །སྐྱོབ་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེར་འདུད།，梵文拟音：yaḥ adbhutaṃ pratītyasamutpādam mārgaṃ vāksreṣṭham asadṛśam bhava-bandha-vimocakaṃ śākyasiṃha trātāraṃ namaḥ，梵文天城体：यः अद्भुतं प्रतीत्यसमुत्पादम् मार्गं वाक्श्रेष्ठम् असदृशम् भव-बन्ध-विमोचकं शाक्यसिंह त्रातारं नमः，梵文泰卢固体：యః అద్భుతం ప్రతీత్యసముత్పాదమ్ మార్గం వాక్శ్రేష్ఠమ్ అసదృశమ్ భవ-బన్ధ-విమోచకం శాక్యసింహ త్రాతారం నమః，汉语字面意义：向谁开创了奇妙缘起道路，以无与伦比的殊胜言教，解脱了轮回束缚的救护者释迦狮子顶礼，汉语拟音：刚给美炯滇追蓝，松窍从巴美巴义，思贝清瓦卓则巴，交巴夏嘎森格度)


 དགོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་གི་དོན་ལ་ངེས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་རྣམས་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ན། དང་པོ་མཛད་པ་པོ་འདི་ནི། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་དང་། སྡོམ་བརྩོན་དང་། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པའི། སྡོམ་བརྩོན་གྱི་ཐོག་མར། སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ས་སྟེང་དུ། །དུས་མཐར་འཇིག་རྟེན་ཉམས་པ་ན། །སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སྡོམ་བརྩོན་གྱི་རྒྱལ་པོའམ་གཙོ་བོ་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་དམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ལུང་བསྟན་པའི་ནང་ནས། ཡི་གེ་བ་ཞེས་སྡོམ་བརྩོན་བསྒྲགས། །ཞེས་མཚན་གྱི་ཐོག་མ་གསལ་བར་བསྟན་ཅིང་། མཇུག་ཏུ་དེ་ཐམས་ཅད་སྔགས་གྲུབ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཕྱི་དུས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་ངན་འབྱུང་བའི་གཉེན་པོ་ལྟ་བུར། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བྱས་དུས་ལ། །འདྲེན་པ་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ། །ཤེས་བྱ་ལྔ་རྣམས་སྟོན་པ་པོ། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བློ་གྲོས་ནི་མཁན་པོའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་
13-1-3b
སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་གིས་བཤད་ལ། ཞི་འཚོ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་དུ་མངོན་ཞིང་། གཞན་ཡང་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་སྣང་ངོ་། །ཤེས་བྱ་ལྔ་ནི་ཆོས་ལྔ་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་ལུང་བསྟན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཟད་དུས་མི་བཟད་པ་ལ་བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་དཔ༷འ་གང་། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་མཆོག་འདི་སྲུང༷་བ། །དེ་དག་ང་ཡི་སྲས་ཏེ་ཕྱི་དུས་ཆོས་སྐྱོང་བ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་གིས་ཡོངས་སུ་གཏད། །ཅེས་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་རཀྵི་ཏ་ཞེས་པའི་མཚན་ཚང་བར་བསྟན་ཏེ། མཁན་པོའི་མཚན་རྒྱ་སྐད་སོར་གཞག་ཏུ་ཀློག་པ་དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཡང་། ཟད་དུས་མི་བཟད་པ་ལ་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་གང་། །ཞེས་པ་ཀླགས་ན་བདེའོ། །རཀྵི་ཏའི་སྒྲ་འཚོ་བའམ་སྲུང་བ་ལ་འཇུག་པས་སྒྲ་དེའང་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཐོན་པར་མཛད་པ་སྟེ། དངོས་ཤུགས་ཟུར་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་འདྲེན་དུ་རུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །མདོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་དྲི་མེད་རིགས་པའི་ལམ་དུ་སློབ་དཔོན་འདིས་དྲངས་ནས་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བར་མཛད་པས་ན་མདོ་དེ་གཉིས་སུ་ལུང་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཉིད་དོ།

译文：
目的是为了容易通达大乘一切义理，获得最胜菩提。
对这些稍加阐述：首先，关于造论者，《文殊根本续》中预言教法施主、持戒者和婆罗门时，在持戒者之首说道："当佛陀教法在世间末时衰微时，必将出现持戒者以王者之姿。"这样概括地预言将出现许多持戒者之王或主尊后，在特别预言的许多圣者中，说道："名为'持文字者'的持戒者。"并在最后预言他们皆成就密咒而证菩提。
《楞伽经》中作为后世外道邪见的对治，说道："此后在造作时期，将出现名为'慧'的引导者，是教导五种所知的大勇士。"古代智者们将"慧"解释为堪布名号的同义词，而"寂护"明显是出家名字。此外，他还有许多名号。"五种所知"预言他将以正理确立五法，令大乘一切义趣归于一致。
同样，《三摩地王经》中说："在末法时，有何菩萨守护如来教法之胜法，彼等为我子，是后时护法者，为千亿佛所委托。"这里完整地表明了"菩提萨埵守护"的名号，若按照梵语原名朗读堪布的名字，此处也应读为："在末法时，有何菩提萨埵..."这样更为顺畅。"守护"（rakṣita）的词义为保护或守卫，这个词与所表达的意义一起显现，能够直接、间接、暗示多种方式呈现，这是佛语的特点。这位大师从这两部经典的无垢意趣中引出理性之道，开创了二理车乘的传统，这也是这两部经中对他做出预言的原因。
(藏文：བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་དཔ༷འ，梵文拟音：bodhi-sattva，梵文天城体：बोधि-सत्त्व，梵文泰卢固体：బోధి-సత్త్వ，汉语字面意义：菩提萨埵，汉语拟音：强秋森巴)
(藏文：རཀྵི་ཏ，梵文拟音：rakṣita，梵文天城体：रक्षित，梵文泰卢固体：రక్షిత，汉语字面意义：守护者，汉语拟音：热西达)


 །དེ་ལ་སོགས་པ་མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་ཡང་ཡང་ལུང་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཇི་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ། འཕགས་པ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཟེའུ་འབྲུ་སྤྱི་བོས་ལེན་པ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ལས་
13-1-4a
འདི་ལྟར་མཐོང་སྟེ། དེའང་སློབ་དཔོན་འདི་ཤར་ཕྱོགས་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་ནས་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་སྡེ་པའི་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། མཚན་བོ་དྷི་སཏྭ་ཤཱནྟ་རཀྵི་ཏ་ཞེས་གསོལ། རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ། ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོ་མཛད་ཅིང་རྒོལ་བ་ངན་པ་མཐའ་དག་ཚར་བཅད་དེ། མཁས་པའི་གྲགས་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོས་སའི་སྟེང་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་བྲམ་ཟེ་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱི་རིག་བྱེད་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་སུས་ཀྱང་འགྲན་མི་བཟོད་པ་ན། ད་ནི་ནཱ་ལེནྡྲར་སོང་ལ་མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོ་ཕམ་པར་བྱས་ན་ས་སྟེང་ན་འགྲན་པའི་ཟླ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། མཁན་པོའི་བཞུགས་སར་རིམ་གྱིས་འོངས་ཏེ་བལྟས་པས་མཁན་པོ་མི་སྣང་ཞིང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་གསེར་བཙོ་མའི་མདོག་ལྟར་འབར་བ་ཞིག་བཞུགས་པར་མཐོང་སྟེ་ཕྱིར་འོངས་ནས་གཞན་ལ་དྲིས་པས་མཁན་པོ་དེ་ཉིད་ན་བཞུགས་ཡོད་ཟེར།སླར་ལོག་ནས་བལྟས་པས་སྔར་གྱི་ས་དེ་ན་མཁན་པོ་བཞུགས་པར་མཐོང་བས། ལྷག་པའི་ལྷ་དངོས་སུ་གྲུབ་པས་སུས་ཀྱང་རྩོད་པས་མི་ཐུབ་པར་ཤེས་ནས་ཤིན་ཏུ་དད་པར་གྱུར་ཏེ་རྩོད་པའི་བསམ་པ་དོར་ནས་གུས་པས་ཞབས་སྤྱི་བོར་བླངས་ཏེ་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་མཁས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འགྲན་པའི་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། བོད་དུ་བྱོན་པའི་ཚེའང་བཙད་པོ་ལ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པའམ་གཞན་པར་གྱུར་པ་སུ་ཞིག་ལ་འགྲན་ཟླ་ཚོལ་བ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ་ཉིད་ལས་ཆེ་བ་སུ་ཡང་མེད་པས་དེ་
13-1-4b
དང་འགྲན་དུ་གཞུག་ལ། གཏན་ཚིགས་ནི་བདག་དང་ཤགས་སུ་བཀྱེ་བ་ན་ད་ལྟ་སའི་སྟེང་ན་ཁོ་བོ་ལས་མཁས་པ་མེད་པས་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཚུགས་ཤིང་བཙད་པོའི་དགོངས་པ་འགྲུབ་ཅེས་མཁས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་མ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེས་ཤིང་། པཎྜི་ཏ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའི་ཏོག་ལྟར་གསལ་བར་བླ་ན་འཕགས་པ་ནི་མཁས་པའི་རྣམ་ཐར་མདོ་ཙམ་སྟེ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འདིའི་རིང་ལུགས་སྐྱོང་བ་ཡང་། འཕགས་ཡུལ་དུ་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ། ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ལས་མང་ཤོས་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཞབས། འཕགས་གྲོལ་སྡེ། སེང་བཟང་ཨ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་སོགས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ལྟ་བ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད། དེ་ལས་འཕགས་གྲོལ་སོགས་སློབ་དཔོན་འདིའི་སྔོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་བཞེད་མཁན་འགའ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། དངོས་སུ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་རྣམ་རིག་པའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་དབུ་མའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བ་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་འདི་ཡིན་པར་མཁས་དབང་ཐམས་ཅད་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཞེད་ལ། དེ་ལྟར་རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པ་རྒྱ་གཞུང་རྣམས་ལ་བལྟས་པས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་གཞུང་ཕྱི་མོའི་དབུ་མ་པ་དང་། ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཐལ་འགྱུར་དང་། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་མདོ་སྡེའི་དབུ་མ་དང་། སློབ་དཔོན་འདི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་པར་བཤད་དོ།

译文：
这位在众多经续中反复被授记的大车乘者的特殊功德，如所言："大师寂护通达自他一切宗义的彼岸，以头顶顶戴圣者妙音无垢莲足之蕊。"据可靠的古代历史记载如下：
这位大师生于东方札霍尔王子，从那烂陀寺一切有部堪布智藏出家，被赐名菩提萨埵寂护。他精通一切学问领域，担任那烂陀寺堪布，降服一切邪恶论敌，智者之名如狮吼般遍布大地。当时，从南方来了一位精通外道婆罗门等一切明论的人，他击败了所有内外论师，无人能与之抗衡。他想："现在我要前往那烂陀，若能战胜堪布寂护，世上将再无对手。"
他逐渐来到堪布居所观看，却没见到堪布，而是看到一尊如纯金般闪耀的文殊菩萨像。离开后向他人询问，他们说堪布就在那里。他再次返回观看，这次在同一地方看到了堪布。他认识到堪布已成就殊胜本尊，任何人都无法在辩论中战胜他，因此生起极大信心，放弃争论之心，恭敬顶礼其足，皈依教法。
像这样的智者传记无与伦比。当他来到西藏时，对赞普说："若寻求与佛教徒或外道的对手，神通方面瞻部洲中无人能超过莲花生大士，应与他比试；而论理方面，当今世上无人比我更有智慧，我能降服一切论敌，建立佛法，成就赞普愿望。"他自己也这样承诺。
这位大师开创了瑜伽行中观的车乘传统，在所有智者中如同旗顶宝珠般卓越无上，这只是对其智者传记的简要介绍。继承这位大车乘传统的有：印度的狮子贤、莲花戒、法友等，以及其他大多数班智达。智足、圣解脱军、狮子贤、无畏作等都按照这一观点阐释了般若见地。
虽然在圣解脱军等这位大师之前已有少数主张瑜伽行中观的人，但直接开创与唯识相顺应的无外境中观车乘传统的是这位大师，这是所有大智者一致认可的，通过理性分析和查阅梵文原典也可以确认。因此，龙树父子是原始中观派，月称是应成派，清辩是经部中观派，而这位大师是瑜伽行中观派车乘传统的开创者。


 །བོད་དུ་ནི་སྔ་རབས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་། ཁྱད་པར་ལུགས་འདི་གཙང་མར་འཛིན་པ་
13-1-5a
རྔོག་ལོ་ཆེན་པོ། ཕྱ་བ་ཆོས་སེང་། རོང་སྟོན་ཆོས་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་འཆད་ཉན་ཀྱང་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་དུས་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་བྱུང་བར་བཤད་ལ། རྗེ་བརྒྱུད་འཛིན་དང་བཅས་པས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་གཙིགས་ཆེ་ཞིང་ཟིན་བྲིས་སོགས་ཅི་རིགས་མཛད། གཞན་ཡང་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་སོགས་དབུ་མར་སྨྲ་བ་ཀུན་གྱིས་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད་དུ་མཛད། མདོར་ན་གང་ཟག་ཆོས་སྤྱན་ལྡན་པ་རྣམས་ནི། འདིའི་རིགས་པའི་གནད་ཟབ་མོའི་དགའ་སྟོན་མྱོང་བ་ན་ཡིད་དབང་མེད་དུ་ཕྲོགས་ཏེ་པད་ཚལ་ལ་བུང་བ་བཞིན་དང་དུ་ལེན་པ་ཡིན་ནའང་། དེང་སང་ནི་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་སུ་ལའང་འཆད་ཉན་ལྟ་ཅི་གླེགས་བམ་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་ཙམ་ཡང་དཀོན་པར་སྣང་བས་ན་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མུ་མཐར་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པའི་ཐུགས་ཁུར་མཛད་པར་རིགས་སོ། །མདོར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གཉིས་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་འཛིན་ཅིང་། ཁྱད་པར་དབུ་མ་པ་གང་ཞིག་ཚད་མ་ལ་ཐུགས་ཞེན་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འདིའི་སྲོལ་ལ་ངང་གིས་དགའ་ཞིང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ། གཉིས་པ་བཙུན་པའི་རྣམ་ཐར་ནི། འཕགས་ཡུལ་ན་འདུལ་འཛིན་དམ་པ་མང་པོ་གསེར་རིའི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུའི་ནང་ན་འདུལ་བའི་རྣམ་ཐར་གཙང་མ་སྐྱོང་བ་ལ་རི་དབང་ལྟར་མཐོ་ཞིང་སྡོམ་བརྩོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་བའི་ཚད་དུ་གླེང་བར་གྲགས། གསུམ་པ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། གཙོ་བོར་འཕགས་ས་མངོན་སུམ་མཛད་པའི་སྤང་རྟོགས་ལ་འཇོག་དགོས་ཀྱང་། དེ་ཕལ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་ལུས་ངག་གི་རྟགས་ལས་དཔགས་
13-1-5b
པར་གསུངས་པ་ལྟར། མཁན་ཆེན་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་མཐའ་འཁོབ་མུན་པའི་གླིང་གདུལ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཀའི་དགོངས་པ་ཤིང་རྟ་གཉིས་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཕྱེས་ཟིན་ནའང་དེ་དག་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་གསུམ་པ་ཕྱེ་བའི་དོན་དུ་བསམ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་ནས་བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་བཙད་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་འཁྲུངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་བྱང་དུ་དར་བར་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་ལ་མ་བབས་ཀྱི་བར་དེ་ཉིད་དུ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ལོ་དགུ་བརྒྱར་བཞུགས་པར་བཤད་པས་ནང་ཚེ་ལ་དབང་ཐོབ་ཅིང་། བསམ་ཡས་ལ་རབ་གནས་མཛད་པའི་ཚེ་བཙད་པོས་མཁན་པོ་ཉིད་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེར་དངོས་སུ་གཟིགས་ཤིང་། རྟེན་ལྷ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་པར་དངོས་སུ་གྱུར་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཚད་མེད་པ་མཛད་པ་ཀུན་གྱི་མཐུན་སྣང་དུ་གྱུར་པ་སོགས་ཕྱི་རོལ་ལ་དབང་ཐོབ་ཅིང་། ཁྱད་པར་སུས་ཀྱང་མ་ཐུལ་བའི་བོད་ཡུལ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ལྟར་སྣང་བར་མཛད་ནུས་པ་ནི་རྒྱལ་སྲས་སེམས་དཔའ་གཞན་ལས་འཕགས་པའི་གྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་གོ།

译文：
在西藏，大多数古代学者，特别是纯正持有此传统的人是大译师仁钦桑波、恰巴确森、荣敦法王等。据说对此教法的讲解和学习广泛流传直至尊者父子（宗喀巴师徒）时期，尊者及其传承弟子们极为重视，撰写了各种笔记等著作。此外，法王萨迦班智达等所有中观论师都将寂护父子的教言视为心要。总之，具有法眼的人们，一旦品味到这深奥理性精髓的盛宴，便不由自主地被吸引，如蜜蜂贪恋莲花园一般欣然接受。
然而，如今在任何宗派中，不要说讲解学习，就连翻阅经典的人都稀少，因此智者们理应肩负起使此教法遍布各方各时的责任。总之，凡是无偏执地持守大乘二理，特别是那些重视正理量的中观师们，自然会喜爱并趋入这大车乘的传统。
第二，关于他的贤德传记：在圣地印度，众多持律圣者如金山环绕般簇拥中，他以清净持守律仪的传记如山王般高耸，名声远播为一切持戒者之王，成为清净戒律的典范。
第三，关于其证悟方式：主要应当依据圣者现前见道的断证来判定，但因那非凡夫所能了知，故如经中所说，应从不退转菩萨的身语相来推断。这位大堪布为了教化世界，特别是边地黑暗地带的所化众生，虽然大乘佛语意趣已被二车乘善加阐明，但为开创将这些意趣统一的第三车乘道理，他有意化现，在藏地等待赞普赤松德赞诞生，履行佛陀预言佛法将在北方弘扬的时机到来之前，加持自己的寿行住世九百年，因此获得了内在寿命的自在。
当他为桑耶寺举行开光仪式时，赞普亲眼见到堪布就是文殊金刚的化身，所有本尊像真实变为智慧尊，示现无量神变游舞，成为大众共同所见，显示他已获得外在的自在力。特别是，他能使任何人都无法调伏的藏地，佛法如日光般显现，这是超胜其他菩萨的真实证悟成就之相。
;


 བཞི་པ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ནི། བསྟན་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་མཛད་པ་བཟང་པོ་སྟེ། དེའང་མཁན་པོ་འདི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐུགས་ལེགས་པར་འབྱོངས་པས་བོདྷི་སཏྭ་ཞེས་པའི་མཚན་དོན་དང་ལྡན་པར་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་ཤིང་། འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པའི་སྡོམ་བརྩོན་ཆེན་པོ་འདི་དགུང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་བཞུགས་ནས། ནཱ་ལེནྡྲ་དང་། རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ནག་ལ་སོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པར་བཤད་ལ། གཙོ་བོར་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པ་ཕྱེ་ཞིང་།
13-1-6a
དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་ལོག་སྨྲ་ཚར་གཅོད་ཅིང་སྐལ་ལྡན་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་དང་། འདུལ་བའི་རྣམ་ཐར་གཙང་མར་སྐྱོང་བ་སྟེ་མཁས་བཙུན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཟླ་མེད་པས་བཟང་པོའི་ཕྲིན་ལས་སའི་སྟེང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དུས་སུ་སད་པའི་མཐུ་ལས། སུས་ཀྱང་གདུལ་དཀའ་བ་གངས་ཅན་མུན་པའི་སྨག་རུམ་འདིར་བྱོན་ནས་ལྷ་བཙད་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང་མཇལ། དེའི་ཚེ་སྔོན་ཉིད་དང་ཆོས་རྒྱལ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཚུལ་དང་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཆས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟགས་ནས་རྒྱལ་རྒྱུད་ཆགས་འཇིག་གི་ལུང་བསྟན་སོགས་མཛད། དགེ་བ་བཅུ་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་བཤད། རེ་ཞིག་ཞི་བས་མི་འདུལ་བའི་ལྷ་འདྲེ་རྣམས་གདུལ་བའི་དོན་དུ་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག་པར་ལུང་བསྟན་གནང་། མཁན་སློབ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསམ་ཡས་ལ་ས་དཔྱད་མཛད་ནས་ཕྱི་གཙུག་ལག་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་བཞེངས་པའི་རབ་གནས་སོགས་མཛད། སད་མི་མི་བདུན་རབ་ཏུ་ཕྱུང་སྟེ་བསྟན་རྩ་འདུལ་བའི་སྲོལ་བཏོད། ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ལ་སྐད་ཀྱི་བསྒྱུར་ཚུལ་དང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་མ་ལུས་པ་བསླབས། བཀའ་དང་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་བོད་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་མཛད།བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་བོན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་རིགས་པས་ཚར་བཅད་ཅིང་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་མཛད་པས་བསྟན་པ་དྲི་མེད་དུ་གྱུར། འདའ་ཁར་ཡང་སྐུ་གདུང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བོད་ན་རབ་བྱུང་འབྱུང་ཚུལ་དང་། ནམ་ཞིག་ལྟ་བ་རྩོད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ཚེ་
13-1-6b
པཎྜི་ཏ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་སྤྱན་དྲོངས་ལ་བསྟན་པ་རྣམ་དག་ཏུ་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་པཎྜི་ཏ་ལ་ཕྱག་ཡིག་བསྩལ་བ་སོགས་དུས་གསུམ་སྒྲིབ་མེད་དུ་མཁྱེན་པའི་ངང་ལས་བོད་ཡུལ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ལྷག་པར་བསྐྱེད་དེ་བཀའ་དྲིན་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་མཛད། སློབ་དཔོན་པདྨའི་ངང་ཚུལ་འདི་མཁན་པོའི་སློབ་མ་ཡིན་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཁན་པོའི་དབུ་ཚད་ཀྱི་གཞུང་ལ་འགྲེལ་བའང་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་མཁན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་དུ་དང་པོར་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོད། བར་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། ཐ་མར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱོང་བའི་སྤྲུལ་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྟན་པ་ནམ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། ཇོ་བོ་ཆེན་པོས་བོད་དུ་བསྟན་པ་འཛུགས་པའི་མཁན་ཆེན་ཉིད་དང་། མཁན་རྒྱུད་དང་། མ་འོངས་བསྟན་པ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཁན་རྒྱུད་ལ་སྤྲུལ་པ་བྱོན་པ་དེ་ཀུན་ཇོ་བོ་ཉིད་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པར་གསུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བོད་དུ་བསྟན་པ་གནས་པ་འདི་མཁན་ཆེན་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་ཁོ་ནའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བར་གོར་མ་ཆག་ཀྱང་། གང་ཟག་སོ་སོའི་སྣང་བ་ལ་རང་རང་གི་བླ་མ་རེ་དང་དགོན་སྡེ་རེའི་མཛད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་བྱུང་བར་སེམས་པ་ནི། སྐྲ་ལ་གྲི་འཇུ་བ་དང་གོས་ལ་ཚོན་འཛིན་པ་ཚུན་ཆད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་ཀྱང་སུས་མི་ཤེས་པ་དང་འདྲའོ།

译文：
第四，关于他的善妙传记：即为教法与众生利益所做的善妙事业。这位堪布因善修菩提心之因，名副其实地具有"菩提萨埵"之名，如日月般闻名，这位与文殊菩萨无二无别的大持戒者住世数百年，据说在那烂陀寺、印度东方和中国等地善护佛法，主要开创了结合二谛的无垢车乘传统。
以实力正理摧伏邪论者并摄受有缘者，通过讲辩著三方面以及清净持守律仪的传记，以无与伦比的智者与贤者风范，使善妙事业遍及世间。特别是由于往昔愿力和诸佛菩萨发心时机成熟的力量，他来到任何人都难以调伏的雪域黑暗地方，与赞普赤松德赞相会。当时，他讲述了自己与法王曾共同发愿的情形，通过观察国王的装束因缘，预言了王族的兴衰等事。他讲解了十善法、十八界、十二缘起等教法。由于有些天魔一时无法以和平方式调伏，他预言请迎莲花生大士前来降服。
师徒共同为桑耶寺选址，建立了外在寺院的所依能依，并做了开光仪式。他使"萨迷"七人出家，建立了佛教根本律制的传统。他教导译师们翻译方法和内外一切教法。通过讲学确立了佛经和注释论典的全部内容，使藏地遍满佛法大光明。他以正理摧毁佛教以外的苯教，仅存其名，使教法清净。
临终时，他从舍利子的因缘预言了藏地出家人的未来，并嘱咐道："当有一日对见解产生争论时，请迎请班智达莲花戒来，使教法清净。"他给班智达发信等，从他无碍知晓三世的境界中对藏地生起特别的大慈悲心，做了难以想象的恩德。莲花生大师曾是这位堪布的弟子，因此也曾为堪布的中观与量论著作撰写注释。
总之，这位堪布在藏地首先建立教法传统，中间使之发展广大，最后预言护持教法的化身会不断出现，直至佛法住世期间永不间断。正如至尊阿底峡大师所说，在藏地建立佛法的大堪布自身、其传承，以及未来教法住世期间将在堪布传承中出现的化身，这一切都与至尊本体无别。
因此，藏地佛法的住世无疑是这位大堪布的发心与愿力所致，然而各人皆认为是因各自上师和寺院的事业而有，这就像不知道从剪发、染衣等一切都是佛陀事业一样。
;


 །དེ་ལྟ་བུའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྙན་པ་དང་། མཛད་པ་བཟང་པོས་སའི་སྟེང་འདི་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་ཅིང་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་པ་སྟེ། དེའང་དེང་སང་བོད་ན་སྟེས་དབང་གིས་གྲགས་འུར་ཐོབ་པ་དེ་འདྲ་མིན་པར་འཕགས་ཡུལ་ན་ཕྱི་ནང་གི་པཎྜི་ཏ་དུ་མས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་བརྟགས་ནས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ལ་བླ་མར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །
13-1-7a
འཕགས་ཡུལ་དུ་དེ་སྐབས་པཎ་གྲུབ་གཅིག་ལས་གཅིག་མཚར་བགྲང་ལས་འདས་པ་བཞུགས་ཀྱང་། དང་པོ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྤྲུལ་པའི་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ནའང་རྒྱུས་ཡོད་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མཁན་པོ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་སྙེགས་ཤིང་སྤྱན་དྲངས་པ་ནི། རྒྱུ་སྐར་གྱི་ཁྲོད་ན་ཟླ་བ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་གྲུ་ཁྱབ་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྙན་གྲགས་ཀྱི་རང་འོད་མ་བསྒྲིབས་པར་གསལ་བའི་མཐུས་ཡིན་ལ། སྤྱིར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་བྱ་བ་ཆེར་མཛད་པའི་གཙོ་བོ་ནི། ཉེ་སྲས་བརྒྱད་དང་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་རྒྱན་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་དམ་པ་མང་ཞིག་བྱོན་པ་ལས། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསང་ཆེན་བཀའི་སྡུད་པོ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཡིན་པས་འདིའི་རྣམ་ཐར་དང་ཡོན་ཏན་ས་ལ་གནས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུའང་མི་འགྱུར་ན་ཕལ་བས་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོན་ཀྱང་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ངོར་ཡང་འཕགས་བོད་ཀུན་ཏུ་མཛད་པའི་རོལ་མོ་ཆེས་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ངོ་མཚར་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ཀྱང་ཞིབ་པར་ཡི་གེར་བཀོད་པ་སོགས་མི་སྣང་ཡང་། འདིར་ནི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་མ་རྣམས་ལས་ཅུང་ཟད་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་མཁན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ལ། བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་གསུང་རྣམས་དང་བཀའ་དྲིན་ཚད་མེད་པའི་ཕྱག་རྗེས་ལས་དཔགས་ན་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མདོར་ན་འཕགས་བོད་གཉིས་ན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོར་རྩོད་མེད་དུ་གྲགས་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་བ་སྐྱོབ་པ་
13-1-7b
དེ་ཡི་ལེགས་གསུང་ཆོས། །རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་གཞུང་བཟང་ཐོགས་མེད་དང་། །ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་ཆ་རྣམས་ཀླུས་བཀྲལ་བས། །ཤིང་རྟ་གཉིས་ཞེས་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་ཀྱང་། །དེ་ཚུལ་སྐྱོང་བའི་བློ་ལྡན་སེམས་དཔའ་རྣམས། །ལེགས་བཤད་ཆུ་ཀླུང་ཕྱོགས་སུ་བཀྲམ་མོད་ཀྱི། །ད་དུང་ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་མཆོག་མཚོ། །རྫོགས་པར་མྱོང་བའི་དགའ་སྟོན་ཐོབ་པ་མེད། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་རྒྱ་མཚོ་ནི། །རྣམ་དཔྱོད་རིགས་པའི་ཧུབ་ཆེན་གཅིག་གིས་འཐུང་། །དེ་ཚེ་ཁྱོད་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་བཞིན་དུ། །མཐའ་དག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཡངས་སྤྲིན་གྱིས་མཛེས། །དོན་དམ་མཁའ་ལྟར་ཞི་བའི་ཐུགས་བརྙེས་པས། །དཔ༷ལ་ལྡ༷ན་ཟླ༷་བ༷་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཛེས། །ཐ་སྙད་འཇའ་ལྟར་མ་འདྲེས་གསལ་གཟིགས་པས། །ཆོས༷་ཀྱི༷་གྲ༷གས་པ༷ས་ས་ཆེན་འདི་ཁྱབ་ཀྱང་། དེ་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཁྱེན་མཆོག་རྣམས། ། གཞུང་ལུགས་བཞོན་པ་བཟང་པོའི་ཁྱོགས་བརྟེན་མོད། །དྲི་མེད་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཡངས་པོ། །བདེ་བླག་དུས་གཅིག་གཞལ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཞན། །ཁྱོད་ཀྱི་བདེན་གཉིས་རིགས་པའི་ས་ཆེན་འདི། །རྣམ་དཔྱོད་གོམ་པའི་སྟབས་ཆེན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དང་། དོན་དམ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་གསུམ་མོ།

译文：
这样的大车乘者，其功德之名声和善妙之事业遍及整个世间，如日月般闻名。而且，这不同于现今藏地因偶然而获得的喧嚣名声，而是在圣地印度被众多内外班智达一次又一次地如烧、切、研磨的黄金般检验后，毫无疑虑地奉为上师。
当时印度圣地虽有数不清的比一个比一个更奇妙的班智达和成就者，但法王化身的译师们在陌生的土地上仍如熟悉之处般毫不犹豫地唯独寻求并迎请了这位堪布。这是因为在众星之中如月亮般照耀四方的大车乘者无与伦比传记美誉之光芒不被遮蔽而明亮照耀的力量所致。一般来说，在我等导师的教法中做大事业的主要人物是八大近子和十六罗汉，他们的化现有六庄严等众多圣者出现。而这位大车乘者是诸佛之心金刚、大秘密教法唯一结集者、秘密主，因此他的传记和功德即使对住于地上者也非所能知，更何况凡夫。然而，即使在共同显现中，他在圣地印度和藏地的事业游舞也是无比奇妙、不可思议的，虽然没有详细记载。这里从古老史料中略作汇集呈现，是为了忆念那位堪布的恩德。具智慧者从他精妙言教和无量恩德足迹中推断，会生起对他如实佛陀的认知。总之，应当了解，这样一位在印藏两地无可争议地享有大车乘美誉的大师就是本论的作者。
胜者救护者的善说法，广大行为由无著解释，深奥见解由龙树阐明，虽称二车乘如日月般闻名，护持此传统的智慧菩萨们，虽广布善说河流于四方，然而尚未获得完全品味大士胜乘海洋的盛宴。你以一大饮纳理智之力，饮尽二理车乘的大海，此时你如同虚空般，为广大大乘法云所庄严。因获得如虚空般寂静的胜义心，吉祥月亮在三界中美丽。因清晰见到如彩虹般不混的世俗，法称的名声遍布大地。
尽管如此，那些阐明这种方式的最胜智者们，虽乘坐优良教法之乘，无垢二量广大之处，难以一时测量的力量微弱。你的二谛理性大地，以大步理智之力，分为世俗量和胜义中有无差别两种，共三种。
(藏文：དཔ༷ལ་ལྡ༷ན་ཟླ༷་བ༷，梵文拟音：śrī-candra，梵文天城体：श्री-चन्द्र，梵文泰卢固体：శ్రీ-చన్ద్ర，汉语字面意义：吉祥月，汉语拟音：班丹达瓦)
(藏文：ཆོས༷་ཀྱི༷་གྲ༷གས་པ༷，梵文拟音：dharma-kīrti，梵文天城体：धर्म-कीर्ति，梵文泰卢固体：ధర్మ-కీర్తి，汉语字面意义：法称，汉语拟音：秋给扎巴)


 །མཆན། གསུམ་གྱིས་བཅད། །དེ་ཚེ་ཁྱོད་ནི་འཛིན་མའི་ཁྱོན་བཞིན་དུ། །མཐའ་དག་རིགས་པའི་ཚུལ་མང་བཀོད་པས་མཛེས། །དེ་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་དང་། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་སྲོལ་ཆེན་ཏེ། །ཐུབ་པའི་ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་འཇུག་ངོགས་ལ། །གསུམ་པོ་འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲོལ་མི་སྲིད། །རྒྱལ་ཀུན་བཀའ་
13-1-8a
ཡི་སྡུད་པོ་ཁྱོད་ཡིན་ཕྱིར། །འདིར་ནི་ཐེག་མཆོག་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས། །ཟབ་གནད་སྙིང་པོའི་ཉི་མ་འདི་གཅིག་གིས། །ས་སྟེང་གནས་པའི་རབ་རིབ་རྣམ་པར་བཅོམ། །ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཐེག་མཆོག་གནད། །ཆེས་ཉུང་རིགས་པའི་འཕྲུལ་ཐབས་གཅིག་གིས་ནི། །བདེ་བླག་སྟོན་པའི་གཞུང་བཟང་འདི་ལྟ་བུ། །རྡོ་རྗེའི་རིག་སྔགས་ཆེན་པོར་བདག་གིས་འཚལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །
第二为何而着
གཉིས་པ་སུའི་དོན་དུ་མཛད་པ་ལ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གང་། དེའི་གཞུང་ལུགས་ནི་གང་། དེའི་དོན་ལ་རིགས་པས་དྲངས་པའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱུ་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས། ལམ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་དང་ལྡན་པས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མཐར་སོན་པར་བྱས་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཞུང་ལུགས་ནི་དབུ་མ་དང་སེམས་ཙམ་སྟེ་ཚུལ་གཉིས་སུ་གྲགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་འདྲ་བའི་གཞུང་ལུགས་བཟང་པོ་དེ་ནི་མུ་སྟེགས་དང་ཉན་རང་གི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ། ཤིན་ཏུ་བདེན་ཞིང་ཟབ་མོའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བདེན་ཞིང་ཟབ་མོའི་དོན་དེ་ལ་དད་པས་མོས་པ་ཙམ་མིན་པར། ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་ནས་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཟབ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྦྲང་རྩི་རོ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཐེག་ཆེན་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་དོར་རྒྱུ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་གནད་གཅིག་ཏུ་
13-1-8b
དྲིལ་ཤེས་པ་ནི་གཞུང་མཐའ་དག་རྫོགས་པས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་དེའི་བྱེད་ལས་ནི་རང་གིས་བསླབས་པའི་ས་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་གཞན་གྱིས་དཀྲི་བར་མི་ནུས་པས་ན་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་ཐོག་མར་མིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་འདྲ་བ་མེད་དུ་མི་རུང་བར་ཤེས་ནས་ཚོལ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་འདི་ཡི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའོ། །
第三依据
གསུམ་པ་ཕྱོགས་གར་གཏོགས་ན། བསྟན་བཅོས་འདིས་ཤེས་བྱ་ཆོས་ལྔའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེར་ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་འདུ་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཡིན་པས་ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་གི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་ཀྱང་། ཁྱད་པར་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེས་ཞུས་པའི་ཏིང་འཛིན་སོགས་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་དོན་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཙམ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཚུལ་འདི་ནི། ལང་གཤེགས་ལས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་གཟུགས་མེད་དེ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། །སེམས་ནི་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་ཕྱིར། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་རྟོག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་ཡང་གསལ་བར་བསྟན་ལ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དངོས་རྣམས་ཡོད། །དོན་དམ་དུ་ན་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ལ་གང་ནོར་བ། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཚུལ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མདོ་དེ་ལས། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་བརྟག་གོ།

译# 译文：
[注释：以上三种方式划分]
此时你如同大地般广阔，以诸多理性方式庄严装饰。因此，二理车乘传统，以及将二者统一的大传统，是佛陀胜乘教法入门处，除此三者外无有他法。
因你是诸佛言教的结集者，此处以胜乘理性方式结集。此一深要义理的太阳，完全摧毁世间一切眼翳。无量不可思议的胜乘要点，以极少的理性机巧方便，轻易阐明的这样优良著作，我视之为大金刚明咒。这是中间的偈颂。
第二为何而着
第二，为谁而作？若问：何为大乘？其论典是什么？通过理性引导对其义理生起的智慧如何？
大乘是以因——菩提心之发心，以道——具足十度而达成圆满、成熟、净化三者，从而成就果——二身双运之佛果。其论典即中观与唯识，这两种被称为二理。
这样殊胜的论典超越了外道和声闻缘觉的境界，是极其真实而究竟的深奥义理。对这样真实深奥的义理，不仅仅是以信心认可，而是通过正确理性之道生起深刻坚定的确信，这是因；由此产生的无垢智慧，其本质有深奥与广大两种。
其中深奥是将一切法如蜂蜜一味般确立为远离一切边执的大中观；广大是能够将大乘中观与唯识两派经典中的教义，一字不遗地全部归纳为一个要点，由于包含一切论典而称为广大。
此智慧的作用是对自己所学的内容生起信心，不被他人所引导，称为"具信解"，即进入了真实道路。如此了知在道路之初作为眼目的清净见解智慧不可或缺，因而寻求并希求此智慧者，就是本论所化导的对象。
第三依据
第三，属于哪一类？本论确立了五法的自性，以及如下文将解释的大乘一切义理汇集方式，因此是大乘一切意趣的注释，特别是《楞伽经》、《月灯三昧经》等甚深经典的无垢诠释。
其中，世俗谛中承许唯心的方式，如《楞伽经》中反复明确教示："外境色法不存在，自心显现为外境，因心不可了知故，愚者妄想为有为。"等等。二谛的主张也如该经所言："世俗中诸法存在，胜义中无有自性，于无自性之错误，即是世俗谛。"二理双融的主张也如该经所言："依止于唯心已，不观外在对境。
;


 ཡང་དག་དམིགས་པར་གནས་ནས་སུ། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བཟླ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་བཟླས་ནས་ཀྱང་། །སྣང་བ་མེད་ལས་ཤིན་ཏུ་
13-1-9a
བཟླ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཞི། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པ། །སྣང་བ་མེད་ལ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། །དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ཚུལ་མདོ་དེ་དང་། ཁྱད་པར་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ན། །ཕྱིར་ཡང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། མཁས་པས་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་རིག་སྟེ། །མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་དག་ནི་རྣམ་བཤིག་ནས། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་གནས་ན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཞེས་དང་། ཡོད་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་མཐའ། །གཙང་དང་མི་གཙང་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ནི་རབ་སྤངས་ནས། །མཁས་པ་དབུས་ལའང་གནས་པར་ཡོང་མི་བྱེད། །ཅེས་དང་། སྒྲ་དང་ཚིག་གི་ལམ་བྲལ་བརྗོད་དུ་མེད། །ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །འདི་ལྟ་བུ་ཡི་ཚུལ་མཆོག་རྣམ་རིག་ན། །དེ་ཡི་སྤོབས་པ་དག་ཀྱང་མི་ཟད་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་གྲངས་དང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རིགས་དང་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །རིན་ཆེན་བཀོད་པས་མཛེས་པར་བྱས། །ཞིབ་བའི་བློ་ཡིས་འདི་རྟོགས་ནས། །ཟླ་སྒྲོན་ལ་སོགས་མདོ་ཟབ་རྣམས། །སྐྱེ་བོ་བློ་ཡི་ནོར་ལྡན་ཞིང་། །བརྟན་རྣམས་འཇིགས་མེད་སྒོམ་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཀའ་དྲི་མ་མེད་པའི་དགོངས་པ་དེ་དག་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཚད་མས་
13-1-9b
གཞན་གྱིས་དྲང་དུ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་ཕྱེས་པའི་གནད་ཟིན་པར་བྱའོ། །
第四始终义
བཞི་པ་དབུ་ཞབས་ཀྱི་དོན་ལ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མ་ནོར་བ་ནི་ཅི། ཚུལ་གཉིས་ནི་གང་ཡིན་སྙམ་ན། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཚུལ་གཉིས་ནི་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ངེས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ།

译文：
安住于真实所缘后，超越了唯心之境界，超越唯心境界后，更超越无相之境界。安住无相的瑜伽士，能见到大乘道义，自然成就寂静之入行，以清净愿力全面净化，殊胜智慧之无我性，于无相境中不可见。
关于胜义中无自性的方式，如该经和特别是《三摩地王经》中所说："由了知心的自性，而后智慧得以生起。"又说："智者了知有为无为，摧毁相的观念后，若能安住于无相，便能彻底了知一切法皆空。"又说："有与无这两种是边，清净与不清净也是边，因此智者远离二边，甚至不住于中间。"又说："远离语言文字之道，不可言说，如同虚空是法之自性，若能了知这种殊胜方式，其辩才也将无穷尽。"
如此所说的方式，极其明晰地阐明了有分别与无分别胜义的自性。如自释中所说："以理与诸多经典，珍宝庄严而美饰，以细微智慧悟此，愿具慧财之坚定，无畏修持《月灯》等，甚深经典。"应当掌握这一要点：以这种方式的真实量确立无垢佛语的意趣，不被他人所引导，开创了车乘传统。
第四始终义
第四，关于始终之义，若问：无误的二谛实相是什么？二理又是什么？二谛的自性是应当了知的对象，二理是如实确定其义的道路。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ན། དེ་ལ་མོས་པས་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་ཞིང་། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའམ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་མཐོང་བས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞིར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་རབ་ཏུ་འགོག་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བཅོས་མ་མིན་པའི་བྱམས་པས་འཁྱུད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ལས་སུ་བླང་བར་ནུས་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ཏུའང་ལྷག་པའི་སེམས་གཡེལ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་། སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་འབྱུང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་
13-1-10a
སྙིང་པོ་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཚུལ་འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྒོམ་པའི་སྙིང་པོ་ཚད་མེད་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་བཞིས་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མྱུར་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་ནི་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དབུ་མ་དང་སེམས་ཙམ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་གནད་ཟིན་ཚུལ་ནི་འཇུག་པའི་དོན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་མོད། འདིར་ནི་སྤྱིར་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཀུན་གྱི་སྟོན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣལ་མ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་མིན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་གཙོ་བོར་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་རྒྱུ་འབྲས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་ཡེ་ནས་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་ཅིང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ནས། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བསམ་པས་སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟར་འཇུག་པ་ལ་ཟེར་རོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་རགས་མཐའ་དག་སྤངས་ཤིང་། ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོར་ལྟ་བའི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་སྣང་བ་ནུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་
13-1-10b
པར་བརྗོད་པས་མི་ཁྱབ་ཅིང་། བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོར་གནས་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་གི་ངོ་བོ་དོན་དམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ན་ཤེས་བྱ་ཙམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་དམ་པ་ཡིན་ལ། རིགས་པ་དེས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཐོབ་པའི་སྒོམ་པ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཇུག་ནུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བསྟན་ཅིང་། རིགས་པའི་ལམ་ནས་དྲང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངེས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔགས་པར་བྱའོ། །
གཏན་ལ་དབབ་པའི་དོན་དང་གཉིས།
གཉིས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ། ཤེས་བྱ་ཆོས་ལྔའི་སྤྱིའི་དོན། བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚུལ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་ཤེས་བྱ་ཆོས་ལྔའི་ངོ་བོ་དང་། རྣམ་དབྱེ་དང་། གོ་རིམ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ཤེས་བྱ་ཆོས་ལྔའི་ངོ་བོ་ནི་ལྔ་སྟེ། མིང་དང་། དོན་དང་། རང་བཞིན་དང་། ཁྱད་པར་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།;


 །
所证二谛说外道
དེ་ལ་ཤེས་བྱ་འདི་དག་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཟད་པར་འདུ་ཞིང་། དོན་དེ་གཉིས་ལ་བློས་འཇལ་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། ཕྱོགས་ཙམ་དང་། ཡང་དག་པར་རྟོགས་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་ནང་སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་སེར་སྐྱ་པ་དག་ནི། ཡོན་ཏན་གསུམ་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གཙོ་བོ་དང་། བདག་གཉིས་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོ་དེའི་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འདོད་ལ། ནམ་ཞིག་ལམ་བསྒོམས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་མིག་ཐོབ་ནས་བལྟས་པས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་མཚང་མངོན་སུམ་དུ་རིག་སྟེ་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་གཙོ་བོའི་ཀློང་དུ་ཐིམ་ནས་བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་འདྲིད་ཅིང་བསླུ་བ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་རང་གཅིག་པུ་ཡན་གར་དུ་གནས་པ་ནི་ཐར་པའོ་ཞེས་འདོད་པ་དང་། གསང་བ་པ་དག་བདག་དམ་པ་གཅིག་པུ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་ནི་དོན་དམ། དུ་མར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མི་བདེན་པར་བདག་ཤེས་རིག་ཙམ་དུ་གཅིག་པས་ན་སྣོད་བཅུད་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་སོ་སོར་རིས་ཆད་དུ་སྣང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ། བདག་དམ་པ་དེ་ཚུལ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམས་པས་གཉུག་མ་དང་གཉུག་མ་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ནས་བུམ་པ་
13-1-10a
ཆག་ན་དེའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོར་འདུ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཆེན་པོ་དེར་ཐིམ་སྟེ་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དང་། རིག་བྱེད་པ་སོགས་སོ་སོ་རང་རང་གི་ལྷར་བཟུང་བའི་ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་དོན་དམ་པ། དེའི་རྣམ་འཕྲུལ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་བརྟན་བསླུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་ན་གཏན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པར་རློམས་ནས། དེ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་སྣ་ཚོགས་དང་། མཆོད་སྦྱིན་དང་། བསམ་གཏན་དང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པའི་ཐབས་དུ་མ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་རྟག་པའི་བདག་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་ཡེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡེ་སྲིད་པའི་ལུགས་ཞེས་པ་སོགས་གྲུབ་མཐའི་མིང་དང་འདོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་པ་ཆེས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན་འཁོར་བར་བཅིངས་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ལ། རྟག་སྨྲ་བ་འདི་དག་ཐར་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཡིན་པས་ན་དེའི་ལམ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་རློམས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐམས་ཅད་རྟག་དངོས་བཀག་པས་ཁེགས་ཤིང་སོ་སོར་འགོག་པའང་གཞུང་གི་སྐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

译文：
所证二谛说外道
对此，所知这些事物通过真实与否两种分法而完全归纳为二谛。对这两种义理，心识度量的方式有错误、片面和如实了解的差别，由此产生各种内外宗派，如下所述：
外道数论派认为，具有三德平等性质的自性与神我二者是胜义谛，而自性的变异则是世俗谛，具有欺诳性。当通过修行道路获得禅定之眼观察时，直接了知变异的过失，于是变异融入自性的境界，神我作为知觉的人不再与欺诳对境相联系，而是独立存在，这就是解脱。
密行派认为，唯一殊胜的神我是遍一切的纯意识本性，如同大虚空，这是胜义谛；虽现为多种却非如此真实，而是唯一的神我意识，因此器世间和有情等事物显现为各别分离，这是世俗谛。瑜伽士如理修习这殊胜神我，摆脱本有和非本有的无明后，如同瓶子破碎时内中的虚空融入大虚空一般，融入大我中获得解脱。
吠陀派等各自认为梵天、遍入、自在等主神是常住的胜义谛，由其神变所生的事物则是无常的、具欺诳性质的，他们妄想获得这些神灵的地位就是永远解脱，因此依靠各种苦行、仪轨、供祭、禅定、风修等瑜伽的多种方法作为成就之道。
此外，还有宣称常住的神我和虚空等本来自性存在的"永恒存在论"等，虽有众多宗派名称和特殊主张，但总的来说，它们都承认轮回束缚和解脱的因是某种常住实体。这些常见论者都是宣称有解脱的宗派，因此其道路也是努力于颠倒的修行方式。所有这些通过破除常见都能驳倒，各别的破斥方式在论中可以了知。


 །རྒྱང་འཕེན་པ་ནི། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་འདི་ཙམ་ཡོད་ཅིང་འདི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དོན་དམ་ཡིན་ལ། འདི་ལས་སྐྱེ་ཞིང་སླར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་མི་བརྟན་སླུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ཅིང་། ལམ་གོམས་པ་སོགས་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ལས་འབྲས་
13-1-10b
མི་སྲིད་དེ། ད་ལྟའི་རིག་པ་འདི་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས། ཆན་ལས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟར་གློ་བུར་དུ་བྱུང་གི་ཚེ་སྔ་མའི་རིག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་བྱུང་བ་མིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་འདིར་ཇི་ཙམ་སྡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བློ་དང་དབུགས་ཀྱང་འབྱུང་ལ། འཆི་བ་ན་མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལྟར་ལུས་རྡུལ་དུ་དེངས། སེམས་ནམ་མཁར་ཐིམ་པ་དེས་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མེད་ལ། དེས་ན་ལས་འབྲས་དང་ལམ་དང་ཐར་པ་ནི་མེད་ཅིང་། བདེ་སྡུག་སོགས་མི་འདྲ་བ་སྣང་བ་ནི་སྲན་མ་ཟླུམ་པ་དང་ཚེར་མ་རྣོ་བ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར། དེས་ན་ལུས་དང་བློ་ཚོགས་པ་མ་ཤིའི་བར་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་ལ་ཕན་པ་ཙམ་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་འགོག་པ་ལ་འབྱུང་བཞི་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པ་འགོག་ཚུལ་རྒྱུ་མེད་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་གི་རིགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དངོས་པོར་ལྟ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྟག་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་དངོས་སུ་འདོད་ཅིང་། ཆད་ལྟ་བའང་འདིར་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་འཛིན་འཐུག་པོ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་འདི་འགགས་ཤིང་ཞིག་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་གི་ཆོས་འགའ་ཞིག་བརྫུན་པ་དང་སླུ་བའི་ཆོས་སུ་བཞག་ནའང་མཐར་གཏུགས་ན་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཐོག་མེད་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་
13-1-11a
ལྡན་པའི་ཚུར་མཐོང་གི་ཤེས་པ་རང་ག་མ་འདི་ཙམ་གྱིས་བཞག་པས་ན། འདོད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་མཐའ་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་དངོས་ཞེན་ལས་འདའ་མི་སྲིད་དེ། མཁྲིས་ནད་ཅན་གྱིས་དུང་དང་ཟླ་བ་དངུལ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བ་མཐོང་ཡང་སེར་པོ་ལས་གཞན་དུ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་གནས་པ་དེ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་སུའང་མེད་ཅིང་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དངོས་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ལ་ཅིའང་མི་གནོད་པའི་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདེན་གཉིས་ལ་རྨོངས་ཤིང་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །
所证二谛说内道
གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་ལས་འཕགས་པ་རང་སྡེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལའང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་ཕྱོགས་མཐུན་ཙམ་རྟོགས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཚུལ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ།
实有二宗
དེ་ལས་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་པོ་ལ་བྱེ་བྲག་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དུ་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། བཅོམ་ཞིང་གཞན་བསལ་བར་གྱུར་ན་རང་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་དུ་རུང་བའི་རགས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ།མི་འདོར་བ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཙམ་དང་། བེམ་པོ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཙམ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་བེམ་ཤེས་རགས་པ་འདི་ཀུན་རྩོམ་གཞི་མེད་པས་ན་འདི་ལྟར་སྣང་བར་ཡང་མི་འཐད་དེ་སྣལ་མ་མེད་པའི་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ།

 །རྒྱང་འཕེན་པ་ནི། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་འདི་ཙམ་ཡོད་ཅིང་འདི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དོན་དམ་ཡིན་ལ། འདི་ལས་སྐྱེ་ཞིང་སླར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་མི་བརྟན་སླུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ཅིང་། ལམ་གོམས་པ་སོགས་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ལས་འབྲས་
13-1-10b
མི་སྲིད་དེ། ད་ལྟའི་རིག་པ་འདི་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས། ཆན་ལས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟར་གློ་བུར་དུ་བྱུང་གི་ཚེ་སྔ་མའི་རིག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་བྱུང་བ་མིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་འདིར་ཇི་ཙམ་སྡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བློ་དང་དབུགས་ཀྱང་འབྱུང་ལ། འཆི་བ་ན་མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལྟར་ལུས་རྡུལ་དུ་དེངས། སེམས་ནམ་མཁར་ཐིམ་པ་དེས་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མེད་ལ། དེས་ན་ལས་འབྲས་དང་ལམ་དང་ཐར་པ་ནི་མེད་ཅིང་། བདེ་སྡུག་སོགས་མི་འདྲ་བ་སྣང་བ་ནི་སྲན་མ་ཟླུམ་པ་དང་ཚེར་མ་རྣོ་བ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར། དེས་ན་ལུས་དང་བློ་ཚོགས་པ་མ་ཤིའི་བར་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་ལ་ཕན་པ་ཙམ་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་འགོག་པ་ལ་འབྱུང་བཞི་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པ་འགོག་ཚུལ་རྒྱུ་མེད་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་གི་རིགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དངོས་པོར་ལྟ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྟག་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་དངོས་སུ་འདོད་ཅིང་། ཆད་ལྟ་བའང་འདིར་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་འཛིན་འཐུག་པོ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་འདི་འགགས་ཤིང་ཞིག་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་གི་ཆོས་འགའ་ཞིག་བརྫུན་པ་དང་སླུ་བའི་ཆོས་སུ་བཞག་ནའང་མཐར་གཏུགས་ན་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཐོག་མེད་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་
13-1-11a
ལྡན་པའི་ཚུར་མཐོང་གི་ཤེས་པ་རང་ག་མ་འདི་ཙམ་གྱིས་བཞག་པས་ན། འདོད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་མཐའ་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་དངོས་ཞེན་ལས་འདའ་མི་སྲིད་དེ། མཁྲིས་ནད་ཅན་གྱིས་དུང་དང་ཟླ་བ་དངུལ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བ་མཐོང་ཡང་སེར་པོ་ལས་གཞན་དུ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་གནས་པ་དེ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་སུའང་མེད་ཅིང་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དངོས་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ལ་ཅིའང་མི་གནོད་པའི་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདེན་གཉིས་ལ་རྨོངས་ཤིང་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །
所证二谛说内道
གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་ལས་འཕགས་པ་རང་སྡེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལའང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་ཕྱོགས་མཐུན་ཙམ་རྟོགས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཚུལ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ།
实有二宗
དེ་ལས་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་པོ་ལ་བྱེ་བྲག་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དུ་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། བཅོམ་ཞིང་གཞན་བསལ་བར་གྱུར་ན་རང་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་དུ་རུང་བའི་རགས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ།མི་འདོར་བ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཙམ་དང་། བེམ་པོ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཙམ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་བེམ་ཤེས་རགས་པ་འདི་ཀུན་རྩོམ་གཞི་མེད་པས་ན་འདི་ལྟར་སྣང་བར་ཡང་མི་འཐད་དེ་སྣལ་མ་མེད་པའི་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是完整的直译：
རྒྱང་འཕེན་པ་ནི། 断灭论者是：认为仅有显现为现量对境的这四大元素存在，而它是境、根、识一切的因，故为胜义；承认由此生起并再灭的有法诸事物是不稳定且欺诳的自性。道的修习等前后世的业果
不可能存在。当前的这个意识是从胎儿状态的四大和合的胚胎等中，如同从酒中产生醉人的力量一样突然产生的，而非从前世的意识为前提而产生；在此世间存留多久，心识与呼吸就存在多久；死亡时如同灯火中断一般，身体化为微尘，心识融入虚空，因此没有来世；既然如此，也就没有业果、道和解脱；所显现的苦乐等差别，如同豌豆是圆的、刺是尖的这些并非人为所作一样，无因而由自性如是产生。因此，只要身体和心识聚合未死之前，唯一追求对自己有利的事情。
对此的破斥，对于承认四大的观点，可用破斥微尘的理论；破斥无前后生的主张，用破斥无因的理论；以及在解说世俗安立时经论的理论来了知。
如是外道的这些见解都是唯实有见。常见论者认为自我等为常有实体；断见论者也对此处现量所见的诸实有事物怀有浓厚的实执，仅仅是认为它们灭尽毁坏后不会与前后世相连接。因此，即使他们将某些法安立为虚妄欺诳之法，但究其根本仍是唯依靠某种实体而安立，因为这只是由无始以来与无明相应的凡夫知见所安立，所以虽有无尽的各种观点，但不可能超越实执，如同胆病患者虽然见到海螺、月亮、白银等不同之物，却只能见到它们是黄色一样。因此，对于那些持有颠倒见的人来说，没有人能忍受"无我"这一狮子大吼，虽然他们对正确与不正确作出各种区分安立，但这些都是不能损害实执根本的片面空性，是对二谛迷惑并错误理解。
所证二谛说内道
第二，超越世间道的自宗内道佛教徒，对二谛的含义，有仅了解部分类似之意，以及完全如实了解的方式，由此分为层层进阶。
实有二宗
其中，虽然两部实事师有不同的主张差异，但实际上这样认为：粗显的事物若经打碎或排除其他成分后，能舍弃其所取的心，为世俗谛；不能舍弃的刹那无分心识和无分微尘物质为胜义有，因为若无此，则粗显的物质和心识无所依托，不应如此显现，如同无经线之毛毯一般。


 །དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་ཟད་ཀྱི། འདི་ལས་ལོགས་སུ་བདག་མ་དམིགས་ཤིང་འདི་ཇི་ལྟར་རློམ་པའི་བདག་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པས་
13-1-11b
དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བཟུང་བའི་བདག་དེ་ནི་མེད་ལ། བདག་དེས་སྟོང་པའི་རྡུལ་དང་ཤེས་པའི་ཕྲ་བ་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་ལ། ལམ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གོམས་པས་འཇིག་ལྟའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་ནས་འབྲས་བུ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་ཅིང་། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་འདི་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་ཚིག་འཆད་པ་ན། སྨད་པ་དང་ཉུང་བའི་དོན་ལ་སོགས་པར་འཆད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ངན་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། ད་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་མང་བས་དངོས་པོ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ།སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། འདས་པ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །
唯识宗
སེམས་ཙམ་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་མེད་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ། དེ་དག་གི་སྣང་གཞི་གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་པ་རང་རིག་རང་གསལ་ཙམ། ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་དང་དེར་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྣང་ཆ་འདི་རྣམས་ལ་སྣང་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་ཀྱང་མེད་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རྣམ་རིག་ཙམ་དོན་དམ་དུ་སྨྲའོ། །དེ་ལ་དེ་དག་གིས་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་བེམ་པོ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་རིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁེགས་པས་ཕྱི་དོན་མི་འགྲུབ་ལ། འོ་ན་རི་རབ་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་སྣང་བ་འདི་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་
13-1-12a
རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་བེམ་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་ངོ་ན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ནོར་བུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ལ། དག་དང་མ་དག་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོན་གྱིས་ཁ་བསྒྱུར་བས་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ནི་གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྟེན་འབྲེལ་དང་དོན་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་འཇིགས་དང་མི་སྡུག་པ་སོགས་གོམས་པ་བཞིན་དུ་ཐོག་མེད་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་ཤེས་པ་ཉིད་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལ་སོགས་པར་སྣང་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར། ཡུལ་ཕར་ཀ་དང་། སེམས་ཚུར་ཀ་ལྟ་བུར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཐ་དད་པར་རྒྱང་ཆད་དུ་དོན་ལ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའམ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་གླང་ཆེན་ལ་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གླང་པོ་དངོས་སུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བཞིན་པ་གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་དེའི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་པ་རང་རིག་རང་གསལ་ཙམ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་ཙམ་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་གཏིང་སླེབས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། ཤེས་ཉིད་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཤེས་དགོས་པས་དེ་དག་ཞིབ་པར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的直译：
因此，众多微尘与刹那心识和合的五蕴取蕴是刹那生灭的自性，缘于此而产生"我"的执着而已；除此之外未见有我，而且这种所执着的我与其定义不符，因此与它不是同一体性，
所以以常一自主等相执取的我并不存在；认为空无此我的微尘和心识的究竟微细者是存在的，也认为微尘是刹那性的；通过修习人无我之道，断尽以我见为根本的轮回烦恼后，获得解脱三界轮回的果位，无所取而入般涅槃；自宗实事师在解释"无实"等经文时，将其解释为贬义或少义等：诸实法是劣性的，所以是无实的，因为在现在的状态中是不稳固的。又说诸法中无实多，故说无实，因为过去未来无生已灭之故。
唯识宗
唯识宗认为：此能取所取二取的显现仅是无有而遍计的，故为世俗；彼等显现基础的究竟依他起识，仅是自明自证的心识，空无外境所取及能取，是圆成实，即胜义谛；轮回与涅槃二者的显现相若无识为显现基础，则如同虚空之花，故主张唯识为胜义。
对此，他们认为：异于心识体性的物质，通过破斥微尘的理论等已经遮除，因此外境不成立；那么，须弥山、房屋等无欺无可否认的显现是什么呢？
这些虽然在外境不是物质的体性，但在迷乱的层面上显现为似有，例如如同梦中的显现。如此显现的原因是心识明了的体性，如同无垢的宝石，被各种净与不净的习气之色所染，使心识显现为各种形相，此称为依他起识，与缘起义相同。
如是欲、怖畏、不悦等，如同串习一般，由无始习气的缘故，心识显现为身体、受用、住处等，然而凡夫未能领悟这是自心的本性，而是将对境视为彼方，心识视为此方，执着能取所取二者各别存在，这不是事物的实际情况，而是遍计所执或迷乱，如同不知梦中大象是自己的显现，而执着为外境真实大象一般。
如此，依他起识虽显现为能取所取，但其究竟本性不超出自证自明而已，从其仅此而空无二我的角度来说，是圆成实，即事物真实情况的究竟义。心性如何显现为种种相，若详细分析，应从八识的角度了知，详细内容应从圣者无著的论著中了知。


 །དེས་ན་གཞན་དབང་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་ཚུལ་གཞུང་སོ་སོར་བྱུང་བ་གནད་མ་ཤེས་ན་བློ་བལ་བ་ཛ་བཞིན་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བས་ན། 
13-1-12b
གཞན་དབང་ཉིད་ལ་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ན་དོན་དམ་དང་། སྣང་ཚུལ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་གཞལ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྡུར་རུང་བ་གནད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་རྣམས་སྤངས་ཀྱང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཙམ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནའང་མི་ལྡོག་པར་ཞིང་དང་སྐུར་སྣང་བའི་གཞིར་འདོད་དོ། །
自宗
འདི་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྫོགས་པར་འདོད་དོ༷། ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ཆོས་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་ཀྱང་དབུ་མ་པས་དཔྱད་ན་སྣང་གཞི་ཤེས་པ་ཉིད་བདེན་པར་ཁས་བླངས་པས་ཆོས་བདག་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཉི་ཚེ་བར་ཤེས་སོ། །ལམ་ཚོགས་གཉིས་ལ་འབད་པས་འབྲས་བུ་གནས་གྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཤིང་། ལམ་ཚོགས་གཉིས་ཚད་མེད་པ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དུ་མར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྤྱད་ནས། འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་སྟེ་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྐོང་བ་ཡང་། སྐྱེ་བ་རེ་རེ་དང་ལུས་རེ་རེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ལ། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕགས་ཤིང་། མཐར་ཡེ་ཤེས་དང་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་དགོས་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ལུགས་འདི་ལ་འོས་ཤིང་མཛེས་པ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་གཞི་བཏིང་ནས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་གཞུང་བསྲང་དགོས་པ་ཡིན་པས། འཕགས་པ་
13-1-13a
ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་སྲོལ་ཕྱེས་སོ་ཞེས་གྲགས་པ་བཞིན་ཐེག་ཆེན་པ་ཀུན་ལ་དགོས་པའི་གནད་གཅིག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སེམས་ཙམ་པའི་ཚུལ་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བདེན་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་འདིའི་རྣམ་ཤེས་རང་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཞེན་པའི་ཆ་དེ་དགག་བྱ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་འདིར་སོ་སོའི་འདོད་པའི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་གཞུང་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། འདིར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་སྙིང་པོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་འཆལ་མང་དུ་སྨྲ་བས་ཅི་བགྱི་སྟེ། །དབང་པོ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྲོག་བཞིན་དུ། །གྲུབ་མཐའི་ཟབ་གནད་རྗེན་ཅེར་ཟིན་པའི་བློ། །ཆུ་ལས་འོ་མ་འབྱེད་པའི་ངང་མོ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དོ།

以下是完整的直译：
因此，依他起在不同论著中被解释为胜义或世俗，若不了解其要点，则如同愚钝之人一样会产生混淆，
因此，对于依他起本身，如果以究竟情况的意义为主，则归为胜义；如果以显现方式为主来考量，则可归为世俗，这是关键要点。所以，虽然断除了非心本性的客尘垢染，但本性光明的唯识即使在佛地也不会退失，是作为刹土与身相显现的基础。
自宗
我方自宗认为圆满具足二无我。虽然承认空无遍计所执和无自性生等为法无我的意义，但若中观派审察，由于承认显现基础的心识为实有，因此法无我的特征并不圆满，故知为片面的。通过精进于二资粮道，成就转依五智本性的佛果。对此，仅就世俗而言，菩萨披上"当令一切众生解脱"的大铠甲，在道的二资粮无量方面于多无数劫中反复修习，获得遍智智慧之果，如意满足所化众生的愿望，这不是仅凭一生一身所能成就的；心相续的功德特质逐渐提升，最终必须获得对智慧和一切功德的自在，这种广大的道次第是合适且美妙的，因此需要以这样的名言安立方式为基础，确立广大道的宗旨，如圣者
无著开创广大行的传统一样，这是一切大乘派所需的关键要点。因此，这种唯识的方法对于世俗名言的真实性来说极为正确，然而，对其自明识性执着为实有的部分是应当破除的。关于外内各宗派的这部分，各自观点的安立将在论中稍作解释，这里只是简述二谛的核心观点而已。愚者多言有何用，如同诸根之本命，深见宗派关键点之智，如鹅从水中分离乳。这是中间偈颂。


 །དེ་ལྟར་རང་གི་སྡེ་པ་དེ་དག་ལ་བློའི་རྩལ་ཆེ་ཆུང་གིས་སྟོང་པར་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་དང་ཇེ་ཉེར་སོང་བས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་སྣང་གཞི་བདེན་གྲུབ་གཅིག་ལས་འདའ་མ་ནུས་པས་ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གཞུང་འདིར་ནི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཁོང་འདི་ན་རང་བཞིན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་སྒྲོན་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་སྟོང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བཤིག་ན། །སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོང་ཡེ་སྟོང་པ་སྟེ། །ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དབུ་མའི་གཞུང་འཛུགས་ལ། དབུ་མ་དེ་ལའང་སྣང་ཚོད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་བློ་ངོར་སྣང་ཙམ་འཇིག་རྟེན་ལ་
13-1-13b
གྲགས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དང་། དཔྱད་པའི་གྲུབ་མཐའ་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་དོན་སྨྲའི་ལུགས་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ཀྱང་། གཞུང་འདིར་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་སེམས་ཙམ་པ་དང་མཐུན་པར་བཞེད་པས་དབུ་མ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་དང་པོར་ཕྱེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་འདི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཅིང་། དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་དགོངས་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་སོ་སོས་རྙེད་དོན་སོ་སོ་བ་ཡིན་ཅིང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་པས། ལུགས་འདི་ལྟ་བུར་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་བདེ་ཞིང་གཞན་ཡང་དགོས་པའི་མཆོག་དུ་མ་ཡོད་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ཡང་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་སེམས་སུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་ལ། བསླུ་མེད་སྣང་ཙམ་གྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་གཞལ་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་ནང་གི་སེམས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་ཅེས་དྲི་ན། བློ་དང་ལྡན་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་དེ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པར་མི་འཐད་པས་རང་སྣང་ཙམ་མོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་འདྲ་ཡང་། གང་དག་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཞལ་ཚུལ་བསྲ་བསྲེར་གྱུར་ཏེ། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་སྣང་ཙམ་ལས་དཔྱད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཁས་ལེན་ན་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་དང་ཆེས་འགལ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་སུ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདི་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་བམ་ཞེའམ། དེའི་ངོ་བོ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་སོགས་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཤན་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཚད་
13-1-14a
མའི་ངོས་ནས་གཞལ་བ་ཡིན་ན་ནི། སྣང་བའི་མདུན་ན་མུན་པ་ལྟར་དེའི་ངོར་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་གཞག་ཏུ་མེད་ལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོས་ནས་གཞལ་བ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ངོར་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་དེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཇི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་ཚད་མའི་གཞུང་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་དཔྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མི་འགྲོའོ།

以下是完整的直译：
如是，自宗诸派由于智慧力量的大小差异，对空性的了解范围有大小不同，逐渐接近二谛的真实情况而层层超胜，然而它们都共同未能超越显现基础实有的执着，故称为片面空性；而此论中不承认在所知法中有丝毫自性实有的事物，如《月灯论》中说："一切诸法恒时自性空，诸佛子破除一切事物时，一切有为皆本空，片面空性是外道的。"如此以这种中观论立论，对于这种中观，也有对于未经审察未经分析之心前显现的世俗事物，仅如世间共许而承认，以及按照分析宗派声闻部等实事师宗派承认的，但此论在名言的观点上则主张与唯识相同，故开创中观瑜伽行派的传统。
这种世俗安立方式若以理论分析，是名言真实性的究竟，也是具德法称的意趣。关于此，名言和胜义的二种量所证各自不同，在名言安立上达到顶峰的是唯识派，因此如此承认既方便又有诸多特殊目的，这些稍后将略作解释。其中，这种名言的观点并非胜义中考察显现是否成立为心识的分析，而是对这些无欺显现的诸法以世俗量如何衡量的方式，例如，若问梦中显现是内心还是外境所有，有智者通过观察分析后说道由于它不可能在外境存在，所以只是自己显现而已，与此相似，任何人若将二量的衡量方式混淆，认为超出未经审察分析的显现之外还要承认某种经过分析的宗义，则不应认为这与应成派宗义极为相违，因为在此处若有人问这些法是否由自相成立，或其本性是否由量所成立等，无论哪种情况，区分能量至关重要：
若从胜义量的角度衡量，如同光明前的黑暗一样，在其面前绝不成立，故不能安立丝毫成立；若从世俗量的角度衡量，则在其面前无欺无可否认地成立，因此，无论如何依照世俗显现方式分析，如同量论中证明前后世存在等的分析一样，并不会成为胜义的分析方式。


 །མདོར་ན་མཐུན་སྣང་གི་དངོས་པོ་འདི་ཙམ་དགག་པའི་དབུ་མ་པ་སུ་ཡང་མེད་ལ། རང་བཞིན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་འདོད་པའི་དབུ་མ་པ་སུ་ཡང་མེད་ཀྱང་། བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་ཆུད་ཚུལ་གྱི་རྟོགས་པའི་རྩལ་འཕངས་ལས་དོན་དམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཡོད་པ་ལས། ཐ་སྙད་བཞེད་ཚུལ་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའི་མཐོ་དམན་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་བུམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། །སྟོང་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ལ་དངོས་སུ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་མེད་ཀྱང་། གྲུབ་མཐའ་དང་ཐ་སྙད་མཁས་པ་དག་གིས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་གོ་ཞིང་། བུམ་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའང་ཐ་སྙད་དུ་གོ་བར་འགྱུར་གྱི། ཕན་ཚུན་འཆོལ་བའི་རྨོངས་པ་མི་སྐྱེ་ཡང་། ཚིག་གིས་རྨོངས་ནས་བྱ་རོག་གི་ཁུ་འཕྲིགས་ཞུགས་པ་ཅན་དག་ལ་རང་བློ་ལ་རྟག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཚིག་ཙམ་ལྷུར་བྱེད་ཀྱང་། དོན་དུ་མ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དངོས་པོ་གཅིག་གི་རྗོད་བྱེད་དུ་ངེས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པའང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་གྲགས་ཆེ་བས་ཕལ་ཆེར་དེ་ལྟར་གོ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་བདེན་པ་ཞེས་པ་བདེན་པ་
13-1-14b
གཉིས་ཀར་ཡང་གོ་རུང་བ་བཞིན། གྲུབ་ཅེས་པའང་དེའི་ཚིག་མཐའ་ཙམ་དུ་བསམས་ན། ཐ་སྙད་ལ་གོ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གཞན་དུ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་ཐ་སྙད་བདེ་བླག་ཏུ་ངེས་པ་རྒྱ་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོས་བཞིན་རྗོད་པ་ལེགས་ཤིང་། གོ་བ་ལ་ཕན་སླད་ཁྱད་པར་སོགས་སྦྱར་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ༷། ངག་ནི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞུང་རྣམས་སུ་བདེན་གྲུབ་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་སོགས་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་དགག་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མི་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་སོ་སོས་གཞལ་ཚུལ་གྱི་གནད་རེ་ཡོད་པ་ཤན་མ་ཕྱེད་པར་ཚིག་གི་ཟེར་སྒྲོས་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་མཐའ་ཕྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐང་ཆད་དོ། །དེས་ན་རྗེས་ཐོབ་ཤན་འབྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཞལ་བའི་རྣམ་གཞག་མ་འཁྲུགས་པར་འཇོག་དགོས་ཀྱི། ཤན་ཕྱེད་པ་མེད་པར་ཐ་སྙད་དུའང་དཔྱད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་དཔྱོད་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ན། ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་འཚང་རྒྱ་བ་ཡོད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་སྨྲ་ནའང་ནེམ་ནུར་དགོས་པའི་འགགས་ལ་ཐུག་ཅིང་། ལམ་དང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བར་དཀའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཚང་རྒྱ་བ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེས་ནས་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ལུགས་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ལུགས་དེས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། 
13-1-15a
ཁོ་ན་རེ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་གཞན་ངོ་ཙམ་དུ་ཁས་བླང་གི་རང་ལུགས་མིན་ནོ་སྙམ་ན་རང་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་ན་ལམ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་ཡོད་པར་བཤད་པ་སོགས་དང་འགལ་ལོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་བདེན་གཉིས་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་ཞིང་། མ་ཕྱེས་པར་དཔྱད་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་དཔྱོད་པར་མི་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的直译：
简言之，没有任何中观派否认这种共同显现的事物，也没有任何中观派承认自性实有的事物，但由于对二谛双运理解能力的不同，在确立胜义的方式上有差异，然而不应仅仅因为名言承认方式的不同而判定宗派的高下。因此，对于"瓶子无自性"和"瓶子是空性"之类的表述，虽然没有直接加上"胜义"的限定词，但精通宗义和名言的人们从语境中理解这是针对胜义分析而言；同样，"瓶子由量所成立"和"由自相成立"也理解为世俗而言，不会产生互相混淆的迷惑。然而，对于那些被词语迷惑、如同乌鸦互相争斗的人们来说，虽然他们总是执著于自己惯用的词语，但实际上，被普遍认可的词语若不依赖于对意义的确切界定，就不能确定为表达单一事物的工具，例如"实成"一词，因为它多用于"能够经得起胜义观察"的意义，所以大多被如此理解；而在其他情况下，就如同"真实"一词可以理解为二谛两方面一样，"成立"一词如果仅视为后缀，也没有理由不能理解为世俗层面，同样，某些限定词也不是不可能在其他情况下混淆，因此根据语境轻易确定名言，按照大论典的表述方式来解说是好的；为了便于理解而加上限定词等也无妨，因为言语是由表达意图而生的。
所以，在论著中对"实成"和"由自相成立"等术语无区别地否定，或者区分解释等，为了使人们不产生迷惑，应该理解每种量的衡量方式的要点，而不应仅仅依靠词语的表述方式来区分宗派，那是极其疲劳的。因此，在后得辨别的阶段，必须不混淆地安立二量所量的体系，如果没有区分而使任何分析都变成胜义分析，那么承认"有入大乘的补特伽罗成佛"也会变成承认胜义中有此事，而当说"世俗谛"时也需要犹豫不决，难以说出道与果的宗义。
如果认为说"有补特伽罗成佛"只是从世俗角度而言，那么这就是承认了分别二谛而说的立场，因为这种立场也承认仅在世俗中事物的特征成立，同样地，主张唯识也应如此理解。
有人说：如果这只是随顺他人而承认，并非自宗观点，那么这与自宗在后得阶段承认道果的安立和仅缘起等的说法相矛盾。因此，应当了解，在承认世俗量成立的立场上，区分二谛而说，不会在未分辨的情况下仅通过分析就变成胜义分析。
;


 །མདོར་ན་མཉམ་བཞག་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གཞལ་དོན་ལྟར་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ཚུལ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ནི་བདེན་གཉིས་ཕྱེ་མི་དགོས་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་སོགས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་གང་ཡང་མེད་པས་ཅིའང་མི་གསུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་ན་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་། རྗེས་ཐོབ་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཞིག་རང་གིས་བསམ་ཞིང་གཞན་ལའང་སྨྲ་དགོས་ན་ནི་ཚད་མ་གཉིས་ཕྱེ་སྟེ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདའ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་དང་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཆེས་མི་འདྲའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཚུལ་ཙམ་མི་འདྲ་ཡང་། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་གནད་གཅིག་ཏུ་དབྱེར་མེད་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་གངས་ཅན་འདིར་ཡང་མཁས་པ་ལ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཚད་གྲུབ་ཏུ་བཞེད་པ་ལ། གཞན་དག་གིས་དེ་མི་སྲིད་པའི་གཏམ་ངན་དུ་རྩི་བ་དང་། མཁས་པ་སྔ་མའི་བཞེད་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་
13-1-15b
འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་རྣལ་མ་མ་རྟོགས་པའི་སྐུར་འདེབས་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྨོངས་པའི་དྲི་མ་མང་ཞིག་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚེ་ན་འདི་སྙམ་དུ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་བསྒྲིབས་པའམ་འགེབས་པ་ལྟ་བུར་བཤད་ན། མ་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་མི་སྟོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་བདེན་ཞེན་སྤང་དགོས་ཏེ། ཆོས་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཞིག་ཡོད་ན་དེའང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟར་བལྟའོ་གསུངས་པའི་དོན་བཞིན་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེའང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ན་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་སུ་གནས་ཏེ། གནས་ལུགས་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྟོང་པ་ལ་དོན་དམ་དང་། སྣང་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཞག་པ་དང་། སྣང་ཚུལ་ལ་དཔྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གནས་སྣང་མཐུན་པ་མི་བསླུ་བའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་དོན་དམ་དང་། ལྡོག་ཕྱོགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལས། ཕྱི་མའི་དོན་དམ་ཡིན་ཀྱང་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཡིན་ཅིང་། དེའང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་མིན་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཚུལ་ནི། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པས་ན། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་སྣང་
13-1-16a
བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་སྟོང་པ་ཉིད་སྦས་ཤིང་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་གོ་དགོས་ཀྱི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསླུ་ཞིང་བརྫུན་པའོ་ཞེས་གོ་བར་མི་བྱ་ཞིང་། དེས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་བསྒྲིབས་པར་ཡང་གོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་གཅིག་གིས་གཅིག་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྣང་ཙམ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་བསྒྲིབས་པ་མ་ཡིན་ཡང་སྣང་བ་ལ་བདེན་འཛིན་ཞུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པའོ།

以下是完整的直译：
简言之，如果从等持中超越声音和分别念的对境，按照究竟实相不可分的真理而言，则无需分别二谛，对于如此显现的一切法，本来既非有非无、既非是非非等，无任何破立的承认，如同以不说任何话的方式回答一样，真实而言，超越一切名言，不可言说，离戏论，平等性故，虽然无所承认而成立；然而，在后得中成为声音和分别念的对境，从显现方式而言，若需思考基、道、果等安立并向他人宣说，则不可能超越二量区分后以破立方式而入。如此，不应认为这与应成派极不相同，因为虽然仅在名言承认方式上不同，但以理证成立大车轨道的究竟意趣是一致无别的。如此了解后，在这雪域，某些智者主张世俗量成立，而其他人视之为不可能的恶言，以及有些人对前代智者的观点指责为未曾了解应成派的真实见解等，以及其他对大车轨道诸宗派的迷惑垢染，都会自然消除。
关于此，在确立如此二谛安立时，若想："所谓世俗是遮蔽或覆盖真实义，那么不清净诸法虽如是，但离无明的清净法如佛陀身智等非世俗，因此不空"，这就如同所说的"对胜者等有微细执著"，应当断除实执，如《法顶涅槃经》中说："若有胜于涅槃的法，彼亦应视如幻梦"，应当按此义生起定解。
此外，在经论中二谛安立方式有二：一、就观察实相胜义的量而言，称空性为胜义，显现为世俗；二、就观察显现方式的一切世俗量而言，称情况与显现相符不欺的对境与有境为胜义，其相反者为世俗。这两种方式中，后者的胜义虽是胜义但本性亦空，此处按照前者，而且世俗分真实与否二者，安立于非真实的方式是：所谓"真实"指的是事物的实际情况，即自性不成立的空性，因此，"世俗"只应理解为以生等方式显现而在凡夫前似乎隐藏或遮蔽了空性，不应理解为在一切方面都欺诳或虚假，也不应理解为它总是遮蔽空性，因为对圣者来说，空性和缘起互相阐明。因此，虽然仅仅显现并不遮蔽空性，但由于对显现的实执，因无明力而错误地执著对境的自性。


 །དེས་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་རྟོག་བཟློག་པའི་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་བསྟུན་ནས་སྣང་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་དེ་སྐད་དུ་བཏགས་མོད། སྣང་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་དོན་དུ་གཅིག་སྟེ། སྣང་ནི་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལ་གོ་དགོས། བདེན་པ་མེད་ཅེས་རྗོད་པ་དེས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྣང་བ་ཡིན་པར་སྟོན་མི་དགོས་ཏེ། སྟོང་པ་ཡིན་པ་ལ་བདེན་པ་མེད་ཅེས་བཏགས་པ་གོ་དགོས། དེ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ། སྣང་བ་ལྟར་བདེན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་གདགས་པར་མི་རུང་ལ། དེ་ལྟར་ན་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ཞིང་། མི་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཤེས་བྱར་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེས་ན་ཤེས་བྱའི་ཁོང་འདི་ན་སྣང་སྟོང་གཉིས་རིས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ནར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཞིག་མི་སྲིད་ལ། དངོས་པོའི་གཤིས་ལ་མེད་པས་ན་རིགས་པར་སྨྲ་བས་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་ཁས་ཀྱང་མི་ལེན་པ་དེས་ན། མདོར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་སྣང་བཞིན་པ་དེ་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡིན་གྱི། གཞན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ཚིག་ཙམ་ལ་བསམས་ཏེ་སྐྱོན་
13-1-16b
ཅན་ངན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བཟུང་ནས། དེ་དང་སྟོང་ཉིད་ལ་རྩིས་ཆེ་ཆུང་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཅིག་འབྱུང་དཀའོ། །དེས་ན་མི་བདེན་པའི་སྣང་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བརྡ་གདགས་ཤིང་། རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ལ་དོན་དམ་ཞེས་བཏགས་པ། དེ་གཉིས་པོ་ལ་རྩིས་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མགོ་སྙོམས་སུ་སྦྱོར་བ་འདི་ཤེས་ན་ཤེས་བྱའི་ཁོང་ན་དེ་ལས་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་སོ། །དེས་ན་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་མི་སྟོང་ན་དབྱིངས་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བས་ན་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་མདོ་ཙམ་བསྙད་ནས།
所说二谛自性修行者大乘如何证得及如何修行
ད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤིང་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་སྙམ་ན། ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། མདོར་བསྡུ་ན། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཆོས་ལྔ་དང་ནི་རང་བཞིན་གསུམ། །རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་པོ་ཉིད་དག་དང་། །བདག་མེད་དོན་ནི་རྣམ་གཉིས་པོར། །ཐེག་ཆེན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མིང་། རྒྱུ་མཚན། རྣམ་རྟོག །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཆོས་ལྔ་དང་། ཀུན་བཏགས། གཞན་དབང་། ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
13-1-17a
ཚོགས་བརྒྱད་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཏེ་དེ་རྣམས་སུ་འདུ་ལ། མཚན་ཉིད་གསུམ་སོགས་ཕྱི་མ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ལྔའི་ནང་དུ་རྫོགས་པར་འདུ་ཚུལ། མདོ་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནི་དབྱིབས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ལ་བུམ་སོགས་ཀྱི་མིང་གིས་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་ནས་དེ་དང་དེར་ཞེན་ཅིང་གདགས་པ་ནི་མིང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མིང་བཏགས་ནས་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བརྟགས་ན་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་ཡུལ་འཛིན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལ་ཕྱེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ཡོད་དོ།

以下是完整的直译：
因此，为了遣除所化众生的颠倒妄想，具大悲心且善巧方便的导师随顺所化众生根机，以"世俗"称谓来标示显现，作为了悟胜义的词语标签；显现与世俗实际上是同一的：显现虽然显现，但应理解为并非如其显现那样真实成立。说"无真实"并不需要表明它是颠倒显现，而应理解为空性被标记为"无真实"。如果它如所显现一样成立，如所显现真实，则不应被标记为"世俗"，这样则成为不空，而不空的事物在所知中是不可能存在的道理已由正理完全证成，因此在所知范围内不可能存在只是显现与空性二者中偏于一方的法，由于在事物本质中不存在，故持理者也不承认有这样的事物。因此，简言之，"世俗"这一词语仅仅表示那显现着的是空性，而非思维"世俗"仅为词语而执着为某种有过患的劣性之物，
对其与空性作轻重之分别，这些人难以生起清净的甚深中观见。因此，将不真实的显现标记为"世俗"，将无自性的空性标记为"胜义"，对这两者不分轻重，从色法直至遍智一律平等融合，若了知此点，可以确定在所知范围内再无比此更重要的内容。因此，若法界与无二智慧的显现本性不空，则将异于法界，所以由于与法界平等故，应了知为显空无别极为清净的本性。如是正确通达二谛的实相，唯是中道。
以上略说二谛的方式及其相关内容。
所说二谛自性修行者大乘如何证得及如何修行
现在，思考大乘行者如何了知并如何修习如此二谛之自性？通过随行无垢二理大车道轨而获得。其中，大乘虽然甚深广大，但总括而言，如《楞伽经》中说："五法与三自性，八识以及二无我，总摄一切大乘法。"
即名、相、分别、正智、如如等五法，以及遍计、依他、圆成三性，八识聚，人无我与法无我二者，大乘法归纳为这些，而三性等后面那些也完全归入五法的方式，应当如经中所说般了知：其中，相是显现为形状、色彩等特征；对这些特征以瓶等名称遮除他法，执着并安立为此彼，是为名；如此安立名后，使相明显，这两者是遍计所执，因为是声音和分别念的对境，显现为能取所取二者，经观察不真实故；如是对所取对境进行执取的心心所法，称为分别，细分则有八识聚。
;


 །དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་གཞིར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བདག་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་ཅན་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ཕྱི་མ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འདི་གཉིས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནི་མིན་གྱི་ཡིན་ལུགས་མ་ནོར་བས་ན་ཚིག་དེ་སྐད་བླ་དྭགས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྔ་ཡི་ནང་དུ་སེམས་ཙམ་དང་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་འདུས་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལ་མིང་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་
13-1-17b
བསྡུས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་གནས་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་སྨིན་པའི་དབང་ལས་བྱུང་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་རྣམ་རིག་པའི་ཚུལ་ཏེ་ཚུལ་དང་པོ་ཡིན་ལ། ཆོས་ལྔ་ལས་སྔ་མ་གསུམ་དེར་འདུའོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཉིད་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཡང་སེམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་བདེན་པར་མེད་པས་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་དབུ་མའི་ཚུལ་ལམ་ཚུལ་གཉིས་པ་སྟེ། ཆོས་ལྔ་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་དེར་འདུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་ཡང་གང་རྟོག་པ། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུའང་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཟུང་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཞེས་པའི་མིང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་དང་པོར་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཚུལ་གཉིས་ཟུང་དུ་བཞག་པའི་ཡ་གྱལ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པའི་ཟླ་ལ་སྦྱར་བའི་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཟླས་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རམ། དོན་དམ་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པས་ན་རྣམ་གྲངས་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་
13-1-18a
ཟླར་བགྲང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དོན་དམ་མཐར་ཐུག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ཙམ་མམ། དེ་གོམས་པས་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་བརྟས་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་གཞོམ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་ཡང་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པའི་ཁས་ལེན་ཡང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་དཔྱད་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པའི་དབང་དུ་ན། སྐྱེ་བས་དྲངས་པའི་སྐྱེ་མེད་ཅེས་པའང་བློས་གཞན་བསལ་བའི་རྣམ་རྟོག་གི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་ཡོད་མེད་སོགས་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟིགས་དོན་ནི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ན་ཁས་ལེན་ཀུན་དང་བྲལ་བའང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ནི་འདི་དང་ཉེ་ཞིང་མཐུན་པས་ན་དེའང་དོན་དམ་གྱི་གྲངས་སུ་བགྲང་སྟེ་མཐུན་པའི་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直译：
这是依他起，即在名言中成为各种显现的显现基础。如此，对于包括内外的诸法，无有丝毫二我自性成立的法界，是为如如；随顺于此，离虚妄分别，以各别自证为有境的是为正智。后二者境与有境，称为圆成实，非是本性实成，而是因为实相无误，故以此名作为标记。因此，在这五法中，以理证成立包含唯识与中观一切宗义，故应知大乘也仅此而已。其中，由名与相所摄的各种外境显现，
并非真实成立为外境对象；如此显现是从阿赖耶识界中安住的各种习气成熟而生，如同梦境显现，了知此即世俗唯识的方式，是为第一方式，五法中前三摄入其中。如是，在世俗中心性显现为各种显现，然而心也无自性实有，因此了知从色法乃至遍智的一切法皆无实无生，这是胜义中观的方式或第二方式，五法中后二摄入其中。这两种方式并不相违，如《解深密经》所说："有为界与胜义相，离一异之相，若思为一或异，彼入非如理。"如是既不承认为一也不承认为异，世俗与胜义二谛双运的道理，即是大乘，依此而住的补特伽罗，名副其实为大乘者。
如是，首先在闻思中成为声音和分别念对境的世俗生起，与胜义不生等，双运安立的二方式中，其中分别之胜义，由于相对于世俗有之对方而引申，或者由于属于胜义之数，故称分别，即是作为"二谛"中世俗对方而计数者；这仅仅是与究竟胜义相顺之门，或者由于通过修习它能够摧毁从无始以来习惯的习气力量所执着的事物，因此也是胜义；应当了知在其前也有"无生"等的承许。其观察即使达到究竟，也只是后得生起定解的方式而已。
从真实究竟实相的角度而言，由"生"所引申的"无生"也仅仅是心识遣除他法的分别影像，超越生有无等一切边际，远离一切声音和分别念的行境，圣者等持无垢智慧的所见，是无上的非分别胜义，在其前无有任何承许。分别之胜义由于与此接近且相顺，因此也计入胜义之数，称为顺相胜义。
;


 །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བསྒོམས་པས་ཉམས་མྱོང་གིས་སུས་རེག་ཀྱང་གང་ཟག་དེས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་མཛད་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐལ་རང་སོགས་མིང་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རུང་། རྟོགས་པའི་མཐོ་དམན་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་གལ་ཆེ་བས་འོག་ཏུ་དགོས་པའི་སྐབས་སུའང་ཅུང་ཟད་འཆད་དོ།

以下是完整的直译：
对于这样的方式，任何通过修习而以体验触及的人，根据该补特伽罗在后得中的承认方式，无论称为应成派、自续派等任何名称皆可，应知其了悟的高低无有丝毫差别，而是在圣者的见地上归为一要点。这一点非常重要，因此在下文需要之处也将略作解释。


 །འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ནི་བདེན་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་ན། གཙུབ་ཤིང་དང་གཙུབ་སྟན་ཟུང་དུ་མ་ཚོགས་
13-1-18b
པར་གང་རུང་རེ་རེས་མེ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚུལ་གཉིས་པོ་མཉམ་པར་མ་སྦྱར་ན་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་བསྒོམ་པ་ལྟ་བུ་ལས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་མི་སྲིད་པས་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཐོས་བསམ་གྱི་མིག་བསྒྲུབས་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བར་བྱས་ནས་དེའི་དོན་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའི། ངེས་ཤེས་མ་སྐྱེས་པའི་མཐའ་བྲལ་དང་བརྗོད་བྲལ་ཞེས་མིག་ཧུར་ཧུར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་མིང་ཙམ་ལ་མངོན་རློམ་དང་བཅས་ཏེ་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས། དེས་སྲིད་རྩ་ལ་གནོད་ན་དུ་མ་རོ་མཉམ་དུ་སྨྲ་བ་གསང་བ་པ་སོགས་ཀྱང་ལམ་དེས་གྲོལ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། དེས་ན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་དྲི་མེད་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་གཉིས་སྣང་ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་པ་ལྷག་མེད་དུ་བསྲེགས་ནས་མཐའ་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་སྟན་བསྲུབས་པ་ལས་མེ་བྱུང་ནས་དེ་གཉིས་ཉིད་ཀྱང་བསྲེགས་པ་ལྟར། བདེན་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པའང་བསྲེགས་ནས་སྣང་སྟོང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དབྱིངས་དམིགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་དང་དཀར་ནག་ཆོས། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཚེ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གྲངས་འགྲོ། །ནམ་མཁའ་གང་ལའང་ཅུང་ཟད་མི་གནས་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
13-1-19a
དཔའ་མཁས་གསལ་བ། །ཆགས་པ་བཅད་ནས་འགྲོ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྲོ། །ཉི་མ་སྒྲ་གཅན་གཟའ་བྲལ་ལྷང་ངེར་འདུག་པ་དང་། །མེ་བཏང་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སྲེག་པ་བཞིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དག་ཅིང་ཡོངས་དག་པར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྟ་ན། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་མི་དམིགས་ཆོས་ཀུན་མི་དམིགས་ཏེ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་སོ་སོར་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་ལས་སྒྲ་དང་རྟོག་པས་བསམ་ཞིང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་གནས་ཀྱི་བྱ་ཡི་རྗེས། །ཤིན་ཏུ་སྨྲ་དཀའ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་ས་རྣམས་ཀྱང་། །ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་ཚུལ་ལས་ས་ནས་སར་འཕར་ཞིང་། མཐར་སྒྲིབ་གཉིས་མཐའ་དག་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་མཛད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། ཟབ་ཞི་རྡུལ་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩིའི་ཆོས་ནི་བདག་གིས་ཐོབ་པར་གྱུར། །བདག་གིས་བསྟན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་དེ། །མི་སྨྲ་ནགས་འདབ་གནས་པར་བྱ་བ་སྙམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོར་ན་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ན་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་དེ། རིགས་པས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་
13-1-19b
ཤེས་པར་བྱའོ།

 །འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ནི་བདེན་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་ན། གཙུབ་ཤིང་དང་གཙུབ་སྟན་ཟུང་དུ་མ་ཚོགས་
13-1-18b
པར་གང་རུང་རེ་རེས་མེ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚུལ་གཉིས་པོ་མཉམ་པར་མ་སྦྱར་ན་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་བསྒོམ་པ་ལྟ་བུ་ལས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་མི་སྲིད་པས་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཐོས་བསམ་གྱི་མིག་བསྒྲུབས་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བར་བྱས་ནས་དེའི་དོན་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའི། ངེས་ཤེས་མ་སྐྱེས་པའི་མཐའ་བྲལ་དང་བརྗོད་བྲལ་ཞེས་མིག་ཧུར་ཧུར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་མིང་ཙམ་ལ་མངོན་རློམ་དང་བཅས་ཏེ་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས། དེས་སྲིད་རྩ་ལ་གནོད་ན་དུ་མ་རོ་མཉམ་དུ་སྨྲ་བ་གསང་བ་པ་སོགས་ཀྱང་ལམ་དེས་གྲོལ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། དེས་ན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་དྲི་མེད་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་གཉིས་སྣང་ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་པ་ལྷག་མེད་དུ་བསྲེགས་ནས་མཐའ་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་སྟན་བསྲུབས་པ་ལས་མེ་བྱུང་ནས་དེ་གཉིས་ཉིད་ཀྱང་བསྲེགས་པ་ལྟར། བདེན་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པའང་བསྲེགས་ནས་སྣང་སྟོང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དབྱིངས་དམིགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་དང་དཀར་ནག་ཆོས། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཚེ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གྲངས་འགྲོ། །ནམ་མཁའ་གང་ལའང་ཅུང་ཟད་མི་གནས་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
13-1-19a
དཔའ་མཁས་གསལ་བ། །ཆགས་པ་བཅད་ནས་འགྲོ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྲོ། །ཉི་མ་སྒྲ་གཅན་གཟའ་བྲལ་ལྷང་ངེར་འདུག་པ་དང་། །མེ་བཏང་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སྲེག་པ་བཞིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དག་ཅིང་ཡོངས་དག་པར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྟ་ན། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་མི་དམིགས་ཆོས་ཀུན་མི་དམིགས་ཏེ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་སོ་སོར་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་ལས་སྒྲ་དང་རྟོག་པས་བསམ་ཞིང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་གནས་ཀྱི་བྱ་ཡི་རྗེས། །ཤིན་ཏུ་སྨྲ་དཀའ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་ས་རྣམས་ཀྱང་། །ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་ཚུལ་ལས་ས་ནས་སར་འཕར་ཞིང་། མཐར་སྒྲིབ་གཉིས་མཐའ་དག་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་མཛད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། ཟབ་ཞི་རྡུལ་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩིའི་ཆོས་ནི་བདག་གིས་ཐོབ་པར་གྱུར། །བདག་གིས་བསྟན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་དེ། །མི་སྨྲ་ནགས་འདབ་གནས་པར་བྱ་བ་སྙམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོར་ན་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ན་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་དེ། རིགས་པས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་
13-1-19b
ཤེས་པར་བྱའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些内容是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
圣者禅定智慧这样的因，除了正确通达二谛外，其他丝毫也没有。比如，没有钻木板和钻木棒配合使用，仅靠其中一个是不可能生火的。同样，在此若不平等结合二种方式，就不会对离四边戏论生起确信。虽然说"超越思维言说"，若仅如修持"不可言说的自性"那样，是不可能通过各自自证智慧深入法义的。因此，应当依靠不离正确理路的闻思之眼，生起确信后，通过修习其义而获得体验。那些没有生起确信就谈论"离边"和"离言"，瞪着眼睛的人们，只是对名称产生增益执著，仅仅是一种对境而已。如果这能够损害轮回的根本，那么宣说"诸多平等一味"的密乘等为何不能通过这条道路解脱呢？因此，按照大车之规，以无垢权威考察世俗谛和胜义谛的双重方式平等结合的智慧之火，将二取所知薪柴全部无余燃烧，从而安住于离边法界平等性中。就像钻木板和钻木棒摩擦后生火，而火又反过来烧尽这两者一样，二谛平等结合的智慧之火也烧尽了对二谛的各别执著，安住于不分别现空、离一切所缘边际的法界中。如《集宝功德经》所说："当有为无为及黑白诸法，为智慧摧毁而无微尘可得时，世间中即入般若波罗蜜数。如同虚空不住于任何事物。"又说："如是行持的菩萨明智清晰，断除贪著，无贪而行于众生中。犹如日轮离开罗睺星而明亮安住，又如火焰烧尽草木林野。菩萨以般若波罗蜜观察一切法本性清净圆满清净时，不见作者，不见诸法，此乃般若波罗蜜最胜行持。"如是所说，离四边戏论仅是各自自证智慧的境界，语言和分别念无法思议宣说。如《华严经》所言："如同虚空中鸟的踪迹，极难言说无法显示，如是善逝子诸地，以意识心的对境亦不能了知。"正如所说，圣者们获得法界清晰显现方式，从一地至一地飞跃，最终远离二障一切，现证法界。如《广大游戏经》所说："我已获得深寂、离尘、光明、无为的甘露法，即使我宣说他人也不会了解，心想不如默然住于林中。"总之，应知三世一切佛及佛子的源泉、智慧般若波罗蜜母如何修习的方法，就在凡夫地时通过闻思断除增益，唯一安住于由正理引发的殊胜确信中。


 །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ལུགས་སོ་སོ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། ཐེག་ཆེན་སྤྱིའི་ལམ་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་ཐ་སྙད་སྣང་ཙམ་པ་འདི་ལ་སེམས་ཙམ་ལས་རྒྱུ་གཞན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །དེའང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །ཐོག་མ་མེད་པའི་བློས་བགོས་པས། །སེམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། །དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་ཡང་ནི། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་མཐོང་དོན་མེད། །ཅེས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་དང་། གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་དང་། །རྐྱེན་དང་དེ་བཞིན་རྡུལ་རྣམས་དང་། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་དག །སེམས་ཙམ་པོ་ལས་རྣམ་པར་བརྟག །ཅེས་བྱེད་པོ་གཞན་མེད་པར་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་མ་ལྟར། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་འདི་རྒྱུ་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཞན་དུས་དང་། རྡུལ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། བདག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པོ་གཞན་མེད་པར་རང་གི་སེམས་ཀྱི་དབང་ལས་བྱུང་བར་སྨྲ་བ་ཙམ་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཤིང་རྟ་སུ་ལའང་མི་འདྲ་བ་མེད་དེ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤིན་ཏུ་དཔག་ཡས་འགོད། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས། །སེམས་སྤངས་ན་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་སྲིད་པའི་སྣང་བ་འདི་རྣམས་རང་སེམས་ལས་མ་བྱུང་བར་སྨྲ་ན་དེའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་ལོགས་སུ་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་གི་སེམས་འཁོར་བར་བཅིང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ཁས་
13-1-20a
བླངས་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བྱེད་པོ་གཞན་མེད་ཅིང་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུའང་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པས་ནི། ཐ་སྙད་སེམས་ཙམ་དུ་འདོད་པ་འདི་ཐེག་ཆེན་སྤྱི་ལུགས་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཛད་སྙམ་ན། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཚེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཀུན་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་ཚོད་གྲགས་ཚོད་ལྟར་གཞལ་བྱར་བྱས་པས་ཆོག་གི འདི་ཀུན་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོར་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་ལ་གྲུབ་མཐའི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོར་གཞུག་དགོས་པ་མིན་ཅིང་། སྣང་བ་དེ་ལ་སྒྲ་རྟོག་གིས་གཞལ་ཏེ་ཡོད་དོ་ཞེའམ། མེད་དོ་ཞེའམ། སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེའམ། མིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཁས་ལེན་ནའང་དེ་དང་དེ་ལྟར་གནས་ལུགས་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པས་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་རྒོལ་བའི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་ལུགས་ལ་མཚན་མའི་དམིགས་གཏད་ཅིའང་མེད་པས་ཁས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ལེན་ཏེ་མི་ལེན་ནོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་དམ་བཅས་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་མི་དགོས་པར་དགག་ནུས་ཏེ། འདིར་བདེན་གཉིས་སོ་སོ་བ་རེ་རེའི་ཚད་མས་གཞལ་ན་ཤན་མ་ཕྱེད་པར་དགག་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཀྱང་། འདིར་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་གནས་ལུགས་དཔྱོད་པའི་རིག་ཤེས་
13-1-20b
ཚད་མར་བྱས་ཏེ་གཞལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་པར་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར། དགེ་སློང་དག་བདེན་པ་དམ་པ་འདི་ནི་གཅིག་སྟེ། ཞེས་སོགས་ལུང་དྲངས་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如此安立二谛方式，不仅仅是各别宗派的见解，而是大乘的共同大道。因为一切法本性空而仅是名言显现，除了心识外不承认其他原因。如《楞伽经》中说："由无始意识熏习，心如影像，虽然显现为对境相，却无如实见到对境。"这是教示无外境唯有心识。又说："补特伽罗相续和蕴，缘及微尘，主宰、自在、作者，皆是唯心所分别。"这是教示无他作者唯有心识。如后者所说，具有种种显现的无始无终轮回，不是无因自性而生，对此也无时间、微尘、自在天、自我等其他作者为因，而仅仅是由自心的力量产生——对于这一点，大乘佛教任何传承都没有不同之处。月称也说："唯由心识安立众生世界和器世界无量无边，说一切众生皆从业生，若离心则业亦不存在。"若有人主张这些世间显现不是从自心产生，那就必须承认心以外的其他原因，这样一来，由于承认束缚解脱众生心识的另一原因，必然会堕入外道的宗见。因此，无他作者无外境，唯是心识显现，这一点是大乘共同见解中成立的。
那么，为何月称等人不如此安立名言的建立呢？如前所述，当依照非分别胜义、圣者禅定智慧的境界来确立时，这一切显现的轮回涅槃诸法，只需不加观察不加分析，如世间显现所闻所知般作为所量即可。因为这一切本来安住于离四边戏论的大状态中，所以对于显现方式名言，不必进行细致的宗派观察。对这种显现，若用言词概念衡量而主张"有"或者"无"，"是心"或"非心"等任何一方，因为在实相中都不成立，所以仅仅是以胜义观察的应成理论来遮破诤论者的邪见而已，自宗中没有任何相的执着，所以也不作任何承认。
如此方式，不论承认是有是无等任何主张，都不需分别二谛就能予以否定。此处虽然用二谛各自的量度衡量则无法不分别而予以否定或肯定，但这里是以非分别胜义二谛双运实相观察的正理智慧为量来衡量的缘故。如《入中论释》中引用经文说："胜义中无二谛分别，比丘们，胜义谛唯有一个"等，正是如此。


 །དེས་ན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་དང་པོ་ནས་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་གཏན་ལ་དབབ་པས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་འགོག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྟག་གཞིའམ། དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སམ་སྒོ་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་སྟེ་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་གནོད་མེད་དུ་མཛད་ལ། དེའང་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་མམ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་གཞལ་ན་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ལྡོག་གིས་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་འགྲུབ་ཚུལ་མི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་བསྟན་པས་སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁན་ཆེན་གྱི་གཞུང་འདིར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་དམ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས། དང་པོ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེས་ཏེ་ཚད་མ་སོ་སོས་གཞལ་བའི་རང་རང་གི་ཁས་ལེན་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཐར་ཁས་ལེན་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པས། འདི་གཉིས་རིམ་ཅིག་ཅར་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འདིའི་གནད་ཟིན་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཟབ་གནད་མཐར་ཐུག་པའང་ཟིན་ཅིང་། གཞུང་འདིར་ཡང་། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །རིགས་
13-1-21a
པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བར། །ཞེས་པ་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དང་དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་ཆོས་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་བདེན་པ་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པ་ཡོད་ཀྱི་རིང་ལ་དེའི་ངོར་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་དང་། དེའི་བདེན་མེད་གཉིས་མི་བཟློག་པར་མགོ་མཉམ་ལ། བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པའི་ཡུལ་རིགས་པས་སུན་ཕྱུང་ནས་འཛིན་པ་ཕྲ་མོ་དང་བྲལ་བ་ན། དེ་གཉིས་མགོ་མཉམ་དུ་ཁེགས་ཏེ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་བློ་ངོར་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡང་། མཐར་ཐུག་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་དང་།རྗེས་ཐོབ་ཤན་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་དང་། ཁས་ལེན་ཡོད་ཚུལ་དང་མེད་ཚུལ་སོགས་ཤན་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེའོ། །དེས་ན་འཁོར་འདས་འཆིང་གྲོལ་གྱི་ཚུལ་རྣམས་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ན་མི་གནས་ཀྱང་། རྗེས་ཐོབ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཞལ་བྱར་ཡོད་པ་དེས་ན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱང་ལམ་ལ་སློབ་ཚུལ་དང་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཚུལ་རྣམས་བཞེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པའི་སྣང་ངོ་ན་སྣང་བ་ཁོ་ན་ལས་དེར་མ་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་ཚུལ་དེའང་། གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་མ་བསྒྱུར་གཉིས་ཀྱི་ནང་གི་མ་བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ལྟར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་གོ། འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལམ་ཞུགས་མ་ཞུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཛིན་
13-1-21b
དགོས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷས། རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，月称从一开始就突显非分别胜义而加以确立，因为"唯此缘起"的不可否认显现只是考察对象或悟入胜义的方法与途径，所以仅以此为争论对象而确立为大离戏论，然后在后得位中，一切道果安立都是以二量如何衡量，作为无害的遮遮肯定的名言，这也只是承认"唯此缘起"或"仅仅缘起"而已。对于这唯此缘起，若以名言量度衡量，并非不承认轮回十二支的生灭方式如何成立染净，并通过显示心性清净与不清净的依他起缘起而明确唯识宗义。
堪钦在这部论著中突显分别胜义，首先区分二谛，以各自的量度衡量而证成各自的承认，最后引导至离一切承认的非分别胜义，这两者如同次第与同时，若能把握此要点，也就能把握应成派的最终深要。此论中"一切事物的自性，随顺理路"至"世俗谛成而非真实"之间的内容，与月称尊者的意趣完全一致，声音也完全相同。
因此，只要对一法上二谛还存在各别执著，对此来说，名言量成立和它的无实性二者不相违而平等，当以理拣除二谛各别执著的对象，远离细微执著时，这两者平等地消除，成为离戏论。如此，虽然暂时在心识前分为二谛，但究竟实际上无二而成立为离戏论，这一要点使得确立禅定无分别智慧境界时，与确立后得辨别智慧境界时，以及有承认方式和无承认方式等的辨别非常重要。
因此，轮回涅槃束缚解脱的方式虽在禅定智慧前不存在，但在后得智慧中是可衡量的。所以，月称也承认学习道的方式和成佛果的方式，而并非说在世间平常显现前只有显现而不承认一切在此不成立的事物。
对于应成派如何依世间共许而承认的方式，解释为"未被宗见转变的凡俗世间"，这是极为稀奇的。这里的"世间"必须包括入道者与未入道者两类，如寂天所说："瑜伽士世间与凡俗世间"。


 །དེས་ན་ལམ་ལ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་ལ། དག་པ་དང་མ་དག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས། རང་རང་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་རང་ངོའི་སྣང་བ་དེ་དག་ཐད་ཀ་རང་སར་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་གྱི། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་ལ་གྲུབ་མཐའི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོར་གཞུག་མི་དགོས་པར་མ་དཔྱད་པར་གྲགས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཤན་འདི་ལྟར་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། གཞན་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་འཇོག་ཚེ། ཐ་མལ་པ་གཞན་གྱི་བློ་ལ་རེ་ལྟོས་འཆའ་དགོས་པ་མཚར་རོ། །དེས་ན་དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་དགོངས་པ་གནད་གཅིག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཟབ་པ་གང་དག་སྐྱེས་སྦྱངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་སུ་མཛད་ན། བདག་ལྟ་བུ་རྟོག་གེ་ཅོལ་ཆུང་དག་གིས་ལོ་བརྒྱར་བསམས་ཀྱང་ཟབ་གནད་ཕིགས་པར་དཀའ་བས་ན་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བཤད་པར་ག་ལ་ནུས་ཀྱང་། དཔལ་རོང་ཟོམ་པ་དང་ཀློང་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལེགས་བཤད་ལ་སོགས་པ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པའི་མཐུས་སྨྲས་པ་ཡིན་པས། རྡུལ་བྲལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་དང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་གནས་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་སོན་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་ཆེར་འཆད་ཅེས་སྨྲ་བ་མང་མོད་ཀྱི། །ཟབ་དོན་ཤེས་ཤིང་མྱོང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །ཟབ་ལས་ཆེས་
13-1-22a
ཟབ་རིག་པའི་ལྗགས་མཆོག་ཅན། །ཡོད་ན་ཟབ་དོན་རོ་མཆོག་འདི་མྱོངས་ཤིག །ཅེས་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དོ། །སེམས་ཙམ་དུ་བཞེད་ཚུལ་དེ་ལའང་། ཕྱིས་སུ་གཞུང་འཆད་པ་དག་གིས། མཁན་ཆེན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་དྲུག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་ལ། སྤྱིར་ཡིད་རྣམ་ལ་ཆ་ཕྱེ་བའི་ཕྲ་མོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས་བསྟན་པ་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་འགའ་དང་སྔགས་ཕྱོགས་སུའང་མང་པོ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། སྤྱིར་གཞུང་འདི་ན་ཀུན་གཞི་བཞེད་པའི་ཚིག་ཟིན་གསལ་ཁ་མི་སྣང་བས་རང་འདོད་དང་བསྟུན་ཏེ་དེ་ལྟར་བཞག་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཆོག་མོད། ལར་སྣང་བ་སེམས་སུ་འདོད་པ་ལ་བག་ཆགས་འཛིན་པའི་ཀུན་གཞི་ཞིག་ངེས་པར་ཁས་མ་བླངས་ན་མི་རུང་བས། ལང་གཤེགས་དང་དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཙམ་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་ཁས་ལེན་ན་ཀུན་གཞི་ངེས་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། ཀུན་གཞི་ནི་སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཅིང་། དེ་གྲུབ་ན་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་ཚོགས་བརྒྱད་འདོད་དགོས་ལ། གཞུང་འདིར་ཡང་། ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་ཆོས་ལྔ་རང་བཞིན་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པ་ལྟར་སེམས་ཙམ་སྤྱི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་གཞིའང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བཞེད་དེ་བཞེད་དོ་སྙམ་མོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，对于入道与未入道的世间，由于清净与不清净缘起的力量，各自有其共许成立的种种显现方式，直接将这些自前显现确立为离戏论，而不是对"唯此缘起"的名言需要进行细致的宗派考察，而是不经考察如共许般承认——辨明这一点很重要。否则，瑜伽士在安立自己的道果体系时，需要依赖其他凡夫的心识，这是奇怪的。所以，这只是确立胜义的方式，而总的来说，应知诸大车轨在禅定与后得的意趣要点是一致的。
这样甚深的方式，即使具足生来修习圆满的自在者们也难以理解，像我这样浅薄思辨的人即使思考百年也难以准确把握深要，怎能凭自力解说？然而，依靠吉祥绒佐巴和隆钦法王等持明传承的教言，获得了少许智慧的力量而作此阐述。因此，对于安住于离尘真实边际的修行者们和对甚深广大义理修习圆满者，将会生起极大信心。
虽然许多人宣称广泛解说，
了知并体验甚深义理极为稀有。
若有胜妙智慧舌具极甚深者，
请尝此甚深义理之最胜味。
这是中间的偈颂。
关于如何承许唯识，后来的注解者们说，这位堪钦不承许与六识不同的阿赖耶识，而是一般上将意识分出的某些细微部分以阿赖耶之名表示，如某些大中观师和许多密乘方面也有提及。然而，此论中没有明确文字表明承许阿赖耶识，所以暂且可以符合自己的意愿这样安立。但是，若承认显现为心，必须承许持习气的阿赖耶识，否则不合理。因此，若按照《楞伽经》和《解深密经》等所教义如实承许正规唯识，就必须承认阿赖耶识，因为阿赖耶是唯识宗义的核心，若成立阿赖耶，也无妨承认染污意，因此应当承许八识。此论中也引用："以二种方式摄集的简略宣说乘是这样的"，如所引用的五法三自性等教证，唯识共规的阿赖耶为何不承许？我想是承许的。


 །དེ་ལ་ཡིད་རྣམ་ཕྲ་བ་ལ་སྔགས་སོགས་སུ་ཀུན་གཞིར་བརྗོད་པ་འདི་ཅི་ཞིག །ཚོགས་དྲུག་ལས་ཐ་དད་ཅེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་སྟེ། དེ་ལ་ཡིད་རྣམ་ལ་ཕྱེ་ཡང་རུང་སྟེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་བག་ཆགས་འཛིན་ནུས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་གཞི་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་ན་ནི།
13-1-22b
ཡིད་རྣམ་ཕྲ་བ་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དོན་ཀུན་གཞི་ལས་མ་འདས་པས་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་ནི་རྟ་ལ་བ་ལང་དུ་བཏགས་པ་ལྟར་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དགོས་པ་ཅིའང་མེད་ལ། ཚོགས་དྲུག་ལས་ཐ་དད་ཅེས་པའང་། ངོ་བོའམ།ལྡོག་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྒྱུད་ཐ་དད་དམ། བྱེད་ལས་སོགས་ཐ་དད་པ་གང་ལ་ཟེར། ཚོགས་དྲུག་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཟེར་ན་ནི། དབུ་མ་པར་མ་ཟད་དེ་འདྲ་བ་འདོད་མཁན་གྱི་སེམས་ཙམ་པ་སུའང་མེད་དེ། ཤེས་པ་རྣམས་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་རྒྱུད་མི་གཅིག་ན། གང་ཟག་གཅིག་ལ་ཤེས་རྒྱུད་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་ལས་སོགས་ཐ་དད་དུ་མེད་ན་དེར་བཏགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ་དགོས་པ་མེད་པས་སོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ལྡོག་པ་ལ་བསམས་ན་ནི། ཀུན་གཞི་མེད་བྱས་པས་ཆོག་གི ཚོགས་དྲུག་ལས་ཐ་དད་ཅེས་པའི་སྒྲ་ལ་རྣམ་བཅད་མེད་པས་དེ་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་ནུས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྡོག་པ་ཙམ་དུའང་ཚོགས་དྲུག་ལས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་མེད་ན་ཀུན་གཞི་ཞེས་གང་ལ་གདགས་ཏེ་ཀུན་གཞི་དང་ཚོགས་དྲུག་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུའང་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་སོ། །བརྟག་པའི་སྒོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ལ་དྲང་པོར་དཔྱོད་ཅིག །དེ་ལ་བདག་ཅག་ནི་མཁན་པོ་འདི་ཉིད་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱང་བཞེད་དོ་ཞེས་འདོད་ལ། དེར་དངོས་སུ་དབྱུག་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་མ་བྱུང་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་ནི་འབྱུང་བར་མི་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚོགས་བརྒྱད་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་འདོད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་གཞུང་ལུགས་འདི་ཐེག་ཆེན་སྤྱིའི་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དང་། བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་རྣམ་ཤེས་སུ་ཕྱོགས་མ་བཅད་པའི་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོ་ཙམ། ཐོག་མ་
13-1-23a
མེད་པའི་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཛིན་པའི་སེམས་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་ཡོད་དགོས་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོར་བདེན་པར་ནི་མི་གྲུབ་པས་ཟླ་བའི་ཞབས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་པའང་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་རིག་དང་ཀུན་གཞི་འགོག་པའི་རིགས་པ་འདི་ཀུན་སེམས་ཙམ་པ་རང་རིག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ལ་འཇུག་གི། ཀུན་གཞི་དང་རང་རིག་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེས། དབུ་མ་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་ལམ་འབྲས་ཁས་ལེན་པ་ལ་མི་གནོད་པ་བཞིན་ནོ། །མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་རྟག་དངོས་ཀྱི་བདག་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུའང་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མའི་ངོར་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་དེ་ཐ་སྙད་དུ་སུས་ཀྱང་དགག་མི་ནུས་ལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོད་ན་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཤིང་། དོན་དམ་པའི་ཚད་མས་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤན་ཕྱེད་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྔགས་སྤྱི་ལ་གལ་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
那么，所谓在密续等中将细微意识称为阿赖耶是什么？"异于六识"又是什么？虽然可以区分意识的细微部分，但若作为习气所依的方式，具有如前所说阿赖耶特征的心识，即使称之为"细微意识"，实质上也未超出阿赖耶，仅是名称而已。若其不具备阿赖耶特征，则如同将马称为牛一般，只是徒有虚名，毫无意义。
至于"异于六识"的说法，是指本质上不同还是从反体上不同？若是前者，是指相续不同还是功能等方面不同？若指与六识相续不同的心识，不仅中观派，甚至没有任何唯识宗者持此主张，因为诸识若仅作为心识本质而不同一相续，则会导致一个人有两种心识相续之过。若功能等方面不存在差别，标以此名有何作用？因为无实际意义。
若仅从名言上考虑反体，只需说无阿赖耶即可，说"异于六识"的用语没有遮止作用，因而表述无意义。若连反体上也不能区别于六识，还能用"阿赖耶"指称什么呢？因为阿赖耶与六识即使仅作名言概念也不存在差别。请对这些考察公正思考！
对此，我们认为这位堪钦确实承许八识，如果未直接遭受棍棒等实际伤害，我想也不会遭受理论上的损害。因此，需要承认八识转依而成的五智等，这使本论系统非常契合大乘共同教义：仅就名言而言，有烦恼意及未区分为各别分识的明了觉知本性，一个持无始以来习气的心识的存在不仅无矛盾，而且理论上是必要的。
然而，这作为遍计所执基础的依他起性并不是真实存在的，所以月称等人的批驳也应当如此理解：所有破斥自证和阿赖耶的理论都是针对唯识派认为自证实有的观点，而对于仅名言中承认阿赖耶和自证的观点，这些理论完全不适用。就像破除蕴处界、道和果真实存在的理论，不会损害中观派在名言中承认蕴处界的建立和道果一样。
应当理解，外道所说的常有自性的我等，即使在名言中也不可能存在。总之，若在名言量前成立，则谁也无法在名言中否定它；若有名言量能予以否定，则谁也无法证明它在名言中存在；若以胜义量证明其不存在，则谁也无法证明它存在于胜义中——这是诸法的自性。如此区分，对大乘显密教法总体而言是极其重要的。


 །དེས་ན་མདོ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྔགས་སུའང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དང་དེའང་སེམས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་པས་མདོར་ན་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྔགས་མཐའ་དག་གི་བཞེད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་གནད་སྟོན་པ་ནི་གཞུང་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་ཆོས་ལྔ་རང་བཞིན་གསུམ་ལ་སོགས་པར་
13-1-23b
འདུ་བར་རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་བཞིན་ཐེག་ཆེན་པ་ཀུན་དེ་ལྟར་འདོད་ཀྱང་། དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལམ་ནི་སློབ་དཔོན་འདི་ཁོ་ནས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེས་པ་ཡིན་པས་གཞུང་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བཞེད་ཅིང་གཏན་ཚིགས་རང་རྒྱུད་དུ་སྦྱར་བའི་ཁས་ལེན་ཡོད་པའི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་གཞུང་བསྲངས་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བགྲང་བ་ཡིན་ནའང་། ལྟ་བ་ཐལ་འགྱུར་ལས་དམན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཚུལ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཐེག་ཆེན་སྤྱིའི་ལམ་སྲོལ་དེ་ལྟར་ཕྱེས་ནས་དོན་གྱི་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནད་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་དགོངས་པ་སྣང་བ་འདི་ཀུན་ཐད་ཀ་རང་སར་དག་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྫུན་རིས་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བའི་ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་ནི། རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་ནས་ཀ་དག་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་དང་མཚུངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་རང་ལུགས་སུ་དོན་གྱིས་མཛད་པ་ཡིན་པས་དམན་པ་བདག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྨོན་ནའང་། འདི་ལྟ་བུའི་གཞུང་ནི་ཐེག་ཆེན་སྤྱིའི་ལམ་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་རྟ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དགོངས་པ་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས་སུ་སྦྱར་ཞིང་། ཁྱད་པར་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་དཔལ་ལྡན་ཀླུ་ཡིས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་གཉིས་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་ཏུ་བསྐྱིལ་ཞིང་། མཐར་ཐུག་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དབུ་མ་ཆེན་པོར་སྐྱེལ་བའི་གཞུང་འདི་ལ་བཀའ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་རྒྱན་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཟབ་གནད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་རྫོགས་
13-1-24a
པས། སའི་སྟེང་ན་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་ལེགས་བཤད་ཆེན་པོ་འདི་ཕྱོགས་རེ་རེ་བ་འཛིན་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་སྤྱི་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བཀུར་ཏེ་སྒོ་ཀུན་ནས་འབད་པས་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པའི་བབས་སོ་ཆེན་པོ། ཤིང་རྟ་མཆོག་གི་ལུགས་སྲོལ་མ་ལུས་པ་འཁྱིལ་པའི་རྒྱ་མཚོ་ནི་འདི་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཉམ་བཞག་གི་མྱོང་བ་ཐུན་གཅིག་ལ་གནས་པ་ལྟ་ཅི། ཐོས་བསམ་གྱི་དུས་ན་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གནད་ཀྱང་མ་ཟིན་པར། ཐལ་འགྱུར་ཞེས་མཐོ་སྙེགས་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་དཀའ་བས་གཞུང་འདི་ལྟ་བུའི་ལམ་ནས་དབུ་མའི་གནད་ཟིན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་ལེགས་པར་ཐོན་ན་དབུ་ཚད་སེང་གེ་མཇིང་བསྣོལ་ཞེས་བོད་ལ་གྲགས་པ་ལྟར་མིང་དོན་དང་ལྡན་པར་ཐོབ་ལ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་མ་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་འཆར་བའི་ལེགས་བཤད་འགྲན་མེད་དུ་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་གི་མཆོག་སྦྱིན་པའི་གཞུང་དག་ནི་འཕགས་ཡུལ་དུའང་འདི་ཁོ་ན་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཤིང་རྟའི་ལུགས་སྲོལ་སོ་སོ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་པ་འདི་གཅིག་པུ་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དེ་གཞུང་གིས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པ། གཞུང་འཆད་པའི་བསྡུས་དོན་གྱིས་གསལ་བར་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདིའི་དབུ་ཞབས་ཀྱི་དོན་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，不仅在经典中，在密续中也确立一切显现为自显，而这又确立为心性大乐，所以简言之，此论显示大乘显密一切教法的根本要义，即如佛所说，整个大乘归纳为五法、三自性等，虽然所有大乘行者都如此承认，但如何实修此道，唯有此论师开创了这一传承，因此此论极为重要。虽然他承许名言中有事物，并以自立理由而有承认，着重分别胜义而立论，因此被视为自立派论师，但不应认为其见解低于应成派。因为他开创了二谛双运的大乘共同道路，在实际的二谛双运、究竟无住法界中无有任何差异。
因此，吉祥月称的意趣，将一切显现当下本净，名言虚幻融入法界的甚深见地，与大圆满论著中确立本初清净的方式相同，正因为如此，实际上成为持明传承的自宗。虽然我这样的卑微者也只能仰慕此道，但像这样的论著是大乘的共同大道，将二大车轨的意趣如水流汇合般结合，特别是将吉祥龙树所承许的胜义量和吉祥法称所承许的名言量二者融为一味于广大理路海洋中，最终导向离四边戏论的大中观，此论中完整包含了大乘经论六庄严等诸大传承如何解释的深要，因此，这部地上无与伦比的大论著，为何不被各执一端的人们共同尊崇呢？请从各方面努力学习！
因此，这是佛陀世尊意趣的重要关口，是所有殊胜车轨传统汇聚的大海。别说能在一座禅修中安住于与法界相应的禅定体验，甚至在闻思阶段连极其微细的遮破和成立之理要点都未能掌握，仅以"应成"高称而难以获益，应当通过这样的论著掌握中观要义。
因此，若能很好地通达这样的论著，就如藏地所说"中观因明狮子相绕"那样名副其实，能获得二谛之量互为助伴的无与伦比妙说自在大师的最高地位。这样的论著，即使在印度也只有此一部，为什么呢？因为除了这一部汇集各种车轨传统，集理路精华之最胜论著外，未见其他。
如此二谛之义，论著如何显示，论释摘要如何明确解说，这就是此论的首尾要义。


 །དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་བཞག་པ་འདི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཞེད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་
13-1-24b
ཡང་དག་འདུ། །དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟག་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འབྱུང་གྱུར་དང་བཅས་པར་བཤད་པ་དེ། རྣམ་ཤེས་ལས་དོན་ལོགས་སུ་མེད་པར་ཤེས་ཉིད་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ་བཞག་པས་རྣམ་ཤེས་སུ་འདུ་ལ། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས། འབྱུང་བ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་ལམ། དེ་མིན་པར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ་དོན་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཤེས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ན་འབྲལ་ཞིང་སྤོང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ནམ། ཞེས་སོ། །ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྲོལ་གང་། །ཚུལ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ། །ཚུལ་བཞིན་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་དེས། །ཚུལ་བཟང་ཐེག་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ། །ཡིན་ནམ་མིན་ཀྱང་གཞན་ཟེར་རྗེས་ཟློས་ན། །དེ་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་ཡིད་ལ་འཐད་མོད་ཀྱང་། །ཤིང་རྟའི་གཞུང་བཟང་དྲང་པོར་བཤད་པ་འདི། །གང་ལ་གཟེན་པོར་གྱུར་རྣམས་བཟོད་པར་མཛོད། །ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །
第五目的
ལྔ་པ་དགོས་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་གི་དོན་ལ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། དེའང་བདེ་བླག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། དེས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་སྙམ་ན། སྤྱིར་ཐེག་པ་ནི་རྣམ་གྲོལ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་མིང་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམན་པའི་ཐེག་པ་ལས་དམིགས་པ་སོགས་ཆེན་པོ་བདུན་གྱིས་འཕགས་པ་ནི་དབུ་སེམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སོ། །དེའང་དབུ་སེམས་
13-1-25a
དེ་གཉིས་སོ་སོའི་ཕྱོགས་རེ་བ་མིན་པར་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པ་ཟུང་གཅིག་ཏུ་ཆུད་པ་ནི་མཐའ་དག་གོ། །དེ་དག་གི་དོན་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་གོམས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ལ། དེ་དག་གི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་ཐོས་པ་ལས་ཡིན་ཞིང་། དེའང་གཞུང་ཐོས་ཙམ་དང་། དེའི་དོན་ལ་མོས་པ་ཙམ་གྱིས་ས་ལམ་བགྲོད་མི་ནུས་ཏེ།ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་ཚུལ་བཞིན་སྐྱེས་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ངན་པ་རྣམས་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་དོན། རིགས་པ་ཚད་མས་བསྒྲུབས་པའི་ལམ་འདི་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་ནས། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་དྲང་དུ་མི་བཏུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་མཐོང་ནས་དེར་ལྡོག་མེད་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་གཞན་ཟེར་ཙམ་དང་། མོས་པ་ཙམ་མིན་པར་རང་གི་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པའམ། གཞན་གྱི་མཐུ་ལ་ལྟོས་པ་འཇོག་མི་དགོས་པར་རང་དབང་འབྱོར་བ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ལམ་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཁ་ལོ་དྲང་བར་མི་ནུས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་དྲང་དུ་མི་བཏུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་མངའ་བའི་གང་ཟག་དེས། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ངེས་ཤེས་རྙེད་པ་དང་།
13-1-25b
ཡང་དག་མིན་པ་ཆོས་མིན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པས། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ནི་མིག་གསལ་བས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
这样的二谛安立是否为龙树论师所承许呢？确是如此。《六十正理论》中说："所说大种等，实皆摄入识，若由智离者，岂非邪分别？"
其中前两句说，世尊所说的地水火风四大种等（包括所造色），无离于识的独立对境，而是安立为识的种种显现相，因此摄归于识。后两句说，无论是外在大种还是作为识自体的大种，若认为它们实有，则会被了知识自性的智慧所远离和舍弃，因为在真实智慧前这些不显现，所以难道不是仅仅邪妄分别吗？
二谛大车轨道路传统，
在统一为一谛的论著中，
如理随行修习者，
将获善道胜乘法王位。
是与不是随他言，
虽合持彼者之意，
然此直说善车轨，
请宽恕对谁成障碍者。
这也是中间的偈颂。
第五、目的
第五、关于目的，如何生起对大乘一切义理的确信？那又如何容易？如何由此获得大菩提？
一般来说，"乘"是将人引导至解脱三种菩提的车乘之名。相比小乘，以七种殊胜（如所缘等）而超胜的是中观和唯识的论典。而这不是中观与唯识二者各自片面，而是融汇二者意趣为一的整体。
对这些义理生起确信的方式：一般是通过修习并体验的智慧而最终与果相连，而这些不可或缺的因是如理观察后获得确信的思慧，其因又来自于听闻善说论典，但仅仅听闻论典或对其义理只有信解是无法通达地道的，因为必须对真实义生起如理确信后，断除自相续的颠倒恶分别。
因此，若随顺三清净检验的佛语义理，以量理成立的这样道路，就会生起殊胜自信，不依赖他人、不被他人所动摇的智慧大光明，见到诸佛世尊所行及随行的大道，并不退转地进入其中。对此，不只是因为他人所说或仅仅信解，而是通过自己的理智力生起信心，不需要依赖他人或依托他人的力量，而获得自在，这称为"不依赖他人"。由于获得了了知而信的原因，魔和反驳者都无法使其从此道转向他途，称为"不被他人所动"。具有这种智慧眼的人，对正法获得超越他人的确信，能破除不正确非法的方面，获得辨别法与非法的智力，如同明眼人看见色法一样。


 །དེ་སྐད་དུའང་མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཆོས་བཟང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱད་བསམ་པ་ཅན། །རྟག་ཏུ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད། །ཁྱད་པར་རྙེད་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན། །མི་འཕྲོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ནས་གོམས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གིས་ངེས་པ་མ་རྙེད་བཞིན་དུ་གོམས་ཤིང་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་རྣམ་དག་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཚུལ་འདི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་གི་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་གནད་འདི་ཙམ་ཟིན་ན། འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་འབད་མེད་རང་གྲོལ་དུ་ཤེས་ཤིང་དད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཤེས་རབ་མཆེད་པར་འགྱུར་བ་ནི། མེ་སྟག་ཆུང་ངུའི་མེ་ནགས་ལ་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གཞུང་འདི་ཀུན་ལས་འཕགས་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ལྟར་ལུང་གིས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཆོས་ལྔའི་དོན་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་གཞུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ་མཇུག་ཏུ། སུ་ཞིག་ཚུལ་འདི་རིགས་པས་དཔོག་བྱེད་པ། །དད་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་བརྩོན་ཞིང་མི་རྟོག་པ། །མི་གནས་དོན་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་དེ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གསེར་བཞིན་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི། ཚུལ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་རིགས་པས་གཏན་ལ་དབབ་པའི་གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་མ་བྱུང་བས། འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པས་གཞུང་འདི་ཆེ་ཐང་དུ་བསྔགས་པར་གྲུབ་བོ། །ཞིབ་ཏུ་ནི་ལང་གཤེགས་
13-1-26a
རྒྱན་སྟུག་པོ། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེའི་ཏིང་འཛིན། གླང་པོའི་རྩལ་གྱི་མདོ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། དཀོན་ཅོག་སྤྲིན། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་བཀའ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཞིབ་མོར་བསམས་ན་འདི་ལ་སླར་ཡང་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེ་བྲག་གི་ངེས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་ན། གཞུང་འདི་ལ་དབུ་མ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རང་ལུགས་ཐུན་མིན་གྱི་བཞེད་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། ཡུལ་གཞལ་བྱ་མཚན་ཉིད་པ་དོན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་པ་དང་། ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་རང་རིག་རང་གསལ་གྱི་འདོད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་སེམས་ཀྱི་དབང་ལས་སྣང་བས་སེམས་ཙམ་དུ་འདོད་པ་དང་། དོན་དམ་ལ་རྣམ་གྲངས་དང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ་ཚད་མ་སོ་སོའི་རྙེད་དོན་འགལ་མེད་དུ་འཛིན་པའོ། །དེ་རྣམས་སོ་སོའི་དགོས་པའང་།
所知境唯立有功用之有为法
དང་པོ་ཡུལ་གཞལ་བྱ་མཚན་ཉིད་པ་ཀུན་རྫོབ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་མེད་ཀྱི་ཆ་རྣམས་ནི་རང་དབང་གིས་སྣང་མི་ནུས་པར་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་སེལ་གྱི་བློས་བཏགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པས། ཚུར་མཐོང་གི་རྣམ་གཞག་འཐད་པ་དང་། དེས་ཚུར་མཐོང་གི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་གཏན་ལ་ཕེབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སོགས་ནི་རྟག་པར་རློམ་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ན། གང་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པས། དངོས་ཀུན་མི་རྟག་པར་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་
13-1-26b
བོ། །ཡུལ་རྫས་བཏགས་ལ་སྣང་སེལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཤེས་ན་འདི་ལ་གོ་བ་གཏིང་ལོངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་ཚད་མའི་གཞུང་གི་སྙིང་དང་མིག་ལྟ་བུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
正如怙主弥勒所说："具善法理性观察思维者，恒时魔障不能为障碍，特别获得并破除他方，不夺完全成熟之相也。"
因此，一切正确道路都是通过了知、见到后修习，应当明白，若未自己获得确信而修习，不可能有能与果相连的清净道路。
因此，这种方式是二量论典理路的精髓，若能掌握这样的要点，便能毫不费力地了知并信仰深广的佛陀言教——一切大乘，智慧将从各方面增长，如同小火星引燃森林。
如理所成立的这部超胜一切的论著，也由经证所成立。《楞伽经》中，上述五法之义由该经广泛阐述后，最后说："若人以理推此道，具信瑜伽勤无分别，依止无住义者，当如金般修诸法。"等等。因为除了这种将二谛合一并以理确立的论著外别无他论，因此必然以理由赞叹此论。
详细地说，若仔细思考《楞伽庄严》、《解深密经》、《父子相见经》、《月灯三昧经》、《象力经》、《无尽慧经》、《正法集经》、《海龙王请问经》、《宝云经》、《佛母般若》等大乘经典的无垢意趣，就会更加确信这部论著。
就特殊的确信生起方式而言，此论比其他中观更为殊胜，有五种独特主张：一、仅将对境所量真实立为能作功用的事物；二、独特承许心无所缘唯自证自明；三、承许种种外境显现都由自心力而显，故为唯心；四、将胜义分为分别与非分别二种；五、在确立分别胜义时，持各自量的所得义无违。
这些各自的目的是：
所知境唯立有功用之有为法
第一，真实所量对境世俗谛是有功用的，无为的方面不能独立显现，而是依靠事物由遣余识所假立，了知此点可以确立凡夫的安立合理性，并由此确立凡夫境中显现的一切所知都是无常的。比如，虚空等仅是妄执为常，若证明它仅是无实假立，那么，凡是事物必须有功用，有功用必定是刹那性，因此一切事物无常就容易成立。若了解事物分实与假，通过显现与遣余而趋入的方式，就能对此生起深入理解，这是因明论的心脏与眼睛。
;


 །ཐ་སྙད་རང་ལ་ནང་གསེས་ཡང་དག་ཡིན་མིན་གཉིས་ཕྱེ་བའི་དོན་བྱེད་ནུས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་འདི་མདོ་སྡེ་པ་དང་མཐུན་ལ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཀྱང་། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དཔྱོད་ལ་འཇུག་པ་ན། །ཁོ་བོ་མདོ་སྡེའི་སྐས་ལ་རྣམ་པར་བརྟེན། །ཞེས་གསུངས་པར་གྲག །འདིར་ཕྱི་དོན་ལྐོག་ན་མོ་མི་འདོད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞལ་ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སོ། །
识无境而自觉自明之不共承许
གཉིས་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རང་རིག་ཡོད་ཅིང་། དེའང་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་རིག་པ་མིན་ཀྱང་། བེམ་པོ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་ཙམ་གྱི་དོན་ལ་རང་རིག་གི་ཐ་སྙད་འཐད་པའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པས། རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་སོགས་ཀྱི་ཀླན་ཀ་ཅིའང་མི་འཇུག་པར་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་གནོད་མེད་གྲུབ་ཅིང་། དེས་སྣང་བ་སེམས་སུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཡུལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་ན་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཕྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སོགས་མི་འགྲུབ་པས་ཚུར་མཐོང་གི་རྣམ་གཞག་ཀུན་འཇིག་པས་ན་རང་རིག་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་གནད་གཅིག་པུར་གྱུར་པའོ། །
外境诸相因自识而现,故称唯识
གསུམ་པ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་ཁས་བླངས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་ཤིང་འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་གི་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་མཚན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་ན། སྣང་བ་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་མི་དམིགས་མོད། དེ་ནི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་པ་
13-1-27a
ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་གནས་ན་ནི། ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་ཅིང་། སེམས་ཙམ་ཡིན་པ་ལ་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པས་ཚུར་མཐོང་གི་ས་ལས་མ་བརྒལ་བར་ཐ་སྙད་ཞིག་ཁས་ལེན་ན་འདི་ལས་གོང་དུ་གྱུར་པ་མེད་དེ། རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དཔྱད་ན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ཀྱང་། རང་ངོར་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསླུ་མེད་དུ་སྣང་བ་འགོག་ཏུ་མེད་པ་འདི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བའམ་རང་སྣང་ཙམ་དུ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བརྒལ་ན་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་པའི་ས་ཡིན་གྱི། འདིའི་གོང་དུ་གྱུར་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཞིག་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བར་གཟིགས་པའི་དགོངས་དོན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསལ་བར་མཛད་པའི་སྙིང་པོ་ནི་དེ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དང་དོན་དམ་པ་སྦྱར་ཏེ་སྟོན་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
在名言中内部又分为真实与非真实两种，承许有功用的事物存在于胜义中，这与经部宗相符。法称也据说曾言："若趣入外境考察时，我完全依靠经部之阶梯。"此处虽不承许隐蔽的外境，但由心力显现为种种相的显现方式，需要如此进行名言的衡量方式。
识无境而自觉自明之不共承许
第二，仅在名言中有自证，虽然它不是将自性一体分为所知与能知的对境认知，但从区别于无情物，仅作为明了觉知体性而生起的意义上，自证的名言安立是合理的。通过这样的安立，"自己对自己起作用"等诸多过失都不适用，因此自证在名言中无害成立，由此能成立显现为心，以及无害地成立经验对境的名言。若不如此承许，则因无关联而不能成立经验外境等，从而摧毁一切凡夫安立，所以自证是一切名言量的唯一要点。
外境诸相因自识而现,故称唯识
第三，承许种种显现为心的变现，能了知名言究竟的存在方式，并对轮回的趣入与还灭方式生起信心。就离一切所缘相的戏论的实相而言，虽然也不执著"显现是心"，但这是超越名言的胜义。若处于名言显现的状态中，则理由能破除外境的存在，有理由能成立唯识，所以若要在不超越凡夫地位时承许名言，则无有比此更高的，因为虽然由分别力安立的诸法经考察无论何处都不成立，但以自前体验的方式无欺显现不可否认，这以事物的力量成立为心的显现或仅是自显。若超越此点则是超越名言的胜义之地，应知不可能有比此更高的名言安立。因此，吉祥法称所明确安立的名言，是以佛陀智慧眼如实见到事物情况的密意，其精髓就是如此。虽然如此，将名言量与胜义相结合而教导是此论的特色。
;


 །དེ་ལྟར་སྣང་བ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤེས་ན་འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་གི་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ཚུལ་ཡང་། འདི་ལྟར་སེམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་བཞག་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པའི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང་། དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ལས་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྲིད་པའི་ཁམས་སུ་འཇུག་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་གིས་ཀྱང་དགག་ཏུ་མི་སྤྱོད་ཅིང་། རང་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་ན་དེ་ཁོ་ནས་ཆོས་ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་ནས་དབང་ཕྱུག་སོགས་མཉེས་པ་དང་། ཡུལ་དུས་ངན་
13-1-27b
པ་ནས་བྱོལ་ཏེ་བཟང་པོ་གཤེད་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་དེ་ཕན་ཆད་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བ་སོགས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་མིན་པར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་མཐུ་ཡིས་ཡིན་ན་ནི་བཟང་ངན་གྱི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྣང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས། ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་སོགས་གཏན་དུ་སྤངས་པ་མི་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ན། སྣང་བ་སེམས་སུ་ཤེས་པ་དེས་འཁོར་བར་འཇུག༷་ལྡོག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀུན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་ཆོས་མཆོག །དངོས་པོའི་སྣང་ཚུལ་གྱི་ཡིན་ལུགས།བསྒོམ་པའི་མན་ངག་གི་གནད་དམ་པ། སྲིད་པའི་འཁྲུལ་འཕྲུལ་འཁོར་འཇིག་པ་ལ་ཤན་པ་སྲོག་གི་གནད་དང་། ཤིང་མཁན་ཤིང་གི་གནད་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཐབས་ཁྱད་པར་བས་ཟིན་ན་མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་མན་ངག་གི་སྙིང་པོའང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེང་སང་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་མྱོང་བས་མ་རྙེད་པར་ཚིག་ཙམ་ཁ་ལ་ཁྱེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་གདར་ཤ་གཅོད་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་དེ་རླབས་ཆུང་ཞིང་། དེ་ལས་རླབས་ཆེ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་། བཤད་རྒྱ་ཆེས་བསྐྱེད་དེ་ལམ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་ནའང་།ལར་ཐོས་བསམ་གྱི་སྤྱི་རྒྱ་གཅོད་དགོས་མོད་ཀྱང་། ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་ཡང་དྲིལ་དགོས་ཚོད་གདའ་སྟེ། ཆོས་ལག་ཏུ་ལོན་པའི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ན། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས། རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་ག་ཚོལ་བ། ཟས་མཆོག་རྙེད་ནས་ཟས་ངན་ཚོལ་བ།
13-1-28a
གླང་པོ་རྙེད་ནས་གླང་རྗེས་ཚོལ་བ། བཟང་མང་སྟེར་བའི་རྗེ་བོ་ལ་མི་སློང་བར་ངན་ཉུང་སྟེར་བའི་བྲན་ལ་སློང་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་གསུངས་པ་དེའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་བོར་ནས་ཚིག་གི་སྤུན་པ་ཙམ་མྱངས་པའི་དྲེགས་པས། གནད་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལའང་བརྙས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རླབས་ཆེ་ཆུང་གོ་བསྣོལ་བར་བཟུང་བའི་ཚོད་དུ་གདའོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སྣ ང་དུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་མདོ་སྔགས་གང་གི་ཡང་ལམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་ཡིན་ཕན་ཆད་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་འདི་ལས་གལ་ཆེ་བ་མེད་དེ། མཚན་གཅིག་གི་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བའི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ལའང་། ཐབས་གཞན་གྱིས་སྤང་བར་རྩོམ་ན་ཟད་དུ་མེད་ཀྱང་། སེམས་ཉིད་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་རང་ཞིར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་སྣང་བ་དུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་མུ་མེད་པའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如此了知显现为心性的游舞，对于轮回中趣入与还灭方式获得确信的方式是：虽然因为心中置入各种颠倒习气的力量，使得生存之流不断如梦般现起各种显现，但正因为这些除心外别无他因，故而心为烦恼所控而趣入生存界时，即使如来之手也无法阻止。若能获得对自心的掌控，就能仅凭此而主宰一切法，不必依赖取悦外在大自在天等，或从恶劣的地区时间逃往良好处等其他因缘，而能获得忍位后不再堕入恶趣等道果功德的显现，而非依靠自心之力，若是由外在事物的力量所致，那么各种善恶事物恒常显现不断，则修道的补特伽罗永远不可能断除因外境力量所生的痛苦等，因此，了知显现为心使人对轮回的趣入与还灭生起极其坚固的确信。
因此，在自心上确立一切法是佛教宗义的最胜特色，也是事物显现方式的实相，修行口诀的殊胜要点，对于摧毁轮回幻境就像能手解决关键或木匠精通木料要领一样，若以殊胜方便摄持，则在究竟金刚乘中，这也是口诀的唯一精髓。
现今，未通过体验找到法的根本，只是口头带着词句的人们认为仅仅观察内心的法太小，而想通过更大的理由和广泛的讲解来修道，虽然需要通过闻思确定整体范围，但修行也需要归纳为精髓。如果成就法的圣者们观察，佛母经中以"舍根本而求枝叶，获上好食物而寻劣食，得象而寻象迹，不向能施多好物之主求而向给予少劣物之仆求"等比喻所说明，就像那样舍弃法的根本，仅尝词句糠粃而生傲慢，轻视其他具要领者，这些人颠倒了法的大小轻重。
因此，了知一切显现为自显，对于希求显密任何道者而言，没有比这更重要的需要确信的事，如同一夜之梦中的各种显现，若试图以其他方法断除将无穷尽，但若知其出自心性，则一切会同时自行平息，应知无时间边际与空间边限的轮回显现也与此相同。


 །
胜义谛有二,名言及非名言
བཞི་པ་རྣམ་གྲངས་དང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བདེན་མེད་དུ་མ་བསྟན་ན་ནི་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་དངོས་འཛིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཇིལ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། དེ་ཙམ་ཞིག་དོན་དམ་དུ་བསྟན་ན་ནི་བློ་ཆུང་བ་ཁ་ཅིག་དགག་བྱ་བཀག་པའི་མེད་པ་ཙམ་གནས་ལུགས་སོ་སྙམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེན་ནས་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། ཞེན་ཚུལ་ལའང་སྟོང་ཉིད་ལ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་དང་དངོས་མེད་དུ་ཞེན་པ་གཉིས་ཡོད། མཐའ་གང་དུའང་ཞེན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ན། སྲིད་པའི་རིམས་ནད་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་སྟོང་ཉིད་ཟབ་མོའི་བདུད་རྩིའི་འབྱུང་གནས་རིགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་
13-1-28b
དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ནི་བོར་ཏེ། ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་བྱས་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲན་མེད་མུན་པའི་འཐིབས་པོར་ཞུགས་པ་དེ་ལྟ་བུས་ན། ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་བལྟ་ཞིང་མཐོང་བ་དང་རྟོག་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང་། །རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་ཞན་པས་ཆོས་འདི་ཡི། །གཏིང་རྟོགས་དཀའ་བར་མཁྱེན་གྱུར་ནས། །ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་ཆོས་བསྟན་ལས། །རབ་ཏུ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དང་པོར་རྣམ་གྲངས་ཙམ་གྱི་དོན་དམ་པ་འདིས་དངོས་ཞེན་བཤིག་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་བསྟན་པས་དངོས་མེད་ལ་དེར་ཞེན་གྱི་ཆའང་བཀག་སྟེ། མདོར་ན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། གཉིས་ཡིན་དང་། གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་བཞི་ཀ་ལ་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མ་སྦྱར་བར་དེ་དག་གི་དམིགས་གཏད་ཞིག་པའི་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཟབ་མོ་བདེ་བླག་ཏུ་ངོས་ཟིན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །ཚུལ་དེ་དག་ནི་ཞི་བ་ལྷས། སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་གོམས་པས་ནི། །དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་འགྱུར་ཞིང་། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གོམས་པས་ནི། །དེ་ཡང་ཕྱི་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་གང་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས། །བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པ། །དེ་ཚེ་དངོས་མེད་རྟེན་བྲལ་བ། །བློ་ཡི་མདུན་ན་ཇི་ལྟར་གནས། །གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་མཐའ་
13-1-29a
བཞི་ལས་གཞན་པའི་བསམ་བྱ་ཞིག་མི་སྲིད་པས་མཐའ་བཞི་ཆར་བཀག་ན་ཅིའང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཧ་ཤང་གི་ལུགས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཧ་ཤང་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་ཞེན་ཐམས་ཅད་ཁེགས་ནས་དམིགས་གཏད་ཀྱི་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་ནས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་མིན་གྱི། སེམས་ལ་འགྱུ་འཕྲོ་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་ཙམ་ལ་མཐའ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ལྟ་ཅི། ཡོད་མཐའ་ཡང་སེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཡང་དག་འདས། །ཉེ་བར་ཞི་དང་ངོ་བོའི་དོན། །མངོན་རྟགས་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ། །སྤང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་སོགས་ལྔ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
胜义谛有二,名言及非名言
第四，将胜义分为分别与非分别二种是极为殊胜的良好传统。如此，若最初不教导无实性，则无法铲除从无始以来习惯的实执颠倒；若仅仅教导此为胜义，某些小根者会执著于空性，认为所破之否定的单纯不存在就是实相，而成为不可救药的见解。对空性的执著方式有二：执著空性为实有和执著为无实。若说不应执著任何边，则会舍弃以理性思维引发的确信——此为轮回一切热病的对治，深奥空性甘露的源泉，而进入"任何意念都不可以"的无念黑暗浓雾中，这样的话，则此甚深法变得难以观察、见到、思维和体验，如《中观论》所言："对空性见解错误，小慧者将遭毁灭，如错误抓蛇及修咒。因此弱者难解此法之深义，佛陀心意对说法极为退却。"
因此，先以仅是分别胜义摧毁实执，之后教导非分别胜义，从而遮止对无实的执著。简言之，对有、无、亦有亦无、非有非无四边都不加上实有等限定，而消除这些所缘执著的大离戏论，是由自己各自证悟的甚深义，这使人容易认识到的功用。如寂天所言："由修空性习气，能断除实有习气；由修习'无所有'，后来也能断除彼。当以'无有'观察，所观对象不可得，彼时无实无所依，如何住于心前？当有与无二者，皆不住于心前，尔时无他相故，无所缘而究竟寂灭。"应当如此了知。
那么，既然除四边外不可能有其他思维对象，若破四边则成为"无念"，与和尚宗有何不同？对此，和尚等不是在一切实执破除后见不到任何所缘相而不作意，而是仅仅阻止心的活动，这非但不能遣除一切边，甚至没有理由能遣除有边。而无分别不是这样的，如《法性辨别论》中说："作意超越真实，寂静及体性义，现相执取五种，当知为所断相。"应当了知，以不混同世间的不作意等五种方式而教导的方法。


 །མེད་པར་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་འཛིན་སྟངས་དང་བཅས་ཏེ་བསྒོམས་ན་ཡོད་ཞེན་གྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་ཀྱང་དངོས་མེད་ལ་དམིགས་པ་མ་དོར་བས་སྤྲོས་བྲལ་དང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ་ནི་ག་ལ་ཡིན། ལ་ལས་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་མེད་དགག་ལ་ཞེན་ན་ཆད་ལྟའོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་དངོས་ཞེན་དང་བཅས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ཆད་ལྟ་ཞེས་གྲགས་པས་ན་འདི་ཆད་ལྟའང་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། འདི་བདེན་པར་ཡོད་ཞེན་གྱི་གཉེན་པོར་འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་སོགས་བཞིན་དུ་ལས་དང་པོ་པའི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའང་ཡིན་མོད། ལྟ་དང་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་གྱི་དབུ་མ་ཆེན་པོ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་བསྒྲུན་ན་ཤིན་ཏུ་དམན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡིན་ནོ། །དེའང་ལས་དང་པོ་པའི་དགག་
13-1-29b
བྱ་བཀག་པའི་མེད་རྐྱང་ཙམ་ཞིག་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་སྲིད་ཀྱང་། དབུ་མས་དཔྱད་པ་གནད་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། མེད་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་ལེགས་པར་ཕྱེད་པའི་སྒོ་ནས། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་དོན་དུ་དབྱེར་མེད་པའི་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ནི། གཡང་ས་ལྟ་བུ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་མོད། ཇི་སྲིད་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་དང་བཅས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་བཞི་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། ། མཐའ་བཞིའི་གང་དུའང་གནས་པ་མེད་པར་རིགས་པས་རྩད་དར་ཆོད་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པས་ནི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་ནུས་ལ། དེ་ལས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་དང་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཡང་དག་མཐའ། ཡུམ་ནས་བཤད་པའི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་དོན་རྣལ་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་བཞག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་ན། མཐའ་བཞིའི་དམིགས་གཏད་མེད་ཅིང་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མིན་པས་ཁས་ཀྱང་མི་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། དམིགས་གཏད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་གཡོ་སྒྱུའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པ་ཙམ་འདྲ་ཡང་། དོན་ལ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ། རྐུན་པོ་ཡིན་པ་ཞིག་གིས་བརྐུས་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་།རྐུན་པོ་མིན་པ་ཞིག་གིས་བརྐུས་པར་ཁས་མ་བླངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དེའང་མཉམ་བཞག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པས་རྗོད་པ་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་དུ་བརྡར་བཏགས་ཏེ། སྐྱེ་མེད་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་
13-1-30a
སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དམིགས་མེད་མཐའ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཚེ། ཚིག་རྣམས་ནི་རང་གི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པས་ན། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ནམ་ཡང་མི་སྨྲ་བས། དོན་དེ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ལས་འོས་མེད་ཅིང་བློས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་མོད། དོན་དུ་ཚིག་དེ་དག་ནི་ཁས་ལེན་དང་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་སླད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ང་ལ་ཁས་ལེན་མེད་པས་ན། ཞེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཚིག་དེ་དག་ནི་ཁས་ལེན་ཡོད་པ་དང་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་འགོག་པའི་སླད་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
以理观察无实并带执持而修习，虽能作为有执的对治，但因未舍弃无实所缘，怎能是真正的离戏论与了悟空性的智慧呢？有人说若执著于遮破实有的无遮则是断见，然而所谓断见是指带着实执而否认因果，这岂能是断见？这是对实有执著的对治，执持方式符合实际，因此如无常、不净等一样，也是初学者的修习对象。若与远离一切见解与承许的大中观无分别智慧相比，则极为低劣，因为它是具有分别念性质的无实见解。
虽然初学者可能在心中仅现起遮破所破的单纯无实，但对于中观观察已达要领的人，通过善加区分无自性与仅是无实的差别，对于无自性与缘起实质不可分的殊胜确信执持方式，是如同险崖般能遣除常断二边的对治，但只要还带有遮破与建立的执持方式，就不是远离四边分别念戏论的自性。
通过以理彻底观察而不住于四边的任何一边所引生的确信，以自证方式安住于法界中，能够遣除一切戏论的边际，由此便对断除增益和不可增长的真实边际、《般若经》中所说不作意的真实义产生信心。
如此，对于成为等持行境的究竟实相而言，无四边所缘执著且非声音与分别的对境，所以也不承许，而非有所缘执著却不承许，那是虚伪的见解。虽然这二者在不承许上相似，但实际上有真假之别，如同是盗贼的人不承认偷窃和非盗贼的人不承认偷窃一样。
此外，为了作为趣入等持行境不可言说义的方便，以后得定解表达，以言词名言假立，以无生、无自性、空性、离戏、无缘、离边等名称以建立方式表达时，这些词语以必定把握自己所表达义的方式而起作用，因此反过来永不说话，除了显示在义上承许外别无选择，心也如此执持。但实际上这些词语是为了遣除一切承许与所缘行境而教导的，例如，"因为我无承许"或"佛陀智慧非思维言说的对象"等承许的词语，是为了否定有承许和是思维言说的对象而表述，就像这样。


 །དེ་ལྟ་ནའང་མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བསྟན་པ་ན་ཟླ་བ་ལ་མི་བལྟ་བར་མཛུབ་མོ་ལ་ལྟ་བ་ལྟར། རྨོངས་པས་ཚིག་ལ་འཆེལ་ནས་ཁས་ལེན་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་། བསམ་མི་ཁྱབ་ཏུ་བསམ་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག །རྒྱང་འཕེན་པས་རྗེས་དཔགས་ཚད་མ་མིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་འགལ་བར་གོ་བ་ནི་ཆེས་འཁྲུལ་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་མཚོན་བྱེད་བརྗོད་པའི་བརྡར་བྱས་པ་དང་། ཁས་ལེན་མེད་པའི་དོན་ངེས་བཟུང་གི་ཚིག་གིས་ཁས་བླངས་པ་གཉིས་འགལ་བ་ཅན་དུ་མི་བཟུང་བར་གནད་གཅིག་ཏུ་གོ་བ་གལ་ཆེ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མཐའ་དག་སྟོང་པར་སྟོན་ཅིང་། ཆོས་གང་སྟོང་པ་དེ་ལ་དེར་ཞེན་ལྡོག་པས་ན་དམིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པར་ཟད་དོ། །དེས་ན་བདེན་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་གིས་
13-1-30b
དངོས་པོ་རྣམས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཅེས་དགག་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་གིས་བུམ་སོགས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་མིན་ཞིང་། ཆོས་གང་ལ་བདེན་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེར་ཞེན་ལྡོག་དགོས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་འཛིན་སྟངས་ཐམས་ཅད་ཞིག་དགོས་ཀྱི། བདེན་མེད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ཙམ་ལ་ཞེན་པའི་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ད་རུང་ལྟ་བ་མ་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞི་གང་གི་སྟེང་དུ་དེ་དག་གི་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེས། དེ་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་ངེས་ནུས་ལ། རང་བཞིན་མེད་པ་ལའང་བདེན་གྲུབ་མེད་ཀྱང་དེར་འཛིན་ཞིག་པར་མི་བྱ་ན། བུམ་སོགས་དངོས་པོ་ཀུན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་ལ། དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པ་དེ་ཁོ་ན་འགོག་གི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མི་ཁེགས་ལ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་མི་བཟློག་ན། གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཁེགས་ལ། གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་སོགས་གསུམ་པོ་འཇུག་ཅིང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ནས་མི་བཟློག་པའམ་མི་ཁེགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བས་ན། སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཞི་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དམིགས་གཏད་གང་ཡང་མེད་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོ་ནི། ཧ་ཤང་གི་དེ་དང་ག་ལ་འདྲ་སྟེ། མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་ནི་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུངས་པ་སྟེ། སོ་སོ་རང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྒྲ་རྟོག་གིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། མཚོན་པའི་ཚིག་ཏུ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དམ། བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་དབུ་མ་ཞེས་གྲགས་པ་དེའོ། །དེའང་འཛིན་སྟངས་ནི་རྟག་ཏུ་རང་གི་
13-1-31a
གཟུང་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པའི་དོན་མི་མཐོང་ན། ཇི་ལྟ་བའི་ཡུལ་ཅན་མཉམ་བཞག་གིས། གཉིས་སྣང་མཐའ་དག་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ལུགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་བས། བསྟན་པ་འདི་ལ་གུས་པ་དག་གིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །སྐབས་འདི་ཤིན་ཏུ་དོན་ཆེ་ཡང་། ཟབ་མོ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་མདའ་འཕངས་པ་ལྟར་བྱིས་པའི་བློ་འཇུག་པའི་གནས་མི་རྙེད་པར་གསུངས་པས་ན། མང་དུ་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། ཚུལ་འདིའི་གནད་ལ་མི་འཕྱུགས་པར་རེག་པའི་ཐབས་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིགས་ལམ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ནས་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས། དེ་ནས་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་ལ། སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ཉམས་སུ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱོང་བར་བྱེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
然而，如同用手指指月亮时不看月亮而看手指一样，愚者执着于文字，认为"无承许而承许"、"思维不可思议"、"言说不可言说"等经典文字，如同顺世外道承许比量非为量那样视为矛盾，这是极大的错误且非常不妥。在此，应重要理解，用于表示不可言说义的言说符号与用限定词语承许无承许这二者不是相互矛盾的，而是同一要点，因为无生等词语是为了显示一切所缘行境皆空，由于对空性之法能遣除执著，所以仅仅是教导无所缘而已。
因此，"无实"这一词语只是表明事物经观察不成立，并非像瓶等为某一所破"实有"所空那样，对于任何法无实性都必须遣除对它的执著，所以了解一切法无实后必须摧毁一切执持方式，若仅对无实的词义有执著，则见解仍未破除。
在任何基础上，破除实有的理由能确认其空性本身的执著对象也不成立，虽然无自性也无实有，若不破除对它的执著，那么瓶等一切事物也应如此。这样的话，胜义观察的理由仅仅破除所谓"实有"，连一个有法也不破除，也不遣除一切其对境的执著，那么能取所取的一切戏论就不会被空性所破除。此外，圣者的等持将成为毁灭事物的因等三过也将适用。若有胜义观察后不遣除或不破除者，它将成为实有，因此应通过无生等词语趣入息灭一切戏论的义理。
因此，无任何所缘执著的甚深般若怎能与和尚宗相同？离四边戏论是不堕入有无两边的，虽然自证行境不能如实以声音与分别念表达，但作为表示的词语，即是所谓显空不可分或二谛双运中观。其执持方式恒常带有所取对境，若离此则不见真实义，那么如实智的等持就不能以息灭一切二现的方式见到实相，所以对此教法恭敬者不应如是言说。
虽然此处极为重要，但深奥义难解，无论如何解释，如同向虚空射箭一般，凡夫心找不到立足之地，所以多说何益？不错失此要点的方法是对二谛双运的理路生起确信：首先确立一切显现为空，然后确信空性显现为缘起，之后在显现中空、空性中显现的空性与缘起双运方式基础上，通过无体验的方式体验平等性离戏论。


 །དེས་ན་ཡོད་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཀག་པའི་དངོས་མེད་ལ་ཞེན་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་ཀུན་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་རྒྱུད་པ་དག་ནི་བློ་ཡི་ནུས་པའི་དབང་གིས་དང་པོར་རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ལ་ཞེན་ཏེ། དངོས་འཛིན་འདིས་སྲིད་པར་བསླུས་ཤིང་འདིའི་ཡུལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་ལ་རྩིས་ཆེར་བཟུང་། འདི་པས་མཐའ་
13-1-31b
བཞི་ག་དགག་ཀྱང་། དོན་དམ་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་སམ། བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་དགག་པ་མིན་ལ། བདེན་གཉིས་ཕྱེས་ནས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་སེལ་ཚུལ་སོགས་ཤན་ཕྱེས་ཏེ་སྨྲའོ། །ཚུལ་དེའི་དབང་གིས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་སྙམ་པའི་མེད་འཛིན་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ། དེ་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཡོད་འཛིན་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་པའི་སྐྱེ་མེད་ནི་སྐྱེ་བའི་ཟློག་ཕྱོགས་ཙམ་ཡིན་པས།སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་མེད་དེ་དག་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཕན་ཚུན་སྤོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་ཡང་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྲུབ་པའང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི། སྣང་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་དང་། གནས་ཚུལ་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ན། འགལ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་ཆེས་འཐད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གསལ་པོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་མི་འགོག་ལ། གང་རུང་རེའི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མའི་ངོར་བྱས་ན། རང་རང་གིས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལས་ལྡོག་ཕྱོགས་ནམ་ཡང་མི་སྒྲུབ་པས། སོ་སོའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་རང་རྒྱུད་དུ་འགོད་པའང་དེ་ལྟར་འཐད་དོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་ཅིང་། སོ་སོའི་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་པས་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཀྱང་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པའི་ཆ་དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་དགག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་རྒྱུད་པ་དག་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པའི་དགག་བྱ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན། ཐལ་འགྱུར་བ་སོགས་ལའང་
13-1-32a
ལྟ་བ་དེ་ལས་སྐྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདོན་རྒྱུ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལས་ལྷག་པའི་སྤྲོས་པ་གཅོད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པར་རིགས་པས་ནམ་ཡང་འགྲུབ་དཀའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，为了破除实有执著而说外空性等，为了破除对如此所破的无实执著而说空性亦空等，如此所说的方式离一切边际，这就是非分别胜义。对此，自续派由于心识能力的限制，首先暂时执著于分别胜义，认为实执欺骗我们于轮回中，其对象亦非真实，所以胜义中无任何自性成立，执重于无遮的执持方式。此宗虽破四边，但不是不加"胜义"或"自性"或"实有"等限定而破除，而是区分二谛后阐述遣除有无边际的方式等。
根据这种方式，一方面有"胜义中不成立"的无执，另一方面有"世俗中事物以自相成立，若执为不成立则成诽谤世俗显现"的有执。对此，分别胜义的无生仅仅是生的对立面，那么生与无生在同一基础上岂不互相排斥而成为矛盾？然而，种子生芽却无实生，世俗中自相成立而不实有成立，这是从显现方式世俗和存在方式胜义的角度而言，不仅无矛盾，而且极为合理，由事物法性的力量清晰成立。这两种方式互不相违，若从任一的有境量而言，各自所确定的不会成立相反方向，因此各自成立理由的自立推理也同样合理。
因此，执著二谛各别，并各别承许，所以也有自立的承许，虽胜义无，但世俗有，这是他们的观点。如此执著二谛各别的方面是应成派特有的所破，若自续派能离开执著二谛各别的所破，应知应成派等也无法在其见解之上更进一步，因为离四边戏论、远离一切承许之外，很难以理由成立有更高的遣除戏论方式。


 །དེས་ན་ཇི་སྲིད་འཛིན་པ་དང་བཅས་ཤིང་བདེན་གཉིས་རོ་གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་མ་འདས་པས་སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཤེར་ཕྱིན་མཚན་ཉིད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་འཐོབ་པས། ཐལ་འགྱུར་པས་དང་པོ་ནས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་སྙམ་པའི་ཞེན་ཆ་དེ་རིགས་པས་སུན་ཕྱུངས་བས། བདེན་གཉིས་སོ་སོ་རང་ས་ན་འདུག་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་དད་དུ་ཞེན་པ་ཞིག་ནས། བདེན་གཉིས་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཐམས་ཅད་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་པའི་ལུགས་ལ་མཐའ་བཞི་པོར་བདེན་གྲུབ་དང་དོན་དམ་སོགས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་པར་མཐའ་བཞིའི་ཞེན་ཡུལ་ཁེགས་པས་ཡུལ་ཅན་བློས་དམིགས་པ་དང་། ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་ལུགས་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལ་ཟློ་བ་ཡིན་ཀྱང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་མས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་གནོད་མེད་དུ་འཇོག་པའང་ཆེས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་ཁས་ལེན་ཡོད་མེད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་གཟུང་བར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་འདི་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་བཞེད་པ་
13-1-32b
ཐུན་མོང་མིན་པ་སྟེ། གཞན་སྐྱེ་འགོག་པའི་ཐལ་ཟློག་སོགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་ཡིད་ཆེས་སྐྱེའོ། །མཁན་པོའི་གཞུང་འདིར་ནི། ཐོག་མར་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་འཇལ་པའི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབས་ནས། མཐར་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ཆེན་པོར་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པའང་བཀག་ནས་མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་གཞུང་དེ་གཉིས་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་ལ་དབྱེ་བསྲི་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རིགས་པས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་དེ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པ་རང་རྒྱུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇོག་པའི་སྐབས་སུ་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་མི་འདོད་དང་གཏན་ཚིགས་འགོད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་ཏེ་འཇོག་པ་ནི་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ཙམ་སྟེ་གོང་གི་མཚན་ཉིད་འདིར་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁས་ལེན་ཡོད་མེད། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མི་བཞེས། རང་བཞིན་མེད་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཐལ་རང་དུ་འགོད་ཚུལ། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་སྦྱར་གྱི་གནད་ཀྱང་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ལ་གནས་ནས་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་ཞིག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་པ་དང་ཁྱད་ཕྱེ་མི་ནུས་ཏེ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུའང་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཇི་
13-1-33a
རྣམ་དག་གང་ལའང་གནད་ཟིན་ན་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་བཞག་པ་ལྟར་གྲུབ་མཐའི་གཏིང་སླེབས་ནས་སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བོད་འདིར་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་བཞེད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཁོར་བ་ནི་སྔོན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་ཞིག་ལས་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，只要有执著且二谛未成为一味，就不超越分别念之心的行境，不能获得远离三十二增益的真实般若无分别智慧。所以应成派从一开始就确立显空双运离戏论，对此，虽无实有，但认为在世俗中以自相成立的执著部分被理由破斥，打破二谛各自独立的执著，使二谛融为一味，由此破除对有无等一切执持方式。这样，在此宗见中，不必在四边上加上实有、胜义等二谛各自的限定，而是通过破除四边的所执对象，远离心的所缘执著与一切承许，与圣者等持智慧相符合的究竟实相大空性。然而，在后得位上，以二谛量如何衡量道与果的一切法，无害安立也极为合理。
因此，对于应成派有无承许不应执一边，而应分别阐述，这是遍知隆钦绕绕杰的不共见解。若详细考察破他生的回遮等，会生起信解。在堪布的此论中，首先以无垢慧分别衡量二谛，成立二谛后，最终在非分别胜义大中，也破除对二谛各自的执著，确立与等持无分别智慧相符合的远离一切承许，因此这两部论典在究竟意趣上无差别，完全相同。
若想，那么应成派的论典将成无义？不会成为无义，因为以理广泛成立了远离一切承许的空性。因此，应知着重解释带有承许的分别胜义是自续派的特征，而着重解释远离一切承许的非分别胜义是应成派的特征。在安立这两者特征时，从世俗中是否承认自相成立、安立因的方式等差别来区分，仅是支分差别，都包含在上述特征中，有无承许、是否承认世俗中自相成立、安立无自性推理的应成自续方式、是否在所破上加胜义限定等要点，都是由刚才所说的方式而定。
因此，若应成派完全住于分别胜义，具有二谛各自的承许，则无法区分于自续派。对于任何清净的理由，如果把握要点，就会如同手掌中放置庵摩罗果那样，抵达宗义底层而超越疑惑，否则非常困难。在藏地，应成派们的意趣倾向自续派方向，或许是由于过去某种缘起特点所致。


 །མངོན་སུམ་ཐག་ཆོད་རིགས་པའི་མན་ངག་འདི། །འཇམ་དབྱངས་རྣམ་པར་དགྱེས་པའི་འབྲུག་སྒྲ་ཡིན། །གྲུབ་མཐའ་ཤན་མ་ཕྱེད་པའི་རྨི་ལམ་གཉིད། །འདི་དང་ཕྲད་ན་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་སློང་། །བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་དོ། །
安立名言胜仪谛时,各正量所证无违解
ལྔ་པ་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ཁས་ལེན་མ་འཁྲུགས་པའི་དགོས་པ་ནི། མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བས་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚད་མ་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་ཚུལ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པར་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་ཀྱང་མི་ནུས་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཞུགས་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་སོགས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་མ་འདས་པས་ན་གཞན་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་། རྒོལ་བ་ལ་རྩོད་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་སོགས་ལ། འདི་ལྟར་ན་ཡོད། འདི་ལྟར་ན་མེད། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་མ་ནོར་བར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་སྨྲས་པས། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མ་ལུས་པ་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དུ་འཇོག་ནུས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཤན་འབྱེད་པའི་
13-1-33b
སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེའང་སྣང་སྟོང་མཉམ་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་འཇལ་བའི་རིག་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པའང་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཐ་སྙད་དུའང་ཀུན་རྫོབ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་མེད་རྐྱང་ཙམ་ལ་གནས་ནས་ཐ་སྙད་ཚད་མས་རྙེད་དོན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནམ་ཡང་འགོག་མི་ནུས་ལ། གལ་ཏེ་བཀག་ནས་མེད་པ་ཙམ་བསྒོམས་ན་བདེན་གཉིས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་སྟེ་སྣང་ཕྱོགས་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས། ཕུར་བུ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མེད་པར་སྒོམ་པ་སོགས་བསམ་གཏན་དད་པ་བདུན་གྱི་གཞུང་དང་ཚུལ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དགོངས་ནས། ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཀྱང་། ཚུལ་འདི་མི་ཤེས་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་པ། །ཚིག་ཏུ་ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་ཞེས་སྨྲ་ཡང་། །བྲལ་གཞི་མི་ཤེས་སྲིད་རྩེའི་ལྟ་བ་ཅན། །བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་ཐལ་བས་བྱུགས་པ་རུང་། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡང་། ལས་དང་པོ་པ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་དབང་དུ་ན། ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དྲི་མེད་ཀྱིས་དང་པོར་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ལ། ཕྱིས་ནས་མེད་པ་སོགས་ལྷག་མ་གསུམ་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་བཀག་ནས། ཕྱོགས་རེ་བའི་ཞེན་ཡུལ་ལ་མི་གནས་པའི་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་རྗེས་མཐུན་དུ་བསྒོམས་པས་ནམ་ཞིག་རེས་འཇོག་མེད་པར་
13-1-34a
སྙེད་པ། རང་གི་ཀུན་རྫོབ་ཚད་གྲུབ་ལའང་མཚུངས་ཏེ། གང་ཡང་དཔྱད་མི་བཟོད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུའང་བཀག་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་བདེ་བ་ཙམ་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅིའང་མི་འཐོབ་ལ། རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དོན་དམ་དཔྱད་བཟོད་དུ་བསྒྲུབ་པ་མིན་པས། དོན་དམ་རྟོགས་ཚུལ་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་གིས་འཕགས་པའང་འདིའོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་གཏིང་ཚུགས་པ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མཁན་ཆེན་གྱི་དབུ་མའི་རྒྱན་འདིར་ནི་ཐལ་རང་གཉིས་ཀ་དོན་གྱིས་འདུ་བས་དབུ་མ་ཀུན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
现见决定理趣的口诀，
文殊欢喜的雷霆声。
未辨宗义的梦中睡，
若与此遇刹那即醒。
中间偈颂。
安立名言胜义谛时，各正量所证无违解
第五，二谛各自承许不错乱的必要：等持智慧离言说思维，超越声音与概念的对境，若未如理生起无垢慧的二谛量，不能趣入此类智慧，虽然圣者能入，但后得位上有无是非等一切遮立方面不超越声音与概念的行境，因此为了向他人教授开示，以及与辩论者进行议论等，对于"如此则有，如此则无"等一切义理，以不混不错地分别诸法的智慧观察后宣说，便能对业因果、道与果的一切方式无余遮立以理路成立的无害正确名言，并依靠获得区别一切所知相的择法慧眼，而得到见到离一切戏论平等性义的现量智慧之自在。
若就衡量显空大平等、离四边戏论、非分别胜义的理解智而言，执著二谛各别也仅是分别而已，因此即使在名言中也破除世俗以自相成立，而仅住于分别胜义的单纯无实，则永远无法破除名言量所得的自相成立世俗，如果破除而只修空，则堕入二谛一边，诽谤显现方面，如同普布巴修世俗亦不存在等七信禅宗派的方式，考虑到这类情况，《如意宝藏论》中说："不知此理空顿断，虽言词上离有无边，不知所离成有顶见，已成此教之外道，空中意者涂灰可。"
此类离四边戏论在相续中生起的方式：对于初学者渐入而言，首先以无垢正理破斥一切有为无为法中实有执著的所执对象，之后也破除无实等余三边的所执对象，不住于片面所执对象的特殊定解相应地修习，于某时无间断地获得。对自方世俗成立量也同理，因为一切同样不能经观察而成立，以名言中也破除自相成立，仅仅使名言建立不便，不能获得任何功德的殊胜，而自续派也不是成立自相成立为胜义观察能耐，因此对于了悟胜义的方式，以什么样的实质差别而殊胜，也难以获得深刻的确信。
如此，在这部大堪布的《中观庄严》中，包含了应成与自续二者的意义，故是一切中观的庄严。


 །དེ་ལ་ཐལ་རང་ཞེས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ཚད་མས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་སོ་སོར་ཁས་ལེན་པ་ལ་རང་ཉིད་གནས་ནས། གཞན་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རང་རྒྱུད་པ་གཙོ་ཆེར་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་རྒོལ་བའི་སྤོབས་པ་འཇོམས་པ་ལ་རང་རྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། རང་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་ནས། གཞན་ཁས་ལེན་ཅན་གྱི་རྒོལ་བ་ལ་ཁོ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐལ་འགྱུར་དུ་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་ལོག་རྟོག་བཟློག་པས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའང་སློབ་དཔོན་གྱིས། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི། །དོན་གྱིས་འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི། །བསྒྲུབ་པའམ་བཟློག་པར་བྱ་ན་དེ། །མེད་ཕྱིར་ང་ལ་ཀླན་ཀ་མེད། །ཅེས་དང་། གང་ལ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་
13-1-34b
ཐམས་ཅད་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པར་གདོད་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་དུ་གནས་པར་མཐོང་བའི་ཚེ། བསྒྲུབ་ཅིང་དམིགས་པར་བྱ་བའམ། དགག་ཅིང་བསལ་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ནས། ཁས་ལེན་དང་འཛིན་སྟངས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཟུང་འཇུག་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་དོན་ལ་རེག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཟླ་བའི་གཞུང་གི་བསྟན་དོན་དྲི་མ་མེད་པའོ། །དབུ་མ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་དགག་འབའ་ཞིག །དངོས་ལ་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །སྤྱིར་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་བསལ་གཞག་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ཇི་བཞིན་རྗེན་པར་འཆར་དཀའ་བས་གོམས་པ་ཡུན་བསྲིང་བར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་རྣལ་མ་འཛིན་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལྟར་ཡེ་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ཕྱིར་ཐལ་རང་དེ་དག་མཉམ་བཞག་བདེན་གཉིས་རོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྗེས་ཐོབ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་དམ་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་འདིས་ཐལ་རང་གི་གཞུང་ཡང་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས་སུ་སྦྱར་ཞིང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཤན་འབྱེད་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུ། མཉམ་བཞག་ཏུ་མཐའ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་སོགས་དགོས་པའི་རབ་དམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པས་མཚོན་སྤྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་
13-1-35a
སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཀུན་ཅིག་ཅར་ཁེགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གསལ་སྣང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་བསོད་ནམས་སེང་གེའི་ཞལ་སྔ་ནས། གནས་ལུགས་དཔྱོད་པའི་སོ་སྐྱེའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། །མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་ཅིག་ཅར་མི་ཁེགས་ཀྱང་། །རེས་འཇོག་ཚུལ་གྱིས་བཞི་ཆར་བཀག་ནས་ནི། །ཚུལ་བཞིན་བསྒོམས་པའི་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །ལྟ་བ་ཆོས་དབྱིངས་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
关于称为应成与自续的原因：自续派是指自己立于如二谛各自量所衡量而各自承许的立场，主要通过对他人运用量所成立的自立因而摧毁论敌的勇气；而应成派则是自己立于离四边戏论、远离一切承许的立场，对有承许的论敌通过将他自己所承许的理由立为应成的方式，遣除错误分别，因此称为应成派。如同论师所说："若以现量等，义上有所得，应成立或遮，无故我无过。"又说："若有少非空，亦应有少空，无有少非空，何能有少空。"如此，当见到一切唯缘起事物在名言中也无自相成立和生起等，本来即住于无自性状态中时，了知无少许所成立与所缘或所遮除与所断除，远离一切戏论边际，触及离一切承许与执持方式的双运极不住义，这是月称论典无垢教义。《入中观慧论》中也说："遮立皆是遮，实中无遮立。"
一般而言，本来无生而无遮立的极为甚深义之文句，难以如实清晰呈现其所诠义，因此应当长期串习。若真正持应成派宗义，应当如刚才所说偈颂的意义那样，以本空大离戏论方式而执持。因此，应知应成与自续二者是着重阐释等持二谛一味智慧和后得辨别二谛的智慧的方式。
因此，将胜义分为二种，使应成与自续论典如众流汇一海般融合，并有后得位以择法慧分别观察的果，在等持中入离一切边际无分别智慧等多种殊胜必要。
如此，通过前述所表示，一般能建立的宗义即刻遮除一切戏论边际，获得于法界的明晰现见，如同遍知大者索南僧格亲言："观察实相凡夫智，虽不能顿破四边戏，次第方式破尽四边已，如理修持生见道时，名为见解见法界。"
;


 །དེ་ལྟ་བུའི་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ལ་སྔ་འགྱུར་གྱི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པར་བཟུང་ནས། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མན་ངག་ཟབ་མོའི་གནད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་རྟོགས་པ་བཞིའི་གཏན་ཚིགས་སོགས་རིགས་པ་རྣམ་དག་གི་ལམ་ནས་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་བསྒོམས་པས་ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པའི་གདིང་ཐོབ་པས་གྲུབ་བརྙེས་བར་མ་ཆད་པར་བྱོན་ཅིང་། ཐུགས་ནས་ཆོས་གཏེར་འབུམ་ཕྲག་རྡོལ་བ་དང་། འཇའ་ལུས་ཟང་ཐལ་གྱི་ས་ལ་གཤེགས་པ་མང་ཞིག་བྱོན་པ་ནི་ལམ་གྱི་འདྲེན་པ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་གོ། །འོ་ན་འདི་རྙིང་མ་ཁོ་ནའི་བཞེད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་བས་ཟབ་མོའི་མདོ་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ཡང་ཡང་བསྟན་པའི་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་རྒྱན་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་། གྲུབ་ཆེན་རིག་པ་འཛིན་པ་མཐའ་དག་གི་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པ་ཡིན་པས་
13-1-35b
གསར་རྙིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཐིལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚུལ་མཚོན་ཙམ་བཤད་ན། དགྱེས་མཛད་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོས། མཐར་ཐུག་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །ཟུང་འཇུག་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཡིན། །ཐབས་ཤེས་ཡ་བྲལ་འདོད་པ་གང་། །མཐའ་རུ་ལྷུང་བས་དགག་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བོད་ཡུལ་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞད་པ་རྡོ་རྗེས། །སྣང་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་ན། །ལྟ་བ་ཀློང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཡོད་པ་དངོས་པོར་སྣང་བ་དང་།མེད་པ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་གཉིས། །ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་པས། །རང་རིག་གཞན་རིག་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་དང་། བླ་མ་ས་སྐྱ་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་གདམས་པ་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་མན་ངག་ལས། འཛིན་པ་བྱུང་ན་ལྟ་བ་མིན། །ཅེས་དང་། གངས་ཅན་མཁས་པའི་དབང་པོ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས། འདིར་འཐད་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ལ་ལྟོས་ཀྱང་བླ་སྟེ། སྣང་བའི་ཆ་ཀུན་རྫོབ། སྟོང་པའི་ཆ་དོན་དམ། དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཆ་ཟུང་འཇུག་སྟེ། རིམ་ལྔ་ལས། སྣང་བ་དང་ནི་སྟོང་པ་གཉིས། །སོ་སོའི་ཆར་ནི་ཤེས་གྱུར་ནས། །གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཚུལ་གསུམ་པོ་འདི་འང་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྟོགས་པ་ཤེས་བྱའི་གནས་སོ། །དེ་ཐབས་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ལམ། དེ་རྟོགས་ནས་གནས་སྐབས་ས་དང་ལམ་བགྲོད་དེ། མཐར་ཐུག་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པ་འབྲས་བུའོ། །ཚུལ་འདི་ལུང་དང་རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཐམས་
13-1-36a
ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
对于这样的离四边戏论、二谛不可分的实相，旧译派的诸位智者成就者们持为无垢自宗，通过具有金刚乘甚深教授要点的方式，以现证真实的四种证悟理由等清净理路生起定解而修习，因此获得了本净任运二谛不可分义的确定基础，成就者接连不断涌现，从心中涌出百千法藏，很多人前往虹身直透之地，这是道路引导者见解清净的真实果相标志。
若想，这是否仅是宁玛派的观点？并非如此。佛陀在甚深经续中反复宣说的离四边戏论，由六庄严等智者们以直接和间接方式极为明晰地阐述，为一切大成就持明者的心要实践，是遍知一切相道路的唯一途径，因此是新旧一切宗派意趣的核心。
对此略说一二：喜金刚大译师说："究竟殊胜见，双运极不住，三时佛意趣，若许离方便智慧，因堕边故为所破。"又如，藏地成就之王夏尔多杰说："显与空性不可分，见解已成广大境。"又说："有为现显事物，无为空性法性，二者本质不可分一味，无自证与他证。"
又如，上师萨迦大师得到文殊教授的离四执教授中说："若生执著非见解。"又如，雪域智者之王萨迦班智达说："此中何者为合理之方面？无论对何补特伽罗皆超胜。显现方面是世俗，空性方面是胜义，不可分离方面是双运。如《五次第》中说：'显现以及空，了知为各别，何处真实混，说为双运入。'此三方式如实了悟是所知之处。以方便智慧双运方式实践是修持之道，了悟后暂时经历地道，最终获得三身是果。此理不违经教与理证，是一切了义藏之意趣。"


 །ཞེས་དང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཀྱང་། ལས་དང་པོ་པ་རིགས་པས་དཔྱད་པའི་ངེས་ཤེས་མེད་པར་སྤྲོས་བྲལ་ཚིག་ཙམ་དུ་ཤོར་བས་དངོས་ཞེན་ལ་ཅིའང་མི་གནོད་པས་ལམ་གོལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཐུགས་རྗེའི་ཕྱག་གིས་བསྐྱབ་པའི་ཆེད་དུ་དཔྱད་པས་དྲངས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་འཛིན་སྟངས་ཉིད་རེ་ཞིག་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་ནས་མཐར་ཐུག་གི་གདམས་པར། སྣང་བ་རྟེན་འབྱུང་བསླུ་བ་མེད་པ་དང་། །སྟོང་པ་ཁས་ལེན་བྲལ་བའི་གོ་བ་གཉིས། །ཇི་སྲིད་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་དུ། །ད་དུང་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་པ་མེད། །ནམ་ཞིག་རེས་འཇོག་མེད་པར་ཅིག་ཅར་དུ། །རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུར་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ནས། །ངེས་ཤེས་ཡུལ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀུན་ཞིག་ན། །དེ་ཚེ་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ལགས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དཔལ་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་རྒྱལ་བས་ཀྱང་མ་གཟིགས། །མེད་པ་མ་ཡིན་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི། །འགལ་འདུ་མ་ཡིན་ཟུང་འཇུག་དབུ་མའི་ལམ། །མཐའ་བྲལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་ཤོག །ཅེས་དང་། རྟོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་དོལ་པོ་པས་ཀྱང་། རྗེས་ཐོབ་ཤན་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ཚེ། མཐར་འབྲས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཉིད་རྟག་བརྟན་ཞི་བ་གཡུང་དྲུང་གི་བདག་ཉིད་མི་བསླུ་བའི་བདེན་པ་དམ་པ་ཡིན་ཅིང་། མཉམ་བཞག་ལ་ཟློ་བའི་ཚེ་ན་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པའང་ཤིན་ཏུ་གནད་ཟབ་ཅིང་། གཞན་ཡང་གསང་བདག་སྒྲོལ་བའི་མགོན་པོས། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་འདི་རྣམས། །རི་བོང་རྭ་ལྟར་ཅང་མེད་
13-1-36b
དམ། །བདེན་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་བརྟགས་པས། །རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་ལྷུང་བར་འགྱུར། །རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་ཆད་སྟོང་པས་རྟག །སྤོང་ཞིང་རྟེན་ཅིང་འབྱུང་ཕྱིར་སྟོང་། །སྟོང་ཉིད་ཕྱིར་ན་ཀུན་འབྱུང་བས། །སྟོང་དང་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་མེད་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ཏེ་དམ་པ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་གྲུབ་ཐོབ་དགོངས་པ་གཅིག་ཟེར་བ་ལྟར་གྱུར་ཏོ། །འོན་ཀྱང་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་རྩལ་དུ་བཏོན་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་འཇོམས་པ་དང་། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མཁས་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་ཀྱང་། མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པའི་ཡིད་དང་། ཞི་བ་ལ་དགའ་བའི་ཡིད་གཉིས། ལས་དང་པོ་པས་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ཀྱང་། བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པའི་སྐབས་ན། འཁོར་འདས་ལ་འཇིགས་སྲེད་ཀྱང་སྤང་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ན། རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས། མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཉིད་བསྒྲུབས་ནས། དེ་དང་འགལ་བ་རྣམས་དགག་པར་བྱེད་ལ། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་མཐར་ཐུག་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ཞེ་ཕུག་མཛད་ནས་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་མེད་ཕྱོགས་རེ་བ་རྩལ་འདོན་མཛད་པའང་ཡོད་ལ། རྟོན་པ་བཞི་དང་བྲལ་བ་གཞན་ཁ་ཅིག་ནི་ཕྱོགས་རེ་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་བརློམས་ནས། དོན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཚིག་གི་དགག་སྒྲུབ་ཙམ་གྱི་སྤྲོས་པ་ལ་འཆེལ་བ་དག་གིས་ནི། མདོ་ལས་སྨྲ་ལ་དགའ་བའི་ཉེས་པ་
13-1-37a
དུ་མ་གསུངས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བའི་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ཕུང་ཁྲོལ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
又如，至尊宗喀巴也说：为了以悲悯之手救护初学者无理观察的定解而仅从言辞上落入离戏论，对实执毫无损害而入歧途者，暂时强调观察引发的无自性执持方式极为重要，而在究竟教授中说："显现缘起无欺诳，空性离承许了解，只要二者分开显，仍未证悟佛意趣。何时无次第并同时，仅从见到缘起不欺时，定解对境执着皆破除，尔时见解观察已圆满。"
又如，吉祥自生足也说："非有佛亦未见，非无轮涅皆之基，非相违双运中道，愿证离边心法性。"
证悟自在者多洛巴也说，后得辨别智慧观察时，究竟果位身智之本性如来藏是恒常坚固寂静永恒的自性，不欺诳的殊胜真谛，而等持领悟时修持离一切戏论，此说极为深奥要点。
此外，密主度母怙主说："如是世间愚众，如兔角全无，或执真实事物，则将堕入常断二边。缘起断灭空性常，遮除且因缘起故空，因空性故一切生，空与缘起无二性。"通过这些表明，诸圣者如同所说佛与成就者意趣一致。
然而，虽然那些强调单一无或有方面的论著也是殊胜方便，用于摧毁烦恼方面和成立清净方面，但并非如此成立为究竟实相，例如，虽然初学者需生起对轮回痛苦的恐惧心和对寂静的欢喜心两种，但当大菩萨们见到轮涅平等时，也必须断除对轮回与涅槃的恐惧与贪爱。
因此，观察究竟实相时，具四依者们成立离四边戏论后，破斥与之相违者。又有一些人深入究竟离四边戏论，出于必要而强调单一有无方面。而缺乏四依的其他一些人则执着片面之道为究竟实相，毫无实际等持而仅执着于词语遮立的戏论，经中说他们有喜说过失等多种过患，特别是会造成舍法与诽谤自他所持的圣者等大灾难。


 །དེ་ལ་གཞན་ལ་སྐུར་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང་། རང་ཕྱོགས་ཀྱི་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་སྐུར་པ་བཏབ་སྙམ་ན། ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་དེ་དག་གིས་ནི་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྟོད་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཆེས་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། དཔེར་ན། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་སྟོན་པར་བཟུང་བ་དབང་ཕྱུག་དང་ཁྱབ་འཇུག་སོགས་ལ། བུད་མེད་དང་རོལ་བ། གཞན་འཇོམས་པའི་ཁྲོ་བ་དང་གཡོ་སྒྱུའི་སྟོབས་ཆེ་བས་བསྔགས་པ་ནི། མཁས་པ་དག་གིས་བལྟས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མས་དབང་དུ་བྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨད་པ་ལས་མ་འདས་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་དེ་དག་གིས། རྒྱལ་བའི་མདོ་རྒྱུད་ཟབ་མོའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ནས་ཡང་ཡང་གསུངས་ཤིང་། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིག་ཤེས་ཀྱིས་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཉིད་རང་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བའི་གང་ཟག་དེ་དག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་མ་ནུས་ཞེས་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་ལམ་ངན་པ་བྱུང་དང་འབྱུང་གྱུར་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་མཛོད་ལས། གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མཆོག །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་གནས་ལུགས་བསྒོམ་པར་གསུངས། །དེ་དང་འགལ་གྱུར་ལམ་ངན་ཇི་སྙེད་པ། །དེང་སང་དར་བས་ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་སྤོངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་ཞེས་པ་ཅི་ཡིན་ན། ངེས་པ་དེའང་མྱུར་དུ་འདྲེན་ནུས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་ཆེན་པོ་
13-1-37b
ངེས་པར་ཐོབ་པ་བདེ་བླག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའང་གཞུང་འདི་ཚིག་ཉུང་ཞིང་གསལ། དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། དེའང་བརྗོད་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་ན་གཞུང་འདི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཡང་། རང་སྡེ་རྣམ་རིག་སྨྲ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པས་བརྟགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པར་མེ་རྫས་ལ་མེ་སྟག་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གཏོང་ནུས་པའི་རིགས་པ་རྣོ་ལ་ཧུར་ཆེ་བ་བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་རྩ་ཤེས་དང་རྣམ་འགྲེལ་ལྟ་བུའི་གཞུང་གི་སྙིང་པོའི་བཅུད་མ་ལུས་པ་འདུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པའི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་སྟོན་ཀྱང་། གཏན་ཚིགས་དང་ངག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་ཆེས་གསལ་བས་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། གསལ་བའི་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་གང་ཞིག་འདིར་བརྗོད་པ། །རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་དམ་པའི་གསུང་རབ་སྒྲོན་ཆེན་ཡང་དག་པར། གསལ་བྱེད་འདི་ནི། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་དབུ་མའི་གཞུང་ན་གཏན་ཚིགས་ལྔའམ་བཞིར་གྲགས་ཀྱང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། གཞན་དེ་ཉིད་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ཀྱང་།གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དེ་རྣམས་ལས་རལ་གྲིའི་སོ་དང་མདུང་གི་རྩེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དུ་མའི་ཚུལ་ཙམ་རྟོགས་སླ་ཞིང་། བརྟག་བདེ་བ། ཆོད་ཆེ་བ་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་མས་འཕགས་པ་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས། རིགས་པ་དེ་གཅིག་པུས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་འདི་ནི། ནད་ལ་སྨན་ཐེབས་པའམ། གནད་ལ་མཚོན་བསྣུན་པ་ལྟར་ཆེས་དགོས་པའི་གཏིང་དུ་སླེབ་པ་ཞིག་སྟེ། རྩ་ཤེས་རབ་བྱེད་གཞན་ཉེར་དྲུག་པོའི་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་དྲིལ་བ་ལྟ་བུའི་རབ་བྱེད་
13-1-38a
བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས་གཅིག་ཏུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་གསུངས་ཤིང་། དབུ་མའི་གནད་དྲིལ་བ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པ་སོགས་སུའང་གཅིག་ཏུ་བྲལ་ཁོ་ནས་དངོས་ཀུན་བདེན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པ་སོགས་གཞུང་འདི་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་མངོན་པ་སོགས་གཞུང་ཀུན་གྱི་རིགས་པའི་རྣོ་སོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
虽然诽谤他人也不合理，但对自方的圣者们如何诽谤呢？那些片面见解者对自方的人物虽极力赞美，但实际上是极大的贬低。其原因是，例如，外道们对各自所执持的老师——自在天、遍入天等，以女人和玩乐、摧毁他人的忿怒和诡诈力量强大而赞叹，在智者看来，这只不过表明他们受烦恼垢染所控制，不过是一种贬低。同样在此，那些人实际上也承认：这些在佛陀甚深经续中反复宣说，并且由观察究竟实相的理解智慧不欺不欺、无可否认地成立的离四边戏论，是他们所认定为自方的那些人物不能领会的。
为了断除如此已生及将生的邪道，《如意藏论》中说："一切典籍中无分别智慧最胜，已说修习甚深寂静离戏实相。与此相违的种种恶劣之道，如今已盛行故欲解脱者当断除。"
第二，"易解"是什么意思？也能迅速引发这种定解，即以小功夫必定获得大义理称为"易解"。此论文字简少明晰，义理深广，虽然相对于广大内容而言此论极为简略，但能如同火星进入火药般无余销毁自宗唯识以下外道和内道所计的一切宗义过失，具有锐利而强大的理路，包含了考察二谛量如《根本慧论》和《释量论》等论典精华的全部精髓，虽然阐述极为精微深奥的究竟义理，但因理由和语句极为明晰，故能易于领会，由此得名。自释中也说："以明晰教理于此所述，正确明示大明灯善逝牛王圣教……"
一般而言，中观论典中虽有所谓五或四种理由，它们的主要是缘起大理王，虽然其他理由也归入其中，但此一多离理由是如同刀锋和矛尖般的锋利理路，因为一多方式容易理解、易于考察、切断力强等多种特性而超胜，因此此论师以此一理路确立一切所知皆为真空的方式，如同药物对治疾病或武器刺中要害般，极为必要而深入核心。如同《根本慧论》其他二十六品修行精要总结的第十八品中阐明一多离理路，以及在总结中观要点的《入慧论》等中也仅以一多离而证明一切事物无实等，与此论相同，是一切论著理路的大锋锐。


 །དེ་ལ་ཆོས་འདི་ཀུན་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བའི་གནད་ཀྱིས་རང་དབང་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ལ། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་གཅིག་དང་དུ་མར་བྲལ་བ་མི་སྲིད། གཅིག་དང་དུ་མར་བདེན་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་མི་སྲིད་པའི་གནད་ཀྱིས༷་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་བསྡུས་ཀྱང་རུང་སྟེ་མདོར་ན། གང་གིས་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་དག །དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་པར། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་གི་དོན་གཅིག་ལ་ཚང་བར་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྱུང་གི་གནད་ཁོ་ནར་ཐུག་པར་ཤེས་པ་ནི་དབུ་མར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་འགྲེལ་ལས། རྒྱལ་བ་གང་དག་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་། །རྟོག་པ་མི་བཟད་དྲྭ་བ་ཀུན། །རྣམ་གྲོལ་གསུང་བ་དེ་དག་ལ། །རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞུང་འདི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་གནད་ཟིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པས་ན། འཛམ་གླིང་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དྲུག་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བཅུད་འདུས་པ་
13-1-38b
འདི་ཉིད་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གཞུང་ལུགས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མའི་དཀའ་གནད་རང་གྲོལ་ཏེ། འཇམ་དཔལ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ངག་དང་ཡིད་ལ་ཞུག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་འབར་བར་བྱེད་པ་ནི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ན་མང་དུ་སྨྲ་ཅི་དགོས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། བརྟན་རྣམས་འདི་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། །མཁས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། །བདག་དང་གཞན་ལ་ཁྱབ་མཆོག་གིས། །ཡོངས་སུ་མགུ་བར་རབ་ཏུ་བྱེད། །དམིགས་པ་ཅན་ཀུན་སྤྱི་བརྟོལ་གྱིས། །རློམ་པ་རྣམ་པར་བསལ་བྱས་ནས། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་རིག་པ་ཡིས། །ཤིན་ཏུ་མཐོ་བར་འགྱིང་བར་བྱེད། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་ཡང་དག་ཉིད། །སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཐུབ་ཆེན་གྱི། །གྲགས་པ་དག་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི། །རབ་འབྱམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད།ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྙེད་ནས། སྐལ་ལྡན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་སྤོབས་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཐོབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཚུལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བཞོན་པ་བཟང་པོ་ཞོན་ནས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེའང་མཆོག་གསུམ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་ཅིང་། རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྲིད་པ་ལ་འཇིགས་པ་དང་། ཞི་བ་ལ་དགའ་བའི་ཡིད་སྤངས་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུ་བྱས་ཏེ། ལམ་ཚོགས་གཉིས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་འབད་པས་རང་གཞན་དོན་གཉིས་འབྱོར་པའི་རྒྱལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་
13-1-39a
རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་བསླུ་བ་མེད་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་དེའང་སྒོམ་བསམ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རིམ་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་། ཐོས་པའང་རིགས་པའི་ལམ་ཚུལ་དྲི་མེད་འདི་ལྟ་བུས་མ་ནོར་ཞིང་ངེས་པ་རྙེད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པས། གཞུང་འདི་འདྲ་བ་ཐོས་ཤིང་ཐོས་དོན་བསམས་ལ། བསམ་ཞིང་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་དོན་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན་ཟབ་མོའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས་བཟོད་པ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
由于一切法是缘起的要点，所以离一和多，而由离一和多的要点，不能以自立自存方式成立，而是由缘创造如幻显现，这就是缘起；若不是缘起而由自性成立，则不可能离一和多；由一和多真实中缘起不可能的要点，其他一切理由也都可以实质上归结于此。总之，如说："谁说空与缘起义，即是中道义一致，无与伦比至言教，彼佛至尊我敬礼。"如是证成空性的一切理由，在单一事物上完全具足，知道一切最终归结到唯一缘起要点，是中观师应当了解的重要关键。如自释中所说："凡是缘起生，解脱难忍网，说此诸佛陀，恒常我顶礼。"
因此，此论是掌握二量精髓要点的论著，是庄严瞻部洲的六庄严及其追随者一切善说的精要，仅仅了解此论，便能自解数十万典籍的难点，文殊师利狮子入于语言和心意，使智慧之力炽然，智慧者如同药物和明咒的力量一样，将获得现量确信，何须多言。自释中也说："诸稳固者持此，向智者宣讲，于自他以胜遍，极为普遍欢喜。一切执著者，普破除傲慢，以各别了知的勇气，令极高傲然。正说甚深法之真实，大能仁者之声誉，于各方遍广界，令其普遍增广。"如此，自己对正道获得信心后，摄持有缘者，降伏论敌的辩才获得胜利，弘扬佛陀教法。
第三，如何获得大菩提：乘坐大乘正道圆满的良好车乘，趣向菩提果位。即对三宝获得了知信仰，以了悟无自性而断除对轮回的畏惧和对寂静的贪爱，以如幻悲心、等同虚空的宝贵菩提心为因，精勤于无垢二资粮道，成为具足自他二利的佛陀法自在，这是因果无欺的方式。
这样的究竟果位也与修、思、闻慧次第相关为因果，而闻法也需以无垢理路如此无误确立而获得定解，因此，若听闻这样的论典，思维所闻义，以思维所获定解熟习其义，则对甚深道将逐渐生起忍辱，如《月灯经》中所说三忍的情形等。


 །དེ་ལྟ་བུའི་དགོས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གཞུང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་ཤུགས་ལ་གསལ་པོར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གཞུང་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྩིས་མགོ་ལྔ་པོ་དེ་ཚང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ན་དངོས་སུ་སྟོན་མི་སྟོན་ཅི་རིགས་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ནི་མཛད་པ་པོ་མཛད་བྱང་གིས་གསལ་ཞིང་། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་དོན་འཛིན་པའི་སྣོད་ཤུགས་ལས་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཞན་གསུམ་གཞུང་དངོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱི་དོན་དང་བརྒལ་ལན་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མང་པོ་ཞིག་གསལ་ཞིང་ཟབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའང་ཕྱོགས་ཙམ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དུས་དམན་པར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ཅག་གིས། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་བཞེད་སྲོལ་དྲི་མེད་གང་། །རང་འདོད་འཁྱོག་བཤད་ཉེས་པས་མ་སྦགས་པར། །ཕྲ་ཞིང་ཟབ་མོའི་ཟབ་གནད་གསལ་བར་བཤད། །དེང་དུས་སྐྱེ་བོ་བློ་དང་ཐོས་པ་དམན། །ཕྱོགས་ལྷུང་
13-1-39b
ཕྲག་དོག་སྙེམས་པའི་འདུ་ཤེས་མཐོ། །དེ་ཕྱིར་གཞན་དོན་འགྱུར་བར་དཀའ་ན་ཡང་། །རང་བློ་ལེགས་བཤད་གོམས་པའི་ཆེད་དུ་བྲིས། །གསེར་དང་བོང་བ་མཉམ་པའི་འཕགས་མཆོག་ལ། །གླིང་བཞིའི་ཕུན་ཚོགས་བསྟབ་ཀྱང་ཅི་བགྱི་སྟེ། །དེ་ཡི་ཐུགས་ལ་བརྣག་པའི་ཆོས་བཟུང་ན། །དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གྲགས། །དེ་ཕྱིར་གངས་ཅན་མིག་གཅིག་མགོན་པོ་དེ། །རེ་ཞིག་ཞི་བར་གཟིམས་པའི་ཚུལ་མཛད་ཀྱང་། །སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་འཁྲུགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ། །ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་རས་ནམ་ཡང་ཡོལ་བ་མེད། །དེ་སླད་ཞིང་མཆོག་གང་ན་ཞི་བའི་སྤྱན། །པདྨའི་འདབ་ལྟར་མཛེས་པས་དགྱེས༷་བཞིན་དུ། །མངོན་སུམ་གཟིགས་པ་གང་གི་མདུན་ས་རུ། །ལེགས་བཤད་དབྱངས་འདིའི་མཆོད་པས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །
所说论典类别
གཉིས་པ་བཤད་བྱ་གཞུང་གི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ། དངོས་དང་། དེ་ལྟར་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ་གཉིས།
正行
དང་པོ་བཤད་བྱའི་གཞུང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་དབུ་མའི་རྒྱན་འདི་འཆད་པ་ལ། མཚན་དོན། འགྱུར་ཕྱག །གཞུང་དོན།མཇུག་དོན་བཞི་ལས།
名义
དང་པོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱཱ་མ་ཀ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྐད་དུ་སྨྲོས་པ་དེ་དག་བོད་སྐད་དང་ཤན་སྦྱར་ན། མ་དྷྱཱ་མ་ཀ་ནི་དབུ་མ། ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་རྒྱན། ཀཱ་རི་ཀཱ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའམ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་ཞེས་པ་མཐའ་གང་ལའང་མི་གནས་པའི་མིང་ཡིན་ལ། མིང་དེ་གང་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ལ་དབྱེ་ན། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབུ་མ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དབུ་
13-1-40a
མ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་། དང་པོ་ལ་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་དུ་དབྱེར་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་ལ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་བཀའ་དང་། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལྟ་བུ་བསྟན་བཅོས་ཏེ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དབུ་མ་ལ་གཞུང་དབུ་མ་ཞེས་གྲགས་སོ། །རྒྱན་གྱི་དོན་ནི་མཛེས་ཤིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འདི་དབུ་མའི་རྒྱན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ན། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབུ་མ་སྐྱེས་བུ་ལུས་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་རྗོད་བྱེད་གཞུང་གི་དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་དེ། ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་འདི་ནི་རྒྱན་དང་བཅས་པའི་ལུས་གསལ་བར་འཆར་བའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་སྟེ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་དབུ་མ་མཐའ་དག་གི་རྒྱན་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་བ་མིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如此这些必要性也由论典本身在显义和隐义中明晰显示的方式，将在解释论典本身的时候了知。虽然这样的五个计数点在论典文字中是否直接显示各有不同，但此处作者通过作跋而明确，所化机是通过"乘坐二谛车乘"等语句暗示能领受深广义的法器。其余三点是论典正文的内容。
如此以五支方式，明晰而深奥地阐述了总义、辩答、必要等多种含义，通过这些也能部分了解此论的伟大。
我们虽处劣时地，大车派无垢传承，
不染自意曲说过，明释微细深要点。
今时众生智闻劣，偏执嫉妒傲慢高，
因此难成他人益，为自习善说而写。
黄金粪土等圣者，供以四洲圆满何所为，
若持其心所渴法，传说能圆满意趣。
因此雪域独眼怙主，暂时示现入寂相，
对于种种苦恼众，悲眼从未曾遮障。
是故胜地寂目处，莲叶般美悦注视，
于谁亲睹现前处，愿此善说音供悦。
所说论典类别
第二，所讲论典义的分类有二：实际和如此分类的必要。
正行
第一，对所讲明显二谛真实之中观庄严论的解释分四：名义、译敬、论义和结义。
名义
第一，梵语：Madhyamaka-alaṃkāra-kārikā，藏语：dbu ma rgyan gyi tshig le'ur byas pa。结合梵藏文，Madhyamaka是中观，Alaṃkāra是庄严，Kārikā是偈颂或颂词。
其中，"中观"是不住任何边际的名称，此名所指的对象分为：所诠义的中观和能诠文的中观两种。第一种又分为基、道、果三种。后者又分为如佛母等经典和解释其意趣的《根本慧论》等论典两种，能诠文的中观称为中观论典。
"庄严"的意义是使其美丽明晰。此论何以成为中观的庄严？所诠义的中观如同人身之美，能诠论的中观如同以珍宝庄严装饰，以此方式使其明显，此论如同让具庄严之身清晰呈现的明镜，是一种明显庄严。因此，此论是一切中观的庄严，而非片面的。


 །འོ་ན་འདི་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་གི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར། འགྱུར་ན་འདི་ཐལ་འགྱུར་བར་འདོད་དགོས་ལ། མི་འགྱུར་ན་དབུ་མ་མཐའ་དག་གི་རྒྱན་དུ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ཞིང་། ཁྱད་པར་གཞུང་དབུ་མའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལྟར་ཡིན་ན། དེའི་རྒྱན་དུ་མ་གྱུར་ན་དབུ་མའི་རྒྱན་དུ་ཡང་དག་པ་ཞིག་འགྱུར་བར་དཀའོ་སྙམ་ན། འདི་ཐལ་འགྱུར་བའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་ཡིན་པར་ཐལ་བ་མེད་དེ། འདིར་རྗེས་ཐོབ་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཚུལ་གཙོ་བོར་འཆད་པའི་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་ཐོབ་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕེབ་ན་དེས་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཁས་ལེན་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མ་ཚེགས་མེད་པར་འགྲུབ་པས་ན་རྣམ་གྲངས་མིན་
13-1-40b
པའི་དོན་དམ་མདོ་ཙམ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་དགོངས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་གནད་ནི་སྤྱི་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ལ། མཐའ་དཔྱད་དགོས་པ་མང་དུ་སྣང་ཡང་བློ་ལྡན་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཙམ་བསྟན་པས་ཆོག་པ་དེས་ན་གཞུང་གི་འབྲུ་གནོན་པའི་སྐབས་འདིར་ཚིག་ཉུང་ངུས་འཆད་པར་འདོད་དོ། །མདོར་ན་ཐལ་རང་གི་སྲོལ་འདི་དག་རྗེས་ཐོབ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་སྣང་བའི་སྐབས་དང་། མཉམ་བཞག་བདེན་གཉིས་རོ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་རྩལ་འདོན་མཛད་པ་ཙམ་དུ་གོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འགང་ཆེ་ཞིང་དོན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབུ་མའི་མཐར་ཐུག་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལྟར་ངེས་ཀྱང་། དེའི་རྗེས་ཐོབ་བདེན་གཉིས་ཚད་མའི་གནས་ཚུལ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་དེ་ཡིན་པས། མདོ་རྣམས་ནའང་ལ་ལར་ཡོད་མེད་སོགས་མཐའ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་བསྟན། ལ་ལར་གཟུགས་མེད་རྣམ་ཤེས་མེད་ཅེས་མེད་དགག་ཙམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་བསྟན། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མདོའི་དགོངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་བསྒྲུབས་ནས། མཐར་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོར་རིགས་པས་བསྒྲུབས་ལ། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་རང་གི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་དབུ་མ་ལ་སོ་སོའི་རྩལ་འདོན་མཛད་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་མིང་ཐོགས་པ་ཡིན་གྱི། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཇི་བཞིན་མ་བཀྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རྗེས་ཐོབ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་དབུ་མ་འདི་ཙམ་ཞིག་ལ་མ་བརྟེན་ན་རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མཉམ་བཞག་དབུ་
13-1-41a
མ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་སྟེ། །ཞེས་དང་། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་ཐ་སྙད་ཅེས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གྱི་ཟླར་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་མི་གཟུང་གི ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཅན་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་སྣང་བ་འདི་ཡིན་པས་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ཡང་ཐ་སྙད་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །དེ་འདྲ་བའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཟུང་འཇུག་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་དབུ་མ་ཆེན་པོའམ་སྤྲོས་བྲལ་བློ་འདས་ནི་དོན་དམ་བདེན་པའམ། དམ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་ཞེས་པའི་སྒྲ་གང་བྱུང་ཡང་། གཞུང་གི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སྐད་སོགས་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཐོས་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མེད་དགག་ཞིག་ལ་གོ་བ་སྐྱེ་སླ་འདུག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་སྲིད་པས་སོ་སོའི་ཐད་དུ་ཤན་འབྱེད་དགོས་ཏེ། དོན་དམ་ལ་དངོས་བཏགས་ཆེ་ཆུང་། རྣམ་གྲངས་ཡིན་མིན་སོགས་དུ་མ་ཡོད་དེ་དགྲ་བཅོམ་དང་མྱང་འདས་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
那么此论成为中观应成派的论典庄严还是不成为？若成为，则应承许此论是应成派；若不成为，则与承许为一切中观的庄严相违，特别是如果中观论的究竟意趣是如应成派的观点，若不成为其庄严，则难以成为真正的中观庄严。
此论虽成为应成派的庄严，但不必然是应成派论典，因为此论主要讲解后得具承许，以理证成立名言胜义的论著。若确立后得二谛各自情况，就能无困难成立无承许二谛双运的中观，因此略示非胜义名言胜义与中观应成派的意趣相同。
这些要点已在总义处解说，虽有许多需要究竟研究的地方，但对智者只需略显义理精华即可，因此在解释论文处以简略文字解说。总之，理解应成自续这些传统只是着重于后得二谛各别显现时和等持二谛一味时的情况，这是极为重要且意义重大的。
因此，中观究竟等持智慧虽依应成派观点而确定，但其后得二谛量的情况就是自续派的观点。在经中，有的教示离一切边的不可言思非名言胜义，有的教示"色无，识无"等仅为无遮的名言胜义。龙树论师按照经义，证明因缘果法皆为真空后，最后以理证成立离一切边的大离戏论。应成自续诸师以同样方式强调等后中观，因此得名，而并非自续派未如实解释经论义。
首先，若不依赖这种后得分辨二谛的中观，则因无因而不能获得等持中观果。如说："世俗谛成为方便，胜义谛成方便生"又说："不依世俗谛，不能证胜义。"此中所说"世俗"不仅指与名言胜义相对的世俗，而是指智说行三种名言，声概之境，二谛各别显现，因此名言胜义也属于世俗范畴。
依靠了解这种二谛方式的世俗，离一切世俗的双运极不住大中观或离戏超心，称为胜义谛或胜义，即非名言胜义。因此，凡遇"胜义"之名，由于习惯于论典二谛的法相等，闻思者易于理解为无遮，由此可能产生错误，因此需各自辨明。胜义有真假大小、是否名言等多种区分，如同阿罗汉和涅槃一样。


 །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མེད་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་ངེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་དོན་དམ་ཆེན་པོ་རྩལ་འདོན་དུ་མཛད་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཐུན་མིན་ཡིན་ཀྱང་། གཞུང་འདིར་ཡང་རང་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཞེས་སོགས་དང་། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་
13-1-41b
སྔ་འགྲེལ་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ཞེས་དང་། དོན་དམ་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི།དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དབུ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐལ་རང་གི་སློབ་དཔོན་སོ་སོས་འགྲེལ་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་སྦྱར་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་ནུས་པའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཀྱང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་དོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྐང་པར་གྲངས་སུ་བཅད་པ་སྟེ་ལྷུག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །
译敬
གཉིས་པ་འགྱུར་ཕྱག་ནི། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་འགྱུར་མཛད་པའི་སྔ་ལོགས་སུ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གཞུང་འདིའི་ཀླད་དུ་བཀས་བཅད་དང་མཐུན་པར་ཕྱག་མཛད་པའི་ཚིག་བཀོད་པའོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཐུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྤྲོས་པའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་འཇམ་པ་ཡིན་ལ། མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྟག་ཁྱབ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་ནི་དོན་གཉིས་འབྱོར་པའི་དཔལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཀྱང་། རྣམ་པ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ནས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་རྟག་བརྟན་བགྲེས་
13-1-42a
རྒུད་བྲལ་བའི་གཞོན་ནུའི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་པས་ན་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མགོན་པོ་གང་ལ་སྒོ་གསུམ་འདུད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །
正文
གསུམ་པ་གཞུང་དོན་ལ་ཤེས་བྱ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལ་བསྔགས་པས་དོན་བསྡུ་བ་གཉིས།
安立所知二谛义
དང་པོ་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ངོས་གཟུང་བ། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གསུམ།
决定二谛分法
དང་པོ་ལ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་པ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་གཉིས།
说胜义谛为无为法
དང་པོ་ལ་རྩ་བའི་རྟགས་འགོད་པ་དང་། དེའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས།
立根本因
དང་པོ། བདག་དང་གཞན་སྨྲས་དངོས་འདི་དག །ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བད༷ག་རང་སྡེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ད༷ང་། གཞ༷ན་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྨྲས༷་པའི་དངོ༷ས་པོ་འདི༷་དག༷་ཐམས་ཅད་ནི། ཡ༷ང་དག༷་པའི་དོན་དུ༷་ན༷། རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་ཚེ་གཅི༷ག་པ་ད༷ང་དུ༷་མ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ༷་བའི༷་ཕྱིར། འདི་རྣམས་ལ་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དེ༷། དཔེར་ན་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་གཟུག༷ས་བརྙན༷་བཞི༷ན་ནོ་ཞེས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
同样地，对"无生空性"等词语也应当确定。虽然如是无承许世俗、显示大胜义是应成派的独特观点，但此论的自释中也说："虽然无生等也属于真实世俗"等，以及在"由无生等故"的前注释中说："为何不直接显示非胜义"及"胜义是远离有无、生不生、空不空等一切戏论网的。无生等是因为随顺趣入彼而假名为胜义。"通过这些明确显示。如此应了知成为一切中观庄严的方式。
有人想：若龙树论师的意趣由应成自续各论师解释方式不同，则不必结合二者。因为对能了解诸大车派意趣无违的智者极为必要，所以必定结合解说。"颂词"是指按句数划分，而非散文之义。
译敬
第二，译敬："顶礼文殊童子。"这是大译师耶喜德在翻译前，依照法令在此胜义阿毗达摩安立论典之首所写的顶礼语。
其心与法界平等，离一切戏论刺为"妙"；二智慧身如虚空，恒常遍满任运成办众生利益为"具二利吉祥"。虽为一切佛无分别智之本性，现为十地大菩萨形相，恒常坚固不老不衰住于童子身相，故称"童子"。对如此怙主三门恭敬即为"顶礼"。
正文
第三，论文义分为安立所知二谛义和以赞叹如是方式摄义二部分。
安立所知二谛义
第一分为确认二谛方式、遣除争论和如是了悟的利益三部分。
决定二谛分法
第一分为显示胜义无事物和显示世俗有二部分。
说胜义谛为无为法
第一分为立根本因和成立其品质二部分。
立根本因
"自他所说诸事物，真实中离一与多，自性故无如影像。"
此处，自宗佛教内道与他外道论师所说的真实成立的一切事物，在真实义中以理详细观察时，因为离一与多二自性，这些全无少许自性成立，如同显现却不真实的影像一般。
;


 །ངག་དོན་དུ་འགོད་ན། རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་བདེན་པར་སྨྲས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་ཀུན་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པར་རང་བཞིན་མེད་དེ། བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རང་སྡེས་སྨྲས་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་སྡེས་སྨྲས་པ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་
13-1-42b
ལ་གལ་ཏེ་བདེན་པ་ཞིག་ཡོད་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་གི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དགོས་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་བདེན་ཚུལ་ཕུང་གསུམ་པ་ཞིག་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་དེས་ན་རྟགས་འདི་བདེན་པའི་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འཕྲོས་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ཆོས་ཅན་ལ་དཔྱད་པ། གཏན་ཚིགས་ལ་དཔྱད་པ། དཔེའི་ཚུལ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ། འདིར་གྲུབ་མཐས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བཀག་པར་མཛད་པས་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པ་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་གནོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། གཞུང་འདིར་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་འདོད་པ། རྟག་དངོས། འདུས་མ་བྱས། གང་ཟག །ཁྱབ་པ། རགས་པ། ཕྲ་བ། ཤེས་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བས། དེ་རྣམས་སུ་རྟག་མི་རྟག །ཕྱི་དང་ནང་། ཡུལ་ཡུལ་ཅན། ཁྱབ་མ་ཁྱབ། རགས་པ་ཕྲ་བ། ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་སོགས་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་འདུ་བ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་རིགས་པས་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་ན་དེས་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་པོ་དྲུང་ནས་འབྱིན་ནུས་ཏེ། སྤྱིར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེར་གྲུབ་པར་འཛིན་ཞིང་། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱེད་ལ། དངོས་དང་དངོས་མེད་ལ་དེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་དང་། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཆོས་དང་གང་ཟག་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་གི་གདགས་གཞི་ནི་ཕུང་སོགས་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་བཞིན་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཟུང་
13-1-43a
སྟེ་རང་བློས་ནན་གྱིས་བཏགས་པ་རྟག་དངོས་ཀྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་འཇུག་ཅིང་ཞེན་པའི་སྲད་བུས་བྱིས་པ་རྣམས་བཅིངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་རྣམས་གཅིག་བཀག་པས་གཅིག་ཁེགས་པ་དང་མི་ཁེགས་པའི་ཚུལ་ནི།རྟག་དངོས་སུ་ཞེན་པའི་ཡུལ་རྣམས་དེ་དང་དེ་འགོག་པའི་རིགས་པས་བཀག་ཀྱང་། དེ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པས་ད་རུང་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མི་ཁེགས་ཀྱང་། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་གཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ཡུལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་ན། བདག་དེ་རྟག་པ་དང་བྱེད་པོ་སོགས་སུ་འདོད་པའི་ཀུན་བཏགས་ཐམས་ཅད་ཁེགས་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མེད་པར་ཤེས་ན་དེའི་ཁ་དོག་ཀྱང་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་གང་ཟག་དང་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་ན་བདག་གཉིས་ཀྱི་འཛིན་པ་ག་ལ་འབྱུང་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་རྣམས་བསྡོམས་ཏེ་ཆོས་ཅན་དུ་མཛད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གནོད་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཕྱི་རོལ་པས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་སོགས་ཀྱང་བསྡུ་བའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཏན་ཚིགས་ཐལ་རང་གང་ཡིན། དོན་སྒྲུབ་དང་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་གང་ཡིན། མེད་དགག་དང་མ་ཡིན་དགག་གང་ཡིན་དཔྱད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
语义归纳即：自他宗派所说真实的内外诸事物，是有法，真实中无自性，因为离真实一和多，如镜中影像。其中，内宗所说的蕴等和外道所说的胜性等。
若有真实存在，必须以一或多的方式存在，因为一和多是相互排斥的，不可能有非此二者的第三种真实方式，所以此因是真实的周遍不可得。
此处略说相关内容：分析有法，分析理由，解释譬喻三部分。
第一，有人想：此处遮破宗派所说的诸事物，如何能损害无始以来习惯的俱生我执？此论中把自他宗派所承许的常有、无为、补特伽罗、周遍、粗、细、意识等作为有法，其中包含常无常、内外、境有境、遍不遍、粗细、所知能知等一切有为无为法，若以理证成它们无真实，就能从根本拔除二种俱生我执。一般而言，由于众生相续中俱生无明，执着瓶等事物为如此这般成立，依据事物也施设无事物的名言，对事物和无事物执着为实有，又依靠自相续五蕴而不加观察地执著"我"的俱生身见也生起。如此对法和补特伽罗执着成立的本体，其假立基础是蕴等；此外，世俗中虽不存在，但由错误理由执持，自心强力假立的常有我等，各种想法生起并执着，以此束缚凡夫。
关于破一是否能遍破的方式：虽然以各种理由破除常有执着之境，但因不是俱生我执之所依，故仍不能遮破俱生我执。然而若了知俱生我执所取境"我"不存在，则遮破我是常有、作者等一切遍计，如同了知石女之子不存在，其肤色亦必定不存在。同样，此处若成立补特伽罗和一切有为无为法以离真实一多而无自性，怎么会生起二我执？因为已确立一切所知无自性。
因此，将遍计和俱生所取境合并为有法，不仅包括世间无害识所显现的事物，也包括外道遍计等，这是为了总摄之故。
第二，理由是应成还是自续？是义证还是名言证？是无遮还是非遮？这些需要分析。


 །དང་པོ་གཏན་ཚིགས་འདི་ཐལ་འགྱུར་དུ་འགོད་དམ། རང་རྒྱུད་དུ་འགོད། དང་པོ་ལྟར་ན་རྟགས་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལ། འདིར་ནི་ཕ་རོལ་པོས་གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བར་ཁས་མ་བླངས་པས་མི་འཐད་ཅིང་། གལ་ཏེ་རང་
13-1-43b
རྒྱུད་དུ་འགོད་ན་རྟགས་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལ། འདིར་ཆོས་ཅན་རྟག་བདག་དང་རྟག་པའི་དབང་ཕྱུག །རྡུལ་དང་ཤེས་པ་ཆ་མེད་རྣམས་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་ཅན་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་ན་ཕྱོགས་ཆོས་འགྲུབ་ཐབས་མེད་པས་ཚུལ་གསུམ་མི་ཚང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ལ་ལས་གཞན་སྡེས་བརྟགས་པ་མ་གྲགས་པ་ལ་ཐལ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། གྲགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་རུང་གསུངས་ཀྱང་། དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ཁྱད་ཕྱེ་མི་དགོས་པར་ཐལ་རང་གང་ལྟར་བཀོད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་དུ་འགོད་ན། ཕ་རོལ་པོས་དངོས་སུ་གཅིག་དུ་བྲལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་། ཁྱབ་བྱ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ཐལ་འགྱུར་དུ་བཀོད་ནས་བསྒྲུབས་པས་རྟགས་དེ་ལས་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་གཅིག་དུ་བྲལ་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་རྟག་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་དུ་མར་ཁས་བླངས་པས་ན། དུ་མར་ཁས་བླངས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་གཅིག་ཡིན་པ་འགོག་ནུས་ཤིང་། གཅིག་ཡིན་པ་ཁེགས་ན་དུ་མའང་ཁེགས་པས། དོན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གིས་ཁས་བླངས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་གཅིག་བྲལ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ། དུ་མར་ཁས་བླངས་པས་གཅིག་བྲལ་དུ་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་འགྲེའོ། །ཡང་རང་རྒྱུད་དུ་སྦྱོར་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་ཅན་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་སོགས་དོན་ལ་མི་སྲིད་ཀྱང་། བློ་ངོར་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་མིན་པ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱིས་གཞན་སེལ་འགྲུབ་ལ། དེ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པས། ཕྱི་རོལ་ན་རྟག་དངོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཞིག་ཡོད་པར་ཞེན་པའང་
13-1-44a
ཁེགས་ཏེ། རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་ལ་སོགས་པའང་དེ་དང་འདྲ་བར་རང་རང་གི་བློས་ཇི་ལྟར་བཞག་པ་དེ་ཙམ་ལ་དགག་པ་འཇུག་པ་ཆེས་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བློ་ངོར་གཞན་སེལ་གྱིས་བཟུང་ཙམ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་གཉིས་སྣང་བཏགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་འཛིན་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ཚད་མ་སྤྱིའི་ལུགས་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་དོན་དུ་མི་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་བརྟག་བྱ་དོན་གྱི་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་ཞེན་པའི་སྣང་ངོའི་ཡུལ་དེ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པས་དེ་དོན་དུ་མེད་པར་ཤེས་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་དོན་དང་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ། གལ་ཏེ་འདི་དོན་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ནི་དགག་བྱའི་རང་བཞིན་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་སྟེ། བཀག་པའི་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་པས། དེ་ཙམ་ཞིག་འདིས་སྒྲུབ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཆོས་ཅན་རྣམས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིས་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་བོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བསྒྲུབ་ཚེ། བུམ་མེད་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་དོན་སྒྲུབ་ཡིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་གཞི་རྣམས་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་མེད་དངོས་ཞེན་གྱི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་ཀྱི། ཆོས་གཞན་ངོ་བོས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་རྡུལ་ཙམ་བསྒྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་
13-1-44b
པའི་དངོས་ལ་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་ངོར་སྣང་བ་འདི་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཐ་སྙད་འཐད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第一，此理由是以应成方式还是自续方式安立？若是前者，则需要对方承许的理由，但此处对方并未承许离一和多，故不合理；若是后者，则需要以量成立的具三相理由，但此处常我和常有自在天、无分微尘和无分意识等有法不成立，有法不成立则无法成立宗法性，从而无法具足三相。
虽有部分藏印学者说对方未许的施设应以应成证明，对于共许者可随意用两种方式，但如《中观明论》等所说，无需区分，可随意安立为应成或自续。若以应成方式立论，对方虽未直接承许"离一多"，但直接承许所遍，以应成方式成立后，此理由无需依赖其他，必然会承许离一多，别无选择。例如，虽承许自在天为常有，但承许其果为多，由承许为多的果可以破除自在天为一，一被破则多也被破，实际上是以对方自许的理由成立离一，由承许为多而证成离一。同理可推及一切。
若以自续方式也可以，虽然有法常有自在天等实际上不可能存在，但在心前由"非常有自在天"的反面而以遣余成立，由此能成立无真实的名言，从而破除在外境有常有实体自在天的执着。同样地，以常有声音为有法等，随各自心安立即可成立否定，这非常合理。因为将自心遣余所取与外境显现二者混为一体而执着，在此上一切否定肯定名言均可运行，这是量论共同的殊胜方式。因此，虽然作为有法实际上不可能存在者，其本体无所观察对象的自相，但对于如执着显现的对境可以成立无真实名言，由此能了知其实际上并不存在。
第二，分析是义证还是名言证：若此是义证理由，无自性义是仅否定所破自性，不引出余法，若仅证明这点，则无法获得所证基础有法，如同虚空花一般。若如此，则法与有法将无有差别。若说此是名言证，在诸事物上证成无自性名言时，如同无瓶地方一样，将成立具无自性之基础，这不正确。
虽此是义证，但诸证基并非不存在，因为仅证明由无始实执力所显现且执为真实的诸事物无自性，并非证明其他法以本体可得如微尘等。然而依靠世间极为共许、执着事物者前的这些显现，无自性有法和所立名言是合理的。


 །གལ་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འདི་སྣང་ཚོད་གྲགས་ཚོད་དང་བསྟུན་ཏེ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་བ་ལ་རྟགས་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྒྲ་བློའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་སྟེ། ནོག་སོགས་འདུས་པ་ལ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པ་བཞིན། ངེས་ཟིན་ལ་ཡང་ཡང་དྲན་པར་བྱ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་རྣམས་ལ་རྟགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔོགས་པར་བྱས་ཀྱང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་སྣང་བར་མི་འགལ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་དཔེ་ཆ་གཞན་ཀུན་ན་ཕྱོགས་གང་རུང་རེར་འཛིན་པ་ལས་མི་སྣང་ཡང་། འདི་བཞིན་ཤེས་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་སྐབས་འདིར་གོ་བ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྟགས་དང་དགག་བྱ་གཉིས་ཀ་མེད་དགག་ཡིན་ནམ། མ་ཡིན་དགག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་དངོས་མེད་རྐྱང་པ་ཙམ་ལ་འབྲེལ་བ་མི་སྲིད་པས། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བྱ་དང་། གཏན་ཚིགས་གོ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ལ། མ་ཡིན་དགག་ཡིན་ན་ནི་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་སྒྲུབ་ཆོས་དངོས་པོ་ཞིག་ཁས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལེན་སྙམ་ན། འདི་ལ་མཁས་པ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སོ་སོར་སྒྲུབ་པ་མང་ཡང་། རྟགས་གཅིག་དུ་བྲལ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་མེད་གཉིས་ཀ་མེད་དགག་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འབྲེལ་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དགག་བྱ་བཅད་ལྡོག་གི་གཞན་སེལ་གཉིས་ཀ་བདག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་
13-1-45a
འདྲ་བས་ངོ་བོ་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་འདོད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ངལ་བ་མང་པོ་བྱེད་ཀྱང་། སྣང་སེལ་ལེགས་པར་ཕྱེད་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྨག་དྭངས་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་དཔྱད་ཀྱང་ཇི་བཞིན་པའི་ངེས་པ་རྙེད་དཀའོ། །སྤྱིར་རྟགས་རིགས་འདི་སྐབས་གཞན་སེལ་དང་ཚུལ་གསུམ་དང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་གལ་ཆེ་ཡང་འདིར་ཡི་གེ་མང་གིས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་ཚད་མའི་གཞུང་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་སྣང་ཡང་བདེན་པ་མེད་པའི་དཔེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའང་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་དག་ལ། །ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་འདི་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ་དཔེར་བྱས་ནས་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་མེ་ལོང་དང་བཞིན་ཕན་ཚུན་རྟེན་འབྲེལ་དུ་གྱུར་པ་ན། གདོང་གི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་སྟེ། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་མདོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་མ་འདྲེས་པར་མངོན་སུམ་དམིགས་ཤིང་། དེ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་མཐོང་ཙམ་སྣང་ཙམ་དེ་ཉིད་དུ་བཞག་ན། གཟུགས་དངོས་དང་ཁྱད་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་དཔྱད་ན་དེ་ལ་གདོང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དངོས་ཡིན་པའི་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་བ་ཙམ་ཡང་མི་རྙེད་ལ་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྣང་ཙམ་འགོག་མེད་དུ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་བརྟགས་ན་གཟུགས་བརྙན་དེ་གང་དུ་མཐོང་བའི་གོ་ས་མེ་ལོང་གི་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་དང་། ཤེས་
13-1-45b
པ་དང་ཡུལ་གྱི་བར་སྟོང་པའི་ཆ་དང་། ནང་གི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ཀུན་ཏུ་ཡང་མེད་ན་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ག་ལ་ཡོད། མ་རྙེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའང་རིགས་པ་མིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་རྙེད་པར་ཡང་ཡོད་པར་བཟུང་བས་ཆོག་ན་མོ་གཤམ་བུ་ཡང་ཡོད་པར་ཅིས་མི་འཛིན། དེས་ན་སྣང་ཡང་བདེན་པ་མེད་པ་དཔེ་དེའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若将内外如幻显现事物按照显现量和共许量作为有法，以正因方式成立无自性的名言概念，如在垂肉等聚合上安立牛的名言，对于已确定者再三忆念，对未确定者从理由推知，法与有法也不会有所差别，因为无自性而现为不相违是事物的法性。前后两者的比喻即如水中月影。虽然其他方面每人都只执取某一方面，但若如此了解，则对总别问题在此处有极好的理解，这非常重要。
第三，理由与所破均是无遮还是非遮？若是前者，仅断所破而自体不存在的纯无事，不可能有关联，所立为所了与理由为能了不合理；若是非遮，为何不在否定所破后承许某一实法？对此，虽诸学者分别各自论证很多，但理由"离一多"和所立"无真实"都是无遮，虽只是否定所破的无，但理由与所立不会无关联，因为断除所破的两种遣余同为无我本体相似，故成立同体关联。因此，虽有各种见解做许多辩驳，但若能善分显现与遣余，疑惑迷雾将消散；否则无论如何分析，都难以获得如实定解。一般而言，在此理由中彻底了解遣余、三相和否定肯定的安立虽很重要，但此处因文字繁多而未写，当从量论著作中详细了解。
第三，显现而无真实的比喻是影像等。如《父子相见经》中说："如在极洁净镜中，无自性影像显现，龙树子应知此法。"如此，影像等虽显现但世间人也承认不真实，以此为例使人通过理由了解诸法也是如此。当镜子与面容成为相互缘起时，出现面容的影像，于色中如何存在的色彩形状等不混杂而现量所见，若不分析观察，仅在所见所显层面安立，则似乎与实际形象无异，但分析时，在其中找不到丝毫面容等实际形象的微细部分，不仅如此，虽然自身体验到不可否认的显现，但若考察，影像所见之处的镜子外内中三处，以及意识与对境之间的空间部分，和内在意识部分都不存在，又怎可能在其他方向存在？在未找到的情况下执为存在也不合理，因为若未找到也可执为存在，为何不执石女子为存在？因此，应了知显现而无真实的比喻方式。


 །དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་དག །དྭངས་ཤིང་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཆུ་ནང་སྣང་། །ཆུ་ཟླ་སྟོང་པ་གསོག་སྟེ་གཟུང་དུ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྐབས་དཔེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཅུང་ཟད་དགག་ན། རྒྱལ་དཔོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ནི། མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་རང་གི་མིག་གི་འོད་ཟེར་ཕོག་ནས་ཕྱིར་ལོག་པས་རང་གི་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་མཐོང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་མ་གཏོགས་ངོ་བོ་གཟུགས་དངོས་དང་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་པ་ལ། དེ་མི་འཐད་དེ་ལུགས་དེ་ལྟར་ན་མེ་ལོང་གི་ངོས་བྱང་དུ་བལྟས་ན་གཟུགས་བརྙན་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་པ་མ་མཐོང་བས་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཕྱོགས་འགལ་བ་དང་། མེ་ལོང་གི་ངོས་ཆུང་ངུ་ལ་རང་གི་བཞིན་ཆེན་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ཆུང་ངུར་སྣང་བས་ཚད་མི་འདྲ་བ་དང་། གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་སོན་པར་སྣང་བས་གནས་མི་འདྲ་བ་དང་། ཡང་ཆུ་དྭངས་པའི་མཚོ་འགྲམ་གྱི་རི་དང་ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང་རྩེ་མོ་གྱེན་དུ་བལྟས་པ་མང་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ཡལ་ག་དང་རྩེ་མོ་
13-1-46a
ཐུར་དུ་བསྟན་པར་དམིགས་པས་གནས་སྐབས་མི་མཐུན་པ་དེས་ན་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་མི་འདྲ་བས་ན། དཔེར་ན་སྒྲ་ཤེས་དང་གཟུགས་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་རང་གི་བཞིན་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་དངོས་བཟུང་བ་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རེ། གཟུགས་བརྙན་ནི་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པའི་གཟུགས་གཞན་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གོ་སར་གཅིག་འབྱུང་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པས་ཡུལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མིན་པར་གོ་ས་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་ན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་མེད་པར་འདྲེས་ཤིང་ངོ་བོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་དགོས་པས། འདིར་གཟུགས་བརྙན་ནི་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ངོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ན་དམིགས་པར་གྱུར་པས་གཟུགས་བརྙན་ཡང་གཟུགས་ཡིན་པར་གྱུར་ན། གཟུགས་གཉིས་གོ་ས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་གནས་ཏེ། བུམ་པ་གཉིས་བུམ་པ་གཅིག་གི་གོ་སར་གནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་རླུང་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཐལ་བ་དང་རྩམ་པ་ལྟར་འདྲེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡུལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་དཔོགས་པ་དང་བྱེ་སྨྲ་བ་གཉིས་གཟུགས་བརྙན་ལ་གཟུགས་སུ་ཞེན་པས་དེ་མ་བཀག་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའི་དཔེ་
13-1-46b
གཟུགས་བརྙན་བཀོད་པ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཀག་ལ། ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པར་འདོད་པ་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། དངོས་པོའི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐུས་མེ་ལོང་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་ཤེས་པ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འདི་ནི་ཡུལ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་འདོད་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་འདོད་པའང་ཡུལ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དེ། གཟུགས་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཀའི་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
同样地，《三昧王经》中说："如夜晚水中月影，显现于清澈无浊水中，水月空无可执取，一切诸法应知同。"
在此处若略加破除对比喻的一些误解：胜论师等说，见到影像是因为自己眼睛的光线照射到镜面后反射回来，从而见到自己的面容等，称之为影像。按照他们的观点，世俗中所谓"影像"只是依据见到的方式安立的名称，除此之外，本体与实际形象似乎一体相关。这种观点不合理，因为按照这种理解，若镜面朝北，则不会见到朝南的影像，故形象与影像方向相违；在小镜面中，大面容显现为小影像，尺寸不同；影像显现在镜子内，位置不同；又如在澄清的湖边，山和树枝与树梢向上的众多影像，显现为枝梢向下，状态不一致。因此，取影像的意识与取形象的意识两者所缘不同，如同声知与色知一样，境域各别，应知取影像的意识并非取自己面容等实形。
又有毗婆沙师说："影像是在镜子等内产生的极为清澈的另一形象。"这不正确，因为形象以微尘为本性，有形体者必定互不能同处一处，不可能不互相阻碍，因此境互相排斥而安住。若非如此，若处在同一空间，则互相无差别而混合，必须承认成为同一本体。此处，影像在镜面等的那一方位被见到，若影像也是形象，两种形象如何处在同一空间？如同两个瓶子不可能处在一个瓶子的空间一样。此因也不会被风和日等所不定，因为风、日等微细微尘如同灰尘和面粉般混合，但仍是互相排斥而处，并非成为一体。
如此，胜论师和毗婆沙师二者对影像执为形象，若不破斥，则所立与能立俱全的比喻——影像将不成立，故予以破斥。又有经部师等认为影像为意识，说："由不可思议的事物力量，依靠镜子等缘，意识本身仅显现为那影像的行相而生起。"若认为影像是无境而显现的意识，为何不也承认执为真实的色等也是无境而显现？因为形象和影像二者的显现都只承许为行相而已。


 །གལ་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ནི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པས་ཡུལ་མེད་ལ་ཤེས་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་དུའང་མ་གྲུབ་པ་སོགས་གཟུང་བ་འགོག་པའི་རིགས་པས་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པས་གཟུགས་བརྙན་དང་ཁྱད་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ། རྨི་ལམ། སྨིག་རྒྱུ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དཔེའང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་མི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྒྲར་བརྗོད་དམ། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ཡིན་པས་གང་ལྟར་ཡང་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་མེད་པར་མི་གྲུབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་སམ་ཤེས་པ་གང་རུང་བདེན་པར་ཡོད་པས་ན་ཐམས་ཅད་
13-1-47a
བདེན་མེད་ཀྱི་དཔེར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། རྣམ་བཅས་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བར་འདོད་པའམ། རྣམ་མེད་པ་ཡུལ་དངོས་སུ་རིག་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། བློ་ངོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་འཇོག་གི། དེའི་རྒྱུ་ཙམ་ལ་སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བར་གདགས་པ་མིན་ཏེ། རྒྱུ་ཙམ་ལ་གདགས་ན་མིག་སོགས་ཀྱང་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་སོགས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་ཐ་དད་ཡིན་པས་ན། སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཟུགས་དང་ཤེས་པ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་དཔེར་བྱས་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རྟ་གླང་སོགས་སུ་མ་དམིགས་ན། དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཅིང་དཔེར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། འཇིམ་དུམ་དེ་ཉིད་རྟ་གླང་སོགས་སུ་དམིགས་ཚེ་དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ཞེས་གདགས་ཤིང་དཔེར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་དོན་ཤེས་ཉིས་ཆར་ཡང་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་རྒྱུ་བདེན་པའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ལ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྒྱུ་གཟུགས་ཤེས་དག་ལ་བདེན་པར་རློམ་དུ་ཆུག་ནའང་། དེས་དམིགས་པ་ཉིད་བརྫུན་པ་ལ་བདེན་པར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མས་མིག་བསླད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་། གཞི་དེར་རྟ་གླང་སོགས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། འདིའི་རྒྱུ་འཇིམ་དུམ་དང་མིག་ཤེས་དང་སྒྱུ་མ་མཁན་སོགས་ཡོད་པས་འདིའང་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་ཉིད་ཐད་ཀ་རང་ས་ན་ཡིན་ཡིན་ལྟར་སྣང་འདུག་པ་སྟེ། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་ལ་དཔེར་བྱས་པས་
13-1-47b
དཔེ་མ་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །དེ་དག་རང་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若认为影像不合理作为能置形相的境本身，因为影像本身不成立，所以无境唯心识，那么如此，所承认的能置形相的外境对象色等，也以微尘自身不成立等能破所取的理由对境有害，从而应与影像无异。
同样地，幻术、梦、阳焰、干达婆城和火轮等比喻也以此方式成立，如是解说。对此，童受等说："幻术等并非不真实，例如，是称泥块为幻术，还是称如此显现的意识为幻术？若是前者，则是色法；若是后者，则是心识，无论哪种情况，都无法证明幻术的马牛等不存在。同样，一切梦境等中，其因所成的色或心识任一真实存在，因此一切不适合作为无真实的比喻。"
这不合理，这样幻术等的显现，无论是承许具相派的意识行相显现，还是无相派直接了知实境的二者任一立场，都依据心前如何显现的所缘境而安立，并非仅仅依其因安立为幻术等显现。若依因安立，眼等也是因，则它们也应成为幻术等，故不合理。因此，因与所缘有别，虽有作为幻术等因的色和心，但并非以此为喻。例如，虽有泥块，但若未将其见为马牛等，则不称为幻术显现，也不作为比喻；而当见到该泥块为马牛等时，则安立为幻术并作为比喻。
一般而言，因为境识二者皆已成立为无真实，故不能证明"因是真实"。即使暂且允许执着因色识为真实，也不能使所缘本身虚妄而成为真实。例如，虽被幻术迷眼，但知道是幻术者虽有幻术显现，却不会生起丝毫执着彼处有马牛等，并不会认为"此因泥块、眼识和幻术师等存在，所以此也真实"。因此，所缘本身直接如实显现，但知道并非如显现而成立，以此为喻，比喻并非不成立。这些是根据自释所说明确分析解说的。


 །
立其宗
གཉིས་པ་རྩ་བའི་རྟགས་བཀོད་པ་དེའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས།
立宗法
དང་པོ་ལ་བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་སྒྲུབ་པ་དང་། བདེན་པའི་དུ་བྲལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས།
立离实一及异
དང་པོ་ལ་ཁྱབ་པའི་གཅིག་དགག །མ་ཁྱབ་པའི་གཅིག་དགག་པ་གཉིས།
周遍破一
དང་པོ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་བདེན་དགག །མཁའ་སོགས་ཁྱབ་བྱེད་སྤྱི་གཅིག་བདེན་དགག་པ་གཉིས།
能遍破有部宗实有
དང་པོ་ལ་རྟག་དངོས་གཅིག་བདེན་དགག །གང་ཟག་གཅིག་བདེན་དགག་པ་གཉིས།
破常,有为,独立
དང་པོ་ལ་གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་རྟག་དངོས་དགག །རང་སྡེས་བཏགས་པའི་རྟག་དངོས་དགག །དེ་ལྟར་བཀག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ།
破他宗常有施设
དང་པོ། འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ཉེར་སྦྱོར་བས། །རྟག་རྣམས་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་མིན། །འབྲས་བུ་རེ་རེ་ཐ་དད་ན། །དེ་དག་རྟག་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིར་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་དེ་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་དང་པོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་དེ་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་མེད་ཡོད་དགོས་པ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་རྗེས་འགྲོའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་མེད་མེད་ན་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ལྡོག་ལྡན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་རྟགས་གཉིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ལྡོག་པའི་འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ངེས་པས་ན་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་ཆོས་དེ་འགྲུབ་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། 
13-1-48a
ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་རྟགས་དེ་ཕྱོགས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གང་གི་ཆོས་སུ་འགྲུབ་ན་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་བསླུ་བ་མེད་པས་ཚུལ་གཉིས་དང་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་མང་ཉུང་གི་མཐའ་ཡང་ཁེགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བའོ། །ཞེས་དང་། ཕྱོགས་ཆོས་དེ་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡི། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྩ་བའི་རྟགས་འགོད་པའི་ཚེ་གཅིག་དུ་བྲལ་གསུངས་པ་དེ། རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་རིམ་པར་འཆད་པར་འདོད་ནས། འདི་ཐད་ཀྱི་སྔ་འགྲེལ་དུ་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག །ཅེས་གསུངས་ལ། ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྙམ་ན། དང་པོ་བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་མ་གྲུབ་ན་དུ་མ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ཅིང་དུ་མའི་བརྩམ་གཞི་གཅིག་ཡིན་པས་དེ་དང་པོར་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་སོགས་ཀྱི་ཆ་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་པར་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་མཐར་ཕྱོགས་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན་སོ་སོར་མི་སྣང་བར། རིལ་གཅིག་ཏུ་ནམ་མཁའ་འབའ་ཞིག་ལྟ་བུར་འགྱུར་དགོས་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཆེས་བཀྲ་བ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། གང་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་མི་འཇུག་པ་ཞིག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་འདིར་བདག་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་
13-1-48b
རྟགས་གྲུབ་ཚུལ་རིམ་པས་སྟོན་པ་ལ་ས་བཅད་ཀྱི་དབང་དུ་ན། རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སམ། ཕྱི་གཟུང་ཡུལ་དང་། ནང་འཛིན་སེམས་གཉིས་སམ། ཤེས་བྱའི་ཡུལ་དང་། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡོམས་ཀྱང་རུང་མོད། འདིར་དཀའ་འགྲེལ་ལས།ཁྱབ་པ་ནི་བདག་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
立其宗
第二，成立根本理由的品相分为成立宗法性和成立周遍二部分。
立宗法
第一分为成立离真实一和成立离真实多二部分。
立离实一及异
第一分为破周遍一和破非周遍一两部分。
周遍破一
第一分为破有部宗遍一真实和破虚空等能遍共相一真实两部分。
能遍破有部宗实有
第一分为破常有一真实和破补特伽罗一真实二部分。
破常,有为,独立
第一分为破外道所施设常有、破内道所施设常有，及对如是破斥的总结三部分。
破他宗常有施设
第一，"由果次第相连故，常者非一体性；若各果各异，彼等则失常性。"
对此，一般如前所述的离一多理由，成立于自他宗派所说事物这些所问有法上，称为第一相宗法性；离一多理由若存在则所立无真实必须存在，是第二相随行；所立无真实若不存在，离一多理由也随之不存在，是第三相随离。如是所立与理由相互随行随离的特殊关系确定，所以此理由必定成立所立法的周遍存在，称为周遍。
周遍成立的理由若成为所问有法的性质，则必定无误地成立所立，因而也遮破了二相、六相等多少的边际。因此，"从具三相因见义"和"宗法彼所周遍"等所说。
因此，立根本因时所说的离一多，欲次第解说其在自他宗派所说的诸事物上成立的方式，故此处前注释说："勿念此理由不成立。"若问如何成立，首先成立离真实一，因为若一不成立，多不可能成立，且多的所依基础是一，故首先证明。
一般而言，若所知中有完全真实成立者，则无法分出显现、不显现等部分，必须以一体性存在于一切方位时间中。若如此，最终所有方位时间所摄的一切所知将不会各自显现，而应成为虚空般的一整体，然而事实并非如此，方位时间的无量多样显现极其明显地直接显现，这些正是因为无一真实的关键而只是显现，所以不可能有任何显现、轮回涅槃所摄所知不适用离一多理由的情况。
因此，此处依次展示在自他所说诸事物上成立理由，以科判而言，可分为常无常二者，或外所取境与内能取心二者，或所知境与能知心二者，此处难释中说："周遍是指自我和虚空等。


 །མི་རྟག་པ་རྣམས་ནི་མ་ཁྱབ་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུ་བར་བཤད་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྡོམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། རྟག་དངོས་དང་གང་ཟག་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དེ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་ན་རིས་སུ་བཅད་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཁྱབ་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བསྡུའོ། །རང་འགྲེལ་ལས། ཐ་དད་ཕྱོགས་ཅན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཐད་ཁོ་ནར་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཞེས་གསུངས་པ་ཁྱབ་པ་མཚན་ཉིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་གསལ་ལོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པ་བྱེ་བྲག་པའི་ནང་ཚན་དང་པོ་རྟག་དངོས་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་གྲུབ་ཚུལ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མུ་སྟེགས་ཁ་ཅིག་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ལ།དེའང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དོན་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཏུ་ཁས་བླངས་སོ། །རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་དུའང་འགྱུར་བ་མེད་པས་རྟག་བཞིན་དུ་དེས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་རྫ་མཁན་གྱིས་རྫ་བུམ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་བློས་བཏགས་སོ། །དེ་ལ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བ་ཞིག་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པས་རིམ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་རིམ་ཅན་དུ་ཁས་ཀྱང་མི་ལེན་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟག་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་གང་
13-1-49a
དེས་འབྲ༷ས་བུ༷་འདི་རྣམས་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་མི་བསྐྱེད་པར་གཅིག་རྗེས་སུ་གཅིག་མཐུད་དེ་རིམ༷་པ་ཅ༷ན་དུ་ཉེ༷་བར༷་སྦྱོར༷་བའམ་སྐྱེད་པར་སྣང་བས༷་ན། རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་སོགས་རྟག༷་པའི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པ་དེ་རྣམ༷ས་གཅི༷ག་པུ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་དུ་བདེན་པ་མི༷ན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཆ་མེད་པའི་རིལ་པོ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་འདི་ཀུན་སྐྱེད་ན། རྒྱུ་དེའི་སྟེང་ན་འབྲས་བུ་གང་ཇི་སྙེད་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོད་དགོས་པས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་སྟེ། འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་ན་མི་སྐྱེ་ལ། རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཤོལ་པ་ག་ལ་སྲིད། ཤོལ་ན་ནི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་བྱེད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཡང་གཞག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་རྣམས་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་སོ་སོའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན་ནི། རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་གནས་སྐབས་གཅིག་ལས་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མི་འཐད་དེ་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་བྱུགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟོས་ཤིང་བསྒྱུར་དུ་ཡོད་ན་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །གལ་ཏེ་ལྟོས་སུ་ཆུག་ནའང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྟག་དངོས་དང་བྲལ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྟག་དངོས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་ནི་རྟག་པ་ཉམས་ལ། ཁྱད་མེད་ན་ནི་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་རྣམས་འབྲལ་བའི་དབང་མེད་པར་མགུལ་ནས་ཐག་པས་བཏགས་པ་བཞིན་སྟོབས་ཀྱིས་
13-1-49b
དྲངས་ཏེ་གནས་ནས་སྔ་མས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེའང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པས་ན་ནམ་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་འདིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ལ་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་ནུས་པར་མིང་བཏགས་ནས་དེས་འབྲས་བུ་རྣམས་རིམ་པས་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་བའང་ཁེགས་ཏེ། ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ནུས་པ་གཉིས་ཐ་དད་ན་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ནུས་པའི་མིག་གིས་བཏགས་པར་ཟད་ལ། ཐ་མི་དད་ན་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་མི་ལྡོག་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
无常者归入非周遍的蕴处等，如所说，用这两者作为总摄，而常有实体和补特伽罗实有论者的系统中，若它们是不同对境，则无法确定归入某一类别，故归入周遍范畴。自释中，"有差别方位"等偈颂处特别说明"周遍非周遍"，明显是就真正周遍义而言。
因此，周遍别类中的第一类，常有实体论者外道所说诸事物上成立离真实一的方式，如前所引偈颂所示：有些外道承认自在天等本体是常有，它不像虚空等那样不起作用，而是被承认为有作用的事物。那作为因的自在天等在三时中不变故常有，而由它造作器情世界诸事物，如陶师造陶瓶一样，如是妄加设想。对此，器情世界诸事物绝不可能同时产生，故不得不如其次第显现一样承认其次第。
因此，你所承认为常有的因，不同时产生这些果，而是一个接一个相续，以次第方式相连或产生，由此可见，所承认为常有事物的因自在天等非一体性的真实。
对此，若以一个常有因无分整这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
无常法则归入非遍蕴所摄，如是以这两者为总摄，在承许常有实体和补特伽罗存在的宗派中，若彼等处于不同境域，则不能绝对确定为周遍类所摄。自释中，在"差异方位"等偈颂处所说的"周遍非周遍"，明显是就真正周遍而言。
因此，周遍特殊类中的第一种，外道所说常有实体的事物上成立离真实一的方式，如前所述偈颂所示：某些外道承许自在天等本体是常有，且不同于虚空等不起作用，而是承许为起作用的实体。他们认为自在天等因在三时中无变化而常有，就像陶工制作陶瓶那样创造器世界和有情世界的诸事物。
对此，器世界和有情世界的诸事物绝不可能同时出现，不得不如其显现那样承认为次第发生。因此，你所承许的常有因不同时产生这些果，而是一个接一个连续地次第相连或产生，所以承许为自在天等常有实体者非一体性。
若常有单一无分整体之因产生这一切果，则该因上必须完整具备产生各种果的所有能力，那么乐、苦、舍等一切果为何不同时产生？因为果若缺乏因则不生，若因能力无碍则果怎可延迟？若延迟则不随因而行止，就不能安立为其果。
对此，他们说：诸果不同时生是因各自俱作缘的作用。然而，凡是常有者不可能改变其状态，故依赖俱作因不合理，因为不能被缘所改变，如同虚空不能涂色。若能依赖并改变，则失常性。即使允许依赖，具俱作缘时的常有实体与缺乏时的常有实体有差异还是无差异？若有差异则失常性；若无差异则后者应如前者状态一样无法摆脱俱作缘，如同被绳系颈般被力牵引而住，前者所生果因无缺因而永不消失。
以此方式也破除将自在天等因的能力命名为俱作缘并说由此次第产生诸果的说法，因为若自体与能力不同，则仅是赋予俱作因能力的名称而已；若不异，则如前所述，果永不消失等过失仍存。


 །དེས་ན་འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེད་པར་ཁས་བླངས་ཕན་ཆད་རྒྱུ་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་གཅིག་པུར་བདེན་པ་ཞིག་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔ་ཕྱི་གཅིག་པུར་མ་བདེན་ཕན་ཆད་རྟག་པ་མ་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །ཡང་དེ་དག་ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་མཐོང་ནས། རྒྱུ་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲ༷ས་བུ༷་རེ༷་རེ༷་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་དང་གཞན་དུ་རིམ་ཅན་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་ན༷་ནི། དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ༷་ད༷ག་རྟག༷་པ་ཡིན་པ་ལ༷ས་ཉམ༷ས་པ༷ར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར༷་ཏེ། གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས། རིལ་པོ་གཅིག་མིན་ཀྱང་རུང་རང་བཞིན་ནམ་རྒྱུད་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ནའང་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཅི་འགལ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གར་གྱི་ཆས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་སྔ་དྲོའི་གར་མཁན་དེ་ཕྱི་དྲོའི་དེ་དང་གཅིག་པར་འདོད་པ་ལྟ་བུར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་དཔྱད་ན་གཅིག་པུ་ཆ་མེད་པ་མིན་ཕན་ཆད་རྟག་པ་མི་འཐད་པས་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་སྔ་མས་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་གཅིག་བདེན་བཀག །ཕྱེད་ཕྱི་མས་གཅིག་མིན་
13-1-50a
པ་ལ་རྟག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་འགྲེལ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་མཛད་འདུག་ཀྱང་གཞུང་དོན་མ་ནོར་བ་འདི་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་དང་རྒྱུད་ལྟ་བུ་ནི་འདྲ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། བདེན་པའི་གཅིག་ཅིག་ཡོད་པར་ནམ་ཡང་མི་གྲུབ་ལ། བདེན་གཅིག་ཡིན་ན་སྔར་གྱི་སྐྱོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། བཏགས་པའི་གཅིག་ཙམ་ནི་འདིར་དགག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དོན་དུ་མེད་པས་རྟག་པར་བཞག་ཏུའང་མེད་དེ། དེས་ན་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཕན་ཆད་གཅིག་པུར་མ་བདེན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ཆ་ཕྱེས་ཏེ་ལོགས་སུ་རྟག་གཅིག་ཏུ་བཞག་རྒྱུ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །
破自宗常有施舍
གཉིས་པ་རང་སྡེས་བཏགས་པའི་རྟག་དངོས་དགག་པ་ལ། འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས།
略说能破因
དང་པོ། བསྒོམས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཤེས་བྱ་འདུས་མ་བྱས་སྨྲ་བའི། །ལུགས་ལའང་གཅིག་མིན་དེ་དག་ནི། །རིམ་ཅན་ཤེས་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་སྡེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྟག་པའི་དངོས་པོར་འདོད་དེ། དེའང་ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁེགས་པ་མིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་གང་སྐྱེ་བ་མིན་པ་ལ་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་དེ་ག་ལ་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་འདུས་མ་བྱས་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་ཞེས་རྫས་སུ་རློམ་པ་དང་། ཡང་ལམ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་བྲལ་བའི་ཆ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོགས་པ་ཞེས་རྫས་སུ་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་འདིར་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གཅིག་བདེན་བཀག་པས། རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་
13-1-50b
གཞན་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་བདེན་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་འདུས་མ་བྱས་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，一旦承认次第产生果，就应知作为因的常有不可能是真实的一体。一旦前后非真实一体，则必定非常有。又，见到刚才所说的过失不可避免，若认为因虽是常有但非一体，而是随每一果，因的自性也以不同方式次第各异，那么自在天等实体如何不会失去常有性？因为状态不断变异的缘故。
对此，对方想：即使非整体一，但本性或如相续般是一，故状态虽不同仍是常有，有何矛盾？例如世间上虽进入各种舞蹈装扮，但仍认为早上的舞者与下午的舞者是同一人。对此分析，一旦非无分一体就不合常有，故偈颂前半破斥常有者的真实一性，后半破斥非一者的常有性。虽有多种解释，但此为不误解文义者。
对此，所谓本性或相续只是在相似处假立为一，从未成立真实一，若是真实一则无法避免前述过失，仅假立的一非此处所破，但因其实际不存在也无法安立为常有。因此，一旦状态各异就不是真实一，无法分析出可另行安立为常一之物。
破自宗常有施设
第二，破内道所施设常有实体分为：略说能破的理由和详解其方式二部分。
略说能破因
第一，"由修而生之智慧，于许无为所知宗，彼等亦非一，因彼与次第智相关故。"
自宗毗婆沙师承认三无为是常有实体，即：虚空，以及虽非由观察力遮破但因自性缘不足而不生，在此不生之处，该"不生方面"作为障碍该事物生起的无为称为"非择灭"，妄执为实质；又，由修道力而离烦恼之方面称为"择灭"，执为实质。在这三者中，此处破斥择灭为真实一，以此理由其余二者也破斥真实一。
对此，毗婆沙师说：由修力所生的瑜伽现量智的对境，远离一切有为相的择灭无为，是胜义存在。


 །དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཀྱང་དེ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པས་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དེས་རང་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་ན་འདི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་བསམ་ངོ་ལ། ཡུལ་ཡིན་ན་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་བསམས་ནས། ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་དེ་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་གྱིས་ཤེས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་གཅིག་བདེན་དུ་རྟག་པར་གནས་སོ་སྙམ་པའོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར། བསྒོ༷མས་པ་ལ༷ས་བྱུང༷་པའི༷་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས༷་པ༷་དེ་ཡིས༷། ཤེས༷་བྱ༷་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་འདུ༷ས་མ༷་བྱས༷་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ༷༷་བའི༷་ལུག༷ས་ལ༷འ༷ང་རིགས་པས་བརྟགས་ན་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་དེ་གཅི༷ག་ཏུ་བདེན་པ་མི༷ན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་དེ༷་ད༷ག་ནི༷། སྔ་ཕྱི་རི༷མ་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཤེ༷ས་པ་ད༷ང་། ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུ་འབྲེ༷ལ་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཞེས་སོ། །འང་ཞེས་པ་རྟག་དངོས་ཀྱིས་བུམ་སོགས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་མི་འཐད་པར་མ་ཟད། འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པར་འདོད་པ་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལའང་མི་འཐད་པ་ཡོད་ཅེས་གོང་མ་དང་ཕྱོགས་
13-1-51a
སྦྱར་ཏེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དམ་མི་བསྐྱེད་པ་སོགས་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྟག་དངོས་གཅིག་བདེན་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ཅེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་ངོར། ཡུལ་ཁོ་རང་རྟག་པ་ཡིན་པའམ་གཅིག་བདེན་ཡིན་ན། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ལ་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུ་འབྲེལ་བ་ཙམ་ཡིན་པས། ཡུལ་ཅན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མར་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ནི་རང་སྡེ་ཆོས་ཉིད་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། གཞན་སྡེ་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་སོགས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གང་ཞིག་རྟག་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་གཅིག་པུ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁར་སང་མཐོང་བའི་བུམ་པ་དང་དེ་རིང་མཐོང་བའི་བུམ་པ་གཉིས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་མི་འདྲ་ཡང་། ཡུལ་བུམ་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །
广说其因
དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་ན་ཡུལ་ཡང་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་དགོས་པས། ས་བཅད་གཉིས་པ་དེའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཤེས་པ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཕྱི་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་མི་འཐད། མི་འབྲང་ན་མི་འཐད་པས་དགག་པའོ། །
若前识随后境非理
དང་པོ། རྣམ་ཤེས་སྔ་མས་ཤེས་བྱ་བའི། །རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་ནི། །ཤེས་པ་སྔ་མའང་ཕྱི་མར་འགྱུར། །ཕྱི་མའང་དེ་བཞིན་སྔ་མར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པར་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་འདུས་མ་བྱས་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ་མིན་ཅེས་དྲིའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
它是瑜伽士殊胜智慧的对境，所以胜义存在，但它自性住立只是被瑜伽士的智慧了知而已，并非由此产生缘它的心，因为产生结果是有为的方式，而这是无为故。他们想：若是对境不一定成为因的本性，认为虽然无为对境为前后次第的心识所知，但它与心识无关联，所以择灭自性以无为本体的方式真实一体常住。
对此，由修所生的瑜伽现量智慧，于承许所知择灭无为真实成立的宗派中，若以理观察，则彼无为对境非一真实，因为彼等无为与前后次第智以及所知能知关系相关故。"亦"字表明：不仅外道宗派认为常有实体产生瓶等果不合理，而且虽不产生果，但承许自性常有的毗婆沙师宗派也不合理，这与前者联系起来，无论产生果或不产生果等任何情况，都绝不可能有常有实体真实一，这是词义的力量。
对方心想：若对境自身是常有或真实一，则与能取识不以本性相关，而仅是所知能知的关系，因此怎能因能取力使对境成为无常或多呢？这是一切承许法性常有的内道和主张瓶等法在未遇毁灭因之前常有的外道等，所有承许某一对境为常有者的共同愿望，例如前天见到的瓶子和今天见到的瓶子，虽然能取识不同，但认为对境瓶子是一体。
广说其因
若能取识不同，则对境也不是真实一体，需详细说明，故科判第二"详解其方式"分为：若前识随后境不合理，若不随则不合理而破。
若前识随后境非理
第一，"前识若随逐，所知之自性，则前识成后，后亦成前识。"
对此，问你这位承许无为常有者：前识所缘的无为是否就是后识的对境？


 །དེ་ལ་དེ་དག་གིས་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པར་ནི་ཁས་བླང་ཡོད་པ་ལ་ཤེས་པས་
13-1-51b
དམིགས་པ་ལས་གཞན་ཚད་མ་མི་སྲིད་ཅིང་། ཤེས་པས་དམིགས་པ་ལ་རིམ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། རིམ་ཅན་ལ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཕྱི་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མི་འབྲང་གང་རུང་ལས་ཁས་ལེན་གཞན་མི་སྲིད་པས་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཏེ། འདི་ལྟར།རྣམ༷་ཤེས༷་སྔ༷་མ༷ས་ཤེ༷ས་པར་བྱ༷་བའི༷་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྗེ༷ས་སུ༷་འབྲ༷ང་བའམ། ཕྱི་མའི་དུས་ནའང་ཡོད་ཅིང་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན༷་ནི༷། འོ་ན་ཡུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་གཅིག་པུ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེ་འཛིན་པའི་བློ་ལའང་ཁྱད་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཡུལ་གང་དང་གང་ཤེས་པ་ལ་དེ་དང་དེའི་ཤེས་པ་ཞེས་འཇོག་གི། གཞན་དུ་ཤེས་པའི་དབྱེ་བ་དུ་མ་འཇོག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་མེད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡུལ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཤེས་པར་བཞག་གི། ཆོས་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བས་ཤེས་པ་དེ་ལ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བདེན་པ་དེས་ན། ཤེས༷་པ༷་སྔ༷་མ༷འ༷ང་ཕྱི༷་མ༷ར་འགྱུར༷་ལ། ཕྱི༷་མའ༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་སྔ༷་མ༷ར་འགྱུར༷་དགོས་པས། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་ཤེས་སྔ་མའི་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་ནི་ཕྱི་མའི་དུས་ནའང་ཡོད་ལ་རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་ནི་མེད་ཅིང་། རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མའི་ཤེས་བྱ་ནི་སྔ་མའི་དུས་ན་ཡོད་ལ་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའང་མི་རུང་ངོ་། །ཡུལ་དེ་ལ་དུས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་ཡོད་ན་སྔ་ཕྱི་གཅིག་པར་མི་རུང་ལ། ཡུལ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱི་དུ་མས་དེ་གཅིག་པུ་ཡང་ཡང་དམིགས་སོ་སྙམ་
13-1-52a
ན། བློ་རང་རང་གིས་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་དེ་ཡུལ་ཅན་མེད་པའི་སྔ་ལོགས་དང་། ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོད་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་དེ། སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་དེ་དང་དམིགས་བྱེད་བློ་ཁ་བྲལ་ནས་ཡུལ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །སོ་སོའི་ཡུལ་དེ་དང་དེ་མིན་པའི་གཅིག་བདེན་གཞན་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན་སྐད་ཅིག་མའི་བློའི་ཡུལ་མིན་པར་ཐལ་ལ། དེ་ལྟར་ན་དེ་གཅིག་བདེན་དུ་བློ་ངོར་གྲུབ་པའང་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རིམ་ཅན་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་བདེན་པའི་གཅིག་ཡིན་ན་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁར་སང་ཡང་ཤེས་དེ་རིང་ཡང་ཤེས་སོ་ཞེས་རློམ་པ་ནི། བུམ་པའི་རང་མཚན་སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་དུ་བྱུང་བ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་ཏེ་གཅིག་ཅེས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་གཅིག་ཡིན་པར་བདེན་ནོ་སྙམ་ན་རིགས་པ་འདིས་ཁེགས་པས་ལྟོས་མེད་དང་གནོད་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཚུལ་འདིས་ཚེགས་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཀྱང་རུང་འདུས་བྱས་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་ཁས་བླངས་ན། དེ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་རིམ་ཅན་འབྱུང་མི་ཤེས་པར་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་འདིས་འགོག་པ་ཡིན་གྱི། བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤན་ཕྱེད་པ་འདི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གལ་ཆེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
对此，他们承认存在无为对境，除了被识所缘外不可能有其他量，而识所缘遍于次第，次第中前识对境是否随后识，必居二者之一，不可能有其他承认，故承许第一种方式：
若前识所知的无为自性恰是随后识，或在后时仍存在且被缘取，则对境完全无有差别，是一体所缘，故能取心亦不应有差别，因为任何境被识知时，即安立为彼境之识，否则无法安立多种识的差别。
如此，一人相续中刹那瓶取识即无多种不同取瓶之心，而前无为知识，就其本性而言，安立为缘一境的无为知识，不能安立为有其他境的识，因而此识无法分为两种，同样，此处前后二识的对境真实一体，故前识亦成后识，后识亦同样成前识。
若如此，则前识的对境无为虽在后识时仍存在，但前识不存在；后识的所知在前识时存在，但后识不存在，这也不合理。若境有前后时差别，则不可能是一体；若对境无差别，但能取心是刹那的，故由前后多识反复缘取一体，则每一识所缘之分，若在无能取之前或能取已灭之后存在，为何能取也不存在？因为各自对境所缘与能缘心不可分离，不可能舍离对境而取境。
除各自所缘境外，不存在其他真实一，若有则应非刹那心的对境，若如此，则知道不可能在心前成立为真实一。
对此，仅由对境是一，无法否认持它的识有次第，而是若对境是真实一，则不能生起次第心，如以昨天和今天都知道的一个瓶子为例，这只是依据不断生起的相似刹那自相为基础假立为"一"，若认为真实是一体，则被此理破斥，由此也能毫不费力地成立无所依和违害等多种理由。
因此，无论是无为还是有为，若承认真实一，则此能破除缘它次第心生起的理由予以破斥，但绝不破斥仅是假立的一和多，因为自己也承许，区分这一点极为重要。


 །ཚུལ་འདི་དང་མཚུངས་པར་རྟག་བདེན་འགོག་པའང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བརྟན་གང་རྡོ་རྗེ་རྡོ་སོགས་ཀྱི། །དོན་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཕྱིར། །
13-1-52b
འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཤེས་པ་ནི། །ཅིག་ཅར་རང་ཉིད་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕན་འདོགས་ཕྱིར། །འདི་ཡི་དེ་དག་རིམ་འབྱུང་ན། །སྐད་ཅིག་སོ་སོར་གཞན་ཡིན་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཡུལ་གཅིག་བདེན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བློས་དེར་དམིགས་ནས་བཞག་དགོས་ཤིང་། དམིགས་ན་དམིགས་རྐྱེན་དེས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་དུས་ཀྱི་ཆ་མི་འདྲ་བ་ཅིའང་དབྱེར་མེད་པས་གཅིག་བདེན་ལྟོས་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་ན་མི་གཅིག་པ་དུ་མ་ཡང་ཡང་བསྐྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་ལེགས་པར་གྲུབ་ཀྱང་འདི་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསྒྲིབས་ཏེ། ད་དུང་ཡུལ་གཅིག་བདེན་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ཐ་དད་ཡོད་པ་ཅི་འགལ་ཏེ། བུམ་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་བློ་དུ་མ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པ་ལྡོག་དཀའ་བས། གོང་གི་དོན་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན། ཤེས་པ་སྔ་མའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱ་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མས་ཤེས་བཞིན་པའི་སྐབས་དེ་ན་ཕྱི་མས་ཤེས་སམ་མ་ཤེས། ཤེས་པར་མི་སྲིད་དེ་དེ་དུས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་ལ། མ་ཤེས་ན་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ཤེས་བྱར་སོང་ལ། ཕྱི་མའི་ཤེས་བྱར་མ་སོང་བའི་སྐབས་ཤིག་སྲིད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་མའི་རང་དུས་སུའང་ཤེས་པར་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་དེ་གཅིག་པུ་ཆ་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་དང་པོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཕྱིས་ཀྱང་ཡིན་དགོས་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་ཆ་མེད་པ་དང་རྟག་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་སྔ་མས་ཤེས་མི་ཤེས་དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་སྔ་ཕྱིའི་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱིའི་རང་དུས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། སྔ་མའི་ཡུལ་ཕྱི་མས་མ་ཤེས་ལ། ཕྱི་མའི་ཡུལ་སྔ་མས་མ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའོ། །
13-1-53a
དེ་ལྟར་ཁྱད་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་པར་སྔ་མའི་ཡུལ་ཕྱི་མས་ཤེས། ཕྱི་མའི་ཡུལ་སྔ་མས་ཤེས་ན། ཕྱི་མའི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན་སྔ་མའང་ཕྱི་མའི་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། སྔ་མའི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན་ཕྱི་མའང་སྔ་མའི་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་རིམ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་། འདས་མ་འོངས་དང་། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཐའ་དག་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་པུ་ཆ་མེད་དུ་བདེན་ཕན་ཆད་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ཡང་གཅིག་པུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་དུ་མ་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལའང་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་ངོ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་ཡིན་ཡང་དོན་གྱི་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་དག་ཞེན་ན་དེའང་མི་རུང་སྟེ། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་འདོད་པས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ལ། གཞན་རྟག་སྨྲ་བས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་གཅིག་ཡིན་པས་སྣང་ངོའི་ཡུལ་ལའང་མི་འདྲ་བ་ག་ལ་འོང་སྟེ་འོང་མི་རིགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
与此方式相同，破斥常住真实也如《量评释》所说："坚固者如金刚石等，其义亦不依他故，一切众生之识，同时应自生起。因俱作缘助益故，此之彼等次第生，说每刹那各异。"如是，要证成对境真实一，必须由心缘之而安立，若缘取，则彼所缘缘以自性产生执它的心时，因其本体方位时间的各方面无任何差别，而是真实一无所依，故不可能在境上产生非一多样反复。
对此，虽由前述理由已善成立，但被迷惑因所障蔽，仍以为对境真实一有不同能缘心有何矛盾？如一瓶子有多种能缘心，如是执着难以遣除，故详解前述义：前识时存在的所知，在前识正知之际，后识知或不知？不可能知，因彼时后识未生；若不知，则前识所知而非后识所知的阶段应当存在，如是则不应于后识自时知之，因为对境是承许为无分整体的常有，初时如何存在后时也应如是，若有异，则应失无分和常性。再者，以后识时为前识所知不知而观察，破斥前后对境为一之念。
因此，前后识自时之境是不同的，因为前识之境后识不知，后识之境前识不知，有此差别。若无此差别，而前识之境为后识所知，后识之境为前识所知，则因为能知后识之境的是识，前识也成为后识，因为能知前识之境的是识，后识也成为前识，如是次第识、过去未来以及境与有境等一切建立皆将毁坏。
因此，应知一旦对境真实一无分，则缘它之心也必唯一，不可能有多种。若对此愚者认为：虽然识前显现的对境不同，但实际对境是一，此也不合理，因为毗婆沙宗承许无相对境，与宗义相违；即使其他常有论者如是承许，外境置形相者既是一，则显现的对境怎会不同？不合理。


 །ཡང་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ། གང་ཟག་དུ་མའི་བློས་ཡུལ་བུམ་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་ལྟར་བློ་ཐ་དད་ཀྱང་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པ་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། བུམ་པ་གཅིག་ཅེས་པ་ནི་ལྟོ་ལྡིར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ་བུམ་མིན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་བློས་བུམ་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཏེ། རང་མཚན་གྱི་ཆོས་རྡུལ་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་གཅིག་ཅེས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་གཅིག་བདེན་མ་ཡིན་ལ། གཅིག་བདེན་ཡིན་ན་གང་ཟག་དུ་མའི་བློ་ཐ་དད་ཀྱིས་དམིགས་མི་རུང་བར་རིགས་པ་འདིས་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དཔེར་མི་རུང་ངོ་། །མདོར་ན་འདུས་བྱས་གཅིག་ལ་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་བློས་དམིགས་པར་སྣང་བ་ནི་རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་གཅིག་
13-1-53b
ཅེས་ཞེན་ནས་དེ་ལ་དམིགས་པར་རློམ་པ་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་གཅིག་ལ་བློ་དུ་མས་དམིགས་པར་སེམས་པ་ནི། དགག་བྱ་བཅད་པའི་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆ་ལ་དེར་ཞེན་པ་ཙམ་ལས་ཡུལ་གཞན་མེད་ཀྱང་། དངོས་པོ་ཡོད་པ་བཅད་པའི་གཞན་སེལ་གྱི་བློས་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེ་ལ་ཡུལ་དུ་ཞེན་ནས་ནམ་དེའི་ཐ་སྙད་དྲན་པ་ན་བློའི་ཡུལ་རྣམས་འདྲ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་འདིས་ཆོས་ཉིད་རྟག་པ་བདེན་གྲུབ་དྲི་མ་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་ཞིང་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱིའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་འདི་བས་ཐུ་བ་གཞན་མི་འདུག་ཅེས་མཁས་པ་རྣམས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ་རྟག་བདེན་དེ་ལས་མཁན་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་འདི་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གོ། དེའང་ངོ་བོ་སྟོང་པའི་གནད་ཀྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་དེ་བས་མཆོག་གཞན་མེད་པ་མི་བསླུ་བའི་དམ་པ་དང་། དུས་ཚད་མེད་དང་ཕྱོགས་ཚད་མེད་དུ་འཇུག་པ་སོགས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་གནོད་མེད་དུ་འཇོག་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཞུང་འདིར་དུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ན་གཅིག་བདེན་མི་འགྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཀྱང་། དོན་དུ་ཕྱོགས་དུས་ཐ་དད་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་ལ་དཔྱད་ནས་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སམ། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་མིན་པར་སྨྲ་ཡང་རུང་སྟེ་དོན་དུ་ཤེས་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཞིག་ཡིན་ཚད་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དུས་གང་ན་གཅིག་ཅེས་གང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་བདེན་ནི་མི་སྲིད་ལ། ཆོས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཅེས་བཏགས་པ་
13-1-54a
ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཤེས་བྱ་མིན་པ་བཅད་ནས་ཤེས་བྱ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་བཅད་པའི་དངོས་མེད། དངོས་མེད་བཅད་པའི་དངོས་པོ་སོགས་མདོར་ན་རང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒྲ་དང་། རྟོག་པས་གཅིག་ཅེས་བཞག་མོད་ཀྱི། སོ་སོའི་གཅིག་ལའང་ནང་གསེས་མང་པོ་དབྱེ་བ་ཡོད་ཅིང་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ལ་གཅིག་ཅེས་བཏགས་པའང་། མཐར་བེམ་ཤེས་རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཀྱི་བར་དུ་དུ་མར་དབྱེར་ཡོད་ཀྱི་གཅིག་པུ་ཞིག་མི་རྙེད་ལ། ཆ་མེད་གཉིས་པོའང་ཇི་སྲིད་དམིགས་པ་དང་མ་བྲལ་གྱི་བར་དུ་གཅིག་པུར་བདེན་པ་མི་འགྲུབ་པ་དེས་ན་གཅིག་ཅེས་གང་བཞག་པ་ཀུན་ལ་དཔྱད་ན་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གཅིག་པུར་བདེན་པ་ཞིག་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཡང་འདི། ཕྱི་མའི་ཡུལ་ཡང་འདི་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པར་ཟད་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བ་འདི་ངས་མཐོང་བའང་འདི་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་ཐ་དད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཅིག་པུར་གཟུང་བ་ནི། ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གདགས་གཞིའི་ཆོས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི། མདོར་ན་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཀྱང་གཅིག་བདེན་ནི་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
又，他们认为：如多人之心缘取一瓶，心虽不同而境是一，有何矛盾？对此，所谓"一瓶"，是对显现为鼓腹形象者，以遮遣非瓶他法的心施设"瓶"的名言，仅是对自相法多尘和合假立为"一"，并非真实一；若是真实一，则不应为多人不同心所缘，为此理所破，故不适合作为比喻。
总之，缘取一有为法的不同时地之心所显现，是对多粒子、刹那等部分的和合执为"一"，妄想缘取；认为多心缘取一无为，只是执着于遮破所破的无实方面，虽无他境，但由遮遣实有的他遣分别安立"无为"等名言，执着为对境，当忆起其名言时，因心境相似而执为真实一。
诸智者说：此理对破斥法性常有实成、渐净垢染、为前后识对境等无有更强之理。即使是法性，相比大师的此理，它更具力量。这是因为通过本性空的关键，能无害地安立善逝身智法是所知中最胜无欺圣者，无限时方运行等一切如前所说功德。
此论中虽仅以次第前后心之对境若为一真实则不成立的方式破除无为实成，但实际是考察基于不同方位时间之一切心的对境能否成为，从而破斥有为无为，即使说非此二者，也是破斥一切实成所知。
无论任何方位时间中称为"一"的一切，真实一都不可能，而只是对多法假立为"一"，如遮除非所知而立"所知"为一，同样地，遮除实有立为无实，遮除无实立为实有，总之，由声音和分别遮除非己而立为"一"，但每一个"一"中又有多种分类，每一分类又假立为"一"，最终可分为物心微尘和刹那无分，找不到一体，而两种无分只要不离所缘就不成真实一，因此一切所立"一"经观察，仅是名言假立，不成真实一。
因此，"前识之境是此，后识之境也是此"这样的说法，仅是对多刹那法假立为一；"你所见是此，我所见也是此"这样在同一时间不同方位心的对境执为一体，只是对该境所依诸法假立为一，总之，无论何种方位时间的心境，都不可能真实一。


 །འོ་ན་དངོས་མེད་ལ་ཆ་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་དོ་སྙམ་ན། སྤྱིར་དངོས་མེད་ལ་བུམ་མེད་གཏན་མེད་སོགས་དབྱེར་ཡོད་ལ། བྱེ་བྲག་བུམ་མེད་ལྟ་བུ་ལའང་གསེར་བུམ་མེད་པ་སོགས་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་ལྡན་ལ། རང་རང་གི་དགག་བྱ་དེ་བཅད་ཙམ་གྱི་ཆ་ཞིག་ལ་བློས་དེ་ལྟར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པས། བློ་ངོ་ན་སྣང་བའི་ཡུལ་ལྟ་བུ་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་རང་དབང་གིས་གནས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་
13-1-54b
ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ཤེས་པ་ཐ་དད་པས་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཕན་ཆད་ཡུལ་དེ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའམ། གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དུ་བདེན་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བརྟགས་པའི་མཐའ་བཟུང་ན་འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུ་ཞིག་གཅིག་པུར་བདེན་ན། དེ་རང་ས་ན་ཕྲ་མོར་བདེན་འདུག་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟེང་ན་ཆོས་གཞན་ཞིག་དབྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འབའ་ཞིག་ཙམ་ལས་ཤེས་བྱ་གཞན་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་དགོས་ཏེ་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་ཆོས་གང་བདེན་པར་ཡོད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལ་རྡུལ་ལྟ་བུ་གཅིག་པུའི་ཆོས་སུ་བདེན་པར་གཞག་པ་དེ་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གཞག་ཏུ་རུང་ངོ་ཅོག་ལས་གང་དུ་ཞིག་གིས་ཡུལ་དེ་མ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ཡུལ་དེའི་སྟེང་དུ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རུང་ལ། དུས་ཀྱི་དབང་དུ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྐལ་པ་ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་སྐད་ཅིག་གི་སེམས་ཚད་མེད་པ་ལས་དུ་ཞིག་གིས་མ་དམིགས་ན་དེ་དང་དེའི་གྲངས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའི་ཆོས་སུ་དབྱེ་རུང་ཞིང་། ཤེས་པ་མིན་པ་བུམ་པ་མིན་པ་སོགས་ཁོ་རང་མིན་པའི་ཤེས་བྱའི་ཆ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་སུ་དབྱེར་རུང་ལ། ཡང་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཤེས་པ་དུ་ཞིག་གིས་དམིགས་ཀྱང་དེ་དང་དེས་དམིགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་དུ་མའི་ཆོས་སུ་གཞག་རུང་ལ། ཕྲ་མོ་ཡིན་པ། ཆུང་ངུ་ཡིན་པ། ཤེས་བྱ་ཡིན་པ་སོགས་བློས་བཏགས་ཡིན་པའི་ཆ་ཇི་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་སུའང་འགྱུར་ཞིང་དུ་མར་བཤིག་ཏུ་ཡོད་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་པུར་བདེན་པ་དེ་གང་ལ་ངོས་འཛིན། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཡང་མིན་པར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཅིག་
13-1-55a
པུར་བདེན་པ་ཞིག་འདོད་ན་ནི། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་གི་ཡང་ཤེས་བྱར་མི་རུང་བས་གཅིག་པུར་བདེན་ནོ་ཞེས་པའང་དམ་བཅའ་ཙམ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་རྣམས་ནི་དུ་མ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཆོས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་ཏུ་བདེན་པའང་ག་ལ་སྲིད། དེ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བཟུང་ནས་འདིའོ་ཞེས་དེ་ལ་སླར་ཡང་ཆ་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ནི་མི་རྙེད་ལ། ཆོས་དུ་མར་དབྱེར་ཡོད་པ་ལ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། དབྱེ་བ་མེད་པ་ལ་གཅིག་པུར་བདེན་ཞེས་མི་འདོགས་ན་གཅིག་པའི་ཆོས་སུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནམ། མདོར་ན་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་འདི་ན་ངོ་བོ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། གཅིག་པུར་བདེན་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚད་མེད་པ་ཀུན་གྱིས་དེ་འབའ་ཞིག་དམིགས་པ་ལས་གཞན་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། དེ་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་གཅིག་ཀྱང་མེད་དགོས་ལ། མཐར་འདི་ནི་གཅིག་པུའོ་ཞེས་ཤེས་པ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཀྱང་མེད་དགོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཡུལ་གཅིག་པུ་དེ་མིན་པའི་ཆ་ཞིག་དབྱེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེའང་མེད་ན་ཡུལ་གཅིག་བདེན་དེའང་སུ་ཞིག་གིས་དམིགས་ཏེ་དམིགས་མི་སྲིད་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་བྱའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་གང་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若认为无实无法分析，一般而言，无实可分为无瓶、完全无等多种，特别是如无瓶这样的例子，又可分为无金瓶等，随实法数量而具，只是各自所破的遮遣方面被心执取而已，因此，除心前显现的对境外，外在独立存在的丝毫也没有。
因此，凡是被不同心识作为对境的实法和无实法，应知那对境不是实成的，或不是真实一体的，若执取观察的极限，如极微若是真实一，它本身应是真实微小的，但不是，因为它上不可能有其他可分法，若如此，除它本身外，应无其他一切所知，所知中任何实有法都与此相同。
若将极微之类安立为真实一法，就方位而言，凡是被有情相续所摄不同识可安立的名言中，若有某识未缘取该境，则彼境上应有被彼等未缘取的法的差别；就时间而言，一切有情的劫、年、月、日、时、刹那的无量心中，若有未缘者，则可分为被彼等未缘的法；又因为非心、非瓶等，可随其非自己所知之分而分类；反过来说，被多少方位时间的心缘取，也可安立为被彼等缘取的极微，从而成为多法；是微小、是小、是所知等，随心假立的方面有多少，就能分为多少类，若能分为多类，那么其中哪一个是真实一？
若认为非其中任何一个，而是另外存在一个真实一，则不能成为任何方位时间的心的所知，所谓"真实一"不也只是断言而已吗？因为它们是无量多类，怎可能是一法的本体而真实一？若取其中任一分析，则找不到无可再分的"这个"，对可分为多法者不名为"一"，对不可分者才称为"真实一"，若非如此，那在所知中很难找到其他安立为一法的因由。
总之，所知范围内无论任何性质，若有真实一法，则无量方位时间之心都只能缘取它一个，不可能缘取其他任何法，除它之外不应有任何其他方位时间的法，最终也不应有异于"此是一"的心的其他有境，若有则可分出非一境的部分。若连以它为对境的心也没有，那么谁能缘取这真实一境？不可能被缘取，若如此，所知的各种显现都将如兔角般根本不存在。


 །དེའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་གཅིག་པུར་བདེན་པའི་ཆོས་ཤིག་གཞི་མ་གྲུབ་མི་འགྲུབ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཆེས་བཀྲ་བ་འདི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་བདེན་གྲུབ་གཅིག་ཡོད་ན། །ཤེས་བྱ་འདི་
13-1-55b
ཀུན་གཏན་ནས་མི་སྣང་འགྱུར། །ཤེས་བྱ་གཅིག་ཀྱང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས། །མཐའ་མེད་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཚུལ་རྣམ་པར་བཀྲ། །ཨེ་མ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ངོ་མཚར་ཆེ་ལ་དེ་མཁྱེན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་སྟོབས་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པས་མཐའ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཁམ་གཅིག་གིས་ཟ་བར་བཟོད་པ་ལྟ་བུ་གང་གིས། སྣང་སྲིད་ལ་སྤྲོས་པ་ཅིག་ཅར་གཅོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་དཔགས་པར་དཀའ་བའི་རིགས་པ་འཇམ་དབྱངས་ཕྱག་གི་རལ་གྲི་འདི་ཐོགས་ལ། ཆོས་གཅིག་ཀྱང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཡིད་ཆེས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཀུན་ལ་བསྐྱེད་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ལྟར་གཞུང་གི་རིགས་པ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་བདེན་སྟོང་ཆེན་པོའི་རིགས་པ་འདི་ནི་རང་བློས་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །
破未转则非理
ས་བཅད་གཉིས་པ་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ན་མི་འཐད་པ་ལ། ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་སྐད་ཅིག་མར་ཐལ་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་སྐྱོན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་གནས་རྣམས་སུ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་མི་འབྱུང་ན། །འདུས་མ་བྱས་དེ་ཤེས་པ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཏེ། ཤེས་པ་སྔོ༷ན་མ་ད༷ང་ཕྱི༷་མའི༷་གན༷ས་སྐབས་རྣ༷མས་སུ༷་ཡུལ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་གཅིག་ཁོ་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་དུས་ཀྱི་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་དེ་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ན་མེད། ཕྱི་མའི་ཡུལ་སྔ་མའི་དུས་ན་མེད་པར། མདོར་ན་རང་ཡུལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སོ་སོའི་ཡུལ་སོ་སོ་བ་ཡིན་གྱི་གཅིག་
13-1-56a
གི་ཡུལ་གཅིག་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མིན་ན༷་ནི། ཡུལ་འདུ༷ས་མ༷་བྱས༷་དེ༷་ཡང་། དཔེར་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགགས་ནས་དུས་གཞན་དུ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས༷་པ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ། སྐ༷ད་ཅི༷ག་མའི་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང༷་བ་ལས་མི་འདའ་བར༷་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས༷་པ༷ར་བྱ༷འོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་སྐྱོན་བསྟན་པ་ལ། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ན་འདུས་བྱས་སུ་ཐལ་བ། མི་ལྟོས་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ཐལ་བ་གཉིས། དང་པོ། སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་གི། མཐུ་ཡིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་པ་ན། །འདུས་མ་བྱས་སུ་འདི་མི་འགྱུར། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་ཅན་སོ་སོའི་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་དེ་སོ་སོ་བར་གྲུབ་པས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་ལ། དེ་ལྟར་ནའང་ད་རུང་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་དོ་ཞེས་རློམ་པ་དེ་དག་ལ་འདི་དྲི་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཅན་སོ་སོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་འདུས་མ་བྱས་དེ་རྣམས་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་སམ་མི་ལྟོས་ཞེས་དྲིའོ། །ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་རང་གི་སྔ༷་མ༷་སྔ༷་མའི༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་རིམ་པར་འབྱུང་བ་གང་གི་མཐུ༷་ཡི༷ས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་འབྱུང༷༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་ན༷་ནི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ༷ས་མ༷་བྱ༷ས༷་སུ༷་འདི༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་འདུས་བྱས་སེ༷མས་ད༷ང་སེ༷མས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，在所知范围内，真实一法不存在、不能成立、不会成立，所以方位时间的各种极为绚丽的显现是合理的。若所知中有真实成立之一，所有这些所知将完全不现；因为一切所知皆非真实成立，无边所知法相呈现绚丽。奇哉！诸法法性不可思议且极为稀有，听闻了了知此的如来平等性之狮子吼后，智慧身力极为增长，如同一口即能吞食无边虚空，手持文殊手中宝剑般的极为甚深难测之理，能一时斩断显现有中的一切戏论，请你们生起对一切法皆非真实成立故一切显现，因而空性显为缘起的殊胜方式的不退信心。如是从论典理论引申出的这一大真空理论，是我运用自己智慧之力为具缘者所讲解。
破未转则非理
第二，若不随逐则不合理，分为：无为成为刹那的过失以及如此承许有过失的开示两部分。
第一，"前后各位中，若其性不生，彼无为如识，当知是刹那生。"
若承许第二方面，即前识与后识的阶段中对境之体性不是唯一生起，而是前识自时的无为对境在后识阶段中不存在，后识对境在前识时不存在，总之，各识有各自对境而不随逐一境，则无为如同生起即灭而不住于他时的识一样，应为刹那性，智者们当知。
第二，如是承许则有过失的开示分为：依缘则成有为的过失，不依则永有或永无的过失二者。
第一，"以前前刹那，力而得生时，则此不成为，无为如心心所。"
如是各能取有各无为对境已成为刹那，若仍自诩为有无为者，当问：如此成为各能取对境的无为是否依缘？若如第一方案，无为以其前前刹那次第生起之力而生后后刹那，则因从因缘而生的实法，此不成为无为，而如有为心及心所般。


 །གཉིས་པ། སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་འདི་དག་ཏུ། །རང་དབང་འབྱུང་བར་འདོད་ན་ནི། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ༷་རྣམ༷ས་རང་ཡུལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སོ་སོའི་
13-1-56b
རང་དུས་ལ་སོགས་པ་འདི༷་ད༷ག་ཏུ༷་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སོགས་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ར༷ང་དབ༷ང་དུ་འབྱུང༷་བ༷ར་འདོ༷ད་ན༷་ནི༷། རྒྱུ་གཞ༷ན་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ན། དུས་རྟག༷་ཏུ༷་ཡོ༷ད་པ༷འ༷མ། ཡང་ན་རྟག་ཏུ་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཁས་ལེན་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་གང་རུང་དུ་འགྱུར་དགོས་ཚུལ་ནི། བརྟགས་མཐའ་བཟུང་སྟེ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་ན་དེ་རྟག་ཏུ་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཡོད་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་སྔར་ཡོད་ལ་ཕྱིས་མེད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ལོག་སྟོབས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་གནས་སྐབས་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་ལོག་པ་མེད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ལན་ཅིག་སྲིད་ཟིན་པས་མ་འོངས་པ་ནའང་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་ལ། འདི་མ་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། དངོས་པོ་གཞན་མ་སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་ཤོལ་བ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་རྒྱུ་མི་དགོས་པས་ནམ་ཡང་ཡོད་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཀུན་ནའང་ཡོད་དགོས་ལ། ཡང་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་འདི་དག་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་ཡིས་བྱས་པ་སྟེ། ས་བོན་མ་བཏབ་བཞིན་དུ་ལོ་ཏོག་ཉེ་བར་སྣང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་མེད་ནའང་། ས་བོན་བཏབ་ན་ལོ་ཏོག་མངོན་སུམ་ཡོད་པར་བྱར་རུང་བ་བཞིན་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ཚད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཡོད་ཅིང་སྣང་དུ་རུང་མོད་ཀྱི། གང་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་དག་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ནམ་དུའང་ཡོད་པར་བྱར་མི་ནུས་ཤིང་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་དུ་དོགས་ནས་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐད་ཅིག་མའམ། རྟག་ཏུ་ཡོད་མ་མྱོངས་
13-1-57a
བའི་སྐད་ཅིག་དུ་མ་ཞིག་ཁས་ལེན་དགོས་པས་འགལ་འདུ་ལ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད་ཅིང་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་བསལ་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་གཅིག་བདེན་དུ་བརློམས་པར་ཟད་ཀྱི། ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པའང་མེད་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་མངོན་སུམ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་འོས་ཤིང་།མངོན་སུམ་དུ་མ་སྣང་། ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་རྟག་དངོས་སོགས་ལ་བློ་རྟེན་འཆའ་བ་རྣམས་ནི་ཆེས་མི་འོས་པ་ཉིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，"若诸刹那生，欲于此等中，自在而生起，因不依他故，应成常有或常无。"
如第二方案所承许，若无为之刹那于各自为境之识的自时等此等中，不需依赖前刹那等缘而欲自在生起，则因丝毫不依他因故，唯有常有或者常无而已。
若承认无因之实法，必成常有或常无的方式是：若执观察之极点，假若可能有无因之实法，为何不成永不间断之常有？其他事物先有后无者是由于因灭之力果灭，而有无的阶段成为可能，此处无因，则无因灭，自性既已一度存在，未来亦不可能间断，也不存在未生的时间，因为其他事物未生是因缘不具而暂缓，此不需因，为何不恒常存在？同样，也应遍于一切方位；
或者，诸实法之存在是由各自因所作，如同未种种子而农作物不显现受用，若种则农作物现前可以存在，依缘之实法皆由因力而现前存在显现；然而无因者不随因，故永不能存在，不可能存在，如兔角等。
因此，无为刹那恐成有为而承许不依因者，必须承许常有之刹那，或从未存在过的多刹那，这是莫大的矛盾，极其可笑。
所以，仅是遣除实法的他遣分别影像上妄执为一真实的"无为对境"，对境自性上连名言功能也无，何况胜义成立？因此，有功能之事物、无害根前现见之法，众生执为彼彼是适宜的；而未现前、量不成立的常有实等，寄托心的则极不适宜。


 །
常有破已结尾
གསུམ་པ་རྟག་དངོས་བཀག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་འདོད་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་མི་བཟང་ཞེས། །འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཅི་ཕན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟག་བདག་དང་དབང་ཕྱུག་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ལ་རློམ་པས་གཞག་པ་ཙམ་ལས་ཡུལ་རང་ལ་དོ༷ན་བྱེད་པའི་ནུ༷ས་པ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེ་འདྲ་བ་ལ༷། ཡུལ་དེ༷་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་པོ་སོགས་སུ་འདོ༷ད་པའི་བློས་ནན་གྱིས་དེ་ཡོད་པར་བརྟག༷ས་པ༷ས་ཅི༷་ཞི༷ག་བྱ༷་སྟེ། དཔེར་ན་འཁྲིག་པ་བརྟེན་མི་ནུས་པའི་མ༷་ནི༷ང་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་འདི་གཟུ༷གས་བཟ༷ང་ངམ་མི༷་བཟ༷ང་ཞེ༷ས། འཁྲིག་པའི་འདོ༷ད་པ་དང་ལྡ༷ན་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བུད་མེད་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཡུལ་དེ་བརྟག༷ས་པས་ཅི༷་ཞིག་ཕ༷ན་ཏེ། དེ་དག་གིས་གྲུབ་ཏུ་རེ་བའི་འདོད་དོན་ནི་འཁྲིག་པ་ཡིན་ན། མ་ནིང་དེ་འཁྲིག་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་རེ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དང་འདྲ་བར་རྟག་དངོས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་འདྲ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པས་སྟོངས་པས་དེ་ཁས་
13-1-57b
བླངས་ཀྱང་། ཁས་བླངས་པའི་དོན་ལྟར་ཐོབ་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དགག་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཀྱི། མེད་བཞིན་ནན་གྱིས་བཏགས་པའི་དོན་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་དང་དུ་མི་ལེན་ཞིང་མི་བསྒྲུབ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ནད་མེད་ལ་སྨན་བཏུང་མི་དགོས་པ་ལྟར་དགག་དགོས་པའང་མེད་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གོང་དུ་རྟག་དངོས་མ་བཀག་གམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྟགས་སུ་ཟིན་པ་མིན་ན་དགག་པའང་བྱེད་མི་དགོས་པས་དགག་པ་དེ་ནི་གཞན་དབང་གིས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་སྨྲ་ཞིང་། དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་ཅིང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་དགག་པར་བྱེད་དེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་བརྟག་གཞིར་བྱས་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚད་མས་བཅད་པ་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་དོན་བསླུ་མེད་དུ་ཐོབ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ལྡན་བུད་མེད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟག་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་བདག་མེད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་མ་བསྟན་ནོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་བརྗོད་ལ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་འཛིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོག་ན་དངོས་མེད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་སྟེ། དངོས་མེད་ནི་དངོས་པོ་བཅད་པའི་མེད་དགག་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་ལ་ཡུལ་རང་དབང་དུ་
13-1-58a
གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་ནས། དངོས་མེད་ཁོ་རང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པར་གཞིར་བཞག་ལ་དགག་སྒྲུབ་མི་བྱེད་པར་བསྟན་ན་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ་དངོས་པོ་གང་དགག་པ་དེ་ལ་དངོས་མེད་ཅེས་བཏགས་ཀྱི། དེ་ལས་ལོགས་སུ་དངོས་མེད་ཅེས་རང་དབང་གིས་བློར་འཆར་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ན་མཁས་པ་དག་གིས་དེ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པར་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འཛིན། མ་བཟུང་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་དགག་ཀྱང་ཅི་དགོས་ལ། བསྒྲུབ་ཀྱང་ཅི་སྒྲུབ་སྟེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པ་ཞེས་བྱའི། དངོས་མེད་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་ཡོད་ཅིང་དེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་གི་ལོགས་སུ་འབད་པ་རྩོམ་དགོས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་ལ། དེ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། གཞན་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
常有破已结尾
第三，对破常有的结尾总结："无功能作用，对彼欲计度，有何所作为？如同对阉人，容颜美不美，有欲者思量，有何等利益？"
如是，对常我、自在天、无为等的妄执，仅是安立而已，对境本身丝毫无有功能作用的此类，对如是对境执为作者等而刻意计度存在，有何作为？例如，对不能行淫的阉人，思量"此人容颜美丽否"，淫欲具足且希求的女人们如此思量有何益处？她们所希求的目的是淫行，然而阉人失去淫行功能，无法满足期望，同样，如此常有之境无功能，即使承许，也永不会如所承许的获得。
因此，有智者对有功能之事物施设破立，而不受无谓劳累，不成立不存在而强加假立的无义，故如无病不需饮药，亦无需破除，当置之不理。
若问："前面不是破了常有吗？"这是破除他人邪见，若他人未如是计度，则不需破除，应知破除是随他而生。
因此，说"有功能是实法之性相"，对如是实法以二量无颠倒地宣说补特伽罗无我和法无我等，破除相反的增益实法，以有功能为考察基础，如实以破立量决断，能无欺获得士夫之义，犹如有欲女人观察男人。
若想："仅对实法证无我，故未说一切法无我。"非如此，因"一切"之声所欲诠表的即是无余之义，所欲诠表者执取为有功能之实法。若对实法思无我，为何不思无实法？无实法仅是遮除实法的无遮，别无他义，故由名言量定其无功能空、对境无丝毫自立成就，既然无实法本身不能独立存在，既不对其施设破立，胜义不成更无须说。
观察实法时，对所破实法安立为无实，除此之外，从无独立于心之无实，智者如何执为自立存在？若未执取，又何须破除？何须证立？如石女子等当置之舍弃，而无实等名言是有，依实法而生，不必另外勤作。
因此，世俗唯安立于有功能之实法，彼因有功能，必为刹那性，否则与次第或同时作用相违。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །།དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་རང་ལ་རྟོག་དཔྱོད་རིག་པ་ཡིས། །རིམ་པར་ཕྱེ་ན་དོན་དམ་ངེས་པའང་ལྡན་གྱུར་མོད། །གཞུང་འདིར་རྒྱུ་འབྲས་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱི་རྩ་བ་ཅན། །བདེན་དངོས་མེད་པར་རིགས་པས་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབས་པས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་སྣང་བ་བློ་ཡི་བཅོས་མ་ཙམ། །སེམས་འབའ་ཞིག་ལས་ཚུ་རོལ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །ཅེས་པའང་མཐའ་ཅིག་ཤོས་ལ་དོགས་པའི་གནས་སུ་མཐོང་ནས།
རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ།
སེམས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་གཉིས། ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་། རིགས་པས་སྒྲུབ་པའོ།
དང་པོ་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ནི།
དེ་ནས་ཕྱོགས་བཞི་སྦས་པ་ནས། །
འཇིག་རྟེན་ལྷག་པའི་རྐང་པ་ཡིས། །
མདོ་ནི་འདི་སྐད་གསུངས་པ་སྟེ། །
སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངེས་རྟོགས་ཏེ། །
ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་ངེས་རྟོགས་ན། །
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རྟོགས་པར་འགྱུར། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི། དེ༷་ན༷ས་དེ་འོག་ཏུ་ཕྱོགས་བཞི་པོ་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་དག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚིག་སྦ༷ས་པ༷་ནས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཇིག་རྟེ༷ན་ལས་ལྷ༷ག་པའི་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྐང་པ་ཡིས། མདོ༷་ནི༷་འདི༷་སྐད་གསུང༷ས་པ༷་སྟེ། བག་ཆགས་ཀྱི་གཞན་དབང་གིས་སེ༷མས་ཙ༷མ་དུ༷་ནི༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་
13-1-58b
དོན་མེད་པ་དང་བློ་གཞན་དབང་གི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ངེ༷ས་པ༷ར་རྟོག༷ས་ཏེ༷། སེམས་ཙམ་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་ངེ༷ས་པ༷ར་རྟོག༷ས་ན༷། དོན་ནི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་མེད་པར་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས་གསུང་སྟེ།
རྩ་བའི་དོན་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་ལས་ནང་ཤེས་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་རི་གླིང་ལྟ་བུའི་དོན་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་ཞེན་པར་བྱེད་པ་འདི། ཡོད་པ་མིན་ཏེ་ནང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བློས་གཞལ་བ་ན། མིག་ཤེས་ལ་བྱང་སེམས་སུ་སྣང་བ་ནི་ནང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཕྱི་དོན་གྱི་བྱང་སེམས་ཞེས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བདེན་པ་མེད་པར་ངེས་ལ། དེ་ལྟར་ངེས་པ་ན་འཁོར་བ་ན་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གང་གིས་འབྱུང་བའི་བློ་དང་། གང་ལ་འབྱུང་བའི་ཡུལ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་བདེན་པས་སྟོང་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ནི་མྱང་འདས་ཀྱི་ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པས་ཤན་ཕྱེད་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་ལའང་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་ཤེས་བྱ་ཀུན་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་ཅན་སྒྲུབ་པར་སྟོན་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་། ཕྱི་དོན་མེད་ཅེས་དོན་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས་ནང་སེམས་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་ལྟ་བུའི་དགག་པ་གཙོར་སྟོན་པ་རྣམ་གྲངས་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འདིས་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་ལས་དོན་དམ་པར་སེམས་བདེན་
13-1-59a
པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པར་སྟོན་པའོ་ཞེས་འདོད་ཀྱང་། བློ་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་ཕ་རོལ་ན་ཡོད་པའི་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་པ་མ་གཏོགས་པ་སེམས་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མེད་ན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་པའི་དོགས་པ་ལ། རྨི་ལམ་ན་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་ཀྱང་གསལ་བར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འཆད་ཀྱི། མིག་ཤེས་རང་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་དོན་དུ་མི་སྨྲའོ།;
ASSISTANT: 这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如是以分析世俗自性的理智慧力，若逐步分析，虽也具有胜义决定，然此论中以因果关联方式为根本，以理论精勤证明无真实，故瑜伽师如何成立显现仅是心的造作，唯心而无此岸？见此为另一方的疑虑处。
唯识成立
成立唯心分二：以教证成立和以理证成立。
第一，以教证成立：
"尔后从四方隐秘，以超世间足，说此经言：'决定了知唯是心，决定了知无外境，则了知无自性。'"
其意为：尔后，在此之下，从东南西北四方隐秘的赞外无之功德语中，以超出业与烦恼世间的寂静涅槃阐述的法足，说此经言：由习气他力而决定了知唯心，外境不存在，心的他力显现而已；若决定了知唯心无外境，则了知境无自性。
根本意思是：由无始习气力，内心之外似乎真实显现并执着外在如山川等境，其实不存在，以心衡量为内心自性时，眼识所见白芥子等显现是内心本性，故所谓"外境白芥子"不存在另外的真实，如是确定时，轮回中一切所见闻对境从何生起之心，及于何生起之境二者，不由自性成立为异体，了知空无真实，如是了知空性是涅槃道及获得道果之方便，此为所示。
因此，以无外境成立了知无自性是所说的论据。"了知唯心"是了知无外境的意思，须辨别，一般"唯心"有如"唯识中圆满一切所知"等表示肯定意义的异名，以及"无外境"等成立境不存在而安立为内唯心，如主要表示否定的异名二者，其义是相同的。对此，有人认为此说示唯心宗义中胜义唯有真实心的存在，然而除了说"心前显为外境相者是心性，而无离岸他方所取事物"外，并未说示心真实存在，例如对"无外色则眼识如何见？"的疑问，解释为如梦中无外境仍明显显现，并未承许眼识本身是真实。


 །ཚུལ་འདི་ཀུན་རྫོབ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་གནད་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་ནས་རྫས་ཡོད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ལུགས་ལ། བཏགས་ཡོད་ཙམ་ནི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་ངོ་བོར་མེད་པས། དེ་དག་དོན་གཞན་ཤིག་ཏུ་གཞག་མི་དགོས་ཏེ། བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་དོན་དམ་པར་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་མི་རྟག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཅིང་རྟག་པའི་ཐ་སྙད་ནི་མི་རྟག་པ་ལས་ལོག་ཙམ་ལ་རྟག་པར་བཞག་པ་དང་། རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་གནས་ཚུལ་ལ་དཔྱོད་པའི་ངོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་
13-1-58b
བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གནས་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་ནི་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་འགོག་ཏུ་མེད་པ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེས་ན་གང་གཅིག་པུར་བདེན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་གཅིག་དུ་བྲལ་འདིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གཅིག་བདེན་འགོག་གི། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་གཅིག་ཙམ་འགོག་པ་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཏགས་པའི་གཅིག་ཙམ་ནི་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཅེས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དོན་དུ་གཅིག་པུར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་གཅིག་བདེན་ལ་མི་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བདེན་གྲུབ་དང་། ཐ་སྙད་བཏགས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་པ་སོགས་ཤན་ཕྱེད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། སེནྡྷ་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ཐད་ཀར་གོ་བ་ཤན་ཕྱེད་པ་ཞིག་ལེན་མ་ཤེས་ན་གཞུང་གང་འཆད་ཉན་སེམས་ཀྱང་རྩྭ་པལ་བ་ཛ་བཞིན་འཛིངས་ནས་ཅིར་ཡང་ངོས་མི་ཟིན་པ་འབྱུང་བས་ཤན་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །
破补特伽罗独立实有
གཉིས་པ་གང་ཟག་གཅིག་བདེན་དགག་པ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར། །གང་ཟག་བསྟན་དུ་མི་རུང་བས། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་བར་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འཁོར་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་བཅིང་གྲོལ་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཅིག་པུར་ཞེན་ནས་གང་ཟག་ཅེས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཏེ། གང་ཟག་འཁོར་བར་འཁྱམས། ཐར་པ་ཐོབ་ཅེས་སྔ་ཕྱིའི་སྐད་ཅིག་དུ་མ་བསྡོམས་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བློས་དམིགས་ནས་བདག་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་ཅིང་རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཞིང་།
13-1-59a
དེའང་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ནི་བདག་དེ་ཉིད་ཟ་བ་པོ་དང་། རྟག་པའི་དངོས་པོ་དང་། རྣམ་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པ་པོ་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འདོད་ལ། ངོ་བོ་ཡང་མ་སྐྱེས་ཡེ་ཡོད་ལྟ་བུར་ཞེན། དེ་ལ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། ལ་ལས་མ་ཁྱབ་པ་དང་། ལ་ལས་བེམ་པོ། ལ་ལས་ཤེས་པ་སོགས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟེར་སྣ་ཚོགས་བཏབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲའོ། །གནས་མ་བུའི་སྡེ་པ་དག་ནི་བདག་དེ་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་ཅིང་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ལ། དེ་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་མི་རྟག་སོགས་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
此理在解释世俗时极为关键。如是考察名言后，在实有执为世俗的宗义中，假有仅是无独立自性，故无需安立为他异义，如瓶子及瓶子的共相等。虽然胜义上既非常亦非无常，但名言中诸实法确定为无常，而常的名言只是安立于离无常之上为常，或者对相似种类相续不断而假立为常，应当了知。
因此，在考察实相之前，一切法仅住于依靠安立，具缘起性的显现虽未成立却不可破除，如水中月，因此不可能真实一。所以，此一多离破在一切时相上仅破真实一，而非破名言假立的"一"，应当了知。假立的一仅是对多法安立为"一"，实际非成立为一，故不破真实一。同样，对真实成立和名言假立成立等的辨别在一切时相都极为重要，如同"先陀婆"声音般，若不能辨明直接理解的差别，则讲解听闻任何论典，心将如波罗阇草般纠缠，无法确认任何事物，故应当辨明。
破补特伽罗独立实有
第二，破补特伽罗真实一：
"刹那及非刹那，补特伽罗不应示，应当明白彻底知，离一多自性。"
对此，轮回中从一处转至另一处，及作为系缚解脱名言安立基础的，执一于诸众生相续而假立名言为"补特伽罗"，说"补特伽罗漂流轮回，获得解脱"等，是安立于前后多刹那的总合。
对此，心缘取后，以我和士夫等异名称呼，凡属自相续者，众生未经观察思维而执着为我。外道们认为该我具有作为食者、常有实、非变异作者等性相，本性也执为未生本有之类；对此，有说遍及一切法，有说不遍，有说是物质，有说是心识等，于俱生铁锁加上各种遍计钉子的宗义。
犊子部等认为我是实有，为业果之依，既非与蕴一，也不可说为异，同样，不可说为常无常等。


 །སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་མཚན་ཉིད་པ་འཛིན་པའི་ནང་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཚོགས་པ་དང་རྒྱུན་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་ཟད་ཀྱི། བདག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་དེ་ཡི་ཚུལ་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ན། འདི་ལྟར་སྐ༷ད་ཅི༷ག་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ར། གཞན་ཞིག་ནས་ག༷ང་ཟ༷ག་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་རྡུལ་ཙམ་ཡང་རིགས་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན༷་དུ༷་མི༷་རུ༷ང་བ༷ས་ན། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་བདེན་པའི་གཅི༷ག་ད༷ང་དུ༷་མ༷འི་རང༷་བཞི༷ན་ད༷ང་བྲལ༷་བ༷ར་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གས༷ལ་བ༷ར་ར༷བ་ཏུ༷་ཤེ༷ས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་མ་གྲུབ་ལ་ཕུང་པོ་ནི་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་བདག་གཅིག་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བདག་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བས་དུ་མར་འགྱུར་
13-1-59b
ཞིང་བྱེད་པོ་སྤྱོད་པོ་ཐ་དད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་མིན་ན་ནི་སྔ་མ་མི་འཇིག་ལ་ཕྱི་མ་གཞན་མི་འབྱུང་བར་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་བཅིང་གྲོལ་བདེ་སྡུག་སོགས་མི་འཐད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་མི་སྲིད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་འགྱུར་ཞིང་སྤྱིར་རྟག་དངོས་འགོག་པའི་རིགས་པས་ཁེགས་སོ། །བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་ནི་བདེན་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ལོག་པས་ཁྱབ་བྱ་བདེན་པར་གནས་ག་ལ་སྲིད་དེ། གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་ལྟར་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་གྲུབ་ལ་ཐ་སྙད་དུའང་དངོས་པོ་ཡིན་ན་གཞི་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་གཞག་ཏུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་ལ་བདག་ལ་དེ་མེད་པས་ན་བདག་དངོས་པོར་ཡོད་ཅེས་དམ་བཅའ་བ་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པའི་ཁྱབ་བྱ་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་སྟེ། ཤིང་མེད་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཤ་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཤིང་རྟ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་འདོད། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྒྱུར་བྱས་ནས། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྒྱུར་བྱས་ནས་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཆ་མ་ཕྱེས་པ་ཙམ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་བཏགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་ཆ་ཕྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་དེའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཅིག་པུར་བཏགས་ཏེ། གང་ཟག་འདི་ནི་སྔར་འདི་ནས་འཕོས། །
13-1-60a
ཕྱིས་འདིར་སྐྱེ་ཞེས་ཐ་སྙད་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་ལ་དམིགས་ཀྱི། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆ་ཕྱེས་ནས་གསལ་པོར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དམིགས་རྣམ་སོ་སོར་མི་ཕྱེད་པར་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་དེའི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ལ་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་ཞེས་དམིགས་རྣམ་ཕྱེ་ཞིང་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་འཇོག་དགོས་ཏེ། བུམ་འཛིན་གྱི་བློས་དམིགས་ཡུལ་བཏགས་པའི་བུམ་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་། གདགས་གཞི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་མཚན་དམིགས་པར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
持有佛教宗义标准的一切内道人士皆认为，仅是对五蕴聚合和相续妄执为我，而认为无自性成立之我，若以理证确立其方式，则如下：刹那刹那生灭的五取蕴并非补特伽罗，丝毫无法合理地示现来自他处的所谓补特伽罗，因此，补特伽罗只是依所依蕴而假立，实际上离一多自性，有智者们应当极为明白地彻底了知。因蕴外无我可成，而蕴是多数且无常，故我不可能为真实一之自性。
此外，若彼我是刹那性，则因生起不同自性而成多体，作者与受者各异；若非刹那性，则前者不灭，后者不生，成为常一自性，如此则系缚解脱、苦乐等不合理，未生者无实有的机会，将如石女子，且被破除常有实体的理论所遮止。
不可说的我，因破除真实的遍及而遍及者真实存在怎么可能？正因为既非一亦非异，如同虚空花等，无须费力即可成立，即使在名言中，若是实有，则必须对一基础安立为一或异，而我无此性，所以承许我实有的宗义，是承认无遍及者的所遍，极其愚蠢，如同承认无树而主张有娑罗树一般。
因此，世尊说："譬如依聚合，众支名为车，如是依蕴因，世俗说有情。"如是所谓补特伽罗因离一多自性而胜义无实，然于世俗名言中，依五蕴为因而缘我，即对未分别五蕴而执为一，假立为补特伽罗，对刹那五蕴相续执为一称为相续，不分方位时间的部分，将属于其相续的法安立为一体，如说"此补特伽罗从前处迁移，后生于此"等名言可行。
对此，俱生我执是缘依五蕴假立的我而已，并非对分析五蕴后明确缘取，因为不分别其所缘相，仅以习气力而入，然而因补特伽罗所立法的所依基是五蕴，所以若分别所缘相而观察，必须安立为"唯对五蕴假立为补特伽罗"，如同执瓶心的所缘虽是假立的瓶子，然而所依基是色等自相为所缘。


 །དེས་ན་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་དེ་གང་ཡིན་དཔྱད་ན། ཁ་ཅིག་གིས་ཡིད་རྣམ་གྱི་རྒྱུན་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སོགས་འདོད་ཀྱང་། དོན་དུ་ལས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སྨིན་གྱི་གཞན་དུ་སྨིན་མི་སྲིད་པ་ལ། ལས་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའང་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཞིག་ལ་བྱེད་པོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དམ་པར་ནི་ལས་བྱེད་པོ་དང་ལས་འབྲས་སོགས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ལ་དེ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་། མ་བྱས་པ་དང་མི་ཕྲད་པ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་ཙམ་མིན་པར་ལས་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན། དེ་རྟག་པ་ཡིན་ན་ནི་ལས་བྱར་མི་རུང་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་ཡང་རུང་བ་མི་འཐད། མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་ནི་བྱེད་པོ་དང་སྤྱོད་པོ་ཐ་དད་པས་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བར་མི་འཐད་པ་དེས་ན་ཆོས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་དེ་ཉིད་བྱེད་པོར་ཡང་རུང་ལ་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོར་འཐད་དེ། སྔར་ངས་འདི་བྱས། ད་ལྟ་ས་བོན་འདི་འདེབས། སང་སྟོན་དུས་
13-1-60b
བཟའོ་ཞེས་དུས་ཀྱི་ཆ་མི་ཕྱེ་བར་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ང་ཙམ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ལས་རང་གིར་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ད་ལྟའི་ང་ཙམ་པོ་འདི་ཡང་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་རྙེད་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་སྔར་སྡུག་བསྔལ་འདི་མྱོང་སྙམ་པ་དང་། ད་ལྟ་བདེའོ་སྙམ་པ་སྔར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ད་ལྟའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆ་མ་ཕྱེས་པར་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་སྲིད་པ་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་བར་དུ་རིལ་པོ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་དེའི་དབང་དུ་ན་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་མ་ཕྱེས་པའི་ང་ཙམ་ཞིག་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འཐད་དེ། ཆ་ཕྱེས་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དུས་མཉམ་པ་ནི་མི་སྲིད་པས་ལས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་བར་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་སྔར་གྱི་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་། ད་ལྟའི་མྱོང་བ་པོ་དང་། མ་འོངས་ན་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་པོ་རྣམས་བདག་གོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་དེས་ན་བདག་དེ་ནི་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་སྔར་དང་ད་ལྟ་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་མ་མ་གཏོགས་གཅིག་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པས་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་ན་ལས་བྱེད་པོ་དང་མྱོང་པོ་རྒྱུན་གཅིག་ལ་བཏགས་པས་རྒྱུན་ཙམ་བཞག་ཀྱང་གཞལ་ལུགས་གཅིག་ཏུ་ན་འགལ་བ་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་ཙམ་ཞེས་པའི་ཕུང་པོའང་དཔྱད་ན་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། མཐར་དུ་མ་ལ་མ་བཏགས་པའི་གཅིག་བདེན་མི་རྙེད་པས། མདོར་ན་གང་ཟག་གཅིག་བདེན་མི་སྲིད་པར་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་འདིས་ལས་འབྲས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་སོགས་གནད་ཀྱི་དོན་དུ་མ་
13-1-61a
ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་སྐབས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་ཞེས་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ལས་བསགས་པ་པོ་རང་ལ་སྨིན་པར་གསུངས་པའི་བདག་དེ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དཔྱད་པ་ཡིན་གྱི། བག་ཆགས་ཀྱི་བགོ་གཞི་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གོ་བར་མི་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，若考察作为业果之依的那个我是什么，有人认为是意识相续，有人认为是蕴相续等，然而实际上业必定成熟于作者本身，不可能成熟于他者，而所谓作者也仅是对多法聚合假立为一的作者，胜义中并无真实成立的作者、业果等，正因无此，业因果才不会虚耗，未作不遇。若非假立而有业作者，若是常有，则不应造业且果不应成熟；若是无常，则作者与受者各异，不应感受异熟，因此，唯有对多法假立为一的我，既可为作者又合理为受异熟者，如"我过去做了这个，现在播这种子，明天秋天将吃"，不分时间部分而执为一体，未经观察思维的我，依此而说业为自作，而非胜义中有现在的我，因此不应以观察理智寻找业果之依。
对此，认为"我过去经历此苦"，"现在我快乐"，不分别过去五蕴与现在五蕴而假立为一，同样，从无始无终轮回中假立为整体一而执为我，从此角度，不分析区别方位时间等部分的"我"作为业果之依是合理的，若分别则因果不可能同时，无法证成业异熟生于作者本身。
如是，过去的作者、现在的感受者、未来的将受者，都假立为"我"成为一体，因此此我是对多假立为一，若善加考察，过去现在未来诸蕴除了次第的刹那外不可能是一，从考察角度而言，作者与受者假立于一相续，仅安立相续在某种度量方式上无矛盾，然而所谓蕴相续若考察也仅是假立，最终在多上未假立的真实一不可得，总之，补特伽罗不可能真实一，唯是对多假立为一的补特伽罗，以此方式应知业果安立方式等诸多关键义理。
此处所说"业果之依"，是指所言"业异熟成熟于积业者自身"的我，是考察其如何认定，不应理解为习气等分配基础的所依。


 །
破虚空等能遍共同,独立,实有
གཉིས་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་སྤྱི་གཅིག་བདེན་དགག་པ་ནི། ཐ་དད་ཕྱོགས་ཅན་དང་འབྲེལ་ཕྱིར། །ཁྱབ་རྣམས་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིར་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་དུ་མ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་སོང་བ་ངོ་བོ་གཅིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་གང་གི་མཐའི་བར་དུ་གང་གནས་པར་གྱུར་པ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གོས་ལ་ཚོན་གྱིས་ཁེབས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་ཁྱབ་པ་ནམ་མཁའ་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཆེན་པོ་དང་ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་པོར་ཞེན་ནས་དུས་རྒྱུར་སྨྲ་བ་སོགས་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཚུལ་བྱུང་ཞིང་། ཡང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གིས་གསལ་བའམ་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ནི་ཁྱབ་པ་རྟག་པ་མི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡོད་ཅིང་དེས་གསལ་བ་རྣམས་བ་ལང་དུ་མ་ཐག་པ་གཅིག་གིས་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་སྦྲེལ་ཞིང་གནས་ལ། དེའང་སྤྱི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། ཉི་ཚེ་བ་བ་ལང་གི་སྤྱི་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་སྤྱི་གསལ་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད།གྲངས་ཅན་པ་སྤྱི་གསལ་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་བྱེད་རྣམས་གང་ཡིན་ཡང་རུང་རིགས་པ་འདིས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱོག༷ས་ཅ༷ན་ནམ། ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ་ཁྱབ་བྱའི་དངོས་པོ་མི་འདྲ་བ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ད༷ང་
13-1-61b
འབྲེལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ན། ཁྱབ༷་པའི་དངོས་པོར་འདོད་པ་དེ་རྣམ༷ས་ཀྱང་གཅི༷ག་པུ༷ར་བདེན་པར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཁྱབ་བྱ་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་མ་འབྲེལ་ན་ནི་ཁྱབ་པར་འཇོག་མི་རུང་ལ།འབྲེལ་ན་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤིང་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤིང་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་འདྲེས་ཤིང་དབྱེར་མེད་དུ་འབྲེལ་བའི་ཁྱབ་བྱ་གསལ་བ་དང་ཤིང་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཡང་ཁྱབ་བྱ་བྱེ་བྲག་པ་ཤིང་ལྟ་བུ་གཅིག་སྐྱེས་ན་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་ཤིང་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་ལ། ཆ་སོ་སོ་གཅིག་མིན་ན་ནི་ཁྱབ་པ་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་ཁྱབ་བྱ་དང་གསལ་བ་ཐ་དད་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་གསལ་སོགས་ལ་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དུ་དེ་གཉིས་མ་འབྲེལ་ན་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ལ། འབྲེལ་ཕན་ཆད་རིགས་པ་འདི་གཅིག་པུས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གཅིག་བདེན་འགོག་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁྱབ་བྱེད་སྤྱི་ཞེས་པ་དེ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཡལ་ག་ལོ་མ་ལྡན་པ་མཐོང་བ་ན་དེ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཤིང་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་ལ་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའང་ཡིན་ཅིང་། སྤྱི་དེ་ལ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་སྣང་བཏགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པའི་སྤྱི་ཁེགས་པས་བྱེ་བྲག་ཁེགས་པ་དང་དེ་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་སྣང་བའི་ལྡོག་
13-1-62a
པ་ཆིག་རྐྱང་སྤྱི་དང་། གཞན་དང་རང་གི་རིགས་མཐུན་མཐའ་དག་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ཉིས་ཚོགས་ནི་རང་མཚན་ལ་འབབ་པས་བྱེ་བྲག་ཡིན་ལ་གཉིས་པོ་དེའང་ཆོས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་གཅིག་བདེན་མི་སྲིད་ལ། ནམ་མཁའ་ནི་དངོས་པོར་མི་གྲུབ་པའི་ཚུལ་འོག་ཏུའང་འཆད་དོ། །
破未遍之独立有
གཉིས་པ་མ་ཁྱབ་པའི་གཅིག་བདེན་དགག་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་གཅིག་བདེན་དགག །ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་དགག་པའོ།

 །
破虚空等能遍共同,独立,实有
གཉིས་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་སྤྱི་གཅིག་བདེན་དགག་པ་ནི། ཐ་དད་ཕྱོགས་ཅན་དང་འབྲེལ་ཕྱིར། །ཁྱབ་རྣམས་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིར་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་དུ་མ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་སོང་བ་ངོ་བོ་གཅིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་གང་གི་མཐའི་བར་དུ་གང་གནས་པར་གྱུར་པ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གོས་ལ་ཚོན་གྱིས་ཁེབས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་ཁྱབ་པ་ནམ་མཁའ་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཆེན་པོ་དང་ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་པོར་ཞེན་ནས་དུས་རྒྱུར་སྨྲ་བ་སོགས་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཚུལ་བྱུང་ཞིང་། ཡང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གིས་གསལ་བའམ་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ནི་ཁྱབ་པ་རྟག་པ་མི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡོད་ཅིང་དེས་གསལ་བ་རྣམས་བ་ལང་དུ་མ་ཐག་པ་གཅིག་གིས་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་སྦྲེལ་ཞིང་གནས་ལ། དེའང་སྤྱི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། ཉི་ཚེ་བ་བ་ལང་གི་སྤྱི་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་སྤྱི་གསལ་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད།གྲངས་ཅན་པ་སྤྱི་གསལ་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་བྱེད་རྣམས་གང་ཡིན་ཡང་རུང་རིགས་པ་འདིས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱོག༷ས་ཅ༷ན་ནམ། ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ་ཁྱབ་བྱའི་དངོས་པོ་མི་འདྲ་བ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ད༷ང་
13-1-61b
འབྲེལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ན། ཁྱབ༷་པའི་དངོས་པོར་འདོད་པ་དེ་རྣམ༷ས་ཀྱང་གཅི༷ག་པུ༷ར་བདེན་པར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཁྱབ་བྱ་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་མ་འབྲེལ་ན་ནི་ཁྱབ་པར་འཇོག་མི་རུང་ལ།འབྲེལ་ན་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤིང་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤིང་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་འདྲེས་ཤིང་དབྱེར་མེད་དུ་འབྲེལ་བའི་ཁྱབ་བྱ་གསལ་བ་དང་ཤིང་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཡང་ཁྱབ་བྱ་བྱེ་བྲག་པ་ཤིང་ལྟ་བུ་གཅིག་སྐྱེས་ན་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་ཤིང་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་ལ། ཆ་སོ་སོ་གཅིག་མིན་ན་ནི་ཁྱབ་པ་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་ཁྱབ་བྱ་དང་གསལ་བ་ཐ་དད་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་གསལ་སོགས་ལ་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དུ་དེ་གཉིས་མ་འབྲེལ་ན་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ལ། འབྲེལ་ཕན་ཆད་རིགས་པ་འདི་གཅིག་པུས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གཅིག་བདེན་འགོག་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁྱབ་བྱེད་སྤྱི་ཞེས་པ་དེ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཡལ་ག་ལོ་མ་ལྡན་པ་མཐོང་བ་ན་དེ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཤིང་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་ལ་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའང་ཡིན་ཅིང་། སྤྱི་དེ་ལ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་སྣང་བཏགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པའི་སྤྱི་ཁེགས་པས་བྱེ་བྲག་ཁེགས་པ་དང་དེ་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་སྣང་བའི་ལྡོག་
13-1-62a
པ་ཆིག་རྐྱང་སྤྱི་དང་། གཞན་དང་རང་གི་རིགས་མཐུན་མཐའ་དག་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ཉིས་ཚོགས་ནི་རང་མཚན་ལ་འབབ་པས་བྱེ་བྲག་ཡིན་ལ་གཉིས་པོ་དེའང་ཆོས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་གཅིག་བདེན་མི་སྲིད་ལ། ནམ་མཁའ་ནི་དངོས་པོར་མི་གྲུབ་པའི་ཚུལ་འོག་ཏུའང་འཆད་དོ། །
破未遍之独立有
གཉིས་པ་མ་ཁྱབ་པའི་གཅིག་བདེན་དགག་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་གཅིག་བདེན་དགག །ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་དགག་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
破虚空等能遍共同,独立,实有
破遍行的共相一实有
"因与不同方分相关，岂能成为一个遍行？"，这是所说的。关于这一点，一般来说，所谓的"遍行"有两种：一种是以单一本性的方式遍及多法，如同共相与别相；另一种是以不同本性的方式遍及某法的边界，如同染料遍及衣服。在这些当中，普遍遍行的虚空、时间和方位被认为是实有的，通过大和无量的观念而执着为实体，因此外道主张时间是因等观点。此外，胜论派等认为共相是遍行的常法，具有不可见的本性，它连接并维系诸多显现，如同一根绳子系住许多牛一样。这又分为两种：遍一切的大共相，如"有"等，以及局部的共相，如"牛性"等。他们主张共相和显现是不同的实体。数论派则认为共相与显现是同一实体。
对于这些以及其他任何所谓的遍行，都可以用这个推理来破斥：因为与不同方分或者说与不同方位的所依，即不同的被遍事物如树木等相关联，那么这些所谓的遍行事物怎么可能是真实的单一体呢？如果虚空和共相等遍行事物与被遍的方位和时间所摄的事物不相关，那么就不能安立为遍行；如果相关，那么遍及东方树木的那部分与遍及西方树木的那部分是否是同一？
如果是同一，那么正如遍行事物是单一的一样，与之混合不可分离相关的被遍显现和那些树木也将变成无差别的同一本性，并且，如果一个特殊被遍如树木生起，则不同时间地点的树木也应同时生起等过失。如果各部分不是同一，那么遍行怎么可能是单一的呢？它将如同被遍和显现的数量那样成为多数。
因此，尽管对共相和显现等有各种主张，但实际上，如果二者不相关，就不能成为被遍和能遍；一旦相关，仅凭这一推理就能破斥所有所谓的遍行为真实单一体。
如是，所谓的遍行共相只是遮遣非彼的他遮而已，并不实际成立。例如，当看到有枝叶的植物时，遮除非彼而称为"树"，这被赋予共相的名称。它随顺于不同时间地点的别相，当执着这共相为自相，混淆显现与名言而进行破立时，由于共相被破，别相也被破，从而超越了二者是一或异等过失。
在此，单层的从他返体显现为共相，双层的从他相及自类全部返体落于自相，故为别相。这两者都只是在多法上假立为一，因此真实的单一体是不可能的。虚空不成立为实体的道理，下文也将解释。
破非遍之独立有
第二，破非遍的真实单一体，分为：破外境真实单一体，破意识真实单一体。


 །
破未遍之独立实有
དང་པོ་ལ་རགས་པ་གཅིག་བདེན་དང་། རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་བདེན་དགག་པ་གཉིས།
破独立粗略
དང་པོ། བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་དངོས་སོགས་ཕྱིར། །རགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པུ་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ཆ་སྟེ། དེའང་ནང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་བུམ་སྣམ་ཁང་པ་རི་གླིང་ལྷུན་པོ་སྟོང་ཆེན་པོའི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་སྣ༷ང་བ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ལ་གོས་ལ་སོགས་པས་བསྒྲི༷བས་པ་ད༷ང་མ༷་བསྒྲི༷བས་པའི་དངོ༷ས་པོ་སོག༷ས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། ར༷གས་པ༷་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་བདེན་པའི་གཅི༷ག་པུ༷་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ནོ། །དེའང་ལུས་ལྟ་བུ་ལ་དཔེར་མཚོན་ན། གོས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་ཆ་དང་མ་བསྒྲིབས་པའི་ཆ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སོགས་ཁོངས་ནས། གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ། ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་དང་མ་བསྒྱུར་བ། ཚིག་པ་དང་མ་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་དག་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་སོགས་ནི་ཡན་ལག་རྐང་པ་སོགས་ལ་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་ཅན་ལ་མིན་
13-1-62b
ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་པ་དེ་ཡན་ལག་རྣམས་དང་གཅིག་གམ་ཐ་དད། གཅིག་ན་ནི་མི་འདྲ་བ་དུ་མའི་ཆོས་སུ་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གྲུབ་ལ། ཐ་དད་ན་སྣང་དུ་རུང་དགོས་པ་ལ་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་ཤིང་། གཞན་ཡང་དེ་གཉིས་ཀ་བུམ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དམིགས་མི་དགོས་ཤེ་ན། རྐང་པ་ལ་འདུ་བས་འབྲེལ་བ་གང་ཡིན་པ་ལག་པ་དང་འདུ་བ་གཉིས་མི་གཅིག་ན་ནི་རགས་པ་རྣམས་གཅིག་པུར་མི་རུང་ལ།གཅིག་ན་ནི་དུ་མའི་ཆོས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ལྷག་པར་ཡང་དེ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་པ་ཡན་ལག་དུ་མ་ཚོགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གཅིག་བདེན་མི་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་རྣམས་འཐད་ཀྱི། གཞན་དུ་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་བདེན་དུ་ཡོད་ན་ཡན་ལག་དང་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་ཀྱི་བརྟགས་པ་མི་འཇུག་མི་སྲིད་དོ། །
破独立微尘实有
གཉིས་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཁེགས་པས་དངོས་པོ་དུ་མ་ཁེགས་པར་བསྟན་པའོ། །
说破微尘之理
དང་པོ་ལ་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། འབྱར་བ་དང་ནི་བསྐོར་བའམ། །བར་མེད་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་ཡུལ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་གང་ཡང་རུང་སྟེ། རགས་པར་སྣང་བ་ལ་དུ་མར་བཤིག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གོ་སྐབས་སུ་གཅིག་འདུག་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་དུ་མ་བསགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མཐོང་བས་དེ་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གཞིག་ཏུ་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་རྫ་བུམ་གྱོ་མོར་
13-1-63a
བྱས། གྱོ་མོ་ཕྱེ་མར་བཏག །ཕྱེ་མའང་རྩིང་པོ་ཞིབ་མོར་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་སིལ་མར་བཅད་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་མིང་དུའང་གཟུགས་ཞེས་བཙུགས་སུ་རུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་ན་ཐོགས་རེག་གི་རྣམ་པར་ཡོད་པས། རྣམ་ཤེས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་དུ་ཡོད་པ་གནོད་པ་བྱར་རུང་བ་ཞིག་གི་བླ་དྭགས་སུ་གཟུགས་ཞེས་བཤད་དེ་གྲི་གཟུགས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དེ་མ་གྲུབ་སྙམ་ན་རགས་པ་ལ་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་འདོད་པ་ལྟར་ནའང་རྟེན་ལ་གནོད་པ་བྱར་ཡོད་པས་དེ་སྐད་གདགས་སུ་རུང་སྟེ། སྤྱིར་སྒྲ་ལ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་དང་། གང་རུང་རེ་ལས་མེད་པ་སྟེ་མུ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱ་ལ། གཟུགས་དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་རགས་པ་མིག་གི་ཡུལ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་བེམ་པོ་དེ་དག་རགས་པ་ཕྲ་བར་གསིལ་ནས་ཕྲ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ཆ་གསིལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱའོ།

破未遍之独立实有
破独立粗略
首先，破粗略独立实有和破微尘独立实有有两种。
破独立粗略
"因被覆与未被覆实体等，故粗物亦非一"，这是所说的。其中，所谓"粗略"是指多极微聚集的部分。这包括内在的身体等，以及外在的瓶、毛毯、房屋、山、洲、须弥山乃至大千世界等显现，无论是哪一种，由于它们被衣服等所覆盖和未被覆盖的实体等有差异的缘故，粗略之物也不是真实的单一体。
以身体为例来说明：有被衣服覆盖的部分和未被覆盖的部分，同样，"等"字所包含的：有动的和不动的部分，有被染色和未被染色的部分，有被烧伤和未被烧伤的部分等等，存在众多不同性质，这些怎能是单一的本性呢？
如果说被覆盖与未被覆盖等只适用于肢体、腿等部分，而不适用于整体，那么，这个所谓的整体与其部分是一还是异？如果是一，那就如上所说，成立为具有多种不同性质；如果是异，则应当能被观察到，但实际上因为无法观察到而被否定；此外，二者将像瓶子那样成为无关联的事物。
如果说二者通过结合的特性而关联，因此不必单独被观察到，那么，与腿关联的结合性质和与手关联的结合是否是一？如果不是一，则粗物不能是单一体；如果是一，那么因为被观察到具有多种性质，这种矛盾更加明显。
因此，所谓"整体"只是对多个部分聚集而执着为一的心识所假立，并不真实成立为一，由此名言得以成立。否则，如果整体真实存在为一体，则关于整体与部分是一或异等分析将无法应用，这是不可能的。
破独立微尘实有
其次，包括阐述破斥微尘的道理，以及说明破除微尘即破除多实体。
说破微尘之理
首先，阐述前方立场，然后予以破斥。
"无论黏着或包绕，或处于无间隙状态"，这是所说的。关于这点，此处的五境五根，即十种色法界，无论哪一种，都可以在粗大显现中被分解为多体，它们互相在彼此空间中阻碍对方，被视为多种积聚的本性。这些可以被分解到极微，例如，陶瓶被捣碎成块，块被磨成粉，粉又从粗细分为更细，以这种方式色法可被切割成微小部分，因此可以命名为"色"。
实际上，由于具有碍触的形相，不同于识等，可以被执取且能被损害，所以称为"色"，就像说"刀形"一样。若认为极微中不具备这些性质，由于粗物中存在这些性质，因此无过。即使按照非唯识的色法观点，也由于所依能受损害而可以如此安立。一般来说，名词有直释和间接使用两种，或者只有其中一种，共有三种情况。
因此，可被称为色的是色的定义，而比色更粗大的、眼睛的对象被特别称为"色"。这些物质从粗到细分解，最终细到不能再分的部分称为"极微"。


 །དེའང་དེ་ལས་ཆུང་ངུར་གཏོང་དུ་མེད་པ་རྡུལ་ཕྲ་བའི་རབ་བམ། ཕྲ་བའི་མཐར་ཐུག་དང་། དེ་བདུན་ལ་རྡུལ་ཕྲན་སོགས་འགྱུར་ཏེ། རིམ་པས་ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག་གླང་ཉི་ཟེར་རྡུལ་རྣམས་དང་སྲོ་མ་ཤིག་ནས་སོར་ཚད་ཀྱི་བར་བདུན་འགྱུར་དུ་རྩི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་ཁམས་ན་དབང་པོ་ལ་སྣང་རུང་གི་རྡུལ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལ་མ་མཐའ་ཡང་དབང་པོ་དང་སྒྲ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བརྒྱད་འདུས་ཡོད་ཅིང་། དབང་པོ་ལ་སོགས་ཡོད་ན་དེ་དེས་ཀླགས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་མཐར་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་གྱི་རྡུལ་རེ་རེ་བ་དམིགས་
13-1-63b
ཀྱིས་བཀར་ནས་གཟུང་བའི་དབང་དུ་ཡིན་གྱི་ཆ་སོ་སོ་བ་མེད་ལ། རགས་པ་རྣམས་ལ་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་མང་ཉུང་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །བོད་ཁ་ཅིག་རྡུལ་ཕྲན་ཐུག་མེད་དུ་འདོད་པའང་བྱུང་ལ། དེ་ལྟར་ན་རགས་པ་རྩོམ་པ་མི་སྲིད་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པས་མི་འཐད་དོ། །མདོར་ན་རགས་པ་ཆ་གསིལ་དུ་ཡོད་པས་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་གཏོང་བ་ཡིན་ལ། མཐར་གཞི་མེད་དུ་གྱུར་ན་རགས་པ་ཡེ་མེད་དུ་འགྱུར་བར་བསམས་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ལས་ཆུང་ངུར་གཏོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདོད་པ་སྤྱིའི་ལུགས་ཡིན་ལ། གཞན་སྡེ་རྣམས་ནི་རྡུལ་དེ་རྟག་པར་འདོད་ལ། རང་སྡེ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་པ་ཁྱད་པར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེས་རགས་པ་རྩོམ་པའི་སྐབས་ན་རྡུལ་དེ་དག་ལ་བར་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་གང་རུང་གི་ཚུལ་དུ་རྩོམ་དགོས་པས། དེ་ལ་འདོད་ལུགས་གསུམ་བྱུང་སྟེ། གཟེགས་ཟན་པ་ན་རེ། ཕྲད་ནས་ཚོགས་པ་རྩོམ་དགོས་ཀྱི། མ་ཕྲད་ན་རགས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བས་རྡུལ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྱར་ཏེ་གནས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ཆ་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་ཐ་དད་ཅིག་གིས་འབྱར་ན་ནི་འབྱར་བ་དང་མ་འབྱར་བའི་ཆ་ཡོད་པས་ཆ་མེད་དུ་མི་རུང་ལ། མ་འབྱར་བའི་ཆ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་ན་ནི་དེ་གཉིས་ལ་ཐ་དད་ཀྱི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད་དེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མཐར་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱང་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མི་འཐད་དོ། །ཡང་བྱེ་སྨྲ་སོགས་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་ཕན་ཚུན་མཐུས་མི་འཐོར་བར་འཛིན་གྱི། གཅིག་ཏུ་འབྱར་བ་གོང་ལྟར་མི་འཐད་པས་རྡུལ་གཅིག་ལ་རྡུལ་གཞན་གྱིས་བསྐོར་བ་ཙམ་དུ་བར་དང་བཅས་པར་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསེང་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས་ཟེར།
13-1-64a
དེའང་མི་འཐད་དེ། བར་ཡོད་ན་དེར་སྣང་མུན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དང་ཡང་ཕན་ཚུན་ཕྲད་མི་ཤེས་པས་དེའི་བར་དུའང་རྡུལ་གཞན་ཡོད་དགོས་པ་སོགས་མཐར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཚོགས་པའི་བར་དུ་སྲིད་པ་གསུམ་ཡང་ཤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ནི་རེག་ལ་མ་འབྱར་བར་འདོད་དེ། གོང་ལྟར་འབྱར་མ་འབྱར་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པས་རྡུལ་མང་པོ་དག་ལ་དོན་དུ་གཅིག་གཅིག་ལ་རེག་པའམ་འབྱར་བ་མེད་ཀྱང་བར་མེད་པས་རེག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་། གཅིག་གཅིག་ལ་རེག་ཅིང་བར་མེད་ན་འབྱར་བ་དང་དོན་གཅིག་ལས་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་བར་མེད་པ་མི་སྲིད་པས་ན། ཕྲད་པ་དང་འབྱར་བ་དོན་དུ་གཅིག་ཡིན་པར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རེག་པའམ་བར་མེད་ན་མ་འབྱར་བ་མི་སྲིད། མ་འབྱར་ན་རེག་པའམ་བར་མེད་པ་མི་སྲིད་པས་འདི་ཡང་གོང་གི་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་པས་ཁེགས་སོ། །དེ་ལ་རགས་པ་རྩོམ་པའི་གཞི་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྱར༷་བ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་དེ་ད༷ང་ནི༷། གཞན་མ་འབྱར་བར་བར་དང་བཅས་ཏེ་བསྐོ༷ར་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པའ༷མ། ཡང་མ་འབྱར་ལ་བ༷ར་མེ༷ད་པའི་རྣམ༷་པ༷ར་གན༷ས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་དེ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་ཀྱང༷་རུ༷ང་སྟེ། ཕྱོགས་ཆ་ལ་བརྟགས་པའི་རིགས་པ་འདིས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།

这些是极细到不能再小的极微或细的最终形态，其中七种[极微]构成微尘等，按顺序，铁、水、兔、羊、牛、阳光尘等微尘与虱卵一直到指宽之间按七倍递增计算。在欲界中，一个能显现于根识的最小微尘，至少也是由八个不具有根和声的极微组合而成；如果有根等，则应相应增加。
因此，最终无分微尘是指单一的大种及所造色微尘，作为单独确认的对象，并不是指各部分；对于粗物，根据大小不同，极微的数量多少也有所不同。有些藏地学者主张微尘无限小，但这样就不可能构成粗物等，因此不合理。
总之，由于粗物可以分解，所以逐渐变得越来越细，如果最终变成无实体，粗物将变成完全不存在，考虑到这一点，主张极微不能再变小的存在是普遍接受的观点。外道认为这些微尘是常住的，而佛教内部则认为是刹那性的，这是差异所在。
当极微构成粗物时，这些微尘必须以有间隙或无间隙的方式组合，对此有三种主张：一、胜论派说：必须接触才能组合，若不接触，就不能形成一个粗物实体，所以微尘必须相互黏着而存在。对此，如果无分[微尘]以不同方位相黏，则有黏着部分和未黏着部分，就不能是无分；如果完全没有未黏着的部分，那么它们怎么可能有不同的空间位置呢？它们将合为一体，最终连须弥山王也会变成一个无分微尘，这是不合理的。
二、大多数毗婆沙师等认为：[微尘]由于互相吸引而不分散，但不像前述那样黏合为一，因为那是不合理的，所以一个微尘被其他微尘包围，保持有间隙的状态，如同牦牛尾巴或草地。这也不合理，因为如果有间隙，那么其中就有光或暗微尘进入的空间，而它们之间又无法接触，所以在它们之间又需要其他微尘，如此一来，最终在两个极微之间甚至可容纳三界，这是不合理的。
三、经部等则认为：接触但不黏着。由于前述的黏着与不黏着都不合理，所以虽然多微尘实际上不相互接触或黏着，但因为无间隙而被认为是接触的。然而，如果相互接触且无间隙，就与黏着没有实质区别，不可能有丝毫差别，因为只要不变成一体，就不可能无间隙，所以接触和黏着实际上是一回事，这已经被诸大论师所证明。因此，如果接触或无间隙，就不可能不黏着；如果不黏着，就不可能接触或无间隙，这也被前面的接触与不接触的分析所否定。
因此，作为构成粗物基础的极微，无论是主张相互黏着的观点，还是主张不黏着而有间隙仅仅包围的观点，或者主张不黏着而无间隙存在的第三种观点，无论是哪一种，都可以用这个分析方位部分的推理来破斥。


 །གཉིས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདེན་པར་འདོད་པ་དེ་དགག་པ་ལ། ཆ་མེད་ན་རགས་པ་མི་འགྲུབ། ཡོད་ན་ཕྲ་རྡུལ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། དབུས་གནས་
13-1-64b
རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་གཅིག་ལ། །བལྟས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་། །དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཡིན་བརྗོད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ས་ཆུ་སོགས། །ཇི་ལྟར་རྒྱས་འགྱུར་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་ཕྱོགས་ཆ་ལ་བརྟགས་པའི་ཚུལ་ནི། རགས་པ་རྩོམ་པའི་ཚེ་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ནས་རྡུལ་དུ་མ་ཚོགས་ནས་འདུ་དགོས་ལ། དེའང་དཔེར་ན་ཁང་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཤར་ངོས་སུ་བལྟས་པའི་ཆ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་ངོས་དེ་དང་དེ་ལ་འདི་ཕྱོགས་འདི་ལ་བལྟས་པའི་ངོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་དུ་མ་འདུས་ནས་རགས་པ་རྩོམ་པའི་ཚེའང་། དབུ༷ས་ན་གན༷ས་པའི་རྡུལ༷་ཕྲན༷་དེ་ལ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡུ༷ལ་ཕྲན་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་ལ༷་བལྟས༷་པ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཆ་གཞན་མེད་པས། ཕྱོགས་ལྷག་མའི་རྡུལ༷་ཕྲན༷་གཞ༷ན་ལ༷་ལྟ༷་བ༷་ཡ༷ང་། ཤར་ལ་ལྟ་བའི་ངོས་སམ་ཆ་དེ༷་ཉི༷ད་ཁོ་ན་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་ག༷ལ་ཏེ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟ་ན༷་ནི༷། ས༷་དང་ཆུ༷་ལ་སོ༷གས་པ་འདི་དག་ཇི༷་ལྟར༷་རྒྱས༷་འགྱུར༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན༷མ་ཅི། འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པས་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་འདོད་ན་ནི་རྡུལ་གཅིག་ལ་གཏད་པའི་ངོས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ལའང་བལྟས་སོ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་འདི་འདོར་བར་བྱ་སྟེ་འདི་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ན་རགས་པ་རྩོམ་དུས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་རྡུལ་བཅུས་ཅིག་ཅར་བསྐོར་བའི་ཚེ་དེ་ལ་ཆ་དུ་མ་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་རྡུལ་ལས་རྡུལ་གཞན་ལ་གོ་ས་གཞན་ཐོབ་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་ལྷག་མ་དོན་མེད་པར་ཕྱོགས་
13-1-65a
གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། སླར་ཡང་རྡུལ་ཇི་ཙམ་ཚོགས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་མི་སྲིད་པས་རགས་པ་རྩོམ་མི་ཤེས་ལ། ད་རུང་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་རྡུལ་གཅིག་གི་གོ་ས་རྙེད་པ་དེའང་རྡུལ་སྔ་མའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་མའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ན་ནི་གཉིས་ཀ་ཕྲ་རྡུལ་ཡིན་པ་ཉམས་ཏེ། ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཀྱི་ཆ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ན་ནི་བར་གྱི་གོ་སྐབས་ཅུང་ཟད་མེད་པས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། གཅིག་ཏུ་སོང་ཡང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་ནི་མེད་དེ། ཇེ་ཆེར་སོང་ན་ཆ་མེད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པས་ཆ་མེད་གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་ཁྱབ་པའང་མི་རིགས་པ་དེས་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་གཅིག་བདེན་ཞིག་ཡོད་ན། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དང་། ཆུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ལོངས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཚོགས་ཀྱང་། རྡུལ་ཇི་ཙམ་མང་བ་དེ་ཙམ་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བར་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་གི་ཚད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་པ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཆ་མེད་ལ་གོ་དགོས་ཀྱི། དེ་བདུན་བསགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་གོ་བར་མི་བྱའོ། །སྤྱིར་རྡུལ་ཕྲན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཁྱད་ཡོད་དེ། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་བདུན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཕྲ་རབ་ཅེས་ཕྲ་བའི་རབ་ཏུ་གྱུར་པའམ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་མོད། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་། དེ་སྒྲ་བསྡུས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་པ་སྤྱི་མིང་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་ཐད་དུ་འཇུག་ཡུལ་ཤན་ཕྱེད་དགོས་སོ།

破极微实有
第二，破除主张极微实有，分为两部分：无分则粗物不成立，有分则极微不成立。
首先：
"若中间极微对一尘，
所面向性为何性，
对其他极微所向者，
若说即是彼性者，
若是如此则地水等，
岂不应成不扩展？"
这是所说的。这里关于方位部分的分析方法是：当构成粗物时，中间的极微必须从各方汇聚许多微尘。比如，对于房子，有朝东方向的一面，同样有朝其他方向的面，可以指定"这是朝这个方向的面"。同样，当多个微尘聚集构成粗物时，处于中央的极微，面向东方极微的本性是什么，如果只有那一面而没有其他部分，那么面向其他方向的极微也只能是那个朝东的面或部分，如果这么说的话，那么以你所接受的方式，地和水等这些怎么可能扩展呢？如果你认为聚集极微会使地水等逐渐变大扩展，那就应该放弃"一个微尘朝向的面也是朝向其他微尘的面"这个主张，因为二者相互矛盾。
如何矛盾呢？当构成粗物时，中间的极微同时被十方的十个微尘包围，因为它没有多个部分可分，所以其他方位的微尘与一个方位的微尘无法获得不同的位置，其他方位变得毫无意义，都成为同一方位。再者，无论聚集多少微尘，都只能像以前那样，不可能构成粗物。
更细致分析，一个微尘占据的空间，如果前一微尘的所有部分不被后一微尘的所有部分覆盖，那么二者都不再是极微，因为会分成被覆盖和未被覆盖两个部分；如果完全覆盖，则没有丝毫间隙，将变成一体，但即使变成一体也不会变大，因为如果变大就不是无分了，那么一个无分体覆盖另一个也不合理。因此，如果存在一个真实的无分极微，即使是构成大地轮和大海洋的极微聚集，无论微尘有多少，也不会变得越来越大或扩展，而只会维持一个极微的大小。
在这段中，"极微"应理解为无分的极细微尘，不应理解为七微尘聚集的微尘。一般来说，"极微"与"极细微尘"有区别：极微包含七个部分，而极细则是最细或究竟的。"微细尘"或其缩略形式"极微"是通称，在具体语境中需要区分其指代对象。


 །གཉིས་པ་ཆ་ཡོད་ན་ཕྲ་རྡུལ་དུ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ། རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་ངོས། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འདོད་ན་ནི། །རབ་ཏུ་ཕྲ་རྡུལ་ཇི་ལྟ་བུར། །གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་ལྟར་དཔྱད་པས་འཇིགས་ནས། དབུས་རྡུལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་
13-1-65b
གཅིག་ལ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་དེ་གཞན་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྡུལ༷་ཕྲན༷་གཞ༷ན་ལ༷་ལྟ༷་བའི༷་ངོ༷ས་ག༷ལ་ཏེ༷་གཞན་དང་གཞ༷ན་དུ༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ན༷་ནི༷། ར༷བ་ཏུ༷་ཕྲ༷་བའི་རྡུལ༷་དེ་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན་གཅི༷ག་པུ༷་ཆ༷་ཤས༷་མེ༷ད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བདེན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུའི་ཆ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེས་ན་ཕྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་རགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་ཅིང་། དེའི་གདགས་གཞིའང་དུ་མ་ལ་དམིགས་ནས་བཞག་གི། ཆ་མེད་གཅིག་བདེན་གྱི་རང་མཚན་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
说能破微尘众有即破
གཉིས་པ་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ཁེགས་པས་དངོས་པོ་དུ་མ་ཁེགས་པར་བསྟན་པ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང་། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ། རྡུལ་ཕྲན་རང་བཞིན་མེད་གྲུབ་པ། །དེ་ཕྱིར་མིག་དང་རྫས་ལ་སོགས། །བདག་དང་གཞན་སྨྲས་མང་པོ་དག །རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་རྡུལ༷་ཕྲན༷་ར༷ང་བཞིན་མེ༷ད་པར་གྲུབ༷་པ༷་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན། མི༷ག་ད༷ང་རྫ༷ས་ལ༷་སོག༷ས་པ་བད༷ག་ད༷ང་གཞ༷ན་གྱི་སྡེ་པས་སྨྲས༷་པའི་ཆོས་མ༷ང་པོ༷་ད༷ག་ཀྱང་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པར༷་མངོ༷ན་པ༷འམ་གསལ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིམ་པ་མེད་པར་རྫ་བུམ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་སྡེས་སྨྲས་པ་མིག་དང་གཟུགས་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་དོན་དམ་པར་འདོད་པའོ། །གཞན་སྡེ་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེས་བརྩམ་དང་། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་བདག །དེ་ཡི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཡང་། །དེ་དག་དེ་དང་འདུ་བ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་མེད་པས་མིག་སོགས་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པའི་འཐད་པ་
13-1-66a
ཅི་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་རང་སྡེ་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་རྡུལ་བསགས་པ་ཡིན་པས་ན་རྡུལ་ཕྲན་དེ༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ་འདོད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་འདོད་པའི་རྡུལ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྣམས་ཀྱང་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་རྡུལ་དེ༷ས་བརྩམ༷་པར་འདོད་པ་ད༷ང་། གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་རྡུལ་དེ༷་ཡི༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཡིན་པ་དང་། འདེགས་འཇོག་བརྐྱངས་བསྐུམ་འགྲོ་བའི་ལས་ནི་ལུས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་རྡུལ་དེ༷་ཡི་ལ༷ས་ཀྱི་བད༷ག་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་བ་ལང་ལྟ་བུ་སོགས་སྤྱི་ཆེན་པོ་དང་ཉི་ཚེ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་དེ་དང་འབྲེལ་བ་དང་རྟེན་པ་ཡིན་པས། རྡུལ་དེ༷་ཡི༷་སྤྱི་ཡིན་པ་ད༷ང་རྡུལ་དེ་ཉིད་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་ཡིན་ལ།རྡུལ་དེ༷་དག༷་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ༷་ད༷ང་ལྷན་ཅིག་འདུ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པས་དེ་ལ་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་འབྲེལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་པས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་བདེན་པར་མེད་ལ་དེ་ལྟར་ན་དབང་ལྔ་ལ་བདག་རྐྱེན་དང་ཡུལ་ལྔ་ལ་དམིགས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་མིག་ཤེས་སོགས་ལྔའང་བདེན་པར་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དེས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱང་བདེན་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་།དེ་ལྟར་ཚོགས་དྲུག་མ་གྲུབ་ན་དེ་འདས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་ལ། སེམས་བདེན་པར་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་བདེ་བླག་
13-1-66b
ཏུ་ཤེས་ནུས་སོ།

有分则极微不成立的阐述
"对其他极微所面向，
若认为是别异者，
极微微尘如何能，
成为唯一无分体？"
这是所说的。被前述分析所惊惧，[有人认为]中央极微向一个极微的本性与向其他极微的不同，而是对其他极微所面向的方位若认为是别异的话，那么极细微尘怎样能成为唯一无分的真实本性呢？因为它具有十方的部分。因此，细微事物也是相对于粗物而安立的，其假立基础也是依靠观察多体而安立，应知无分的实有自相是不可能存在的。
说明破微尘即破诸有
第二，说明破除极微即破除多实体，分为：立宗和证成遍摄。
首先：
"极微无自性已成，
因此眼与实体等，
自他所说众多法，
明显无有自性性。"
这是所说的。由于极微无自性已经成立的缘故，眼与实体等自宗他宗所说的众多法也显然是无自性的，如同没有泥土就不会有陶瓶一样。其中，自宗所说是指眼、色及其识等被认为是胜义的事物。他宗如胜论派等所说是指实体、德性等。
第二，证成遍摄：
"彼之自性由彼起，
彼之德性来自彼，
彼之普遍与别相，
彼等与彼相结合。"
这是所说的。那么极微不存在为何导致眼等无自性的道理是什么呢？是这样的：自宗认为十种色界都是微尘聚集而成，所以是极微的自性；外道所主张的二微等支分所成实体，无论直接还是间接，都被认为是由极微组成；色、香、味等大多是极微的德性；举起、放下、伸展、弯曲、行走等运动，因依赖于有身者，所以是极微的业的自性；有和牛等大共相和小共相，以及别相或特性如地等，大多与它相关联和依赖，所以是极微的共相和极微本身的特性；而极微与其他事物相结合，所以没有极微，这些直接或间接关联的法也就不存在，因为它们皆以极微为根本。
这样，由于没有极微，十种色法界就不是真实的，这样，作为五根所依的五识和缘五境而生的五识也就不真实存在，它们不成立，则由其作为等无间缘所产生的意识也不真实存在，这样六识组不成立，则刚刚灭去的意也不真实存在。当心不真实存在时，与之同体、同一实体的想、受、思等诸心所也容易理解为无自性。
;


 །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་འབྲེལ་བ་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་ཅིང་། ལྡན་མིན་དེ་དག་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་མེད་པར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་ལན་བརྒྱར་བཤིག་པས་ཤི་ཟིན་པ་ལ་བརྣན་ཏེ་མཚོན་འདེབས་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའང་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་མེད་པས་དེའང་མེད་དོ། །མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ནི་སྔར་བསལ་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོའང་རང་བཞིན་མེད་པར་གསལ་བས་ན་རང་སྡེས་སྨྲས་པ་མང་པོ་ཞིག་བདེན་མེད་གྲུབ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གཞན་སྡེས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་མང་པོ་ཞིག་བདེན་མེད་གྲུབ་ཚུལ་ཡང་། རྡུལ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་རྩ་བ་རྡུལ་མེད་ན་དེ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་གཟུགས་སོགས་འབྱུང་བཞིའི་ཡོན་ཏན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་འབྱུང་བཞི་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་དེ་མི་འགྲུབ་པ་དང་། འདེགས་སོགས་ལས་ནི་ལུས་ཅན་ལ་བརྟེན་ལ་ལུས་ཀྱི་རྩོམ་གཞི་རྡུལ་མེད་པས་དེའང་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། སྤྱི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་བ་ལང་གི་སྤྱི་ལྟ་བུའང་གཟུགས་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་དེའི་སྤྱི་ཡིན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཤིང་དང་ས་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ལ་རག་ལས་ཤིང་རྟེན་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཕན་ཚུན་འདུ་བར་ཁས་བླངས་པ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རྡུལ་ཕྲན་ལ་རག་ལས་པ་དེས་ན་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་གོ། མདོར་ན་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་ཤེས་
13-1-67a
དང་ཤེས་བྱ་ཕན་ཚུན་རྟེན་འབྲེལ་དུ་གྱུར་པའི་གནད་ཀྱིས་རྡུལ་མ་གྲུབ་པས་བེམ་པོ་མི་འགྲུབ་ལ། དེས་སེམས་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་མཐར་ཆོས་ཀུན་ལའང་བདེན་པའི་ཞེན་པ་འཇིག་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་ལྕུགས་ཕྲན་གྱི་ཕོན་པོ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཕྱུང་བས་གཞན་མི་བརྟན་ཞིང་རིམ་གྱིས་འཐོར་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །
破识独立实有
གཉིས་པ་ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་དགག་པ་ལ། ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་དགག་པ་དང་། ཕྱི་དོན་མི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་དགག་པའོ།

非相应行等的无实性
非相应行也与色等直接或间接相关，它们也被确立为无实性，而且那些非相应行仅为心识所假立而非实有，如同智者们已经将其反复分析成碎片百次，就像对已死之人无需再下刀一样。
无表色也是依靠诸大种为因而成立，如此，由于大种不存在，它也不存在。虚空等无为法已经在前文中破除。因此，十八界也显然无自性，这就是自宗所说的许多法无实性的成立方式。
他宗所说的众多实体无实性的成立方式是：由于二微等多体聚合被称为有分，其根本微尘若不存在则它不存在；除了声音是虚空的德性外，色等被承认是四大种的德性，若四大种不是实有则德性也不成立；举起等业依赖于有身者，身体的组成基础微尘不存在则业也不存在；大共相如"有"和牛的共相等也与色等相关而成为其共相；别相如树和地等属于色法的一切，都依赖于微尘并成为能依所依关系；互相结合的主张也大多依赖于极微，因此这些外道的观点也都瓦解。
简言之，经过深入分析就会明白，由于能知所知互为缘起的关系，微尘不成立则物质不成立，由此也知心不是实有，最终能够摧毁对一切法实有的执着，如同从一堆细棍中抽出任何一根，其他棍子就不稳固而逐渐散开一样。
破识独立实有
第二，破识独立实有分为：在承认外境存在的系统中破识独立实有，和在不承认外境的系统中破识独立实有。


 །
破许外境宗之识独立实有
དང་པོ་ལ་ཐུན་མིན་སོ་སོའི་འདོད་པ་འགོག་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་གཅིག་བདེན་གྱི་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་གཉིས།
遮不共之各别
དང་པོ་ལ་རང་སྡེ་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་དགག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་དགག་པ་གཉིས།
破自宗境实有二
དང་པོ་ལ་རྣམ་མེད་བྱེ་སྨྲ་བའི་ལུགས་དགག་པ་དང་། རྣམ་བཅས་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་དགག་པ་གཉིས།
破无相有部宗
དང་པོ་ལ་རང་རིག་འཐད་པར་སྒྲུབ། དོན་རིག་མི་འཐད་པར་སྒྲུབ། དེས་ན་རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་གསུམ།
立自证如理
དང་པོ་ལ་རང་རིག་གི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་། དེ་རང་རིག་ཡིན་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པ་གཉིས།
决定自证本性
དང་པོ། རྣམ་ཤེས་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམ་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིར་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་གཉིས། འདོད་པ་ལའང་ཤེས་པ་རྣམ་མེད་པ་དང་། རྣམ་བཅས་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི། ཕྱི་དོན་ཡོད་ཀྱང་དེ་དབང་པོས་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་ཤེས་ནི་ཤེལ་སྒོང་ལྟ་བུ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མི་འཛིན་པར་
13-1-67b
འདོད་དེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་བཅས་ཀྱི་དབང་པོས་ཡུལ་ཁོ་རང་རྗེན་ཅེར་དུ་གཟུང་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་བར་ན་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་ག་ལ་དགོས་ཏེ། བུམ་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་ན་ཡུལ་གྱི་གོ་ས་དེ་ན་གནས་པའི་བུམ་པའི་རང་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་རྗེན་ནེ་མཐོང་བ་འདི་ཙམ་མོ་སྙམ་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ངོ་དང་མཐུན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ངས་མིག་གིས་བུམ་པ་མཐོང་ཞེས་མཐོང་བྱེད་མིག་དང་མཐོང་བྱ་བུམ་པ་ཁོ་ནར་ཞེན་ནས་མངོན་སུམ་སྣང་བཞིན་པ་འདི་ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་མཐོང་བའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་བརྒྱས་བུམ་པ་གཅིག་ལ་བལྟས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་རྒྱུ་བུམ་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན། ཡུལ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཤེས་ངོ་ལ་སྣང་ནས་གཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཤེས་པས་མ་བཟུང་ན་དེ་ཤེས་པར་ཡང་ག་ལ་རུང་སྟེ་བེམ་པོ་ལ་ཡུལ་ཤེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་མིག་དབང་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བེམ་པོ་ཡིན་པས་ལྟ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ལ་ཤེལ་སོགས་དྭང་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་བར་ཆོད་ནའང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་དང་བྲལ་ནས་ཇི་ལྟར་ཤེས་སུ་རུང་སྟེ་ཤེས་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དབང་པོ་མིག་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རྐྱེན་ཙམ་སྟེ་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ངེས་པས་གྲུབ་ལ། དེ་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ནི་མེ་ལོང་ནང་ལ་ཤར་རྒྱུའི་གཟུགས་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་གྱི། གཟུགས་དངོས་ག་ལ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་དོན་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། མི་བརྒྱས་བུམ་
13-1-68a
པ་གཅིག་ལ་བལྟས་ན་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཤེས་པ་བུམ་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྟེ། མེ་ལོང་བརྒྱའི་ནང་དུ་བུམ་པ་གཅིག་གི་གཟུགས་བརྙན་སོ་སོར་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་གང་ཟག་བརྒྱ་པོ་དེ་སོ་སོ་རང་རང་གི་རྒྱུད་ན་བུམ་པ་ཤེས་པའི་སྣང་ཆའམ་ཤེས་ཆ་རེ་མེད་ན་ནི་བུམ་པ་ཤེས་པར་ཡང་མི་རུང་ལ། ཡོད་ན་སོ་སོའི་བློ་ངོ་ལ་སྣང་བའི་ཆ་དེ་ཅིག་ཤོས་ལ་སྣང་མི་སྲིད་དེ་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

破许外境宗之识独立实有
破不共之各别
首先分为破自宗境实有二派的观点和破外道的观点两部分。
破自宗境实有二派
首先分为破无相有部宗的观点和破有相经部宗的观点两部分。
破无相有部宗
分为立自证如理、证境识不合理、由此示无相宗不合理三部分。
立自证如理
分为决定自证本性和表明自证合理两部分。
首先，决定自证本性：
"识从物质本性中，
生起全然相违者，
非物质性何为性，
此即自体能知性。"
这是所说的。一般而言，有承认外境和不承认外境两种观点。承认外境的又分为无相识和有相识两种。首先，主张无相的说一切有部认为，虽然外境存在，但它是被根官所见，而识如同水晶球一样不执取境相。他们认为，色等是由有依处的根官直接地了知外境本身，而不需要在境与识之间有连接的相，例如，当见到瓶子时，就是直接明显地看到处于境位置上的瓶子自相，仅此而已。这与世间人的想法一致，他们执着于"我用眼睛看见瓶子"，认为见者是眼睛，所见是瓶子，认为此现前显现就是直接见到境本身。因此，他们认为如果一百人看一个瓶子，所有人所见的都是那同一个瓶子。
对此，经部等分析认为，一切境都是通过显现于自己的认知中而被了知的，如果未被识所取，如何能被了知呢？因为物质无法了知对境。因此，不是眼根见到[境]，因为它是物质，不能作为见者，而且即使被水晶等透明物质阻隔也能见到[境]。因此，一切境都是被识所见和了知的，离开识如何能被了知呢？不可能被了知。因此，根官只是识缘取对境的条件，它是把握对境的能力，这通过肯定和否定的确定性而成立。
因此，比如镜中显现的影像是与镜中所映物相似而生起的影像，怎么会是实际的物体呢？同样，一切显现于识的部分都只是识以那个对象的相而显现，如一百人看一个瓶子时，各自的识以瓶子相显现，就像一百面镜子中分别显现一个瓶子的影像一样。如果不是这样，那么这一百人各自相续中若无瓶子的显现部分或了知部分，就不可能了知瓶子；如果有，则显现于各自心中的部分不可能显现于他人心中，因为[他们]相续不同。
;


 །དེས་ན་གང་སྣང་ཕན་ཆད་རང་སྣང་ཡིན་པར་བཟློག་ཏུ་མེད་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་མེད་དུ་མི་འབྱུང་བས་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་ནི་ཡོད་དེ། དེ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་ནི། རྒྱ་ལས་རྒྱའི་འབུར་ལྟ་བུའམ། གཟུགས་ལས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། དཔེར་ན། མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ན། གཟུགས་དངོས་ནི་མེ་ལོང་ལ་ནམ་ཡང་འཆར་མི་སྲིད་ཀྱང་། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། རང་སེམས་ལ་གང་སྣང་བ་དེ་ནི་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་འོས་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་ལ་ཇི་ཡོད་པ་མ་ལྷག་མ་ཆད་པར་ཕྱི་རོལ་ལའང་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་རང་གི་བློ་ངོ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དང་། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དུ་སྣང་ངོའི་འདི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དངོས་མིན་པས། ཕྱི་དོན་དངོས་ནི་ལྐོག་ན་མོའི་ཚུལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེའི་ཕག་ཏུ་ཡིབ་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་མེད་པར་འདོད། ལུགས་འདི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་ཕན་ཆད་འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་འཐད། འདི་དག་གིས་དཔེར་ན། ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཤེལ་མངོན་
13-1-68b
སུམ་བཟུང་ན། ཤེལ་མངོན་སུམ་ཚོན་གཟུགས་བརྙན་བཟུང་བ་ཡིན་པ་ལྟར། མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བའི་གཞི་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པའི་ཕྱི་དོན་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེས་ན་དབང་པོས་ཡུལ་མི་འཛིན་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཕྱི་དོན་གཏན་ནས་མ་སྣང་ན་ཤ་ཟ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའང་ཅིས་མི་འཛིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་ཤ་ཟ་གཉིས་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཕྱི་དོན་སྣང་ཞིང་དེ་ཕན་ཆད་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་ཟེར་ཀྱང་མདོ་སྡེ་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཏན་མ་ཆུབ་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཡུལ་དངོས་སུ་རིག་ན་གཉིས་པ་སོགས་སུའང་ཅིས་མི་རིག །ལྐོག་གྱུར་ཡིན་ཡང་གང་གི་རྣམ་པ་གཏད་པ་དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་དེ། མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་དངོས་ཤར་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ཀྱང་། གང་མེ་ལོང་ལ་ཕྱོགས་པ་དེ་འཆར་བ་ལས་གང་རུང་རུང་མི་འཆར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་འདི་ནི་བློ་ལ་གོ་སླ་བར་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་དང་འདི་གཉིས་འདྲ་ཡང་། ཕྱི་དོན་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་རྣམ་བཅས་པ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་། དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟགས་པའི་མུ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། གཞུང་འདིར་ཐ་སྙད་དུ་དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གང་བཞེད་ཅེ་ན། དགེ་ལྡན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཚད་མ་དང་འདི་ཀུན་མཐུན་པར་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པར་བཞེད་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་། སྤྱིར་ཁ་ནང་ལྟ་རང་རིག་
13-1-69a
གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་རྒྱུད་ཙམ་ལ་བསམས་ན། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སེམས་སུ་གཉིས་མེད་ཅེས་པ་དེའི་ཐ་སྙད་རུང་བའི་སྐབས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་མོད་ཀྱི། མུ་གསུམ་པོའི་སྐབས་འདིར་ནི་དེ་ཙམ་མིན་པར་ཟླའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་འཛིན་ཚུལ་ལ་གོ་དགོས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པས་ལུགས་འདིར་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་མཐོང་བས་བདག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྨྲ་ལ། གཞུང་གི་དགོངས་པའང་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ཙམ་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་སྔོ་སོགས་འཛིན་པའི་སེམས་རིགས་འདྲ་ཤ་སྟག་པ་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ། དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་འབྱུང་བ་འདི་གནས་མ་ཡིན་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །ཞེས་དང་། ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་པའོ།

因此，尽管一切显现都不可避免地是自身显现，但是如此显现的相状不会无因而生，所以施与相状的外境是存在的。从它而生的相状，如同从印章生起印章的凸起，或从外形生起影像。例如，当镜中显现色相时，实体色永远不可能显现在镜子中，但正如外形如何存在，如此显现；同样，我们心中的显现虽然必定是外境的相状，但相状中的一切内容，不多不少，都必须存在于外界。就这样，显现于自心的相状和施与相状的外境二者被误认为一体，但实际上，这显现的是相状而非实际对象，因此认为实际外境是隐蔽的，如同隐藏在相状背后，不能直接见到。这一观点，只要承认外境存在，就必须如此承认，因此非常合理。
这些人认为，例如，当直接感知被染色的水晶时，就是直接感知水晶中的染色影像；同样，直接显现的只是识，而显现为颜色和形状的基础是与识不同的极微聚集的外境。因此，他们认为不是根官取境，而是识取境。
对此，有些人说，如果外境完全不显现，为何不取食肉鬼等的相状？因为瓶子和食肉鬼二者都是隐蔽的，没有差别，所以他们说第一刹那外境显现，此后成为隐蔽境。但这表明他们完全不了解经部宗的观点。如果第一刹那直接了知对象，为何不在第二刹那等中了知？虽然是隐蔽的，但只能取得其施与的相状，不可能有其他情况，就像镜子中永远不可能显现实体色，但只会显现朝向镜子的影像，不会显现任何随机物体。这里使用影像的比喻，只是为了让理解更容易。
这样，主张有相识的观点与唯识派相似，只是在是否承认外境独立存在上有区别。关于有相派，对所取相和能取识二者的分析有三种可能，将在下文解释。那么，在此论典中，在术语上倾向三种中的哪一种呢？格鲁派的学者们说这与量论等一致，认为是"二取非异之种种"，但这只是一般而言，就内向自证的角度考虑心识相续，可以使用"种种显现与心不二"这一说法的情况。但在这三种观点的语境中，不只是这么简单，而是必须理解依靠对方力量而取相的方式，因此这种说法非常不合理。在此系统中，通过名言量所成立且无有违害的，只能是所取能取数量相等，因为这是所见到的，所以我只作如此说明，而且论典的意趣也是如此。
在此，唯识派在破斥所取能取数量相等的语境中，[提到]以前有些上师认为执取青等的同类心识有多个同时生起，对此[唯识派]说，这样的话，[会违背]世尊所说："无有前后同时生起二心，此乃非理不可能。"又说："一切有情皆为一识相续。"
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ཞེས་བཀག་པ་དང་། དགེ་ལྡན་པ་དག་སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་ཤེས་པར་གཉིས་མེད་དུ་སྨྲ་ཡང་ཆེར་མི་འཐད་སྟེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་རེ་མེད་པར་རང་ངོར་གནས་ན། རིམ་ཅན་དུ་བཟུང་བར་འདོད་དམ། ཅིག་ཅར་དུ་འཛིན་པར་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན། ནས་འབྲུ་སེ་བ་སོགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་མཐོང་བ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་བསལ་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྔར་བཀག་པའི་གཉིས་འཛིན་པའི་གནོད་བྱེད་གཅིག་ལ་འཛིན་པར་ཡང་འཇུག་སྟེ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་དུ་འཛིན་ན་ཅིག་ཤོས་ལྟར་དུ་མ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡིན་ནའང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་དང་སྐལ་བ་མཚུངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པ་དེ་རྫས་གཅིག་པས་ན་གཅིག་ཤོས་ལྟར་གཉིས་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཞེ་ན། རྫས་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་
13-1-69b
གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། གཅིག་ཤོས་ལྟར་དུ་མ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་ན། དེ་རྣམས་དངོས་འགལ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་དང་། ཐ་དད་རྫས་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་གཅིག་གིས་དུ་མ་གཅིག་ཆར་དུ་འཛིན་ན་རིགས་པ་སྔར་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་འདིས་ན་འདི་པའི་ལུགས་ལ་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ཁས་བླང་རྒྱུ་ཙམ་ལས་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་མི་འཐད་དོ། །
立有自证理
གཉིས་པ་དེ་རང་རིག་ཡིན་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པ། སྔོན་པོ་དེ་ཡིས་སྔོན་པོ་ཉིད། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གིས་རང་ཉིད་འཛིན་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱིར་རྣམ་ཤེས་ནི་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས་བཟློག་པར་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྒྲོན་མེས་གསལ་བྱ་གཞན་གསལ་ཞིང་རང་ཡང་གསལ་བ་ལྟར། བློས་ནི་ཡུལ་ཡང་རིག་ལ་བློ་རང་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། སྐྱེས་བུས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་བཀོད་པའི་སྨན་གྱིས་ནད་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་ནད་ཀྱི་རྟེན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་ནད་མེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་མི་ཆེའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ཕན་ཆད་བདག་ཉིད་རང་གིས་མྱོང་ངེས་ཏེ། མ་མྱོང་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་མྱོང་བར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལས་ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་པས། དེས་ན་སྔོ༷ན་པོ༷འི་རྣམ་པ་དེ༷་ཡི༷ས་སྔོ༷ན་པོ༷་དངོས་ཉི༷ད་འཛི༷ན་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་མི༷ན་ཏེ༷། ར༷ང་གི༷ས་ར༷ང་ཉི༷ད་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཞེས་པ་གོང་དུ་ཇི༷་ལྟར༷་ན༷་ནི༷་བསྒྲུབས་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ཞེས་པས་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་ལས་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་བྱུང་ལ། དེས་སྔོན་པོ་དངོས་མི་རིག་གི་རིག་ན་དེ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་རིག་དགོས་སོ། །དེའང་རིག་ན་ཤེས་པ་དེས་རིག་གམ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་དགོས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཁོ་ན་ནི་རིག་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡུལ་རིག་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་དགོས་ཏེ། བེམ་པོ་དང་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། ཤེས་པ་གཞན་ལའང་དེ་ཁོ་ནའི་ཐལ་བ་མཚུངས་ཤིང་། ཐུག་མེད་དུའང་མི་རུང་བས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གིས་རང་མྱོང་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་རང་གིས་རང་རིག་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བེམ་པོ་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ག་ལ་ནུས། དེས་ན་མདོ་སྡེ་པ་ཡང་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་ན། དོན་དངོས་སུ་རིག་པ་འགོག་པར་འགྱུར་རོ།
立境识不合
གཉིས་པ་དོན་རིག་མི་འཐད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། ཚུལ་དེས་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་ཡིས། །ཤེས་པས་དོན་རིག་ཇི་ལྟར་རིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཚུ༷ལ་དེ༷ས་ནི། རྣམ་ཤེས་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས་བཟློག་པར་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ཙམ་དང་། ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པ་མ་གཏོགས། ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཕན་ཆད་ཕྱི་དོན་བེམ་པོ་མི་རིག་པ་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེ༷ས་པ༷་མཚུ༷ངས་པ༷་ཡི༷ས་ན། ཤེ༷ས་པ༷ས་བེམ་པོའི་དོ༷ན་རི༷ག་པར་ཇི༷་ལྟར༷་རི༷ག་སྟེ། མི་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཞེ་ན་བེམ་པོ་ལ་དོན་རིག་མི་སྲིད་པ་ལྟར་རིག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བེམ་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་དུའམ་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཡིན་ཡང་དོན་བེམ་པོ་ངེས་པར་རིག་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་འཇོག་དགོས་སོ། །བེམ་པོའི་དོན་རིག་ན་ནི། ཤེས་པ་བེམ་པོར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བེམ་པོས་ཀྱང་ཤེས་པ་དངོས་སུ་རིག་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།;


 །ཞེས་འབྱུང་བའི་ལུང་དང་འགལ་བ་བསྟན་པ་ལ། དེ་དག་གིས་ཀླན་ཀ་སྤང་པའི་དོན་དུ་ལུང་དེ་འདྲ་བ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀུན་གཞི་ལ་དགོངས་སོ་ཟེར་བའང་མི་འཐད་དེ། ཀུན་གཞིའང་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བས་དུ་མར་ཐལ་བ་དང་། ལུང་ཡང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། དེ་དག་རྣམས་ལས་རིགས་མཐུན་པའི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མདོའི་དགོངས་པ་རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་མི་སྲིད་པ་ལ་བཤད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཚུལ་དེ་བོར་ནས་འཆད་པ་དེ་ལྟར་ན་མདོའི་དོན་འདི་ལྟར་ཁོ་བོས་རིགས་པས་གསལ་པོར་སྨྲས་ཀྱང་ཆོག་སྟེ། སེམས་
13-1-69b
གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་དང་། སེམས་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཞེས་པའང་གྲངས་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པར་འབའ་ཞིག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་བདག་དང་བདག་གི་དང་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་པའི་སེམས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་གྱུར་ནའང་རུང་ཞིང་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་མི་འཐད་པ་མེད་ཀྱང་རུང་། དགོས་པ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རྣམ་སྨིན་ཀུན་གཞིའི་ཤེས་པ་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ནི་མི་བསྐྱེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཚུལ་ལས་འཕགས་སོ། །འོ་ན་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པ་བཀག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་བཟུང་ན་ཅི་ལུགས་འདི་རྨ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་འགོག་པའི་རིགས་པ་བསྟན་འདུག་པ་འདིས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་འདོད་ཚུལ་གཞན་གྱི་ལུགས་དགག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། རང་ལུགས་ཀྱི་གྲངས་མཉམ་ཁས་ལེན་ཚུལ་བཅས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒོང་ཕྱེད་ཚལ་པའི་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་དོན་དམ་པར་མ་ཟད་ཐ་སྙད་དུའང་འཇུག་ལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ལུགས་ལའང་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ལུགས་སམ་ཅི་ཞེས་སུན་འབྱིན་གྱི་ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་བཀག་པ་དེའང་ཐ་སྙད་དུ་འཇུག་ལ་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འཇུག་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མི་འཇུག་པས་ལུགས་འདི་ཁས་ལེན་པ་འཐད་དོ།

 །ཞེས་འབྱུང་བའི་ལུང་དང་འགལ་བ་བསྟན་པ་ལ། དེ་དག་གིས་ཀླན་ཀ་སྤང་པའི་དོན་དུ་ལུང་དེ་འདྲ་བ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀུན་གཞི་ལ་དགོངས་སོ་ཟེར་བའང་མི་འཐད་དེ། ཀུན་གཞིའང་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བས་དུ་མར་ཐལ་བ་དང་། ལུང་ཡང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། དེ་དག་རྣམས་ལས་རིགས་མཐུན་པའི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མདོའི་དགོངས་པ་རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་མི་སྲིད་པ་ལ་བཤད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཚུལ་དེ་བོར་ནས་འཆད་པ་དེ་ལྟར་ན་མདོའི་དོན་འདི་ལྟར་ཁོ་བོས་རིགས་པས་གསལ་པོར་སྨྲས་ཀྱང་ཆོག་སྟེ། སེམས་
13-1-69b
གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་དང་། སེམས་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཞེས་པའང་གྲངས་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པར་འབའ་ཞིག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་བདག་དང་བདག་གི་དང་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་པའི་སེམས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་གྱུར་ནའང་རུང་ཞིང་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་མི་འཐད་པ་མེད་ཀྱང་རུང་། དགོས་པ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རྣམ་སྨིན་ཀུན་གཞིའི་ཤེས་པ་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ནི་མི་བསྐྱེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཚུལ་ལས་འཕགས་སོ། །འོ་ན་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པ་བཀག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་བཟུང་ན་ཅི་ལུགས་འདི་རྨ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་འགོག་པའི་རིགས་པ་བསྟན་འདུག་པ་འདིས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་འདོད་ཚུལ་གཞན་གྱི་ལུགས་དགག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། རང་ལུགས་ཀྱི་གྲངས་མཉམ་ཁས་ལེན་ཚུལ་བཅས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒོང་ཕྱེད་ཚལ་པའི་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་དོན་དམ་པར་མ་ཟད་ཐ་སྙད་དུའང་འཇུག་ལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ལུགས་ལའང་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ལུགས་སམ་ཅི་ཞེས་སུན་འབྱིན་གྱི་ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་བཀག་པ་དེའང་ཐ་སྙད་དུ་འཇུག་ལ་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འཇུག་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མི་འཇུག་པས་ལུགས་འདི་ཁས་ལེན་པ་འཐད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
译文：
如前所述的经典与（我们的解释）相违背，（有人）为了消除这些诽谤，声称这些经典是针对异熟识（即阿赖耶识）作为一切的基础而言的，但这种解释也不合理。因为阿赖耶识显现为各种处所、身体和受用物等多种形态，就会导致（阿赖耶识）成为多种（这与其作为唯一基础的观点相违）。而且，古代大师法称在"从那些（识）中相似种类的..."等（论述）中已经解释过这些经典的意思，认为两个相似类型的意识不可能同时生起，所以你应当放弃这种解释方式。因此，我可以用逻辑清晰地解释这段经文的含义：
13-1-69b
所谓两种心识不能同时生起，是从对治和所对治（即能治和所治）的角度而说的；而所谓"一心相续"并非指数量上的一，而是指"唯一"的意思。这就是说，外部对象不存在，只有心性本身，离开了"我"和"我所"以及能取所取的二元性。即使这样解释也是合理的。
即使这样的解释没有不合理之处，那么有什么必要和功德呢？异熟识阿赖耶识虽然显现为各种处所、身体和受用物的不同形态，但并不会因为这些不同形态而成为不同（的识），所以（这种解释）优于你的主张方式。
那么，即使驳斥了对方的观点，采取这样的方式，是否意味着我们的体系是完美无瑕的呢？答案是否定的。这里所说的"所谓不是"是通过破斥能取所取数量相等的逻辑，通过否定他人关于能取所取数量相等的主张，间接表明了自宗如何承认数量相等的方式。
对于"蛋壳一半裂开"的学派提出的批评，不仅在胜义谛上成立，在世俗谛上也成立。对于"多样不二"的学派，也用"是否如同裸形派的观点"等嘲讽语言予以否定，这种批评在世俗谛上也成立。而破斥能取所取数量相等的逻辑只在胜义谛上成立，在世俗谛层面则不适用，所以接受我们这种体系是合理的。


 །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ཕལ་ཆེར་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་བྱེད་པ་འདྲེས་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་དཀོན་པར་འདུག་ནའང་། དོན་དུ་རྟོག་མེད་ཀྱི་
13-1-70a
ཤེས་ངོར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་སྣང་། གཅིག་ལ་ཐ་དད་དུ་སྣང་མི་སྲིད་དེ། སྣང་ན་བློ་དོན་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་པས་ན་དོན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཤེས་པའང་དེ་ལྟར་འགྱུར་དགོས་པ་ནི། དཔེར་ན་བུམ་པའི་རང་མཚན་མཐོང་ཚེ་དེ་དག་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པར་འཛིན་དགོས་པས་བུམ་པའི་ཁ་དང་ལྟོ་བ་ཞབས་སོགས་ཆ་སོ་སོ་ནས་རྣམ་པ་གཏད་པ་ལྟར་འཛིན་གྱི། གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་འཛིན་པ་ནི་མི་སྲིད་ལ། ཁ་ཁྱེར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཞབས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་དུ་མའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་ཀྱི་གཅིག་གི་ཐ་སྙད་ག་ལ་ཐོབ། འོན་ཀྱང་དེ་ཀུན་བསྡོམས་ནས་བཟུང་བ་བུམ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པར་རིགས་གཅིག་པ་ལས་གཞན་མེད་ལ། བྱེ་བྲག་ཁ་ཁྱེར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཁ་ཁྱེར་འཛིན་པར་དོན་མཐུན་གྱི་གཞན་ལ་མི་མཐུན་ལ། ཁ་ཁྱེར་གྱིའང་སྟེང་འོག་འཛིན་པའི་ཆ་སོ་སོ་ནང་རིགས་མི་མཐུན་ཡང་ཁ་ཁྱེར་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་པུའི་གདགས་གཞིར་རུང་བ་ཡིན་པ་སོགས་ཀུན་ལ་སྦྱར་ན། རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ནམ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་བུམ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་རིགས་མཐུན་ནམ། རྟོག་བཅས་གཉིས་དུས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྐྱེ་ན་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་སོང་བས་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་དགོས་པ་ཡིན་ལ། རིགས་མི་མཐུན་དུ་མ་སྐྱེ་ཡང་རྒྱུད་དང་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཁ་ཁྱེར་འཛིན་པའང་བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན། ལྟོ་བ་འཛིན་པའང་དེ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་གོ་བ་བྱས་ན་ཆེས་ལོག་པར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁ་ཁྱེར་ཤེས་པ་དང་ལྟོ་
13-1-70b
བ་ཤེས་པ་སོགས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཏེ་བུམ་འཛིན་ཤེས་པར་བཞག་པས་ན་ཤེས་པ་ཐ་དད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འཕང་ལོ་དང་ལྟེ་བ་རྩིབས་མུ་ཁྱུད་སོགས་ལ་ཤིང་རྟར་བཏགས་ཚེ། ཡན་ལག་དེ་རྣམས་ནང་ཕན་ཚུན་གཅིག་མིན་ཀྱང་། དེས་ཡན་ལག་ཅན་ཤིང་རྟ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ། བུམ་མིན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མ་བཅད་ན་དེ་མི་གྲུབ་པས་དེ་ག་རང་གཅིག་པུ་ལས་རྟོག་པ་གཞན་དང་དུས་མཉམ་འགྲོགས་པ་མི་སྲིད། དེ་བཞིན་ཁྲ་འཛིན་ཙམ་དང་། ཁྲ་བོའི་བྱེ་བྲག་སྔོ་འཛིན་དང་། སྔོན་པོའི་བྱེ་བྲག་དབུས་ཀྱི་སྔོན་པོ་སོགས་ཇི་སྲིད་བློས་ཕྱེ་བ་སྲིད་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སོགས་འཇོག་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། ནང་གསེས་དུ་མ་མེད་པ་ཞིག་ལ་འཇོག་ན་ཡུལ་ཆ་མེད་དང་རྣམ་ཤེས་ཆ་མེད་གཅིག་བདེན་ཞིག་ཁས་ལེན་ན་མ་གཏོགས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་སོམས་ཤིག །གཞན་ཡང་བུམ་པའི་ཁ་ཁྱེར་དང་ལྟོ་བ་སོགས་ཡུལ་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་མིན་པར་སྨྲ་ན་བུམ་འཛིན་དང་ཆུ་འཛིན་ཤེས་པའང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། མཐར་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་འདྲ་བས་སྒྲ་ཤེས་གཟུགས་ཤེས་སོགས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་དུ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

译文：
在这种情况下，虽然这里大多数人混淆了分别和无分别的功能，很少有人能正确地解释，但实际上，在无分别知识的角度来看，不同对象的形相不会显现为一体，一体也不可能显现为不同。如果这样显现，心识与对象就不会相符。因此，对象如何显现，知识也必须如何呈现。
13-1-70a
例如，当看到瓶子的自相时，必须不混淆地把握其处所、时间和形相，需要分别地把握瓶子的口、腹、底等各个部分的形相，而不可能将它们混为一体来把握。把握瓶口的知识和把握瓶底部分的知识不可能是同一个，因此获得了多种知识的名称，怎么可能获得单一知识的名称呢？然而，将这些全部综合起来的把握就是把握瓶子的知识，除此之外别无他物，这是同类的。就像特定的把握瓶口的知识与瓶口相符，而与其他不相符；而瓶口的上下部分虽然内部种类不同，但可以作为唯一的"瓶口知识"的命名基础。如此类推到所有情况，可知同类的两种知识绝不会同时生起。如果对瓶子这样一个对象观察时，无分别的同类瓶子认知或两个有分别的认知同时无前后地生起，由于成为两个认知主体，必然成为不同相续。虽然不同类的多种知识可以生起，但不会导致相续和意识有所不同，这种道理应当信任。
如果认为把握瓶口的也是把握瓶子的同一知识，把握瓶腹的也是同一知识，这样的理解是极其错误的。因此，把握瓶口的知识、把握瓶
13-1-70b
腹的知识等视觉对象完全综合起来，建立为把握瓶子的知识，所以知识不会变成不同的。就像当轮轴、轮毂、辐条、轮圈等被称为车时，虽然这些部件之间彼此不同，但并不使整体车子变成两个，道理相同。
因此，当思考"这是瓶子"时，如果不排除所有非瓶子的事物，就无法成立，所以只有这一个分别，不可能同时伴随其他分别。同样，仅仅把握花纹和把握花纹的特殊情况如蓝色，以及蓝色的特殊部分如中央的蓝色等，只要心识能够区分，就应该按照这样来理解。
因此，知识相续是一体的，本性是一体的等等，就是这样建立的，而不是说内部没有多样性。如果要建立为没有内部多样性的东西，除非承认对象无分、意识无分且真实存在，否则如何能够证明呢？请仔细思考。
此外，如果说瓶子的口、腹等是各自独立的对象，但认知它们的知识不是不同类型，那么认知瓶子和认知水的知识也将变成一体，最终，由于作为认知主体的知识相同，声音知识、色彩知识等一切知识都会变成一体。这样一来，不同类型的知识将成为不存在的事物，大师区分知识的同类与不同类就没有意义了。


 །དེས་ན་ལུགས་འདི་ལ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་སོགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཅིག་ཅར་དམིགས་པ་སྲིད་ཀྱི། གཞན་དུ་དེ་མི་སྲིད་དེ་རིམ་ཅན་དུ་དམིགས་ན་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བ་ལ་བརྗོད་པའི་ལྕུགས་སྒྲ་སོགས་
13-1-71a
ཀྱི་རིགས་པས་གནོད་ལ། ཅིག་ཅར་དམིགས་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པ་སོ་སོའི་འཛིན་པ་མེད་ན་ཤེས་རྣམ་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པས་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའང་ཆེས་མི་འཐད་ཅིང་། མཐར་སྣང་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་དབུས་མཐའ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པས། དེ་ཇི་བཞིན་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་ཐ་དད་མེད་པ་མི་སྲིད་དེ། སྲིད་ན་ཆ་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཆ་མེད་དུ་འཛིན་པ་ཚད་མར་ག་ལ་འཐད། ཤེས་པ་དུ་མར་འདོད་པའི་ལུགས་འདི་ལ་ཐ་སྙད་དུ། གཞལ་བྱ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་རྡུལ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆ་མེད་ཀྱི་བུམ་པ་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཆ་བཅས་སུ་ཤེས་ངོ་ལ་སྣང་བས་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །ལུགས་དེར་ཡང་གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱེ་བ་ལས། དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ན་མ་མཐོང་ཡང་ཚུལ་འདི་ཁོ་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་ལེན་ནོ་ཞེས་བདག་གཅིག་པུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་སྨྲའོ། །དཔལ་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་བཞེད་པ་མཐར་ཐུག་པའང་དེར་གནས་སུ་ཟིན་མོད། ཚུལ་བཞིན་གང་ན་གསལ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་གཞུང་བཀླགས་ན་འབྱིན་ཏོ། །འདི་ལ་བརྗོད་དགོས་པ་མང་ཡང་རེ་ཞིག་མདོ་ཙམ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ནི་ཆེས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྟོན་དགོས་པ་ལ། དང་པོ་རང་རིག་འཐད་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པས། དེའང་གཟུང་ཆར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེའང་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་འཛིན་པའང་ཤེས་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་
13-1-71b
ཡིན་ན་རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པར་འགལ་བས་དེ་མི་འཐད་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་གཞལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་། དེ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་ཞེས་བཞག་ཀྱང་དོན་ལ་རྣམ༷་པར་ཤེས༷་པ་གང་ཞིག་ཤིང་རྟ་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་བེ༷མ་པོ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་གསལ་རིག་དང་བྲལ་བ་དག་ལ༷ས་བཟློག༷་པ༷་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་རབ༷་ཏུ་སྐྱེ༷་བ༷་སྟེ༷། དེ་ལྟར་བེ༷མ་པོ་མི༷ན་པའི་རང༷་བཞི༷ན་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ལྟ་བུ་འདི༷་ནི་བད༷ག་རང་ཉི༷ད་ཤེས༷་པ༷འམ་རང་རིག་རང་གསལ་ཞེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །
说其自证之理
གཉིས་པ་དེ་ལ་རང་རིག་ཏུ་གདགས་པའི་འཐད་པ། གཅིག་པ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མི་འཐད་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རང་གིས་རིག་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མིན། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་ཤེས་རུང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་ཤེས་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་གཞན་བཅད་ནས་གཅི༷ག་པ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་། རང་ལས་གཞན་པའི་ཆ༷་མེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་ལ༷། དངོས་སུ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ་རིག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། དེས་བསྐྱེད་བྱ་ཡུལ་རིག་པ་པོ་དང་། བསྐྱེད་འབྲས་སམ་རིག་པ་སྟེ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུ༷མ་གྱི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡོད་པར་མི༷་འཐ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ར༷ང་གི༷ས་རང་རི༷ག་པ༷་ཞེས་རྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི༷། སྟྭ་རེ་ཤིང་ལ་གདབ་པ་ལྟ་བུར་དངོས་སུ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའམ། ཤེས་པས་རིག་པར་བྱ༷་བ་ཡུལ༷་ད༷ང་། ཡུལ་དེ་རིག་པར་བྱེ༷ད་པའི༷་དངོ༷ས་པོ༷ར་འདོད་པ་མིན༷་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་འ༷དི་ནི༷་ཤེས༷་པ༷་ཡི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡི༷ན་
13-1-72a
པ༷ས་བད༷ག་ཤེ༷ས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཐད་ཅིང་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ།

译文：
因此，根据这个观点，蝴蝶等的花纹颜色可以同时被观察，而在其他情况下这是不可能的。如果是依次观察，则会受到前面针对"半个蛋壳"说法所述的舌头发音等
13-1-71a
逻辑的破斥；而如果同时观察却没有对各个形相的把握，就会导致知识和形相没有关联等过失，所以"多样不二"的观点也极不合理。最终，即使是一个蓝色这样的显现对象，也有中央和边缘等区分，因此，不可能有把握这些对象却没有不同形相的认知主体。如果可能的话，把握有部分的形相却认为它是无部分的，怎么能成为有效认识呢？按照主张知识是多种的这一观点，在名言层面上，能够成立衡量对象的有效认识，就像那些认为瓶子是多微尘本性的人不承认无部分的瓶子，其原因就是在认知中显现为有部分而安立。
根据那种观点，所取形相和能取形相的同类两种知识也不会同时生起，因为二者只是在假名言说上区分，而在实际上并无差别。虽然在其他地方没有见到这样的观点，但我独自无畏地宣称只有这种方式在名言中是可接受的。大师法称的最终观点也确实安住于此，懂得正确方法的明慧之人阅读印度和西藏的论著就能发现。关于这个问题还有很多需要讨论的地方，但暂时只简略说明到此。
关于无形相的观点，需要指出其更加不相关，首先需要证明自证是合理的。有人会想：显现为所取方面的形相是知识，把握它的也是知识，如果这两者本质相同
13-1-71b
则自己作用于自己将会矛盾，因此这是不合理的。针对这个问题，虽然根据各种所量显现的对象和把握它们的主体似乎是分开的这种显现方式而建立了所取形相和能取形相的概念，但实际上，识（或知识）是什么呢？它是与车子、墙壁等无情物缺乏明晰自觉的本性相反的，具有明晰自觉特征的产物。因此，这种非无情物本性的东西就是所谓的自我了知或自证自明。
第二，关于自证的合理性：
"单一无分的本性，
不合理有三之自性，
因此，它的自我认知，
非是作业与作者实体。
因此，这是知识的，
自性故可自知。"
如此所说，识自身这一概念，排除了其他事物后，成为单一的，必须是一个没有异于自身分别的自性。实际上，作为能生起的主体、认知的建立因，作为所认知对象，以及被生起的结果或认知主体，以及被生起的果或认知，即作业、作者和业三者的自性是不合理的，因此，那个知识被称为自己认知自己，不是像斧子砍木头那样，直接产生一个与自身不同的自我认知意识，也不是认为它是作为知识的对象和认知该对象的实体。因此，这只是知识的自性
13-1-72a
所以"自我了知"的名言是合理且适当的。


 །དེ་ལ་དངོས་སུ་རང་རིག་པ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་ན་མ་སྐྱེས་པའམ། སྐྱེས་ཟིན་པ་བསྐྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ་སྐྱེས་པའི་སྔ་ལོགས་ན་དེ་མེད་པས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ། ཇི་སྟེ་སྐྱེས་ཟིན་ནས་ནུས་པ་ཡོད་པའི་དུས་ན་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བསྐྱེད་བྱ་ཡང་གྲུབ་ཅིང་། རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པར་འགལ་ཏེ་རལ་གྲིས་རང་མི་གཅོད་པ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་བུམ་པ་སོགས་བེམ་པོ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་མི་སྲིད་ལ། དེས་ན་དེ་དག་གི་ངོ་བོར་རིག་པར་བྱེད་པ་རང་ལས་གཞན་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་བློ་ལ་ལྟོས་དགོས་ཀྱང་། ཤེས་པ་འདི་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བེམ་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པར་བྱ་བ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ཕྱིར་རང་རིག་ཅེས་བཞག་པ་ཐ་སྙད་ཆེས་འཐད་དེ། ཁོ་རང་སྐྱེས་ཙམ་ནས་གསལ་རིག་གི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས། ཁོས་གཞན་རིག་ཀྱང་ཁོ་ལ་རིག་མཁན་གཞན་མེད་ན་རང་མི་རིག་པ་མ་ཡིན་པས། གྲུ་པ་རང་གིས་རང་ཆུ་ལས་བསྒྲལ་ཟེར་བ་དང་། མར་མེ་རང་གིས་རང་གསལ་ཟེར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེའང་མུན་ཁང་ནང་གི་བུམ་པ་སོགས་མར་མེས་སྣང་བར་བྱས་ཀྱང་། མར་མེ་རང་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་པས་རང་གསལ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ལས་མར་མེས་རང་གིས་རང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གསལ་བ་མིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ལ་རང་རིག་ཅེས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་སྤྱིར་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རང་གིས་རང་རིག་པ་
13-1-72b
ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་རྣམ་ལ་རང་རིག་ཏུ་བཞག་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་དེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་རང་རིག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་རིག་འཐད་པ་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མི་འབབ་སྟེ། ཤེས་པས་རང་གསལ་ན་མིག་གིས་རང་མཐོང་བ་དང་། ཡང་ཟོར་ཅན་རང་གི་ཕྲག་པར་ཞོན་པ་སོགས་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། མར་མེས་རང་གསལ་ན་མུན་པས་རང་བསྒྲིབས་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད། རང་རིག་བདེན་པར་ཁས་བླངས་ན་འཇུག་སྟེ། རང་ཡིན་ན་ཡུལ་ཡིན་པ་འགལ། ཡུལ་ཡིན་ན་རང་ཡིན་པ་འགལ། གལ་ཏེ་མི་འགལ་ན་མུན་པས་རང་བསྒྲིབས་དགོས་པ་སོགས་གནོད་པ་བཟློག་མེད་དུ་འབབ་ཀྱི། ཡུལ་མྱོང་བའི་སྣང་ཚུལ་ལས་གཟུང་འཛིན་ལྟ་བུར་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་བློ་ངོར་ཡུལ་རྟ་གླང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེར་འཛིན་དབང་པོའི་བློ་ནང་ན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་ཤེས་པ་དེར་སྣང་གི་གསལ་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་གཟུང་ཆ་དང་འཛིན་ཆར་སྣང་བ་དེ་དག་ཤེས་པ་རང་ལས་གཞན་མིན་ཅིང་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འཐད་དེ། བདག་རང་ལ་རང་དོན་དུ་འབྲེལ་མི་སྲིད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་དག་དོན་གང་གི་ངོ་བོར་གཅིག་པ་ལ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཞེས་གཞག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པས། ཐ་སྙད་དུ་ཤེས་པས་ཡུལ་མཐའ་
13-1-73a
དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འཐད་ཅིང་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་རང་རིག་པར་ཆེས་འཐད་དོ། །དེའང་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་མཐའ་མངོན་སུམ་ལ་ཐུག་ཅིང་། མངོན་སུམ་དོན་རིག་ཀྱང་མཐར་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་གིས་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་ཚུར་མཐོང་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་ཞིག་འདོད་ན་རང་རིག་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་པས། རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་དང་། དེ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམས་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་གཞུང་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

译文：
关于这一点，如果认为直接的自证是指主体和对象、生成物和生成者的本性，那是不合理的。事物自己生成自己，是指生成未生成的还是已生成的？如果是第一种情况，这是不合理的，因为在生成之前它不存在，所以没有生成的能力；如果是在已经生成后具有能力的时候，与它本性相同的被生成物也已经存在，而自己作用于自己是矛盾的，就像刀不能切割自身一样。因此，对象如瓶子等是无情物，它们不可能具有明晰和知觉，因此作为它们本性的认知必须依赖于与自己不同的、明晰有知觉的心识，但这个知识本身的本性不同于无情物，所以它认知自己的本性不需要依赖其他条件，因此建立"自证"这一名言是非常合理的。它一产生就具有明晰自觉的本性，虽然它认知其他事物，但如果没有其他认知者来认知它，也不是说它就不能认知自己。这就像说"船夫自己把自己渡过河"，或者说"灯自己照亮自己"一样。例如，黑暗房间里的瓶子等物被灯照亮，但灯自身被照亮不需要其他原因，所以称为"自明"，而不是说灯把自己作为对象而照亮。
因此，"自证"是指体验生成为明晰自觉的本性，所以一般来说，只要是知识，从本性的角度来看，都必然是自己认知自己的
13-1-72b
虽然，从所取能取二分的能取形相角度来看作为自证安立的方面，并不一定都是自证，这些都应该了解。因此，如果理解了"自证"这一名言的建立方式，那么在世俗谛中自证的合理性就不会受到任何损害。
如果有人说知识自明就像眼睛见自身，或如有刃者骑在自己肩上一样不合理，或者说如果灯能自明，则应该推论黑暗能自遮蔽等这些理由，这些都只适用于承认自证为真实的情况。因为如果是自身就不能是对象，如果是对象就不能是自身。如果不矛盾，那么黑暗应该能遮蔽自身等不可避免的过失就会产生。但对于从经验对象的显现方式中假名为所取能取，而实际上从无差别的角度建立的仅仅是名言的安立方式，是没有任何过失的。
例如，在梦境的心识前，对象如马、牛等似乎存在于外部，而认知的感官心识似乎存在于内部，但实际上只是那个知识显现的明晰部分，所以显现为所取方面和能取方面的那些并非知识自身以外的东西，且有明晰的体验，因此"自证"这一名言是合理的。就像虽然自身与自身不可能有因果关系，但不同方面的那些形相在某一事物的本性上是一体的，可以称为同一关系一样。
因此，所有被体验的所知形相都是作为明晰自觉的本性而生成的，所以在名言中，知识体验一切对象是合理的，且相对地假名为对象和主体的仅仅是名言，这完全符合自证的含义。而且，推理量的终点归结于现量，现量中的对境认知最终也通过明晰体验的自证而完成，所以如果想要建立普通人的量的体系，自证是不可或缺的。因此，破斥不承认自证的观点以及正确建立自证的方法，应当从理论大师的著作中学习。
13-1-73a


 །
立识相非理
གཉིས་པ་དོན་རིག་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ། དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མེད། །གང་གིས་དེ་ཤེས་གཞན་ཡང་ཤེས། །ཤེས་དང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན། །ཐ་དད་པར་ནི་འདོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཡིན་པས་བདག་ཤེས་སུ་རུང་གི གསལ་རིག་མ་ཡིན་པའི་དོ༷ན་གྱི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཤེས་པ་ལས་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པ་ད༷ག་ལ༷། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་ཤེས༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་གཞ༷ན་དོན་ལ༷་མེ༷ད་ན། རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ཤེས་པ་དེ༷་རང་གིས་རང་ཤེས༷་སུ་རུང་བ་བཞིན་དུ་དོན་གཞ༷ན་ཡ༷ང་དངོས་སུ་མྱོང་ཞིང་ཤེས༷་པར་ག་ལ་རུང་སྟེ། དོན་རིག་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཤེས༷་པ་ད༷ང་ཤེས༷་པ༷ར་བྱ༷་བའི༷་དོ༷ན་གཉིས། ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་ནི༷་འདོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པ་སྟེ། བདེ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་དོན་ལ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ལ། གང་
13-1-73b
ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་ཤེས་ངོ་ལ་སྣང་ཕན་ཆད་གསལ་ཞིང་རིག་ནས་ཤེས་དགོས་ཀྱི་གསལ་རིག་དང་བྲལ་ན་ཤེས་པར་ག་ལ་རུང་། དེས་ན་བུམ་འཛིན་ཤེས་པའི་ངོ་ལ་བུམ་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ལོགས་ཤིག་ན་བེམ་པོའི་དོན་དུ་གྲུབ་ཡོད་པ་ལྟར་ན། བེམ་པོའི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་མེད། ཤེས་པའི་ཆོས་བེམ་པོ་ལ་མེད་པས་དེ་གཉིས་གསལ་རིག་ཡིན་མིན་གྱིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པས་ཐ་དད་ལ། ཐ་དད་ཀྱིས་ཐ་དད་ནམ་ཡང་དངོས་སུ་མྱོང་བར་ག་ལ་འཐད་དེ། སྣང་མུན་བཞིན་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བས་ན། ཤེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསལ་རིག་ཙམ་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གསལ་རིག་དང་བྲལ་བའི་བེམ་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཐོབ། དེས་ན་བུམ་འཛིན་ཤེས་པའི་ངོ་ན་སྣང་རྒྱུའི་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དེའང་གསལ་རིག་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་ན་ཡུལ་མྱོང་བར་མི་འཐད་ལ། ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ན་ཤེས་པས་དོན་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ནའང་། ཕྱི་དོན་ལ་མངོན་ཞེན་གྱི་དུག་གིས་མ་རུངས་པར་བྱས་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་ལུགས་ལ་ཚུལ་དེ་འདྲ་བ་མི་སྲིད་དེ། དོན་ཤེས་གཉིས་ཐ་དད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་མེད་ཕན་ཆད་ཡུལ་མྱོང་བར་འཐད་དེ། ཤེས་པའི་ངོ་ན་གང་སྣང་སྣང་དང་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་མྱོང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དུས་མཉམ་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའང་མྱོང་བར་
13-1-74a
ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་དེ་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱི་རོལ་པ་དག་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་རིག་པ་མེད་པར་འདོད་པར་མ་ཟད་རང་རིག་པའང་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན། དོན་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་དགོས་ན། དེ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ན་མི་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ། རང་གི་མདུན་ན་འདུག་པའི་དོན་ཡང་མངོན་སུམ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་དོན་ཤེས་ལ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་འདི་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་མིན་ན་བློས་ཡུལ་རིག་པའམ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པས་རང་རིག་ཆེས་འཐད་དོ།

译文：
立识相非理
第二，证明对境认知不合理：
"对境之本性异他，
彼如何能为所知？
彼之本性他中无，
何故自知亦知他？
因为知与所知义，
皆被承认为异体。"
如是所说，由于是明晰有觉知的，所以自己可以被认知；但对于明晰觉知之外的对境本性，与知识相异的那些，知识怎么能认知它们呢？因为没有关联。在这种情况下，如果知识的本性——体验明晰觉知的特性——在其他对境中不存在，那么由于什么原因，知识可以认知自己，而能直接体验和认知其他对境呢？因为你这个宣称对境认知的人承认知与所知对境二者本质是不同的。
其中，所谓的判断对象，是知识的不共特性，如体验乐等，所以这种特性不应存在于对境中。凡是
13-1-73b
被知识体验或在认知前显现的，都必须明晰觉知才能被认知，如果离开明晰觉知，怎么能被认知呢？因此，如果认为在把握瓶子的知识前清晰显现的瓶子不是知识本身，而是在别处作为无情的对境实际存在，那么无情物的性质知识中没有，知识的性质无情物中没有，二者因为是否明晰觉知而互相排斥，因此是不同的。不同与不同怎么可能直接相互体验呢？就像光明和黑暗一样没有关联，因为知识总是不超出其特性——仅仅是明晰觉知，所以它何时才能获得体验与明晰觉知无关的无情物的机会呢？因此，在把握瓶子的知识前显现的瓶子这样的形相也不可能脱离明晰觉知的知识本性。
因此，如果知识和对象没有关联，对象就不能被体验；如果判断对象与知识在体验明晰觉知的本性上是一体相关，那么知识就能认知对境，但在执着外境的毒药所污染的思想体系中，这样的方式是不可能的，因为他们主张对境和知识是不同的。因此，只有存在同一性的关联，才能合理解释对象的体验，因为在知识前显现的一切和所有被体验的东西都必须只是知识明晰觉知的本性。仅仅通过因果关联并不能证成对境的体验，因为那样
13-1-74a
同时的眼等也将成为被体验的对象，而且对于无形相论者来说，如果没有由对象产生的结果形相，那么到底产生了什么呢？这是不可能的。
如果外道不仅认为对境的形相没有觉知，而且认为自证也不存在，那么对境和知识二者的名言也将不存在，因为知识必须是明晰的，如果它不明晰，就像他人的现量对象不是自己的认知对象一样，即使是在自己面前的对象也不会成为现量体验，因为对境和知识之间没有关联的理由。因此，即使是现量看到如瓶子这样的对象，自己的心识对自己不隐蔽，如果这不是自证的本质，那么心识认知或体验一切对象都将不可能，所以自证是非常合理的。


 །
说无相宗非理
གསུམ་པ་རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ལ། རྣམ་བཅས་པ་ལ་དོན་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་འཐད་པར་བསྟན་པ། རྣམ་མེད་པ་ལ་དོན་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡང་མི་འཐད་པས་ཆེས་དམན་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་ཕྱོགས་ལ་ནི། །དངོས་སུ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཀྱང་། །དེ་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བས་ན། །བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚོར་བར་རུང་། །ཞེས་ཕྱི་དོན་འདོད་ཀྱང་ཤེས༷་པ༷་རྣམ༷་པ་དང་བཅ༷ས་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོག༷ས་ལ༷་ནི༷། དངོ༷ས་སུ༷་དོན་དང་ཤེས་པ་དེ༷་གཉི༷ས་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང༷་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ༷་དང༷་དེའི་རྣམ་པ་གཉིས་གཟུགས་དང་གཟུག༷ས་བརྙན༷་འདྲ༷་བས༷་ན༷། བཏག༷ས་པ༷་ཙམ༷་གྱིས༷་ཤེས་པས་ཡུལ་དེ་ཤེས་པའམ། ཉམས་སུ་ཚོར་བར༷་གདགས་རུ༷ང་སྟེ། ཡུལ་དངོས་སུ་མ་མྱོངས་ཀྱང་འདྲ་
13-1-74b
བ་ཉམས་སུ་ཚོར་བ་ལ་བུམ་པ་མཐོང་། སྒྲ་ཐོས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཞིག་བྱས་ཆོག་པའོ། །གཉིས་པ། དོན་གྱི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་ལྡན་པའི། །རྣམ་ཤེས་སུ་ཞིག་མི་འདོད་པ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་ཡི། །རྣམ་པ་འདི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བུམ་སོགས་ཕྱི་དོ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་པས༷་བསྒྱུར༷་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི༷་རྣམ༷་ཤེས༷་སུ༷་ཞི༷ག་གིས་མི༷་འདོ༷ད་པ༷། རྣམ་མེད་བྱེ་སྨྲ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་དེ༷་ལ༷་ཡུལ་ཤེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་སྔོ་སེར་སོགས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ཤེས་ཤིང་རི༷ག་པ༷་ཡི༷། རྣམ༷་པ༷་མངོན་སུམ་པ་འདི༷་ཡ༷ང་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེའང་དཔེར་ན་ཤེལ་གོང་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ན་དེ་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཇི་བསྟན་ཀྱང་རང་མདོག་གཅིག་པུ་ལས་གཡོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། འདི་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ན་ཕྱི་དོན་ནི་བེམ་པོ་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན། ཤེས་པ་ནི་རིག་པ་ཡིན་པས་དོན་ཤེས་གཉིས་ཐ་དད་རྒྱང་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དངོས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་མ་ཟད། དེ་གཉིས་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུའང་མཐོང་ཐོས་སོགས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བས། རྣམ་བཅས་པའི་ལུགས་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་པས་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་མེད་པ་དེ་བས་ཀྱང་འདི་ནི་ཆེས་དམན་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཡོད་སྙམ་པ་ཡིན་ནའང་། རྣམ་པ་མེད་ན་ཕྱི་དོན་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་མེད་དགོས་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་གཅིག་བདེན་འགོག་པའི་ཚུལ་
13-1-75a
སོ་སོའི་ལུགས་དང་བསྟུན་ཏེ་རིགས་པས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

译文：
说无相宗非理
第三，证明无形相的观点不合理，分两部分：证明有形相宗仅在名言层面上合理解释对象的体验；证明无形相宗连对象体验的名言也不合理，因此更为低劣。
第一，"于有形相知识方，
虽实彼二各异体，
由与影像相似故，
仅以假名可感知。"
虽然承认外境存在，但对于主张知识具有形相的观点，尽管实际上认为对境和知识二者是不同的，然而由于外部对象与其形相二者就像形体与影像相似，所以仅仅通过假名就可以说知识认知了对象或体验了对象。虽然没有直接体验对象，但体验到相似的形相，就可以用"见到瓶子"、"听到声音"等名言来表达。
13-1-74b
第二，"具有对境形相转，
何人不许为识者，
彼于外境了知之，
形相此亦不存在。"
对于不承认具有瓶等外境形相的识，即无形相的毗婆沙等学派的观点，由于对象和知识的关系不合理，所以他们所认为的外境，如蓝色、黄色等，"这是什么"这样的认知形相在任何时候也都不存在。例如，如果水晶球不能被染色所染，不论展示什么蓝色、黄色等颜色，它只会保持自己的颜色不变。同样，按照这些学派的观点，外境是无情物，没有觉知；知识是有觉知的，所以对境和知识二者截然不同，不仅没有直接体验，而且他们不承认连接二者的形相，如影像那样的形相，因此即使在名言层面上也不可能有见、闻等体验。仔细考察有形相宗的观点，虽然他们主张外境存在而导致完全不相关，但无形相宗比那更加低劣，因为它否认了现量经验。
对于那些认为虽无形相但仍有现量显现的想法，若无形相，则必定无外境的现量体验，这已被逻辑所证成。
如此证明了无形相知识不可能存在后，对于具有各种不同形相的知识，根据各自的观点
13-1-75a
用逻辑来分析否定它们是真实单一的方法。


 །
破有相经部宗
གཉིས་པ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་དགག་པ་ལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ། སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་པ། རྣམ་ཤེས་གྲངས་མཉམ་པའི་ལུགས་དགག་པ་གསུམ།
破非二元宗
དང་པོ་ལ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ། རྣམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དུ་མར་ཐལ་བ། དེ་ལྟ་མིན་ན་ཤེས་རྣམ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བས་དགག་པ་གསུམ། དང་པོ། ཤེས་གཅིག་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས། །རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་ནི། །དོན་ཤེས་འགྱུར་བར་གཞག་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་བཅས་པའི་ལུགས་དེ་ལའང་། གཟུང་རྣམ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང་། དུ་མར་འདོད་པ་གཉིས། དུ་མར་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དུ་མར་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་སྟེ་མུ་གསུམ་ལས་རྟོག་ཚུལ་གཞན་མི་སྲིད་པས། དེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ནི། ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པའི་བྱས་པ་མི་རྟག་སོགས་ཇི་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ཡང་། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་ཁོ་ནའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་ཡུལ་ཁྲ་བོས་སྔོ་སེར་སོགས་དུ་མས་རྣམ་པ་གཏད་ཀྱང་མིག་ཤེས་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་ལྡན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་ཁྲ་ཙམ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་གཅིག་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ། རྣམ་པར་དུ་མ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ལྟ་བུས་ན། ལུགས་དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་ཞེས་མིང་དུའང་གདགས་སོ། །དེ་ལ་ལུགས་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ལྟར་ན། ཤེས༷་པ་གཅི༷ག་པུ་པ་དེ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་རྫས་ཐ༷་
13-1-75b
ད༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ས། རྣམ༷་པ༷་ཡང་གཅིག་ལས་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་སོགས་མ༷ང་པོ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་ལ། རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ན་རྣམ་པ་སོ་སོ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ༷་ཡི༷་མཐུ༷་ཡི༷ས་ནི༷། ཕྱི་རོལ་ན་སྔོ་སེར་སོགས་དོན་སོ་སོ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཤེ༷ས་པར་འགྱུར༷་བར༷་གཞ༷ག་པ༷་དེའང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་རི་མོ་བརྐྱངས་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་རི་མོ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྔོ་སེར་སོགས་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་བློ་མ་ཞུགས་ན་བློ་དོན་དང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ། །འདི་ནི་སེར་པོའི་ཞེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གདགས་པའི་རྒྱུའང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། རྣམ་པ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བས། །རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་པར་ཁས་བླངས་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་ཞིང་མཐར་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇིག་པས་དེ་ནི་ངེས་པར་ཁས་བླང་ངོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་སྣ་ཚོགས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་རྣམ༷་པ༷་རྣམ༷ས་ད༷ང་མ༷་བྲལ༷་བས༷་རྣམ༷་ཤེས༷་དེའང་གཅི༷ག་པུ་ཉིད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་དུ་མར་འགྱུར་རོ༷། །གསུམ་པ། དེ་ལྟ་མིན་ན་འདི་གཉིས་ལ། །གཅིག་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་ཤེས་རྣམ་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་ནས་ཤེས་པ་གཅིག་དང་རྣམ་པ་དུ་མར་འདོད་ན། ཡང་ན་རྣམ་པ་དུ་མར་འདོད་པ་སྤང་བའམ། ཡང་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་འདོར་དགོས་པར་རིགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པས་འགྲུབ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུར་འགྱུར་དགོས་པ༷་མི༷ན་ན༷་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རྣམ་འདི༷་གཉི༷ས་ལ་ངོ་བོ་གཅི༷ག་ཡིན་ཞེ༷ས་ཇི༷་སྐ༷ད་བརྗོ༷ད་པར༷་བྱ༷་སྟེ། ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་པས་གཅིག་དང་ཐ་དད་འགལ་བའི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་སྲིད་
13-1-76a
ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་མི་སྲིད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སོགས་ཀྱང་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ།

译文：
破有相经部宗
第二，破斥经部宗的观点，分三：破斥非二元论、破斥半蛋壳论、破斥同数识论。
破非二元宗
第一，分三：论证形相应如知识一般为一体，论证知识应如形相一般为多体，论证若非如此则知识与形相应成相异。第一：
"知一无差别，
形相不成多，
故由此威力，
无立知所知。"
如是所说，在有形相的观点中，又有主张所取形相为一和主张为多两种。主张所取形相为多的又分为认为知识如形相数量那样为多，和不认为知识为多而主张知识为一两种，共三种可能性，除此之外不可能有其他思考方式。这三种中，第一种虽然有多种形相但认为只产生一个知识的观点认为：不管蓝色对象及与之同一实体的所作性、无常性等多少形相显现，认知主体的知识只作为蓝色的形相具有者而生起；或者认为，对于把握花纹的眼识，虽然花纹对象以蓝、黄等多种形相呈现，但不会产生那么多数量的眼识，而只产生一个把握花纹的眼识。如此将多种形相融入为一个知识的本性，这种观点被称为"多样不二"。根据这些系统的主张，由于知一
13-1-75b
与形相二者不是实质上的不同，形相也应该是一体而非蓝、黄、白、红等多种，必须是一体。因为形相不是多的，所以通过各种不同形相的力量，无法建立认知外在的蓝、黄等各种不同对象。例如，当看到展开的画时，如果心识没有跟随画中蓝色、黄色等各自的形相，心识就会与对象不相符，这样一来，就无法建立"这是蓝色""这是黄色"等各种形相的根据。
第二，"不离诸形相，
识不成一体。"
如是所说，如果承认没有多种形相，则与现量相违，最终将破坏一切言说，所以必须承认这些。如果如此，由于不离开各种多样性本质的形相，识也不能是单一的，而应该如形相的数量那样成为多。
第三，"若不如是者，
此二何称一？"
如是所说，总之，承认知识和形相为一体，同时认为知识为一而形相为多，那么要么放弃认为形相是多的观点，要么放弃认为知识是一体的观点，刚才解释的理由已经证明了这一点。如果不应该如上所述那样，那么你对这知识和形相二者怎么能说它们的本性是一呢？如果知识是一而形相是多，具有相互矛盾的一和异这两种性质，如果可能在本性上是一，那么在你的系统中还有什么不可能的呢？甚至不孕女人的儿子等也应成为可能。
13-1-76a


 །
破卵半宗
གཉིས་པ་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བའི་ལུགས་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། དཀར་པོ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཤེས་པ་དེ་ནི་རིམ་འབྱུང་སྟེ། །མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག །ཅིག་ཅར་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་རྣམ་པའང་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར། ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་གི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་མི་གཏོད་པར་སྔོ་ཙམ་ཞིག་གི་རྣམ་པ་གཏོད་ཅིང་ཤེས་པའང་སྔོ་ཙམ་ཞིག་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ། ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལའང་ཡུལ་ཁྲ་བོའི་སྔོ་སེར་སོགས་དུ་མས་རྣམ་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་མ་གཏད་པར་ཁྲ་ཙམ་ཞིག་གི་རྣམ་པ་གཏད། ཡུལ་ཅན་ཡང་ཁྲ་ཙམ་ཞིག་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བས་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་གཟུང་རྣམ་གཅིག་དང་འཛིན་རྣམ་གཅིག་ཐད་ཀར་གནས་པར་འདོད་པས་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བ་ཞེས་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའི་མིང་ངོ་། །འོ་ན་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་དང་། རས་གཞིའི་སྟེང་ན་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་བརྐྱངས་པའམ་བཀྲམ་པ་ལ་དུས་ཅིག་ཅར་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་སུ་རུང་བས་གནོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་དག་ན་རེ། སེར་པོ་དང་དཀར༷་པོ༷་ད༷ག་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་ལ༷། དེ་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་དུས་ཅིག་ཅར་འཇུག༷་པ་མེ༷ད་ལ་བྱེ་བྲག་སོ་སོ་བ་རེ་རེ་བཀར་ཏེ་རིམ༷་གྱིས་འབྱུང༷་བ་ཁོ་ན་སྟེ༷། འོན་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དམིགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ལ་ཁབ་ཀྱི་མདས་བཏབ་པ་ལྟར། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་མགྱོག༷ས་པར༷་འབྱུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན། བྱིས་པ་བླུན༷་པོ༷་དག༷་སྡོ་སེར་སོགས་དུས་
13-1-76b
ཅི༷ག་ཅར༷་དམིགས་སོ་སྙམ༷་དུ༷་ཤེས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་མགལ་མེ་མགྱོགས་པར་བསྐོར་ན་འཁོར་ལོར་སྣང་ཡང་མགལ་མེ་དུམ་བུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་མི་རིགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི་མགལ་མེའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིར་དམིགས་པའི་བློ་རྣམས་བསྔོམས་ཏེ། འཁོར་ལོ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་རློམ་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། དོན་དགག་པ་དང་། དཔེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པའི་བློས་མ་ངེས། ཡིད་རྟོག་འབའ་ཞིག་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཚུལ་གྱིས་མ་ངེས། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། ལྕུགས་མའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བློ། །རབ་ཏུ་མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཡིན་ན། །དེ་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡི། །འདིར་ཡང་ཅི་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་དེ་ལྟར་མགྱོགས་པ་ཙམ་གྱིས་དུས་ཅིག་ཅར་དམིགས་པའི་གསལ་སྣང་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་ན། ལྕུག༷ས་མ༷འི་སྒྲ༷་ལ༷་སོག༷ས་པ་འཛིན་པའི༷་བློ༷་ཡང་ར༷བ་ཏུ༷་མགྱོག༷ས་པར༷་འབྱུང༷་བ་ཡི༷ན་ན༷། རབ་ཏུ་མགྱོགས་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཅི༷ག་ཅར༷་འབྱུང༷་བ༷་ཡི༷་བློ་སྐབས་འདི༷ར་ཡ༷ང་ཅི༷་ཡི་ཕྱིར༷་འབྱུང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འབྱུང་དགོས་སོ།

译文：
破卵半宗
第二，破斥半蛋壳论，分两部分：阐述其主张和破斥该主张。第一：
"对于白色等，
知识依次生，
因速起故愚，
误谓为同时。"
那些主张形相为一和知识为一的人这样认为：对象如蓝色及与之同一实体的所作性、无常性等，不会各自呈现形相，而只是呈现一个蓝色的形相，知识也只是以蓝色形相的具有者而生起；对于把握花纹的眼识，花纹对象的蓝、黄等多种形相不会同时呈现，只呈现花纹本身的形相，认知主体也只是以花纹形相的具有者而生起。因此，在一个知识的本性中，所取形相和能取形相各一个，直接相对而存在，这种观点被称为"半蛋壳"，这个名称是基于其相似性而来的。
若有人想：蝴蝶的花纹和布匹上展开或铺开的各种图案能够被眼识同时观察，这不是反驳了这一观点吗？他们回答说：对于黄色和白色等，对应这些对象的知识不会同时生起，而只是各自分开依次产生。然而，之所以看起来像是同时观察，是因为知识作用于对象极其迅速，所以愚人
13-1-76b
误以为是同时观察了蓝色、黄色等。比如，当快速旋转火把时，虽然显现为一个轮圈，但实际上只是一小段火把，它不应该在所有方向上产生连续不断的显现，之所以那样显现，是因为把对前后不同时刻的火把的观察综合起来，错误地认为看到了像轮圈那样的东西。
第二，破斥该主张，分为：破斥其论点和破斥其譬喻。第一又分为：以对文字的认知证明其不确定，以唯意分别趋入对象的方式证明其不确定，以及证明一切认知都不符合其主张。第一：
"若于舌音等认知，
极速生起者，
故于此同时生，
何故不能起？"
如此，如果仅仅因为迅速就能产生类似同时观察的清晰显现，那么对于舌音等的认知也是极为迅速地生起，由于这种极速，为什么在这种情况下不会产生同时生起的认知呢？应当会产生。
;


 །དེ་ལ་ཡུལ་སྔོ་སེར་སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་མགྱོགས་པར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་ཡུལ་ཡི་གེའི་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའང་དེ་དང་འདྲ་དགོས་ན། དེ་ལྟར་ན། ལ་ཏ་ཞེས་པ་ལྕུགས་མའི་མིང་དང་། ཏ་ལ་ཞེས་པ་ཤིང་ཏ་ལའི་མིང་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་འབྲུ་དེ་གཉིས་ལ་བློ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་ཀྱང་འཇུག་པ་མགྱོགས་པས་ཅིག་ཅར་ལྟ་བུར་སྣང་ན་ནི། ལ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་དང་ཏ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གང་ལྟར་ཡང་དེ་གཉིས་སྔོ་སེར་གྱི་རི་མོ་དུས་མཉམ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྣང་བས་ན། ལ་ཏ་ལ་
13-1-77a
དམིགས་པའི་བློའང་ཏ་ལ་ལ་ནོར་སྲིད་ལ། ཏ་ལ་ལ་དམིགས་པའི་བློའང་ལྕུགས་མ་ལ་གོ་བས་ཡིག་འབྲུའི་གོ་རིམ་དོན་མེད་ལ། ཡང་ན་ནི་གཉིས་ཀར་ཡང་གོ་བར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ས་ར་ཞེས་པ་རྒྱ་མཚོའི་མིང་དང་། ར་ས་རོ་བྲོ་བ་སོགས་ཡིག་འབྲུ་གོ་རིམ་བསྣོལ་བའི་ཅིག་ཤོས་གོ་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིག་འབྲུ་སིལ་བུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་རིམ་ཅན་དུ་དམིགས་པའི་བློ་ལས་ཀྱང་མགྱོགས་པའི་རིམ་ཅན་ཞིག་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མྱོང་བར་དཀའ་ན། ཉམས་སུ་མ་མྱངས་བཞིན་རིམ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཟེར་བའང་དོན་མེད་ཅིང་། མགྱོགས་པར་འབྱུང་བར་འདྲ་ཡང་ཅིག་ཅར་གྱི་སྣང་བ་མི་བསྐྱེད་ན་དེ་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཡང་གཞག་མི་རུང་སྟེ། རྒྱུ་ཡིན་ཕན་ཆད་འབྲས་བུ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་། །རིམ་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པས། །བློ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་མགྱོགས་འབྱུང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་སེམས་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པ་དང་། བློ་སྦྱོང་བའི་ཡིད་ལ་སེམས་པ་སོགས་ཡི༷ད་ཀྱི༷་རྟོག༷་པ༷་རྐྱང་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་པ་སྟེ༷། མིག་ཤེས་སོགས་དང་མ་འདྲེས་པ་དག་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ༷འ༷ང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བྱུང་སྟེ། རི༷མ་ཅན་དུ༷་བྱུང་བར་ཤེས༷་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པས་ཡུན་རིང༷་དུ༷་གན༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ས། བློ༷་རྣམ༷ས་ཀུ༷ན་ཀྱང༷་མགྱོག༷ས་པར་འབྱུང༷་བ་ལ་འདྲ༷་ཞིང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་གྱི་ལུགས་ལས་ཀྱང་བློ་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ། 
13-1-77b
དེ་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐ་དད་ལྟར། །ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བ་ལ་འདྲ་ཞིང་ཁྱད་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར་བློ་ཡི་ཡུལ༷་རྣམ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷་ཡང་རི༷མ་གྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་གྱི༷། སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་དག༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལ་དུས་ཅིག་ཅར་བཟུང་བར་སྣང་བ་དེ་ལྟར༷། ཅི༷ག་ཅར༷་འཛི༷ན་པར༷་སྣང༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལ་ཡུལ་རི་མོ་བརྐྱངས་པ་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་ལྷན་ཅིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པས་ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ་སོགས་དང་ཁྱད་མེད་ལ། འཇུག་པའང་ཡི་གེ་སྔ་མའི་བློ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཐོག་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་རིང་དུ་སྡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་རིམ་ཅན་གྱི་བློ་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱོར་ལ་དཔྱད་ན་འདིའི་གོ་བ་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་བློ་ངོར་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་སྣང་ཕན་ཆད་དེས་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཁེགས་ལ། ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་དམིགས་མི་ཤེས་པས་བློ་ངོར་རིམ་ཅན་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་ངོ་ཞེས་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ལ། དེ་ཤེས་བྱ་གང་ལ་སྦྱར་ཡང་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་འདའ་མི་སྲིད་པས་རྗེས་དཔགས་དང་དཔེ་མི་རྙེད་དོ།

 །དེ་ལ་ཡུལ་སྔོ་སེར་སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་མགྱོགས་པར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་ཡུལ་ཡི་གེའི་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའང་དེ་དང་འདྲ་དགོས་ན། དེ་ལྟར་ན། ལ་ཏ་ཞེས་པ་ལྕུགས་མའི་མིང་དང་། ཏ་ལ་ཞེས་པ་ཤིང་ཏ་ལའི་མིང་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་འབྲུ་དེ་གཉིས་ལ་བློ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་ཀྱང་འཇུག་པ་མགྱོགས་པས་ཅིག་ཅར་ལྟ་བུར་སྣང་ན་ནི། ལ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་དང་ཏ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གང་ལྟར་ཡང་དེ་གཉིས་སྔོ་སེར་གྱི་རི་མོ་དུས་མཉམ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྣང་བས་ན། ལ་ཏ་ལ་
13-1-77a
དམིགས་པའི་བློའང་ཏ་ལ་ལ་ནོར་སྲིད་ལ། ཏ་ལ་ལ་དམིགས་པའི་བློའང་ལྕུགས་མ་ལ་གོ་བས་ཡིག་འབྲུའི་གོ་རིམ་དོན་མེད་ལ། ཡང་ན་ནི་གཉིས་ཀར་ཡང་གོ་བར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ས་ར་ཞེས་པ་རྒྱ་མཚོའི་མིང་དང་། ར་ས་རོ་བྲོ་བ་སོགས་ཡིག་འབྲུ་གོ་རིམ་བསྣོལ་བའི་ཅིག་ཤོས་གོ་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིག་འབྲུ་སིལ་བུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་རིམ་ཅན་དུ་དམིགས་པའི་བློ་ལས་ཀྱང་མགྱོགས་པའི་རིམ་ཅན་ཞིག་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མྱོང་བར་དཀའ་ན། ཉམས་སུ་མ་མྱངས་བཞིན་རིམ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཟེར་བའང་དོན་མེད་ཅིང་། མགྱོགས་པར་འབྱུང་བར་འདྲ་ཡང་ཅིག་ཅར་གྱི་སྣང་བ་མི་བསྐྱེད་ན་དེ་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཡང་གཞག་མི་རུང་སྟེ། རྒྱུ་ཡིན་ཕན་ཆད་འབྲས་བུ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་། །རིམ་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པས། །བློ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་མགྱོགས་འབྱུང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་སེམས་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པ་དང་། བློ་སྦྱོང་བའི་ཡིད་ལ་སེམས་པ་སོགས་ཡི༷ད་ཀྱི༷་རྟོག༷་པ༷་རྐྱང་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་པ་སྟེ༷། མིག་ཤེས་སོགས་དང་མ་འདྲེས་པ་དག་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ༷འ༷ང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བྱུང་སྟེ། རི༷མ་ཅན་དུ༷་བྱུང་བར་ཤེས༷་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པས་ཡུན་རིང༷་དུ༷་གན༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ས། བློ༷་རྣམ༷ས་ཀུ༷ན་ཀྱང༷་མགྱོག༷ས་པར་འབྱུང༷་བ་ལ་འདྲ༷་ཞིང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་གྱི་ལུགས་ལས་ཀྱང་བློ་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ། 
13-1-77b
དེ་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐ་དད་ལྟར། །ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བ་ལ་འདྲ་ཞིང་ཁྱད་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར་བློ་ཡི་ཡུལ༷་རྣམ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷་ཡང་རི༷མ་གྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་གྱི༷། སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་དག༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལ་དུས་ཅིག་ཅར་བཟུང་བར་སྣང་བ་དེ་ལྟར༷། ཅི༷ག་ཅར༷་འཛི༷ན་པར༷་སྣང༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལ་ཡུལ་རི་མོ་བརྐྱངས་པ་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་ལྷན་ཅིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པས་ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ་སོགས་དང་ཁྱད་མེད་ལ། འཇུག་པའང་ཡི་གེ་སྔ་མའི་བློ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཐོག་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་རིང་དུ་སྡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་རིམ་ཅན་གྱི་བློ་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱོར་ལ་དཔྱད་ན་འདིའི་གོ་བ་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་བློ་ངོར་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་སྣང་ཕན་ཆད་དེས་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཁེགས་ལ། ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་དམིགས་མི་ཤེས་པས་བློ་ངོར་རིམ་ཅན་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་ངོ་ཞེས་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ལ། དེ་ཤེས་བྱ་གང་ལ་སྦྱར་ཡང་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་འདའ་མི་སྲིད་པས་རྗེས་དཔགས་དང་དཔེ་མི་རྙེད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是该藏文的完整直译成简体中文：
对于那些对蓝色、黄色等对象按顺序快速观察的情况，同样地，对文字声音的观察也应当如此。如果是这样的话，"la ta"是藤条的名称，而"ta la"是棕榈树的名称，当心智依次进入这两个音节，但因为快速转换而似乎同时出现时，无论是先说"la"还是先说"ta"，就没有区别了。无论如何，这两者就像同时看到蓝黄色的图像一样，没有先后顺序地出现，所以针对"la ta"的认知可能会误解为"ta la"，而针对"ta la"的认知也可能被理解为藤条，因此字母的顺序就变得毫无意义了，或者说两者都不能正确理解。
同样地，"sa ra"是海洋的名称，而"ra sa"是味道等，所有这些字母顺序颠倒的词都会变得相同，因为无论如何表达，它们都似乎没有先后顺序。
因此，对于像单独的字母这样的对象，要通过有序的认知来体验"这是更快的顺序"是困难的，若没有亲身体验就声称它是有序的也没有意义。虽然它们以相似的速度出现，但如果不产生同时的感知，就不能将其视为原因，因为一旦成为原因，就必定遵循因果的一致性。
第二，即使纯粹的意识思维，也不能按顺序理解。由于不长久存在，所有认知都似乎同样迅速生起。
也就是说，对于那些思考对象本质、分析其特征、训练心智等纯粹的意识思维，不混合视觉意识等，当它们连续产生时，也会出现同时显现的认知，而不会被理解为按顺序发生的。为什么会这样呢？因为它们在每一刹那都生灭，不能长久存在，所以所有认知都同样迅速产生，没有差异。在他人的系统中也承认所有认知都迅速灭尽。
第三，因此，对于所有对象，不能理解为按顺序把握，而是虽然显现为不同相，却似乎同时把握。
因此，所有认知都同样迅速产生，没有差异，所以对于所有认知对象，也不能理解为按顺序把握，而是就像蓝色、黄色等不同的相貌似乎同时被把握那样，它们似乎是同时被把握的。
关于对象，虽然在展开的图画上蓝色、黄色等同时存在，但心识只能依次进入而不能同时进入，这与专注于文字等没有区别，而且这种进入也是在前一个文字的认知消失后后一个生起，其开始和结束都是刹那的，不可能持续更长时间。如果以此方式考察有序认知的前后衔接，对这个问题的理解就会根深蒂固。
对于这一点，一旦在认知中显现为有先后顺序，就排除了同时显现的可能性；同时显现则无法区分先后发生，因此认知中的"有序而同时显现"这种说法从来没有被直接经验所证实。无论将这种理解应用于什么认知对象，都不可能超出其固有本质，因此无法通过推理或找到例子来证明。


 །གཉིས་པ་དཔེ་དགག་པ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང་། དེ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ། མགལ་མེ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ། །འཁོར་ལོར་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་། །གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མཐོང་བས་མཚམས་སྦྱོར་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་དེའང་མི་འཐད་དེ། །འདི་ལྟར་མག༷ལ་མེ༷་ལ༷་ཡ༷ང་དུས་ཅིག་ཅར༷་དུ༷་འཁོ༷ར་ལོ༷ར་སྣང༷་
13-1-78a
བའི༷་འཁྲུལ་པ༷་འབྱུང༷་བ་ཡིན་གྱི། འདི་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་གས༷ལ་བ༷ར་རབ༷་ཏུ་སྣང༷་བ༷འི་ཕྱིར༷་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་མཐོང་བས་དུས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་ཏེ་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་སྲིད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །མགལ་མེ་ཉིད་མྱུར་དུ་བསྐོར་བས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཅིག་ཅར་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་འཁོར་ལོ་ལ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་ཞིག་ཡིན་གྱི། སྔ་ཕྱིའི་ཡུལ་སྐད་ཅིག་དུ་མ་བློས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་བ་ནི་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ། མཐོང་དྲན་ཡུལ་འགལ་བར་བསྟན་པ། དེས་ན་མཚམས་སྦྱོར་ཡིན་ན་གསལ་སྣང་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། འདི་ལྟར་མཚམས་རྣམས་སྦྱོར་བ་ནི། །དྲན་པས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། །མཐོང་བས་མ་ཡིན་འདས་པ་ཡི། །ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཅི་གསལ་སྣང་དང་མཚམས་སྦྱོར་འགལ་ལམ་ཞེ་ན་འགལ་ཏེ། འདི༷་ལྟར༷་སྔ་ཕྱིའི་མཚ༷མས་རྣམ༷ས་སྦྱོར༷་བ༷་ནི༷་སྔར་འདས་པ་དེ་དྲན་ནས་མཚམས་སྦྱོར་གྱི། མ་དྲན་པ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་མི་ནུས་པ་དེ་ཕྱིར་དྲ༷ན་པ༷ས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་གྱི། ད་ལྟ་མཐོ༷ང་བས༷་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མཐོང་བ་དེར་ད་ལྟ་བའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་གི འད༷ས་པ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་ལ༷་འཛི༷ན་པ༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་གང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཞིག་པས་གསལ་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་འདི། །གསལ་བ་མ་ཡིན་འགྱུར་བའི་རིགས། །ཞེས་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ལྟར་སྔ་ཕྱིའི་སྐད་ཅིག་དུ་མ་མཚམས་སྦྱར་ནས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ན་
13-1-78b
དྲན་པས་མཚམས་སྦྱོར་དགོས་ལ། དྲན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་དུ༷་གང༷་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་སྔར་ཞིག༷་ཟིན་པས༷་ན་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་གས༷ལ་བར་མྱོང་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཕྱིར་དྲན་པ་ནི་འདས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མདུན་ན་འདུག་པའི་དངོས་པོ་ལའང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མི་རྟོག་སྟེ་ད་ལྟ་བའི་ཡུལ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཕྱིར༷་མཚམས་སྦྱོར་ཡིན་དགོས་ན་ད་ལྟར་གྱི་འཁོར་ལོ༷ར་སྣང༷་བ༷་འདི༷་ཡང་། མི་གསལ་བ་དྲན་པའི་ཡུལ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། མངོན་སུམ་དུ་གས༷ལ་བ༷་འདི་འདྲ་བ་མ༷་ཡི༷ན་པར་འགྱུར༷་བའི༷་རི༷གས་སོ། །ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལྟར་ཅིག་ཅར་གསལ་པོར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་འབིགས་མི་སྲིད་པས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་ཅན་དུ་ངེས་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཟངས་མའི་གླེགས་མ་སོགས་ཕུག་པ་བཞིན་དུ་བླ་འོག་བརྩེགས་པ་མང་པོ་དག་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་གིས་འབིགས་ཚེ་ཅིག་ཅར་ཕུག་པ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོད་པས་ཨུཏྤལ་འབིགས་པའང་མི་གཅིག་གིས་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔགས་པ་ཡིན་ནོ། །
破心识定数宗
གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་གྲངས་མཉམ་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད། དེ་དགག་པའོ།

以下是该藏文的完整直译成简体中文：
第二，否定比喻分为：立论和证明两部分。
第一部分，在燃烧的火把上也同时，产生如同轮盘般显现的错觉。因为清晰明显地显现，所以不是通过观见而连接。
你的比喻也不合理，因为对于燃烧的火把也会产生同时显现为轮盘的错觉，这是对无分别知识而言清晰明显地显现的，所以是直接感知所见，而直接感知所见不可能将前后时间连接为一体。
应当了解，燃烧的火把由于快速旋转，使得后续的部分同时清晰显现，形成轮盘般的错觉，而不是心识将前后多个瞬间连接起来而产生的轮盘错觉。
第二部分，证明其周遍性分为：说明见与忆不同境和由此说明若是连接则不应有清晰显现。
第一，连接诸部分，是由记忆来完成，而不是由见，因为见无法执取过去的对象。
如果问清晰显现与连接是否矛盾，答案是矛盾的。因为前后部分的连接是通过回忆过去然后连接，若不回忆就无法连接，所以是由记忆完成连接，而不是由当下的见来连接，因为见只适用于现在的对象，不能执取过去的对象。
第二，成为其对象的，由于已灭故不清晰。因此，这种显现为轮盘的，不应是清晰的，应当是变化的类型。
如果按照你的主张，燃烧的火把显现为轮盘是通过连接前后多个瞬间而统一显现，那么就需要由记忆来连接，而成为记忆对象的，因为已经消失，所以只能被回忆而不能被清晰地体验。因此，记忆只能缘取过去的对象，即使面前的实物也不能非常清晰地认知，因为它不缘取现在的对象。
由这个原因，如果必须是连接，那么现在显现的轮盘也应当只是不清晰的记忆对象，而不应当是这样直接感知的清晰现象。
关于能够刺穿一百片莲花花瓣的认知，它不像看到燃烧的火把轮盘那样同时清晰显现，因为不可能同时刺穿，所以有智慧的人们确定它是有序的，比如刺穿铜片等时，如果多层叠放，一个行为者同时刺穿会被量所否定，因此刺穿莲花也是由一人完成的推断。
破心识定数宗
第三，否定心识数量相等分为：说明主张和否定该主张。


 །དང་པོ། རི་མོ་བརྐྱངས་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་སེམས་མང་པོ། །ཇི་སྟེ་གཅིག་ཆའི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་འདོད་ན་ཀོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གཟུང་རྣམ་གྱི་གྲངས་བཞིན་ཤེས་པའང་དུ་མ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པའི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཏད་ལ་ཤེས་པའང་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ། ཡུལ་ཁྲ་བོས་ཀྱང་རང་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་
13-1-79a
ཡུལ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གཏད་ལ་ཤེས་པའང་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རི༷་མོ༷་བརྐྱང༷ས་པ༷་མཐོ༷ང་བའི༷་ཚེ༷་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་སྔོ་སེར་སོགས་ཇི་ཡོད་པ་དེ༷་བཞི༷ན་སེམ༷ས་མ༷ང་པོ༷་ཅི༷་སྟེ༷་ཅིག་ཅར་རམ་གཅི༷ག་ཆ༷འི༷་ཚུལ༷་གྱིས༷་སུ༷་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷་བར༷་འདོ༷ད་ན༷་ཀོ༷་ཞེས་ཕྱོགས་སྔའི་ཚུལ་བརྗོད་པའོ། །དེའང་སྐབས་འདིར་ལེགས་པར་དཔྱད་ན། སྣང་ཡུལ་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་འཆར་རུང་གི་ཆ་ཇི་སྙེད་པའི་གྲངས་བཞིན་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཡང་། རྫས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ལྡོག་པའི་ཆ་རྣམས་ནི། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཆ་ནས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ལའང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པའམ། རྣམ་ཤེས་གྲངས་མཉམ་པ་འདི་དག་ཕལ་ཆེར་ཤེས་པ་དེ་དག་རིགས་མཐུན་ཡང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་དུ་མ་འབྱུང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཀྱང་རིགས་མཐུན་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་དེ། འཛིན་རྣམ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་རིགས་མཐུན་དུ་མ་མེད་ཚུལ་གྱི་རང་ལུགས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། བློ་ཐམས་ཅད་དུ་མའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ། ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་བདེན་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དཀར་ལ་སོགས། །རྣམ་པ་སྣ་གཅིག་ཤེས་པ་ཡང་། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་ཐ་དད་པས། །དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལུགས་དེ༷་ལྟ༷་ཡི༷ན་ན༷འང་ཁྲ་བོའི་གཞི་མཐོང་བ་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རྣམ་པ་མང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡུལ་དཀར༷་པོ་ལ༷་སོག༷ས་པ་རྣམ༷་པ༷་སྣ༷་གཅི༷ག་ཤེས༷་པ༷་དེ་ལ་ཡ༷ང་། ཐོག༷་མ༷་སྟེ་སྟེང་དང་དེ་བཞིན་དུ་འོག་དང་
13-1-79b
ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་དང་དབུས༷་དང་མཐ༷འ་ཡི་ཆ་ཐ༷་ད༷ད་པས༷་ན་དམི༷གས་པ༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་གྱི། གཅིག་ཅེས་བདེན་པ་ཞིག་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། དམིགས་བྱ་བེམ་པོ་ལ་བརྟགས་ན་གཅིག་པུར་དམིགས་པ་མེད་ཚུལ་དང་། དམིགས་བྱེད་བློ་ལ་བརྟགས་ན་དེ་མེད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། རྡུལ་ཕྲན་བདག་ཉིད་དཀར་ལ་སོགས། །གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་ཆ་མེད་པ། །ཤེས་པ་གང་ལ་སྣང་གྱུར་པར། །བདག་གིས་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་དབྱེར་ཡོད་ན་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་ཏེ་མི་རིགས་སོ། །གང་ཡན་ལག་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡོད་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་འབད་ནས་བཏུད་དེ་བལྟས་ཀྱང་། རྡུལ༷་ཕྲན༷་གྱི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅན་གྱི་དཀར༷་པོ་ལ༷་སོག༷ས་པ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རང་གཅི༷ག་པུའི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་པ་དེའང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ༷་དབྱེ་རྒྱུ་མེ༷ད་པ༷་ཞིག་ནི། ཤེས༷་པ༷་ཡིན་ནོ་ཅོག་ག༷ང་ལ༷་སྣང༷་བར་གྱུར༷་པ༷ར། འདིའོ་ཞེས་བད༷ག་གི༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་ཚོར༷་བ༷་མེ༷ད་ཅེས་མདོར་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གང་ན་མི་སྲིད་ཅེས་སོ།

以下是该藏文的完整直译成简体中文：
第一，当见到展开的图画时，对它如此诸多心识，若主张以同时方式，产生将会如何？
这是说，根据主张所取相数量对应有多少识的学说，对境蓝色和与之同体的所作无常等有多少相，就会产生具有那么多相的识。杂色对境也向能取它的眼识呈现蓝黄等对境中有多少相，识也生起具有那么多相。例如，当见到展开的图画时，对于那个对境，如同其中有多少蓝黄等，是否主张有那么多心识以同时方式产生呢？这是对前述观点的陈述。
在此处若仔细思考，虽然根据显现境中实体相各自可以显现的部分数量而生起识，但对于与实体和本性不相分离的反体部分，是由对境本性显现本身，在未增添反面方面的情况下，其对境者也具有其相，只是通过反体来区分而已。
关于所取能取数量相等或心识数量相等的这些观点，虽然大多数人认为这些识虽是同类，但像不同类那样多个一起产生没有矛盾，但同类多个不会同时产生。虽有多个能取相，但没有多个同类的情况之前已经说明。
第二，否定该主张分为：证明一切心都具有多相和说明无分一体真实不可能两部分。
第一，若是如此，白等，单一形相的识，由于始中末各异，成为多种所缘。
如刚才所说的观点，若是如此，如同见杂色基础时有蓝黄等多种形相，同样地，作为其特例，即使是对白色等单一形相的识，也因为上部、下部、彼岸、此岸、中部和边缘部分各不相同，所以成为多种所缘，而非所谓的一个真实体。
第二分为：若考察所缘无情，则没有单一所缘的情况和若考察能缘心识，也没有这种情况两部分。
第一，微尘本性白等，单一本性无分，何种识中显现，我未曾感知。
如此，若一个形相可分为多种形相，就不可能有单一体。如果认为存在不可分解为部分的极微，且缘取它的只有一个形相，那么无论我如何努力专注观察，都没有感知到具有微尘本性的白色等，独立且不混合于他物的单一本性，且无方位可分的显现于任何识中的情况。简言之，亲身体验无分微尘是不可能的。


 །དེ་ལྟར་ན་རྟོག་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཚད་མས་དམིགས་པ་ཡིན་ན་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་རང་གིས་རང་ལ་ཇི་ལྟར་བསླུ། དེས་ན་བཅོས་མ་རས་ཁྲ་བོ་སོགས་དང་བཅོས་མིན་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཤེས་པའང་གཅིག་པུར་བདེན་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ཁམས་རྣམས་ནི། །བསགས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན། །
13-1-80a
སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དམིགས་པ་ནི། །དྲུག་པར་བཞག་པ་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མིག་སོགས་དབང་པོའི་རྣམ༷་པར་ཤེས༷་པ་ལྔ༷་ཡི་ཁ༷མས་རྣམ༷ས་ནི༷་རང་རང་གི་ཡུལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསག༷ས་པ་ལ༷་དམིག༷ས་པ༷འི་རྣམ༷་པ༷་ཅན་ཡི༷ན་པས་རྣམ་པ་དེ་སྙེད་དུ་དུ་མར་འགྱུར་ལ། ཡིད་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་ཏེ་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཁམས་ཀྱང་རྣམ་རིག་མིན་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་པར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་རྣམ་བཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མིང་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱང་སེམས་བྱུང་འབའ་ཞིག་མི་འཛིན་གྱི། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཚོགས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན། སེམ༷ས་ད༷ང་སེམ༷ས་བྱུང༷་ལྷན་དུ་ཚོགས་པའི་དམི༷གས་པ༷་ནི༷་ཡིད་ཤེས་སམ། རྣམ་ཤེས་དྲུག༷་པར༷་བཞ༷ག་པ༷འམ། དེའི་དམིགས་སྐལ་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་དོ། །དེའང་རང་སྡེའི་བཞེད་ཚུལ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །
破外道宗
གཉིས་པ་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་དགག་པ་ལ། རིག་པ་ཅན་སོགས་ཀྱི་དགག་པ་སྤྱིར་བསྟན། བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་འདོད་པ་དགག་པའོ། །
总说破吠陀宗等
དང་པོ། ཕྱི་གཞུང་རྣམས་ལའང་རྣམ་ཤེས་ནི། །གཅིག་ཏུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་ལྡན་པ་ཡི། །རྫས་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་དག་བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་གཟེགས་ཟན་དང་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་པའམ་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྐྱེ་བོའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའི་ལྟ་ངན་ལའང་བྱེ་བྲག་དེ་ཙམ་སྲིད་མོད་ཀྱི་སྤྱི་རིགས་ནས་རྟག་ཆད་ལས་འདའ་མི་སྲིད་ལ་རྟག་སྨྲ་བའང་
13-1-80b
རྣམ་པ་མང་དུ་ཡོད་པས། ལྟ་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས། སྡེ་ཚན་བཅུ་གཅིག་སོགས་དབྱེ་སྒོ་མང་ཡང་། ཕྱོགས་བསྡུས་པས་ཏརྐ་སྡེ་ལྔ་ལ་བསྡུར་རུང་བ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་མུ་སྟེགས་ཞེས་པ་སྒྲ་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལའང་འཇུག་པ་དང་། ཕལ་ཆེར་ཕྱི་རོལ་པའམ་མུ་སྟེགས་སྤྱི་ལ་གྲགས་ཤིང་། སྒྲ་འདོམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་རྟག་སྨྲ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གོ་བ་དང་། རྒྱང་འཕེན་ཡང་དེ་བཞིན་ཕྱི་རོལ་པ་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཆད་སྨྲ་པ་ལ་སྒེར་དུ་འཇུག་པ་སོགས་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་གྲངས་ཅན་པ་སོགས་སོ་སོའི་མིང་ཡང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཞུང་སོ་སོ་ན་ལ་ལར་གཅིག་ལྟ་བུ་དང་ལ་ལར་མི་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་སྤྱིར་འདྲ་བ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདོད་ཚུལ་ཕྲ་མོའི་དབྱེ་སྒོ་ཡིན་པ་སོགས་དང་། སྒྲ་བཤད་འཇུག་གི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་གོ་བ་ལེན་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་མིང་གཅིག་ལ་འཐོམས་ན་གཞུང་འཆད་པ་འཁྲུགས་ནས་ཅིར་ཡང་ངོས་མི་ཟིན་པར་འགྱུར་བས་ཤན་ཕྱེད་པར་བྱ་དགོས་སོ།

以下是该藏文的完整直译成简体中文：
这样，有智者以量所见为存在的根据，若未被观察到却说存在，怎能自欺欺人？因此，无论是人造的彩色布匹等还是自然的彩色蝴蝶等，如实地说，具多种形相的识也没有单一真实性。
第二，五识界，是缘积聚的形相，心与心所之所缘，安立为第六识所为。
能取对象的心，眼等五根之识界，是各自缘取各自对象微尘积聚的形相，因此有那么多形相成为多个。意识也与之相同，因为与它们同体。法界中的非表色和无为法不应该单独存在，只是假立，通过排除法来缘取名称。只具受想行三蕴的自性，缘取它的意也不仅执取心所，而是缘取心心所的集合，因此，心与心所共同聚合的所缘是意识或称为第六识，或成为它的所缘对象。这是依据自宗主张而述说的。因此，缘取单一对象的识是不存在的。
破外道宗
第二，否定外道学说分为：总述破吠陀派等和破各派别的主张。
总说破吠陀宗等
第一，外部论著中的识，也不会显现为单一，因为缘取具有属性等的实体等。
所谓超出此教法的迦毗罗和胜论等的追随者称为外道或异教徒，由于人们的邪见无穷，所以各种学说的恶见也有很多种，但总体上不出常断二边，而常见论者也有很多种，所以有三百六十种见解、六十二种见解、十一类等多种分类方式，但总括起来可以归纳为五种论理派。一般来说，"外道"这个词从词义解释上看，既适用于外内二种实在论者，也多指外道或异教徒的总称，在使用"外道"一词等场合特指常见论者，同样，"顺世派"也既是外道的总称，也特指断见论者等，像这样，"数论派"等各自的名称也根据总体和特殊的使用方式，在各种论著中，有时似乎相同，有时似乎不同，这些都是从总体相似中根据细微主张差异的分类方式，以及基于词源解释使用的原因等，应当了解这些，根据具体情况领会其意，如果没有这样做而对同一名称感到困惑，解释文献就会混乱，无法确定任何意义，所以必须分辨清楚。


 །དེ་ལ་གཟེགས་ཟན་སྟོན་པར་འཛིན་པའི་ལུགས། བྱེ་བྲག་པའམ་འུག་ཕྲུག་པ་དང་རིག་པ་ཅན་པ་ཞེས་སོགས་སུ་གྲགས་པ་རྣམས་ནི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཏུ་འདོད་དེ། ས་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དགུ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞི། བརྐྱངས་བསྐུམ་སོགས་ཀྱི་ལས་ལྔ། དེ་གསུམ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱབ་བྱེད་སྤྱི་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་། སྤྱི་དེའི་བྱེ་བྲག་གམ་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསལ་བ། ཐ་དད་པའི་འདུ་བ་མགོ་ལ་རྭ་ལྟ་བུ་དང་། ཐ་མི་དད་དུ་འདུ་བ་དུང་ལ་དཀར་ཟླུམ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེའང་གཟེགས་ཟན་པས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྒོ་
13-1-81a
ནས་དབང་ཕྱུག་བསྒྲུབས་པས་རྟེན་རྡོའི་ཕོ་མཚན་གྱི་སྟེང་དུ་འུག་པ་བབས་པ་ལ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བཟུང་ནས་དེ་ལ་རྫས་ཡོད་དམ་ཞེས་སོགས་དྲུག་པོ་དྲིས་པ་ལ་མགོ་གུག་རེ་བྱས་མཐར་འཕུར་བས དྲུག་པོ་དེ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པའོ། །འདི་དག་དབང་ཕྱུག་ལྷར་འཛིན་ཅིང་དབང་ཕྱུག་དེ་རྟག་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྔའམ། ཕྲ་ཡང་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་གཞན་འཕྲུལ་ན་གནས་པར་འདོད། ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཤེས་ནས་བསྒོམས་ན་ཐར་བར་འདོད་ཅིང་། ཐར་ཚེ་བདག་དེ་ཡོད་མེད་སོགས་ཐམས་ཅད་བྲལ་བར་འདོད། གཞུང་ཞི་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བདག་བེམ་པོ་ཡིན་ཅིང་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །དེའང་རྫས་དགུ་སྟེ། བདག་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་དང་ནམ་མཁའ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྟེ་རྟག་པའི་རྫས་ལྔ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་སྟེ་མི་རྟག་པའི་རྫས་བཞིའོ། །ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞི་ནི། གཅིག་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་། རིང་ཐུང་སོགས་བོང་ཚད་དང་། ཕན་ཚུན་འཕྲད་པ་དང་། སོ་སོར་དབྱེ་བ་དང་། ཐ་དད་པ་གཞན་དང་། ཐ་མི་དད་པ་གཞན་མིན་པ་སྟེ་དྲུག་ནི་ཐུན་མོང་སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན། གཟུགས་མེའི་ཡོན་ཏན། རོ་ཆུའི་ཡོན་ཏན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་ཡུལ་ཡོན་ཏན་ལྔ་ནི་འབྱུང་བ་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། དེ་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁྲོད་ན་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱང་རླུང་རློན་པས་གཡོགས་ནས་མ་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུས་ཨོཾ་ལྟ་བུ་བརྗོད་ཚེ་ཁོག་པ་ནང་སྟོང་པའི་ཆའི་རླུང་དེ་བསལ་ནས་ཐོས་ཤིང་སླར་རླུང་ཤུལ་དུ་ཞུགས་ནས་རྟག་ཏུ་མི་ཐོས་པར་འདོད། བདག་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གསུམ་སྟེ། མིག་གི་བློ་སོགས་དབང་བློ་ལྔ། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ། 
13-1-81b
འདོད་པ་སྡང་བ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན། འབད་རྩོལ་དང་། འདུ་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཏེ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ཡོད་པར་སྒྲུབ། ལས་ནི་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། ཕར་བརྐྱངས་པ་དང་། ཚུར་བསྐུམ་པ་དང་། གྱེན་དུ་འདེགས་པ་དང་། གནས་གཞན་དུ་འཇོག་པ་དང་། གནས་གཅིག་ལས་བརྒལ་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་ལྔའོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལས་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་རྫས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཁྱབ་བྱེད་སྤྱི་སྟེ་བྱེ་བྲག་རིགས་མཐུན་ལ་སྒྲ་བློ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། ཁྱབ་བྱ་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་བྱེད་པའི་འདུ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདེ་སོགས་ནང་གི་བདག་ལ་གནས་པའི་བེམ་པོར་འདོད། གྲངས་ཅན་པས་ཕྱིའི་སྣམ་བུ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ན་དེའི་རང་བཞིན་བདེ་སོགས་གནས་པས་ན་ཕྱིའི་བེམ་པོར་འདོད་ཀྱང་། བདེ་སོགས་དེ་དག་མྱོང་བའི་ཚེ་བདག་གིས་མྱངས་སྙམ་པའང་ཤེས་པ་དང་འདྲེས་ནས་ཆ་མི་ཕྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱོང་བར་འདོད། དེའང་བདག་ལ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་བདག་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་གིས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་ལ། མུ་སྟེགས་པ་འདི་པའི་ལུགས་ཀྱི་བེམ་པོ་ཞེས་པ་འདི་རྡུལ་གྲུབ་ཀྱི་བེམ་པོ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་གོ་བར། ཤེས་པ་མིན་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་གོ་དགོས་པས་ན། བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པའི་བདག་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་འདོད་དོ།

以下是该藏文的完整直译成简体中文：
关于以迦毗罗为导师的学派，称为胜论派或乌鸦子派及正理论派等，他们主张六句义，即：九种实体（如地等）、二十四种属性（如色等）、五种运动、存在于这三者中的周遍总相大小、总相的别相或细分、差别的和合如头上角一样、不差别的和合如贝壳的白圆一样。他们主张用这六句义可以概括一切。
据说，迦毗罗通过苦行修持湿婆神，当一只猫头鹰降落在石阳具上时，他视之为湿婆神，问它："实体存在吗？"等六个问题，每次猫头鹰都点头，最后飞走了，因此他认为只有这六种。这些人视湿婆为神，认为湿婆神具有常性等五种属性，或者微细等八种属性，住于他化自在天。他们认为了解六句义并修习可以获得解脱，解脱时我离开一切有无等。他们依据《寂静经》等，主张我是物质且恒常。
九种实体为：我、时间、方位、虚空和微尘这五种恒常实体，以及地水火风四种无常实体。二十四种属性是：一等数量、长短等尺度、相互接触、各自分离、差异的他性、无差异的非他性这六种是共同总的属性；声是虚空的属性、触是风的属性、色是火的属性、味是水的属性、香是地的属性，这五种境的属性是各个元素的属性。因此，声虽常住于虚空，但被潮湿的风遮蔽而听不到，当人发出"嗡"等声音时，驱散体内空腔部分的风而被听到，之后风再次进入原处，因此通常听不到声音。
住于我的十三种属性：眼识等五种感官认识，乐与苦，欲与嗔，法与非法，精进和造作之力，通过观察这些我的属性来证明我的存在。运动是任何事物的伸展、收缩、上举、置于他处及超越一处行走这五种。属性和运动的所依是实体，这些都被周遍总相所遍，它是同类别相中声与识共同运行的基础，具有分别各个所遍的功能的别相，和实现相互关联的和合。
如此，乐等内在的属性住于我，被视为内在物质。数论派主张外在毛毯等上面存在其本性的乐等，因此认为是外在物质，但当体验这些乐等时，认为是由我体验，这是以与意识混合而不可分离的方式被体验。虽然我没有意识，但由于我与具有意识的属性相联系的力量，而产生"我了解"的想法。在这个外道学派中，所谓的"物质"不仅仅指由原子构成的物质，而是泛指一切非意识的事物，因此胜论派所主张的我，如同虚空和方位等一样遍布，且本性不是意识性质的。


 །དེ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི༷་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་གཞུང༷་རྣམ༷ས་ལ༷འང་རྣམ༷་ཤེས༷་ནི༷་གཅི༷ག་པུ་ཉིད་དུ༷་སྣང༷་བ༷ར་མི༷་རུང༷་སྟེ༷། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོན༷་ཏན༷་དང་ལས་དང་ཡན་ལག་ལ༷་སོག༷ས་པ་ལྡ༷ན་པ་ཡི། །
13-1-82a
རྫས༷་དང་རྣམ་འགྱུར་དང་ལུས་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་དམིག༷ས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཞེས་ཕྱི་གཞུང་རྣམས་ན་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་རྫས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་སྣང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་སྲིད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
另说各别破
གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱལ་དཔོགས་པའི་ལུགས་དགག་པ། རྒྱང་འཕེན་པའི། གྲངས་ཅན་པའི། གསང་བ་པའི་ལུགས་དགག་པ་བཞི།
破吉恩宗及伺察宗
དང་པོ། ནོར་བུ་གཟི་ཡི་བདག་ཉིད་ལྟར། དངོས་པོ་ཀུན་ཅེས་ལྟ་བ་ལ། །དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་ནི། །གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་སྣང་མི་རིགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་བ་སྟོན་པར་འཛིན་པས་ན་རྒྱལ་བ་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གཞུང་རྒྱལ་བྱེད་སོགས་ལ་ཚད་མར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ། ཟད་བྱེད་པ། གཅེར་བུ་པ། ཚངས་པ་པ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་སོགས་མིང་དུ་མ་ཡོད་ལ། དེ་དག་ཚངས་པ་ལྷར་འཛིན་ཅིང བདག་འཆིང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ཟད་པ་ན་ཐར་པར་འདོད། གཞུང་ཚིག་གི་དོན་བདུན་གྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་འདོད་དེ། དཀའ་ཐུབ་སྡོམ་པ་ཉོན་མོངས་བཅིང་བ་གྲོལ་བ་སྲོག་སྲོག་མིན་ནོ། །དེ་ལ་དཀའ་ཐུབ་ནི་གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་ཟས་མི་ཟ་བ་མེ་ལྔ་བརྟེན་པ་ཕྱུགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པའོ། །སྡོམ་པ་ནི་ཟག་པ་འགོག་པ་དང་ལས་གསར་དུ་མི་གསོག་པའི་ཕྱིར་དགེ་བཅུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། རྐང་འོག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་ཤི་བའི་སྡིག་གིས་དོགས་ནས་རྐང་པར་དྲིལ་གཡེར་འདོགས་ཤིང་ཤིང་ཡང་མི་གཅོད། ལུང་སྟོང་དུ་ཆུ་ཡང་སྟེར་མཁན་གཞན་མ་བྱུང་ན་མི་འཐུང་། བརྫུན་ལ་སྐྲག་པས་མི་སྨྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་སོགས་སོ། །
13-1-82b
ཉོན་མོངས་ནི་དུག་གསུམ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་སྡོམ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །བཅིང་བ་ནི་ལས་མ་ཟད་པས་བདག་འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །གྲོལ་བ་ནི་ལས་ཟད་ནས་ཐར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་བཀན་པའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་ཟླུམ་ཞིང་མདོག་བ་ཞོ་དང་ཁ་བ་རྒྱ་སྤོས་ཀྱི་མེ་ཏོག་སོགས་དང་འདྲ་བར་དཀར་བའི་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་འདོད། སྲོག་ནི་སེམས་ཡོད་པ་ལ་འདོད་དེ། དེ་ལ་འབྱུང་བ་བཞི་ནི་སེམས་དང་དེ་སྟེང་ལུས་དབང་གཅིག་པུ་ལྡན། ཆུ་ཤིང་ལ་རྣ་དབང་ཡོད་དེ་འབྲུག་སྒྲ་ཐོས་ན་སྐྱེ་བ་སོགས་དབང་པོ་སོ་སོ་ཡོད་པའི་ཤིང་འདོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྲིན་བུ་དུང་ཉ་ཕྱིས་སོགས་ལ་ལུས་ལྕེ་གཉིས་ཡོད། མེ་ཁྱེར་གྲོག་མ་སོགས་ལུས་ལྕེ་སྣ་གསུམ་སྟེ་དབང་པོ་གསུམ་དང་ལྡན། བུང་བ་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིང་སོགས་མིག་ལས་དབང་པོ་གཞན་བཞི་ཚང་།མི་རྟ་སོགས་ལ་མིག་ཀྱང་ཚང་བས་དབང་པོ་ལྔ་ལྡན་ནོ་ཞེས་འདོད། སྲོག་མིན་ནི་སེམས་མེད་པ་སྒྲ་དྲི་རོ་འོད་ནམ་མཁའ་གྲིབ་མ་འཇའ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཚིག་གི་དོན་དགུར་བཤད་པ་ཡོད་དེ། སྲོག་ཟག་པ་སྡོམ་པ་ངེས་པར་རྒས་པ་འཆིང་བ་ལས་སྡིག་པ་བསོད་ནམས་ཐར་པ་དང་དགུ་ལ་བཤད་ཀྱང་། ངེས་པར་རྒས་པ་ལུས་གདུང་བའི་དཀའ་ཐུབ་ཡིན་པས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་ལ། ལས་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་དང་མིང་རུས་ཚེ་དང་བཞིར་བཤད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འཆིང་བ་དང་དོན་གཅིག་ལ། ཟག་པ་དང་ཉོན་མོངས་དོན་གཅིག །བསོད་ནམས་དང་སྡོམ་པའང་འདྲ་ཞིང་། སྡིག་པ་ནི་ཟག་པ་དང་འཆིང་བར་བསྡུ་རུང་བས་དོན་སྔ་མ་བདུན་དང་གཅིག་གོ། འདི་དག་གིས་ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་གནས་ལུགས་ཡུལ་དུས་གྲངས་ཀྱི་དུ་མ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཞེས་འདོད་དོ།

以下是该藏文的完整直译成简体中文：
如上所述，在这教法之外的诸外部论著中，心识也不适合显现为单一，原因是这些外道也主张所缘取的是具有属性、运动和肢体等的实体、变异和身体等。这是说，在外部论著中，无论是什么所缘境，无论是实体等，都具有属性等多种特征，而不是没有特征区分的单一体，因为无法显现，所以不可能存在单一的心识。
另说各别破
第二，各别否定分为：破除胜者派和伺察派的主张、破除顺世派、破除数论派、破除秘密派的主张四部分。
破吉恩宗及伺察宗
第一，如同紫玛瑙的自性，[认为]一切事物[皆如是]的见解中，对它的执取心识，不应显现为单一自性。
所谓以婆罗门胜者为导师的称为胜者派，他们以《胜作经》等为量，他们有"消尽派"、"裸行派"、"梵天派"、"遍行派"等多种名称。他们尊梵天为神，认为我被束缚和解脱的原因只是业，业尽时得解脱。他们认为七句义可概括一切：苦行、禁戒、烦恼、束缚、解脱、有命、无命。
其中，苦行是指裸体行走、不食用食物、依靠五火、畜牲禁行等。禁戒是为了遮止漏和不积累新业而行十善，例如担心脚下生物死亡的罪过而在脚上系铃铛，不砍伐树木，在空旷处若无人提供水也不饮用，畏惧虚假而持不语禁行等。
烦恼是指三毒等，这些是禁戒的对立面。束缚是指由于业未尽而我住于轮回的言说。解脱是指业尽获得解脱，变成位于一切世间之上，形状如伞盖张开，圆形且色如酸奶、雪花、白檀花等白色形体。命是指有心，他们认为四大元素只有心和身根一个；树木有耳根，如听到雷声便生长等，认为不同的树木有不同的根；同样，蠕虫、贝、鱼、鸟等有身根和舌根两种；萤火虫、蚂蚁等具有身、舌、鼻三根；蜜蜂、长吻虫等除眼根外其他四根齐全；人、马等眼根也齐全，所以具足五根。无命是指无心的声、香、味、光、虚空、影子、彩虹、影像等。
还有解释为九句义的：命、漏、禁戒、必老、束缚、业、罪、福德、解脱九种。不过，必老是折磨身体的苦行，所以归入苦行；业分为顺受业、名姓和寿命四种，但多与束缚同义；漏和烦恼同义；福德和禁戒也相似；罪可归入漏和束缚，所以内容与前面七种相同。他们认为这些是知识对象的总体实相——境、时、数的多体，本性是一。
;


 །
13-1-83a
གཉིས་པ་རྒྱལ་དཔོགས་པ་ཞེས་པ། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་དཔོགས་པ་སྟོན་པར་འཛིན་ཅིང་ཁྱབ་འཇུག་ལྷར་འདོད་པ། གཞུང་རྟོག་པ་ལ་ཕན་པའི་ཡལ་ག་ལོ་མ་ཅན་གྱི་གསང་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སྤྱོད་པ་པ། རིག་བྱེད་པ།ཁྱབ་འཇུག་པ་སོགས་སུ་གྲགས་ལ། བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཀྱང་འདིའི་བྱེ་བྲག་གོ། དེ་ལ་རིག་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་འདོད་པ་མང་ཡང་བསྡུ་ན། འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ནི་རིག་བྱེད་ལས་གྲགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་ན་འཆི་བ་མེད་པའི་གནས་ཐོབ་པར་འདོད་དེ། དེའང་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་མུན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་གནས་པ་ཉི་མའི་འོད་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ། ཁ་དོག་དཀར་སྔོ་དམར་པོ་བ་བླ་ཡུང་བ་ཕུག་རོན་བཙོད་དང་ཀ་པི་ཛ་ལའི་ཁ་དོག་འཛིན་པ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་ལ། དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་། ཚངས་པ་དང་།བདག་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཚངས་དབང་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་སོ་སོར་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ། བྱེད་པ་པོར་བརློམས་ཤིང་ལམ་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་ཞི་དྲག་དང་རླུང་དང་བསམ་གཏན་སོགས་མང་དུ་ཡོད་དོ། །འདོད་པ་གཙོ་ཆེ་བ་བརྗོད་ན་དམ་བཅའ་བཅུ་ལས་རྣམ་གྲོལ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་དེ། ཉ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་བཅུ་ལྡན་གྱི་ཁྱབ་འཇུག་ལྷར་ཁས་ལེན་པ། དེ་བཞིན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་ཚད་མ། གངྒཱའི་ཁྲུས་ཀྱིས་སྡིག་པ་འདག་པ། བུད་མེད་ལ་བུ་ཡོད་ན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་བུ་བསྐྱེད་དགོས་པ། གཡུལ་དུ་ཞུགས་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་ལ་གཡུལ་དུ་ཤི་ན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བས་གཡུལ་ལ་རྩིས་སུ་བྱེད་པ་གཡུལ་བསྲུངས་པས་དག་པ། སྲོག་སྲུང་བ་དཔེར་ན་མུ་གེས་ཤི་ལ་ཐུག་པ་ན་བརྐུས་ན་
13-1-83b
དེས་དག་པ་དང་ཕན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྲོག་གལ་ཆེ་བ་དེ་བསྲུངས་པས་སོ་ཟེར་བ་དང་། དངོས་མེད་རྒྱུ་མེད་དུ་བྱུང་བར་འདོད་པ། བྲམ་ཟེ་དང་རིག་བྱེད་དང་བླ་མ་ལ་གནོད་པ་བསད་ན་དག་པར་འདོད་པ་ཆོས་བསྲུངས་པས་དག་པ། ཀུ་རུའི་ཡུལ་སོགས་སུ་སྐྱེས་པའམ་ཐ་ན་དེའི་རྡུལ་གྱིས་རེག་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ། ཤེས་པས་རང་མི་རིག་པ་དང་བཅུའོ། །དེའང་མུ་སྟེགས་པ་དེ་དག་རང་རང་གི་གཞུང་ལ་འཆེལ་ནས་ལྟར་སྣང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཤིང་། ཕལ་ཆེར་བྲམ་ཟེ་གདུག་པའི་གསང་ཚིག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་འགལ་བ་བསྟན་ཡང་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་མི་གནོད་ཅེས་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རང་མཚང་སྟོན་ཅིང་། ནང་གསེས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ཕྲ་མོ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད། ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གི་ལུགས་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་མཐའི་ཞེ་འདོད། དེ་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་པར་བཤད་ན་བློ་སྐྱེད་ལ་ཕན་སྲིད་ཅིང་། གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་གསལ་པོར་ཕྱེ་ནུས་ནའང་འདིར་ཡི་གེ་མང་པོར་འགྱུར་བས་བཞག་ལ། གྲུབ་མཐའི་འདོད་པ་ཕྱོགས་ཙམ་མ་སྨྲས་ན་ཕྱོགས་སྔ་གང་ལ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་སྟོར་གྱིས་དོགས་ནས། ཏརྐ་སྡེ་ལྔ་གསང་བ་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་མཚོན་ཙམ་སོ་སོའི་ཐད་དུ་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་དགག་པ་གཙོར་མཛད་པས་རྒྱལ་བ་པ་དང་རྒྱལ་དཔོགས་པའི་ལུགས་དེ་གཉིས་མཐུན་པར་འདི་ལྟར་དཔེར་ན། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ནོ༷ར་བུ༷་གཟི༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཇི་ལྟར༷་དུ། ཡུལ་དངོས་པོ་མི་གཅིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་ཞེན་ཅིང་ལྟ༷་བ༷་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ༷་ཡང་ཡུལ་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་
13-1-84a
པ་དེ༷་ལ༷་འཛི༷ན་པའི༷་སེམ༷ས་དེ་དག་ཀྱང༷་ནི༷། གཅི༷ག་པུའི༷་ངོ༷་བོ༷ར་སྣང༷་མི༷་རི༷གས་ཏེ། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་མ་བཟུང་ན་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་མཐུན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། མ་མཐུན་ན་དེས་དེ་ཤེས་པར་ཡང་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是该藏文的完整直译成简体中文：
13-1-83a
第二，所谓胜伺察派，以婆罗门胜伺察为导师，尊毗湿奴为神，跟随《有益于思辨的枝叶密语》等论著，被称为行派、吠陀派、毗湿奴派等，而语法家也是其分支。
虽然这些吠陀派的主张很多，但归纳起来，他们追求的果是：如见到并了悟吠陀中所说的士夫，将获得不死之处。他们认为此士夫居于远离大地轮之上的黑暗轮中，具有如阳光般的光明，颜色为白、蓝、红、黄、鸽色、红花和鹧鸪色。他的名称同义词有：梵天、我、自在、遍一切、常等。此外，他们还特别推崇梵天、自在、毗湿奴等，宣称他们是造物主，修行也有祭祀息灾、降伏、风瑜伽、禅定等多种。
主要主张可归纳为十大信条，据此追求解脱：承认具有从鱼等十种化身的毗湿奴为神；相信非人造的吠陀为量；认为恒河沐浴可洗净罪业；由于相信女人有子才能转生天界，所以必须生子；认为参与战争功德大，战死能转生天界，所以重视战争，并相信战争守护是净化；生命保护，例如在饥荒中偷窃以免死亡，因保全生命而变得清净有益；相信无体是无因生；认为杀害伤害婆罗门、吠陀和上师的人会得到净化，称为护法清净；相信生于俱卢国等地或仅被其尘土触及也能转生天界；认为知识不能自证。
这些外道各自依赖自宗论著，用似是而非的理由证明，大多依据婆罗门恶毒的密语。虽然指出他们的矛盾，但他们极其愚昧地宣称："见到彼岸的仙人的言语不能被推理所否定"，暴露自己的愚昧。他们内部还有许多细微差别的主张。
详细解释这些外道的妄执原因、由此形成的学说宗旨及其不合理之处，可能有助于培养智慧，也能明确区分数论等派别的主张，但这里会占用太多篇幅，所以省略。但如果不稍微提及学说的主张，恐怕无法明确指出所批判的对象，所以在各自章节简要描述五种论理派及密教派的观点。
在这里主要从心识趋入对象的方式上进行批判，胜者派和胜伺察派的两种学说有相同之处，就像具有各种颜色的宝石紫玛瑙的自性那样，认为对境事物虽然不同，但本性都是一体的，将其合为一体的见解，对于持这种观点的人来说，缘取多种事物的心识也不应显现为单一自性。如果不将多种对象执取为多种，心识怎能与对象相符？若不相符，就不能安立为认识它，所以不合理。


 །དེ་ལ་དེ་དག་གི་འདོད་ཚུལ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རིལ་པོ་གཅིག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་སྟེ་ནོར་བུ་དང་། ཁྲ་བོ་ཙམ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་པ་གཅིག་ཡིན་པས་སོ་ཟེར་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་ཚུལ་དང་ཡིད་ཀྱིས་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ། དུ་མའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་མར་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དེ་དང་དེར་འདོད་པའམ་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། མང་པོའམ་ཐམས་ཅད་ལྟ་བུ་ཅིག་ཅར་བརྗོད་པའམ། གཟུགས་སྒྲ་ཞེས་པ་སོགས་དངོས་པོ་དེ་རིམ་གྱིས་བརྗོད་ཚུལ་གཉིས་ལས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེས་ན་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་རེ་རེ་རིམ་གྱིས་བརྗོད་ཀྱང་རུང་། ཅིག་ཅར་ཁོ་རང་བརྗོད་ཀྱང་རུང་སྟེ་དོན་དུ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་དེ་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་བཞིན་བློས་འཛིན་ཚུལ་ཡང་། དཔེར་ན་ཡུལ་ཁྲ་བོ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་འདྲ་ཡང་དེའི་ཁ་དོག་ལ་རང་རང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དེའི་བྱེ་བྲག་རེ་རེ་བ་སྔོ་སེར་སོགས་བཀར་ཏེ་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དེའང་གཅིག་མིན་པར་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་བློས་དེ་ལ་ཐ་དད་མིན་པར་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་སྟེ་འཛིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་གཅེར་བུ་པ་སོགས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། རང་འགྲེལ་ན་ཕྱོགས་སྔས་བརྗོད་པའི་ཤྭ་ལོ་ཀ་གཉིས་བཀོད་འདུག་པའང་དེ་ཡིན་ནོ། །
13-1-84b
དེ་ལ་དེ་དག་གི་ཞེ་འདོད་ལ་ཁྲ་བོ་ཞེས་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ལ། ཁྲ་བོ་དེ་ལ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་མེད་ན་ཁྲ་བོར་མི་རུང་བས་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ཁྲ་བོ་གཅིག་ཅེས་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཅེས་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་གཅིག་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནས་གཅིག་བདེན་ཞིག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་པས། གཅིག་བདེན་ལ་དུ་མ་སྲིད་ན་མི་སྲིད་པ་ཅིའང་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་རིགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་མཚོན་རྣོན་ཅིག་ཅར་ཕོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདིའི་ཐད་དུ། ལ་ལས་ནོར་བུའི་གཟི་ཞེས་ཡུལ་དུ་མར་འདོད་པའི་དཔེར་གོ་བ་བླངས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་དང་མི་འབྲེལ་བས་སོ། །
破顺世宗
གཉིས་པ་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལུགས་དགག་པ། ས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཀུན་འཇོག་པ། །སུ་འདོད་དེ་ཡི་ལུགས་ལ་ཡང་། །དངོས་པོ་གཅིག་དང་མཐུན་འཇུག་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་སྔོན་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་འཐབ་པའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ལ་དཀར་བས་འཐབ་མ་སྤྲོ་ནས་ལྷ་ཕམ་དུ་ཉེ་བ་ན། ལྷ་ཕུར་བུས་འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་རིམ་གྱིས་གྲོག་མཁར་བ་ལ་སོགས་པས་མི་ཡུལ་དུ་དར་བར་བྱས་པ་སོགས་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པ་ཕུར་བུ་པ། རྒྱང་འཕེན་པ། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་པ་ཞེས་སོགས་སུ་གྲགས་པ་དེ་དག་གི་འདོད་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་སོགས་མི་འདོད་ཅིང་། ཚེ་འདི་གང་ཙམ་ལ་ཕན་ཕྱིར། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཉི་ཟླ་ལྷར་འཛིན་ལ། ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་དང་ཕུར་བུའི་རྒྱུད་སྡེ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མར་འཛིན་ཅིང་། གྲུབ་
13-1-85a
མཐའ་ཡང་རིགས་པའི་སྒོ་གཅིག་དཔེ་གསུམ་ཚུལ་བཞིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། ཚེ་སྔ་ཕྱི་སོགས་མེད་དེ་རང་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རིགས་པའི་སྒོ་གཅིག་ཡིན་ལ། དཔེ་གསུམ་ནི། རྒྱུ་མེད་པའི་དཔེ་སྤང་ལ་ཤ་མོ་རྡོལ་བ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་དཔེ་ཐལ་བ་རླུང་གིས་གཏོར་བ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་དཔེ་ཉི་ཤར་དང་ཆུ་བོ་ཐུར་འབབ་དང་སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་རྣོ་བ་སོགས་སོ།

以下是该藏文的完整直译成简体中文：
对于他们的主张，认为一切所知均为单一整体的自性，如同宝石和杂色般。若有人问："那么所有人的认识都应相同，因为所缘是一体"，他们回答说不会如此。对此，从言语表述和心识趋入两方面来说：
首先，对于具有多种本性的单一事物，认为可以表述为一或多，所以蓝、黄等各自本性被承许或安立为彼此。无论是同时表述为"多"或"一切"，还是依次表述为"色"、"声"等，言语表述除这两种方式外别无他法。因此，无论依次表述所欲说的事物的每一特性，还是同时表述，实际上都不超出事物的单一自性。
同样，心识的执取方式也是如此。例如，虽然杂色对象是一体，但各人可按自己的意愿分别执取其蓝、黄等特性，由于该事物非一体而具多种自性，因此心识对它有不区分而执为一体和区分而执为多体两种方式。这是裸行派等所说的观点。自释中所引的对方观点两首颂词正是这个意思。
对于他们的意趣，所谓"杂色"是单一自性，若杂色中没有多种颜色就不成其为杂色，所以说"具多种颜色的单一杂色"，同样地，他们的见解是"具多种法的单一事物"。由于他们不了解这只是假立的"一"，而视之为真实的一，所以一旦真实的一中存在多样性，就会同时遭受"将导致任何事都不存在"等上百种锐利的理证的打击。
关于这个颂词，有些人将"宝石之紫玛瑙"理解为表示多种对象的比喻是不合理的，因为这与对方的主张不相关。
破顺世宗
第二，破除顺世派的观点：对于主张，地等和合，安立一切境根，其见解中，无有与单一事物相顺的趋入。
据说，当天神与阿修罗争战时，天神因本性倾向于法而不愿战斗，濒临失败时，天神弗如布造了一部"无前后世"的论典，后来由蚁山者等传播到人间，尊奉此论为量的人称为弗如布派、顺世派或此岸美派等。
他们的主张概括来说：不承认前后世、业果、遍知者、未见的众生等，为了今世短暂的利益，尊奉帝释天和日月为神，视《见解精要》和《弗如布六部》等为量。他们的学说通过一个理门、三个比喻、四种方法来理解：无前后世等，因为不是自己感官的对境，这是一个理门。三个比喻是：无因比喻——沼泽中肉芽自生；无果比喻——灰被风吹散；从自性产生的比喻——日出、河流向下流、豌豆圆形、荆棘尖锐等。


 །ཚུལ་བཞི་ནི། ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་སྡུག་སོགས་ཡོད་པའི་ཚུལ།བདག་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་སྔ་ཕྱིར་འཕོ་བ་མེད་ཀྱང་གློ་བུར་ལུས་གྲུབ་དུས་རང་ཆས་ཡོད་ཚུལ། ས་སོགས་འབྱུང་བར་རིག་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདུས་པ་ལས་ཆན་ལས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ལྟར་ཤེས་པ་གསར་དུ་གྲུབ་ཚུལ། ལམ་སྦྱོང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གྲོལ་བ་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་ཤི་བ་ན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་གཅིག་པའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་ན་གྲོལ་བའི་ཆེད་དུ་ངལ་དུབ་སོགས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་རྒྱང་འཕེན་གྱི་གཞུང་བསྟན་པ་དོན་མེད་མིན་པའི་ཚུལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། །འདི་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེ་མེད་ལ་ད་ལྟ་འདི་གང་ཙམ་མོ་སྙམ་པའོ། །ཀྱེ་མ་བླུན་པོ་གང་དག་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་དཔོགས་ན་སང་དང་གནང་གི་དུས་ཀྱང་མེད་པས་ཟས་སོགས་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱང་མི་འོས་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ཡང་མེད་པར་ཡང་མཐོང་བ་མེད་ན་མེད་ཅེས་ཅི་ཞིག་གིས་དཔོགས། རང་གིས་རྗེས་དཔགས་ཚད་མར་མི་འདོད་བཞིན་གྲུབ་མཐའི་རྗེས་དཔགས་ལོག་པ་ལ་འཇུ་བ་སྙིང་རྗེའི་བཤུམ་མོ་དང་ངོ་མཚར་གྱི་
13-1-85b
ཁྲེལ་བགད་དུས་གཅིག་འོས་པ་ལུགས་འདི་ཀྱེ་མ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལུགས་ལ་དགོངས་ནས་གང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ས༷་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུ༷ས་པ༷་ལ༷། ཡུ༷ལ་ལྔ་ད༷ང་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་ཀུ༷ན་འཇོ༷ག་པ༷་སུ༷་ཞིག་གིས་འདོ༷ད་པ་དེ༷་ཡི༷་ལུག༷ས་ལ༷་ཡ༷ང་། འདུས་པ་ཞེས་པ་འདུས་པ་ཅན་དུ་མ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་ན། འདུས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེའང་དུ་མར་འགྱུར་གྱི་ཡུལ་དངོ༷ས་པོ༷་གཅི༷ག་ད༷ང་མཐུ༷ན་པར་འཇུ༷ག་པ་མེ༷ད་དོ། །ཞེས་སོ། །
破数论宗
གསུམ་པ་གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་བདེན་གཅིག་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ལ། དགག་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་བདག་སྒྲ་སོགས། །ཕྱོགས་ལའང་དོན་གཅིག་སྣང་བ་ཅན། །ཤེས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྣང་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ། རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གི་དུས་སུ་བྱུང་བ་གངས་རི་ན་ཡོད་པའོ། །དེས་རང་གི་བསམ་གཏན་གྲུབ་པའི་ཉམས་དང་མཐུན་པར་བརྩམས་པའི་གཞུང་དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་རྒྱུད་དྲུག་ཅུ་པ། མཚན་ཉིད་ལྔ་བཅུ་པ་སོགས་དང་། ཚད་མ་གསུམ། འགྲེལ་པ་བདུན་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པ་ལ་སེར་སྐྱ་པའམ། གྲངས་ཅན་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཉེར་ལྔར་སྨྲ་སྟེ། དེའང་བེམ་ཤེས་གཉིས་ལས། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་རྟག་དངོས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་ནོ། །བེམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་རྟག་གཅིག་བེམ་པོ་ཟ་པོ་མིན་ལ་བྱེད་པོ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་
13-1-86a
པས་རྟོགས་དཀའ་བ་སྟེ། རྡུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་གདུང་བ། སྙིང་སྟོབས་བདེ་བ། མུན་པ་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་ཤས་ཆེ་ཆུང་མེད་པས་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་སྟེ་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལྟ་བུ། དེ་ལས་རྣམ་འགྱུར་ཉེར་གསུམ་བྱུང་བར་འདོད་དེ། དེའང་གཙོ་བོ་ལས་ཆེན་པོའམ་བློ་མེ་ལོང་དྭངས་བ་ལྟ་བུ་ཕྱི་ནས་ཡུལ་དང་ནང་ནས་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ནས་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཡོན་ཏན་གསུམ་འཕེལ་ནས་ཆེན་པོ་ལས་ང་རྒྱལ་གསུམ་བྱུང་སྟེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བརྩིའོ།

 །ཚུལ་བཞི་ནི། ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་སྡུག་སོགས་ཡོད་པའི་ཚུལ།བདག་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་སྔ་ཕྱིར་འཕོ་བ་མེད་ཀྱང་གློ་བུར་ལུས་གྲུབ་དུས་རང་ཆས་ཡོད་ཚུལ། ས་སོགས་འབྱུང་བར་རིག་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདུས་པ་ལས་ཆན་ལས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ལྟར་ཤེས་པ་གསར་དུ་གྲུབ་ཚུལ། ལམ་སྦྱོང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གྲོལ་བ་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་ཤི་བ་ན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་གཅིག་པའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་ན་གྲོལ་བའི་ཆེད་དུ་ངལ་དུབ་སོགས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་རྒྱང་འཕེན་གྱི་གཞུང་བསྟན་པ་དོན་མེད་མིན་པའི་ཚུལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། །འདི་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེ་མེད་ལ་ད་ལྟ་འདི་གང་ཙམ་མོ་སྙམ་པའོ། །ཀྱེ་མ་བླུན་པོ་གང་དག་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་དཔོགས་ན་སང་དང་གནང་གི་དུས་ཀྱང་མེད་པས་ཟས་སོགས་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱང་མི་འོས་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ཡང་མེད་པར་ཡང་མཐོང་བ་མེད་ན་མེད་ཅེས་ཅི་ཞིག་གིས་དཔོགས། རང་གིས་རྗེས་དཔགས་ཚད་མར་མི་འདོད་བཞིན་གྲུབ་མཐའི་རྗེས་དཔགས་ལོག་པ་ལ་འཇུ་བ་སྙིང་རྗེའི་བཤུམ་མོ་དང་ངོ་མཚར་གྱི་
13-1-85b
ཁྲེལ་བགད་དུས་གཅིག་འོས་པ་ལུགས་འདི་ཀྱེ་མ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལུགས་ལ་དགོངས་ནས་གང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ས༷་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུ༷ས་པ༷་ལ༷། ཡུ༷ལ་ལྔ་ད༷ང་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་ཀུ༷ན་འཇོ༷ག་པ༷་སུ༷་ཞིག་གིས་འདོ༷ད་པ་དེ༷་ཡི༷་ལུག༷ས་ལ༷་ཡ༷ང་། འདུས་པ་ཞེས་པ་འདུས་པ་ཅན་དུ་མ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་ན། འདུས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེའང་དུ་མར་འགྱུར་གྱི་ཡུལ་དངོ༷ས་པོ༷་གཅི༷ག་ད༷ང་མཐུ༷ན་པར་འཇུ༷ག་པ་མེ༷ད་དོ། །ཞེས་སོ། །
破数论宗
གསུམ་པ་གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་བདེན་གཅིག་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ལ། དགག་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་བདག་སྒྲ་སོགས། །ཕྱོགས་ལའང་དོན་གཅིག་སྣང་བ་ཅན། །ཤེས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྣང་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ། རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གི་དུས་སུ་བྱུང་བ་གངས་རི་ན་ཡོད་པའོ། །དེས་རང་གི་བསམ་གཏན་གྲུབ་པའི་ཉམས་དང་མཐུན་པར་བརྩམས་པའི་གཞུང་དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་རྒྱུད་དྲུག་ཅུ་པ། མཚན་ཉིད་ལྔ་བཅུ་པ་སོགས་དང་། ཚད་མ་གསུམ། འགྲེལ་པ་བདུན་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པ་ལ་སེར་སྐྱ་པའམ། གྲངས་ཅན་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཉེར་ལྔར་སྨྲ་སྟེ། དེའང་བེམ་ཤེས་གཉིས་ལས། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་རྟག་དངོས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་ནོ། །བེམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་རྟག་གཅིག་བེམ་པོ་ཟ་པོ་མིན་ལ་བྱེད་པོ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་
13-1-86a
པས་རྟོགས་དཀའ་བ་སྟེ། རྡུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་གདུང་བ། སྙིང་སྟོབས་བདེ་བ། མུན་པ་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་ཤས་ཆེ་ཆུང་མེད་པས་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་སྟེ་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལྟ་བུ། དེ་ལས་རྣམ་འགྱུར་ཉེར་གསུམ་བྱུང་བར་འདོད་དེ། དེའང་གཙོ་བོ་ལས་ཆེན་པོའམ་བློ་མེ་ལོང་དྭངས་བ་ལྟ་བུ་ཕྱི་ནས་ཡུལ་དང་ནང་ནས་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ནས་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཡོན་ཏན་གསུམ་འཕེལ་ནས་ཆེན་པོ་ལས་ང་རྒྱལ་གསུམ་བྱུང་སྟེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བརྩིའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是对这段藏文文本的完整直译：
四种方式：虽然没有前生和后世，但现世的苦乐等存在的方式；虽然主体的"我"不会前后转移，但身体形成时自然存在的方式；如同土等元素中能产生意识的因素存在，通过聚合而产生意识的方式，犹如酿酒的酵素能产生醉人的力量；虽然没有通过修行苦行而获得解脱，但自然死亡时一切都处于平等解脱的境界中，无因无果的方式。如果了解这一点，就不必为了解脱而依赖于辛苦等苦行，这就是顺世外道教义非无意义的方式。他们这样主张。这些见解建立的根本原因是因为后世不能被直接感知，所以认为它不存在，而只有当下这些暂时存在的事物。唉！那些愚人若认为一切现在不能直接感知的事物都不存在，那么明天和后天也不存在，因此也不应该储存食物等物资。对于后世虽然没有通过直接感知见到其存在，但也没有见到其不存在，那么凭什么推断它不存在呢？自己不承认推理为量，却仍然依据宗派的错误推理，这既令人悲悯叹息，又让人惊讶而忍不住讥笑，这种见解真是令人感叹。
考虑到这种见解，对于那些在胜义谛中承认地、水、火、风四大元素聚合，安立五境和五根的人，也应当了解：所谓"聚合"是指多种事物的集合，因此认识聚合的意识也应变成多种，而不可能与单一的对境一致运作。
破数论宗
第三，论证在数论派的体系中，单一真实的意识不可能存在，分为两部分：陈述破斥和驳斥其避责的回答。
第一，颂云："勇识等，自我、声等，于各方面也是显现单一义的意识，非为正理，因为[意识]是具有三种本性的对境显现故。"
这是指仙人金仙（或译作迦毗罗），他获得了苦行的功德，生于护地王时代，住在雪山中。他根据自己禅定成就的经验著作的论典有《黑自在六十颂》、《五十相论》等，以及《三量论》、七种注释等。依据这些论典为量的人被称为"金仙派"或"数论派"。
他们主张所有所知可分为二十五种实相。这分为物质和意识两类：自我是知觉的"士夫"，是意识，具有恒常、实有等五种特征。一切物质的源泉是"主性"，恒常、单一、无情、非受者但为作者。其本性是由"尘、暗、勇"三德平衡组成，难以认识。尘是痛苦或炽热，勇是快乐，暗是舍心，这就是三德。这三者等分不偏，不落于任何一方，是因或主性，如同瓶子等的因—泥土。
从主性中产生二十三种变异，其中从主性生出大或称明慧，如同明镜，能映照外在的对境和内在的"知觉士夫"，是士夫享受对境的媒介。从中三德增长，从大生出三种我慢：变异的我慢、勇识的我慢和暗性的我慢。这三种合为一种。


 །ང་རྒྱལ་དང་པོ་ལས་དེ་ཙམ་ལྔ་བྱུང་སྟེ། སྒྲ་རེག་རོ་གཟུགས་དྲི་རྣམས་སོ། །དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའ་སོགས་ལྔ་བྱུང་སྟེ། རིམ་པས་ཡོན་ཏན་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་དུ་ཡོད་པས་རྒྱུ་དེ་དག་ལས་མཁའ་སོགས་སུ་གཞག་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་རོ་སོགས་ལས་འོ་མར་གཞག་པ་བཞིན་ནོ། །སྙིང་སྟོབས་ཅན་བདག་མཆོག་འཛིན་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་ལས་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་བྱུང་སྟེ། མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཏེ་བློའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྨྲ་བ་ལ་དབང་བ་ངག་གི་དབང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱིན་ལེན་ལག་པ། འགྲོ་བ་རྐང་པ། སྙིགས་མ་འདོར་བ་རྐུབ། དགའ་བར་བྱེད་པ་འདོམས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ། ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བ་བློའི་དབང་པོ་སྟེ་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་བྱུང་ངོ་། །མུན་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ་ནས་གནས་པ་དེ་སྲིད་སྲིན་བུ་བལ་གྱིས་བཏུམ་པ་ལྟར་འཁོར་བར་འཁྱམས་ལ། ནམ་ཞིག་ཡུལ་
13-1-86b
གྱི་ཉེས་དམིགས་རིག་ནས་ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་མིག་ཐོབ་ནས་བལྟས་པས་གཙོ་བོ་སྐྱེངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་བསྡུས་པའི་ཚེ་བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་དང་མི་འབྲེལ་བར་ཡན་གར་དུ་གནས་པ་འཆིང་བྱེད་ཡུལ་དང་བྲལ་ཏེ་ཐར་བར་འདོད་དོ། །འདིས་ཀུན་གཞི་ལ་གཙོ་བོ་དང་ཡིད་ཤེས་ལ་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་པ་ཡིན་ཅིང་། གཙོ་བོའི་ཀློང་ལས་རྣམ་འགྱུར་མཆེད་ཚུལ་སོགས་ཤེས་པ་མཆེད་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཞིབ་ཏུ་གྲུབ་མཐའི་བབ་སེམས་ཙམ་རྣམ་བརྫུན་པ་དང་ཆེས་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད། ཕྱི་རོལ་པའི་ནང་ན་གྲུབ་མཐའ་ལེགས་ཤོས་ཡིན་ཅིང་། ཁོ་རང་རང་ལུགས་ཙམ་གྱི་དབར་དུ་གོ་རྒྱུ་ཡང་ལེགས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེར་སྐྱ་པའི་རྗེས་འབྲངས་རྣམས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འདོད་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་དུ། གང་སྙིང༷་སྟོབ༷ས་ལ༷་སོག༷ས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བད༷ག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ༷་དང་རེག་བྱ་ལ་སོག༷ས་པ་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ༷འང༷་དོ༷ན་གཅི༷ག་པུ་ཁོ་ན་ཞིག་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཤེས༷་པ༷་ཡོད་པར་རིགས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་གསུམ༷་གྱི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅན་གྱི་ཡུལ༷་སྣང༷་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་ཞེས་འདི་པའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ལ། གསུམ་ལ་དམིགས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ལ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་གཅིག་སྟེ། དེ་དང་མི་མཐུན་སྣང་ན་ཀོ། དེ་ནི་དེར་འཛིན་ཇི་ལྟར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གྲངས་ཅན་པ་དེ་དག་ཡུལ་དངོ༷ས་པོ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ཡོན་ཏན་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་ཡིན་པ་ལ༷། ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་ག༷ལ་ཏེ༷་
13-1-87a
རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་པུར་སྣང་བ་སྟེ༷། ཡུལ་དེ༷་ད༷ང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་མི༷་མ༷ཐུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་སྣང༷་བར་འདོད་ན༷་ཀོ༷ འོ་ན་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་ཡུལ་དེ༷ར་འཛི༷ན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཀྱང་ཡིན་པར་ཇི༷་ལྟར༷་འདོ༷ད་དེ་འདོད་མི་རིགས་སོ། །གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ཡུལ་གསུམ་ཀ་ཚང་པར་ཡོད་ཀྱང་དམིགས་པའི་ཚེ་དེ་གསུམ་ལས་གང་ཤས་ཆེ་བ་ཁོ་ན་དམིགས་པས་དམིགས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་མོས་པ་དང་ལམ་བསྒོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་སོ་སོས་ཞུམ་གདུང་བདེ་བར་དམིགས་པས་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ན་ཤས་ཆེ་ཆུང་མི་རུང་ལ། གང་ཤས་ཆུང་བ་མི་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཤེས་པས་མ་བཟུང་ཞེ་ན། ཡུལ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་བཞིན་དང་མཐུན་པར་ཞུགས་ན་ཡུལ་དེ་ཤེས་པའི་ཤེས་པར་གཞག་རུང་གི ཡུལ་དང་མ་མཐུན་ན་དེ་དེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཁྲ་འཛིན་དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ།

以下是对这段藏文文本的完整直译成简体中文：
从第一种我慢生出五唯，即：声、触、味、色、香。从五唯生出五大元素：虚空等五种，依次具有从一到五的功德，由这些因素而安立为虚空等，就像从色、味等安立为牛奶一样。从具有勇识的我执等我慢生出十一根，即：眼、耳、鼻、舌、身五种知觉器官，以及掌控言语的语根，同样地，取物之手，行走之足，排泄之肛门，享乐之生殖器官这五种行动器官，以及掌控一切的意根，共计十一根。具暗性的我慢为前两者提供辅助。
这样，当对境与能取主体相互关联存在时，如同蚕被茧包裹般在轮回中流转。当某时认识到对境的过患，获得内在专注等持的禅定之眼后观察，主性羞愧地收摄一切变异时，知觉的士夫自我不再与对境关联，独立存在，脱离束缚的对境而获得解脱。
这种观点将阿赖耶识误认为主性，将意识误认为自我，而主性中变异展开的方式，类似于意识展开的方式。详细来说，其宗义与唯识派的虚妄唯识论非常接近。在外道中，这是最好的宗义，即使仅在自宗的范围内理解，也有很好的意义。
针对这些追随金仙的人认为一切对境都是三德本性的观点，论中说道：对于那些认为勇识等三德构成的自性，以及声等变异为所缘境的立场，也不可能有显现为单一义的意识，因为[他们]承认对境是具有三德本性的显现。
这是说，在数论派的体系中，一切对境都必须是三德本性，而对于三者的单一认识是不合理的。
第二，颂云："对于本质为三的事物，若它[意识]是单一显现，与它[对境]不一致显现，怎能认为它能取彼？"
对此，数论派认为对象事物的本质是三种德性，而意识若是单一显现，与对境以不一致的方式显现，那么怎么能认为它是取彼对境的能取呢？这是不合理的。
数论派说：虽然对境中三者俱全，但在认识时只取其中份量最大者，因此成为单一认识。
这是不合理的。因为由于有情的种性、意乐和修行差异，对同一声音，不同者可认知为忧伤、炽热或愉悦，故三德在对境上不可能有份量大小差异。若说是因为份量小的不显现而不被意识所取，那么如果意识与对境实际存在的自性不符，就不能成立为取彼对境的意识，就像不能将取蓝的意识安立为取杂色的意识一样。


 །དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ཤེས་པ་འདིའང་སྒྲ་ཤེས་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། སྒྲ་ནི་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་འདི་ནི་གཅིག་པུ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་རྟོག་གེ་སྡེ་ལྔ་སྤྱིར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དཔྱད་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའ་དེ་ཐམས་ཅད་རྟོག་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
破隐秘宗
བཞི་པ། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རྟག་པ་སྟེ། །གཅིག་ཆའམ་ཅི་སྟེ་རིམ་འབྱུང་བའི། །རྣམ་ཤེས་རུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་གསང་བ་སྨྲ་བའི་ལུགས་འདི་ནི་སྤྱིར་གོང་བརྗོད་རིག་བྱེད་པའི་ཁོངས་
13-1-87b
སུ་གཏོགས་ཀྱང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཟབ་གནད་མཐར་ཐུག་གསང་བ་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་རང་ལ་ཐུན་མིན་གྱི་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་གོང་བཤད་ལྔ་པོ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ། འདི་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རིལ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ལུགས་ལའང་རྣམ་ཤེས་གཅིག་བདེན་མི་སྲིད་ཅེས་སྟོན་དགོས་པས་ཡིན་ལ། དེའང་དངོས་པོ་དུ་མ་དག་གཅིག་ཏུ་རློམ་ཚུལ་རིག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་འདི་པའི་དྲན་པར་བྱེད་པ་བསླབ་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་མཁའ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་དེ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཁྱད་པར་དགུ་ལྡན་ཞིག་འདོད་དེ། ངོ་བོ་སེམས་ཅན་ཡིན་པ། ལུས་ཡོད་པ། ཁྱབ་པ། རྟག་པ། གཅིག་པུ། འབྱུང་འཇིག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། ལུས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཡོན་གྱིས་མ་གོས་པ། བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ། ངག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ། ལུས་སུ་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་ལ་ལུས་མེད་པ་ཤེས་རིག་ཙམ་མོ་ཞེས་འདོད་དེ། འདི་དག་གིས་འཁྲུལ་གཞི་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པའི་བཏགས་ཙམ་གྱི་གཅིག་དེ་ལ་བློ་ཡི་རྟེན་འཆོས་ནས་བདག་ཏུ་བཏགས་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བལྟས་པའོ། །དེའང་ལུས་ནི་སྟེང་ཕྱོགས་སྐྱེས་བུའི་མགོ འོག་ཕྱོགས་རྐང་པ། ནམ་མཁའ་ལྟོ་བ། ཕྱོགས་བཞི་ལག་པ། གཟའ་སྐར་སྐྲ། རི་རབ་བྲང་། གངྒཱ་སོགས་ཆུ་རྣམས་རྩ། ནགས་ཚལ་སྤུ་སེན། མཐོ་རིས་རྒྱབ། ཚངས་པ་དཔྲལ་བ། ཆོས་སྨིན་མ་གཡས། ཆོས་མིན་སྨིན་གཡོན། འཆི་བདག་ཁྲོ་གཉེར། ཉི་ཟླ་མིག་གཡས་གཡོན། རླུང་དབུགས།
13-1-88a
དབྱངས་ཅན་ལྕེ། ཉིན་མོ་མིག་ཕྱེ། མཚན་མོ་མིག་བཙུམ། སྐྱེས་པ་གཡས་ཀྱི་ཆ། བུད་མེད་གཡོན། ཁྱབ་འཇུག་རྐང་པ། ཁ་དོག་རྣམས་ཁྲག །འཇིག་རྟེན་པ་ནུ་བར་གཡས། འདས་པ་གཡོན། དགའ་བའི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་། དེ་ལ་གནས་དེ་ལ་ཐིམ་ཀྱང་དེ་གཅིག་པུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ཅིང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་དེའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཁྱབ་ཀྱང་། སོ་སོར་རིས་ཆད་དུ་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་སྟེ་བུམ་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེའང་དམ་པའི་དོན་དུ་བདག་དེའི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་བཅིང་ཐར་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པར་ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་བཞིན་འཁྲུལ་ཏེ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་། སྲིད་པ་འདི་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ལ་ལས་འབྱུང་བར་བརྟག །ལ་ལས་ཡོན་ཏན་རིག་ནས་དེར་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དག་དང་མ་དག་པར་སྣང་བ་ཡང་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་མ་ཁེབས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཅིང་། བདག་བདེན་པ་རྟོགས་ཏེ་མི་རྟོག་པ་ལ་གནས་ན་ཡིད་མེད་པར་འགྱུར་ལ་དེའི་ཚེ་གཉིས་སྣང་ཡང་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས་ཕྱོགས་སྔའི་གཞུང་བཀོད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是对这段藏文文本的完整直译成简体中文：
因此，这个声音的认知也不能成立为声音的认知，因为声音是三德的本性，而此认知只取一种，所以不能成为取彼对境的认知。
以上总体介绍了五种论理派，因为他们都是舍弃了真实智慧，仅依靠此世间观察而建立的，所以这些宗派都被称为"论理派"。
破隐秘宗
第四，"虽无外在对境，然多样显现恒常，或单一分或依次生起，识如此成立极为难。"
这个隐秘论派的观点虽然总体上属于前述吠陀派的范畴，但他们声称拥有吠陀最究竟深奥的秘密精华，有着许多独特的主张。特别是，前述五派承认对境和能取是分开存在的，而此派则认为对境与能取不是分离的，而是一个整体，因此需要证明在他们的体系中也不可能有一个真实的单一意识。
关于多法妄执为一的方式，如同前述吠陀派所说，特别是这一派依据《念处学轮》等论典，主张有一个像虚空一样遍布一切所知，一切都成为其本性的自我，具有九种特征：本性为有情；有身体；遍布一切；常恒；唯一；为生灭所依；不被有身者的过失和功德所染；非心识所行；言语不能表述；虽现为有身而本性无身，仅为知觉。这些主张的混淆根源在于将外内器情一切事物作为仅是所知性的统一本性，将这个假立的一体视为心识的依处，名之为自我，并视其为具有多种特性的本性。
他们认为其身体是：上方为人头，下方为足，虚空为腹，四方为手，星辰为头发，须弥为胸，恒河等水为脉，森林为体毛指甲，天界为背部，梵天为额头，法为右眉，非法为左眉，死主为皱眉，日月为左右眼，风为呼吸，辩才天为舌，白天为开眼，夜晚为闭眼，男性为右侧部分，女性为左侧，毗湿奴为足，各色为血，世间为右乳，出世为左乳，欢乐的本性是生主等。以这种方式，一切从它生起，住于它，融入它，而它本身却是恒常不变的，是单一的，是意识。
因此，虽然这个自我的本性平等遍布一切，但各别现为区分状态，是由具法的力量而显现为差别，如同瓶中的虚空一般。在胜义谛中，此自我唯一本性是意识的自性，无束缚解脱、无生灭，但由于不了知此理而产生迷惑，如同将绳误认为蛇般，显现为能取所取二元，将此生视如梦幻、干闼婆城。某些人视之为元素，某些人识其为功德而标名，清净与不清净的显现如同虚空被云遮蔽与否。若了悟自我真理而住于无分别，则心不存在，此时二元显现也会消除。这些是他们的主张，如同自释中所引述的前方教义。
;


 །དེ་ལྟར་དེ་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། གང་གིས་དེ་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་དང་མཁས་པ། སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས། བྲམ་ཟེ་དང་གདོལ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དགེ་སྡིག་གིས་མི་གོས་ལ། བདག་ཆེན་པོ་དེར་ཐིམ་ན་ཡང་སྲིད་མི་ལེན་
13-1-88b
པས། རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་འཇིགས་མེད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་བདག་དེའི་ངང་དུ་ཅིའང་མི་བསམ་མི་བརྗོད་པར་བཞག་པས་གཉུག་མའི་མ་རིག་པ་བྱ་དང་རི་དྭགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་། གཉུག་མ་མིན་པའི་མ་རིག་པ་ནི་དོན་དམ་པ་དེའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པའི་བསྟན་བཅོས་མཉན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་གཉིས་དང་བྲལ་ནས་བུམ་པ་ཆག་ན་བུམ་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ཉི་ཚེ་བ་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཆེན་པོ་དེར་ཐིམ་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །བདེན་སྟོང་བདར་ཤ་མ་ཆོད་པར་སེམས་ཉིད་རྟག་ཁྱབ་ཀྱི་དངོས་པོར་དམིགས་པའང་ཚུལ་འདི་འདྲར་འགྱུར་ཉེ་བས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་དྲི་མེད་ལ་ཐོས་བསམ་རྩད་གདར་ཆོད་པ་རེ་བྱས་ན་ལེགས། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མིང་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞེན་ནའང་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་གསུངས་པས་མུ་སྟེགས་པའི་ལམ་དང་ཁྱད་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་ཡང་བདག་ཅག་མི་སྤོབས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དངོས་ཞེན་དང་བཅས་པ་དེ་འདྲ་བ་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་མིན་ནོ་ཞེས་ལུང་དང་རིགས་པས་གསལ་བར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལ་གསང་བ་པའི་ལུགས་འདི་ལ་གཅིག་གྲོལ་ན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་ན་སུ་ཡང་གྲོལ་མི་སྲིད་པ་དང་། ལམ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྤང་གཉེན་ཡོད་ན་གལ་ཏེ་སྤང་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བདག་དེའི་རང་བཞིན་ལ་ལྡན་ན་ནི་དེ་སྤང་བར་མི་རུང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལྡན་དུ་ཟིན་ན་བསྐྱེད་ཀྱང་མི་དགོས་པ་དང་། ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་མི་འཐད་དེ། 
13-1-89a
མདོར་ན་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་དཔེ་ཡང་རྟག་དངོས་འགོག་པས་ཁེགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བར་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཅིག་བདེན་གྱི་རྣམ་ཤེས་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་ཡུལ༷་རྣམ༷ས་ལོགས་སུ་མེ༷ད་པར༷་ཡང༷་། ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་སུ་སྣང༷་བས་ཐམས་ཅད་རིལ་པོ་བདག་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ༷། དེའང་རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྟག༷་པ༷་སྟེ༷། གཅིག་པུ་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་དེ་ལྟར་ན། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་གཅི༷ག་ཆའ༷མ། ཇི༷་སྟེ༷་དེ་མིན་པར་རི༷མ་གྱིས་འབྱུང༷་བ༷འི་རྣམ༷་ཤེས༷་གཅིག་བདེན་ཞིག་འཇོག་ཏུ་རུང༷་བ༷་ཤི༷ན་ཏུ་དཀ༷འ་སྟེ། ཅིག་ཅར་དུ་མ་སྣང་ནའང་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དུ་མར་འགྱུར་ལ་རིམ་གྱིས་སྣང་ཡང་རུང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་རྣམ་པ་སོ་སོའི་གྲངས་བཞིན་དུ་དུ་མར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། གཞན་ཡང་རིམ་གྱིས་སྣང་ན་དང་པོ་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དམར་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པས་ན་དང་པོའི་དུས་སུའང་ཕྱི་མ་སྣང་བར་ཐལ་ཏེ། རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའང་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འགྱུར་ན་འདི་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གསང་བ་པ་འདིས་རྣམ་ཤེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་འདོད་ཀྱང་འདིར་མ་ཁྱབ་པ་འགོག་པའི་ས་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་ནི་མི་འགལ་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་དོན་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་དོན་འདོད་པའི་ཁོངས་
13-1-89b
སུ་བྱས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་གཞན་གྱི་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །དེ་ལྟར་དེ་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། གང་གིས་དེ་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་དང་མཁས་པ། སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས། བྲམ་ཟེ་དང་གདོལ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དགེ་སྡིག་གིས་མི་གོས་ལ། བདག་ཆེན་པོ་དེར་ཐིམ་ན་ཡང་སྲིད་མི་ལེན་
13-1-88b
པས། རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་འཇིགས་མེད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་བདག་དེའི་ངང་དུ་ཅིའང་མི་བསམ་མི་བརྗོད་པར་བཞག་པས་གཉུག་མའི་མ་རིག་པ་བྱ་དང་རི་དྭགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་། གཉུག་མ་མིན་པའི་མ་རིག་པ་ནི་དོན་དམ་པ་དེའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པའི་བསྟན་བཅོས་མཉན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་གཉིས་དང་བྲལ་ནས་བུམ་པ་ཆག་ན་བུམ་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ཉི་ཚེ་བ་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཆེན་པོ་དེར་ཐིམ་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །བདེན་སྟོང་བདར་ཤ་མ་ཆོད་པར་སེམས་ཉིད་རྟག་ཁྱབ་ཀྱི་དངོས་པོར་དམིགས་པའང་ཚུལ་འདི་འདྲར་འགྱུར་ཉེ་བས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་དྲི་མེད་ལ་ཐོས་བསམ་རྩད་གདར་ཆོད་པ་རེ་བྱས་ན་ལེགས། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མིང་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞེན་ནའང་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་གསུངས་པས་མུ་སྟེགས་པའི་ལམ་དང་ཁྱད་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་ཡང་བདག་ཅག་མི་སྤོབས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དངོས་ཞེན་དང་བཅས་པ་དེ་འདྲ་བ་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་མིན་ནོ་ཞེས་ལུང་དང་རིགས་པས་གསལ་བར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལ་གསང་བ་པའི་ལུགས་འདི་ལ་གཅིག་གྲོལ་ན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་ན་སུ་ཡང་གྲོལ་མི་སྲིད་པ་དང་། ལམ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྤང་གཉེན་ཡོད་ན་གལ་ཏེ་སྤང་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བདག་དེའི་རང་བཞིན་ལ་ལྡན་ན་ནི་དེ་སྤང་བར་མི་རུང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལྡན་དུ་ཟིན་ན་བསྐྱེད་ཀྱང་མི་དགོས་པ་དང་། ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་མི་འཐད་དེ། 
13-1-89a
མདོར་ན་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་དཔེ་ཡང་རྟག་དངོས་འགོག་པས་ཁེགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བར་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཅིག་བདེན་གྱི་རྣམ་ཤེས་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་ཡུལ༷་རྣམ༷ས་ལོགས་སུ་མེ༷ད་པར༷་ཡང༷་། ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་སུ་སྣང༷་བས་ཐམས་ཅད་རིལ་པོ་བདག་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ༷། དེའང་རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྟག༷་པ༷་སྟེ༷། གཅིག་པུ་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་དེ་ལྟར་ན། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་གཅི༷ག་ཆའ༷མ། ཇི༷་སྟེ༷་དེ་མིན་པར་རི༷མ་གྱིས་འབྱུང༷་བ༷འི་རྣམ༷་ཤེས༷་གཅིག་བདེན་ཞིག་འཇོག་ཏུ་རུང༷་བ༷་ཤི༷ན་ཏུ་དཀ༷འ་སྟེ། ཅིག་ཅར་དུ་མ་སྣང་ནའང་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དུ་མར་འགྱུར་ལ་རིམ་གྱིས་སྣང་ཡང་རུང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་རྣམ་པ་སོ་སོའི་གྲངས་བཞིན་དུ་དུ་མར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། གཞན་ཡང་རིམ་གྱིས་སྣང་ན་དང་པོ་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དམར་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པས་ན་དང་པོའི་དུས་སུའང་ཕྱི་མ་སྣང་བར་ཐལ་ཏེ། རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའང་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འགྱུར་ན་འདི་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གསང་བ་པ་འདིས་རྣམ་ཤེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་འདོད་ཀྱང་འདིར་མ་ཁྱབ་པ་འགོག་པའི་ས་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་ནི་མི་འགལ་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་དོན་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་དོན་འདོད་པའི་ཁོངས་
13-1-89b
སུ་བྱས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་གཞན་གྱི་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是原文的完整直译：
如果不了解这一点，将会轮回；而谁若了解这一点，则一切法皆为一味。愚者与智者、罪业与福德、婆罗门与贱民，皆为平等，不为善恶所染。若融入大我，则不再受生，所以瑜伽士应将所知的本性——无畏空性之我，置于不思不言的状态中，这样原始无明——即使在鸟兽等众生的相续中自然存在的无明，以及非原始无明——即从听闻与胜义谛本性不符的论典而生起的妄加推测，两者皆离，如同瓶子破碎时，瓶内的局部空间与大虚空融为一体，同样溶入无二的大我而获得解脱。若未能确切认知真谛与空性，而执着心性为常遍之实在，也容易陷入这样的情况，因此最好对大乘正道进行彻底的闻思。然而，若仅以名相的方式执着于法界和佛陀智慧，佛陀也说缘佛之心不会白费，因此我们也不敢说这与外道之道没有区别，因为因果是不可思议的。尽管如此，通过经典和逻辑可以清楚地证明，带有实执的这种观点并非佛陀所喜的正道。
对于这种密宗观点，会导致以下过失：若一人解脱则一切皆解脱；若未解脱则无人能解脱；修道变得无意义，因为若有所断和所修，如果颠倒执我的所断是大我的自性，则不能断除；若智慧无颠倒地存在于大我中，则无需修持；地域、时间、形态各异的自性也不合理，简言之，因为它是一个常一的真实自性。虚空的比喻也因破常实而被驳倒。
这样，若承许境与能取境的意识是一个常一自性显现为多样，则可以证明单一实在的意识是不可能的。这是因为，即使外境不存在，唯有意识显现为各种事物的形态，一切都是单一自我意识的自性，而且这意识是恒常不变的常法，这样承许唯一真实自性的体系中，多样显现要么是同时的，要么是次第的，难以安立单一真实的意识。若同时显现多种，则因与多种本质不异而成多体；若次第显现，色、声等各种形态岂不也应变成多种？此外，若次第显现，先见蓝色的意识与后见红色的意识在本质上无别，则在最初时也应见到后者，因为它们是同一常恒不变的意识本体。若多样显现与意识不同样多样，则二者不能是同一。
尽管此密宗派认为意识遍及一切，在此将其归入未遍的反驳范围不矛盾，因为我们以实际情况为权威。虽然他们说外境也是意识，但将其归入主张有外境的类别，是因为这是针对其他外道的间接教导。


 །དེ་ལྟར་ཏརྐ་སྡེ་ལྔ་དང་རིག་བྱེད་གསང་བ་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་མུན་པའི་དྲྭ་བ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དཀྲིགས་ནའང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་འཁྲུགས་པར་བྱ་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཁས་ལེན་ཅི་བྱས་ཀྱང་ལྕགས་བསྲེགས་སྤྲ་བས་དྲིལ་བ་ལྟར་སྦ་བར་མ་ནུས་ནས་སླར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པར་སེང་གེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་གསུངས་པ་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་མེད་བཞིན་དུ་རང་གར་ལམ་ཚོལ་བར་ཞུགས་པ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟ་བར་བརྟེན་པའི་འཁྲུལ་པ་དུ་མ་སྔར་དང་ད་ལྟར་བྱུང་། མ་འོངས་པ་ནའང་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྲིད་དུ་མང་མོད་ཀྱི། ཤེས་བྱའི་གཤིས་ལ་གཅིག་བདེན་མེད་པས་ན་ཕྱོགས་དུས་གང་ན་གཅིག་བདེན་སྒྲུབ་ནུས་པའི་གྲུབ་མཐའ་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མུ་སྟེགས་པའི་ལུགས་འདིར་ཕལ་ཆེར་བསམ་གཏན་ཙམ་གྱི་ཉམས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འགའ་ཞིག་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཕལ་ཆེར་བྲམ་ཟེ་གདུག་པས་རང་གི་ཞེ་འདོད་གྲུབ་པའི་སླད་དུ་གཡོ་སྒྱུའི་ཚིག་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །བོད་དུའང་བོན་ཞེས་པ་དང་པོ་ཆོས་ཡེ་མ་དར་གོང་དུ་བོད་ཕྲུག་ཞིག་འདྲེས་བརླམས་ནས་ལྷ་འདྲེ་མཆོད་ཐབས་སོགས་རྡོལ་ཐབས་སུ་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ལས་རིམ་པས་ཇེ་རྒྱས་སུ་བྱུང་བར་མངོན་ཞིང་། དེང་སང་ནི་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་མིང་བསྒྱུར་གྱི་དོད་རེ་ཡོད་པར་འདུག་ལ། ཁ་ཅིག་བོན་ཆོས་དང་རྙིང་མ་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་། ཆོས་སྐད་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བའང་མང་དུ་འདུག་མོད། 
13-1-90a
དེ་དག་གིས་བན་ཆོས་ལ་ཕྱོགས་བསྟུན་ནས་བྲིས་པས་ན་འདྲ་བར་ཅིས་མི་འོང་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དུ་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཉན་ཐོས་ལ་མགོ་སྙོམས་པ་ཐ་སྙད་པ་དང་། དེ་བཞིན་རང་རྒྱལ་སེམས་ཙམ་དང་། བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་གཉིས་མེད་ལ་མགོ་སྙོམས་པ་བཅུ་བཤད་པ་སོགས་བཞིན་དུ། བོད་དུའང་བོན་པོ་ལ་དབུ་ཕར་འདུལ་མཛོད་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ཀུན་དང་། བདེ་མཆོག་འཇིགས་བྱེད་ཕུར་པ་སོགས་ལྷ་རྣམས་དང་། གཏུམ་མོ་ཕྱག་ཆེན་རྫོགས་ཆེན་སོགས་བན་ཆོས་ལ་ཇི་ཡོད་འདྲ་བཟོ་རེ་ཡོད་པར་འདུག་ལ་དེ་དག་གདོད་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གློ་བུར་ཀུན་བཏགས་མཐའ་མེད་ལ་དགག་པར་ག་ལ་ལངས། འོན་ཀྱང་ཕྱྭ་གཤེན་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་འཕྲལ་དུ་ཕན་པ་དག་ཀྱང་སྣང་བ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དང་སྤྲུལ་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཀྱང་སྲིད་དེ། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བདེན་སྨྲའི་རྣམ་ཐར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནའང་འདི་དག་གིས་ཀྱང་ཆོས་འདི་པའི་སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་རྣམ་དག་ལ་སྐྱབས་སུ་ཁས་འཆེ་བའམ། ཡང་ན་ཁོ་རང་གི་བསྟན་པ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཞིག་བཟུང་ན་བནྡེའི་མཁས་པ་རྣམས་དང་གཏན་ཚིགས་འགྲན་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་གྱི། བརྟགས་ན་ཅིའང་མ་ཡིན་པ་ནི་བྱིས་པ་འདྲིད་པ་ཙམ་ལ་གྲུབ་མཐའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྡང་ཞེན་གང་ཡང་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་སོ། །ལར་རྒྱ་གར་ན་ཕྱི་བ་ནང་པ། བོད་ན་མུ་སྟེགས་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་བནྡེ་བོན་པོ། རྒྱ་ནག་ན་ཧཱ་ཤང་ཧྭོ་ཤང་ཞེས་ཟུང་དུ་བྱུང་བའང་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།

这些是原文的完整直译：
这样，尽管塔尔卡（因明）五部和吠陀密宗等派别所宣称的主张如恐怖的黑暗网络般纠缠不清，但事物的本性是包括诸天在内的世间也无法扰乱的。无论他们如何立论，就像用烧红的铁丝缠绕般无法隐藏，最终将导致这些颠倒见解的崩溃。而那些宣说从事物本身力量出发的逻辑者，在世间中无所畏惧、无所顾忌，如狮子般行走。
此外，没有具正确智慧者所说的经过三种检验而清净的教言，仅凭自己寻找道路的人们，过去和现在都出现了许多依赖世间见解的错误，未来也将出现，因为心的运作方式繁多。但由于所知的本性中不存在"一"的真实性，所以在任何地方和时间都不可能有能够建立"一"真实性的宗派，为了使人了解这一点而如此阐述。
外道的这些体系，多数是依靠禅修的某些经验，有些是依靠逻辑推理，但大多是恶意的婆罗门为了达成自己的目的而编造的欺骗性言辞。
在西藏，所谓"苯教"最初是在佛法尚未传播之前，一个被鬼附身的藏族孩子，以供奉神鬼等方式寻求解决办法而出现的，之后逐渐发展壮大。如今，它对所有佛教宗派的教义都有一个改名后的对应物。有些人说苯教与宁玛派相似，确实在佛教用语等方面有许多相似之处。但这是因为他们效仿佛教而写作，怎能不相似呢？
例如，在印度，有对应声


 །དེས་ན་ལུགས་གཞན་དག་ཀྱང་། བསྟན་པ་ལ་མ་གནོད་ན་རང་གར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། 
13-1-90b
ཟླ་བ་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་དག་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གང་། །འཁོད་པ་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཡིད་མི་སྡང་། །དེ་དག་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཉེར་འཇོག་པ། །འདི་ནི་བཟོད་པ་དང་པོའི་ཁྱད་པར་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལ། འོན་ཀྱང་དགའ་བར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། བློ་ངན་ལྷའི་བདུད་རྩི་བོར་ནས་བ་ཚྭའི་ཆུ་བོ་ལ་རེ་བ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་མཁན་ཆེན་གྱི་རིང་ལུགས་ཤཱཀྱའི་བསྟན་པ་གཙང་མར་འཛིན་པ་རྣམས་ནི་མཁན་ཆེན་གྱི་བཀའ་རྟགས་ཕྱག་རྒྱས་བཅད་པ་བཞིན་བོན་པོ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱ་སྟེ་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱང་མཁན་པོ་འདི་དགྲ་བོའི་དང་མར་བལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །
统一说不容有独立实有之识结尾
གཉིས་པ་ཐུན་མོང་དུ་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་ལ་གཅིག་བདེན་དུ་ཞེན་པ་དགག་པ། ཤེས་པ་ལ་གཅིག་བདེན་དགག་པ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་དག །མིང་ཙམ་དུ་ནི་སྣང་བ་རྣམས། །ཡི་གེ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཆ་མེད་པས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུར་འགྱུར་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ནམ༷་མཁ༷འ་ལ༷་སོག༷ས་པ་དངོས་མེད་ཤེས་པའི་ཤེས༷་པ༷་གང་དག༷་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་བ་ནམ་ཡང་མེད་པས་དེ་དང་དེའི་མི༷ང་གི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ༷་ཞིག་ཏུ་ནི༷་སྣང༷་བ༷་རྣམ༷ས། ཡི༷་གེ༷་དུ༷་མ༷་སྣང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་ན། སྣ༷་ཚོག༷ས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་སྣང༷་བར༷་གས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཐོགས་རེག་གི་རྣམ་པ་མེད་ཙམ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ་ནམ་དེ་དྲན་པ་ན་མིང་དང་བཅས་ཏེ་དྲན་པར་བྱེད་ཀྱི། བུམ་སོགས་བཞིན་དུ་མིང་དང་
13-1-91a
མ་འདྲེས་པར་དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་དེ། དེ་རང་མཚན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་དབང་པོས་མངོན་སུམ་དུ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རུང་བ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་པ་མིང་དང་བྲལ་ཏེ་ཡིད་ངོར་འཆར་ཚུལ་ནམ་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་མ་གྲུབ་པའི་བཏགས་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་ལ། བརྗོད་བྱ་དེ་དག་མིང་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་གདགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་བཅད་པའི་སེལ་ཆ་ཞིག་ཡིན་པར་འདྲའང་མདུན་གྱི་རྩིག་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོགས་རེག་མེད་པའི་བར་སྟོང་སང་ངེ་བ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩིག་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དབྱིབས་ལྟ་བུར་དམིགས་པར་སྣང་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་འཁྲུལ་གཞིའོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་གཟུགས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་མིན་པའི་བུ་གའི་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ལ། སྟེང་གི་གནམ་སྔོ་སིང་ངེ་བ་རྒྱན་གྱི་ནམ་མཁའ་ཞེས་གྲགས་པ་ནི་རི་རབ་ལ་ཉི་འོད་ཕོག་པའི་གཟུགས་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
因此，对于其他的宗派，只要不损害佛法，就应当任其自然。如《月灯经》中说："世间中居住的其他外道，对他们不应心生瞋恨，而应对他们安住慈悲，这是第一忍辱的殊胜特性。"虽然如此，但也不应欢喜他们，就像愚者舍弃天界甘露而希求盐水一般。尤其是持守大堪布纯净释迦佛法传承的人们，不应欢喜苯教徒，如同大堪布亲手盖印所确立的那样，而苯教徒们也视这位堪布为敌人。
统一说不容有独立实有之识结尾
第二，共同结论分为三部分：驳斥对外境一真实的执著，驳斥对意识一真实的执著，以及总结这两点的意义。
首先，如经中所说："对虚空等的认识，仅以名称而显现，由于显现为多种字母，明显呈现为多样。"
若认为外境如虚空等无有部分，因此缘于它的意识应当是单一的，则不然。这是因为，对虚空等无实体的那些意识，从未有过直接裸露体验对象的经验，只是显现为与该对象名称相关的分别念影像而已。由于显现为多种字母，因此明显呈现为多样的本质。
所谓虚空，只是在无有色法障碍接触的情况下假立的概念。当忆念虚空时，总是伴随名称而忆念，不像瓦罐等物可以不掺杂名称而直接缘取。由于虚空缺乏自相，所以感官无法在任何方面直接感知它，就像"兔角"一词离开名称后在心中无法呈现一样。
名称是在对象自身上不成立的暂时性假立，这些所诠对象可以用各种不同的名称和字母来指称。所有无实体之物，如兔角等，都相似于否定实体的遮遣部分。然而，前面墙壁等障碍物之间明显的空旷空间，由于外在墙壁等的作用而似乎呈现为某种形状，这是执着虚空存在的错觉根源。
仔细分析，这只是未见到色法而已，并非虚空的存在。洞穴中的空间不能作为虚空存在的证据；而上方湛蓝的天空，被称为装饰性虚空，实际上是须弥山被阳光照射的色相，并非虚空。


 །གཉིས་པ། རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མིན་སྣང་བ། །འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གཞུགས་ན་ཡང་། །འོན་ཀྱང་ཡང་དག་གཞག་མི་རུང་། །མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་གནོད་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་རྣམ༷་པར་ཤེས༷་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་སྣ༷་ཚོག༷ས་མི༷ན་པར་སྣང༷་བ༷་འག༷འ་ཞི༷ག་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོ༷ད་པར༷་གཞུ༷གས་པའམ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡང༷་། འོ༷ན་ཀྱང༷་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་གཅིག་བདེན་དུ་གཞ༷ག་མི༷་རུང་སྟེ། རྣམ་ཤེས་གཅིག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནམ། མཚ༷ན་ཉི༷ད་དང་བཅས༷་པ་ལ༷་རིགས་པས་གནོ༷ད་པ་བཟློག་
13-1-91b
མེད་དུ་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷། ཞེས་གཅིག་བདེན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་ཡོད་ན། རྟག་དངོས་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་སོགས་དོན་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པས་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་རྣམ་ཤེས་སུའང་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་གྲུབ་མཐས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་ཞིག་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པས། དེ་སྒྲུབ་མཁན་ལ་གྲུབ་འབྲས་མཐོང་བའི་དབུགས་ནམ་ཡང་མི་ཕྱིན་ཏོ། །གསུམ་པ། དེ་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡི། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནས། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ལྟར། །གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན། ཡུལ་གཅིག་བདེན་མི་སྲིད་པའི་གནད་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོ༷གས་སུ་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་རྣམ་པར་ཤེས༷་པ༷་འདི་ནི་དུས་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་ཏུ། གན༷ས་སམ་དམིགས་ཡུལ་དེ་ནི་རྣམ༷་པ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལྟར༷་ཤེས་པ་རང་ཡང་གཅི༷ག་པུའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ་བདེན་པར་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །ཡང་ན་གནས་ཞེས་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཞེས་མཇུག་བསྡུས་པའོ། །
破无外境宗许独立实有之识
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་མི་འདོད་པ་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་དགག་པ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་དང་། ཚུལ་དེ་ལ་བརྟག་པ་གཉིས།
说他宗
དང་པོ། ཇི་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི། །བག་ཆགས་སྨིན་པས་སྤྲུལ་པ་ཡི། །རྣམ་པ་དག་ནི་སྣང་བ་ཡང་། །ནོར་བས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རང་སྡེ་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གྲོས་དཀར་པོ་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་འདོད་པ་ཉན་ཐོས་དང་། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལས་སུ་འདོད་པ་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་གྱི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་
13-1-92a
རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པ་མི་རིགས་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའམ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེ་དང་འདྲ་བར་འདོད་པ་ལ་དེ་མི་འཐད་པའི་རིགས་པས་འགོག་པ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེའང་ཐེག་བསྡུས་སོགས་སུ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་གསུངས་ཀྱང་། གཙོ་བོར་དེ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་ཙམ་གྱི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཕྱི་དོན་ཕྲ་རགས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆ་མེད་ཀྱི་ཕྲ་བ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མངོན་སུམ་མི་དམིགས། རགས་པ་མི་འགྲུབ་པས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་བསྒྲུབ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཙོ་བོ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་དུས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚད་མས་དམིགས་པ་དང་། དེའང་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པར་གཏན་དུ་ཁྱབ་པའམ་ངེས་པ་སྟེ་འདི་ལྟར། ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་གྱི་བློ་ཆོས་ཅན། རྫས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན། ཞེས་འགོད་པའོ།

以下是原文的完整直译：
第二，（论颂）：
"虽然有人主张，
存在非显多样的识，
然而不可合理安立，
因见有过伤其性相。"
这意思是说，若有人声称存在某种对境不显现为多样的识，即使允许它存在，然而仍不能合理地安立它为真实单一，因为可见到有害于一真识性相的不可避免的过失。这表明若存在一个真实单一的识，则它将仅仅是空无功用之力的常恒实体，因而不能成为识。所以无论宗派如何推测和论述，在任何时空中都无法证成一真识，因此那些试图证明它的人永远无法看到成功的希望。
第三，（论颂）：
"因此显现为多样的，
识于一切种中住，
如同相异的样态，
单一自性不合理。"
如上所述，经过分析，由于境不可能真实单一，因此这显现为多样的识，在一切时间和情境中，其所缘境相异，因此识本身也不合理作为真实单一自性。或者，"住"是指时间场合的意思。以上为结论。
破无外境宗许独立实有之识
第二，破斥不承许外境的唯识派，分为叙述他宗和考察该观点两部分。
说他宗
首先，（论颂）：
"若谓由无始相续，
习气成熟所变现，
诸相虽然得显现，
由错乱故如幻性。"
关于此，依据自宗唯心的见解，具白净智慧者们证明小乘说微尘及胜论派等说实体、功德、作业等各种殊胜或非殊胜见解的追随者们所说的各种外境显现是不合理的。这是通过证明无外境或破斥所取能取异体的主张来进行的。
唯识宗使用所谓"破生同"的逻辑：即破斥显现是从外境生并与之相似的观点，认为这不合理。虽然《摄大乘论》等中述及多种逻辑，但主要是说明仅仅因为生起与外境相似的认知，不能证成外境存在，如同看到两个月亮一样不确定；而且因为细微或粗大的外境都不能成立，无分微细不能成为感官识的直接所缘，粗大不成立，所以外境不存在。
证明能取所取非异体的主要理由是：一切显现皆生为明了觉知识的本性，以及必定同时认知的逻辑。例如，蓝色对象和认知蓝色的识二者被量同时认知，而且这不是偶尔的，而是恒常必然的。因此论证：以蓝色对象和认知蓝色的心为有法，不是异体，因为必定同时被认知故，如同二月显现。
;


 །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྫས་གཅིག་ཡིན་དགོས་སོ་སྙམ་ན། གང་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་ན་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་ལ། རྫས་ཐ་དད་ལ་རྟགས་དེ་ཞུགས་པ་མི་སྲིད་དེ་སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །
13-1-92b
ཐ་དད་པ་གང་དག་རེས་འགའ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ནའང་། དུས་རྟག་ཏུ་གཅིག་དམིགས་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་དང་དེ་འཛིན་གྱི་བློ་གཉིས་ནི་ནམ་ཡང་ཅིག་ཤོས་མ་དམིགས་པར་གཅིག་ཡན་གར་དུ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་ཅིང་། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་ན་དུས་རེས་འགའ་སོ་སོར་དམིགས་པའང་སྲིད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐབས་རྟགས་འདི་ལ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་སྤོང་བའི་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་པར་བཤད་ན་གོ་བ་ལ་ཕན་པར་འོང་ཡང་རྩ་བའི་གནད་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུག་གཏུགས་ནས་ཁོ་ཐག་གཅོད་ས་ནི། ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་ཏེ། མ་ཤེས་ན་རང་གིས་མྱོང་བར་ཡང་མི་རུང་བའི་གནད་གཅིག་པུ་དེ་ཟིན་ན་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་སོགས་རིགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་གྲོས་ཐག་ནང་ནས་ཆོད་པ་ཡིན་པས་ན། གཞུང་འདིར། རང་གིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཟད་པར་འདུ་བས་དེར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཙམ་འཇུག་ཤེས་སོ་སོ་བའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུངས་པ་ཞིག་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་གདགས་པ་སྟེ། དེའང་ངོ་བོ་ལུང་མ་བསྟན་ཡུལ་གྱི་དོན་ཙམ་རིག་པ་རྒྱུན་སྐད་ཅིག་མར་འབྱུང་བ། འཁོར་རེག་སོགས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཙམ་དང་ལྡན་པ། དམིགས་པ་མི་གསལ་བ། སྣོད་བཅུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དབྱེ་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་དང་ས་བོན་གྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་འཁོར་དམིགས་ཡུལ་སོགས་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་
13-1-93a
རྒྱུ་མཚན་ཡང་འཇུག་ཤེས་སོ་སོའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུངས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་གཟུང་བའི་གནད་ཟིན་ན་ཀུན་གཞིའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་ནུས་ཀྱི། གཞན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཀུན་གཞི་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་ངོ་བོ་འདི་འདྲའོ་ཞེས་འཆད་ཅིང་བསམས་ན་བསྐལ་པར་བརྟགས་ནའང་གནད་ཕིགས་དཀའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་གཞག་ཞིབ་པར་གཞུང་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་ལས། རླབས་བཞིན་དུ་ཚོགས་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ནུས་པའམ་བག་ཆགས་ཏེ། མདོར་ན་རང་འབྲས་ཕྱི་མ་སྐྱེད་ནུས་ཞིག་ཀུན་གཞི་ལ་བཞག་པ་དེ་ཉིད་མ་སྨིན་པ་ན་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་ལ། སྨིན་པ་ན་ལུས་གནས་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་སྟེ། ཡུལ་མེད་བཞིན་དུའང་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལ་སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འདོད་ན་མ་གཏོགས། འདོད་ཕན་ཆད་ཀུན་གཞི་ངེས་པར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། འཇུག་ཤེས་རྣམས་སོ་སོ་བ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཅན་ཡིན་པས། དེ་རེ་རེ་ནས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་གཞིར་མི་རུང་ལ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་པའི་སེམས་དེ་ཡུལ་ཤེས་ལུས་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་དགོས་པས་སེམས་གསལ་རིག་ཙམ་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ།

以下是原文的完整直译：
若想，若必定同时被认知，为何必须是一体？凡非一体者必是异体，而异体不可能具有此因相，如蓝黄等。
虽然某些异体事物有时会同时被认知，但并非恒常地一者被认知时另一者也必定与之同时被认知。而蓝色与认知蓝色的心二者，从未有过一者被单独认知而另一者不被认知的情况；若二者是异体，则有时应可各别被认知，因此（二者为一体）。在此若详细解释此因相的非成立等三过的避免方式等，将有助于理解，但这里只是展示根本要点。
总之，同时被认知的必然性等一切能证明所取能取一体的逻辑，其最终决定点是：若是识所显现，必是识，因为若非识，则不应被自身经验。若掌握了唯此一要点，则同时被认知的必然性等数百逻辑的结论自内而定。因此，本论中所说"由自身所成立"，仅此一点即已涵盖一切，当如是解释。
如是，于不堕入各别转识一方的唯是清明了知的自识，可假立为习气之所依的阿赖耶识。其本性是无记，仅了知境义，相续刹那生起，具足触等五遍行心所，所缘不明显，缘取广大器情世间。分类则有异熟分和种子分两种。其本体、眷属、所缘境等如是的理由是，若掌握了不堕入各别转识一方的唯清明了知识的本性这一要点，则可轻易了知阿赖耶的一切特性；否则，若另外解释阿赖耶的所缘与本性，即使思考观察千劫，也难以把握要点。
这些建立的细节应从其他论著中了知。从如大海般的阿赖耶识中，如波浪般，七识及其眷属生灭的能力或习气，简言之，能生后续自果的力量安置于阿赖耶中，未成熟时以种子方式存在，成熟时则显现为各种身体、住处和享用，犹如虽无境而由习惯习气所现的各种体验，如梦识及不净观等修习所生之心。
对此，除非不承认显现为心，一旦承认，则必须承许阿赖耶。因为各别转识偏向一方，各自均不能作为外内诸法、住处、身体、受用等一切的基础，而"显现多样唯是心"中所说的心必须是境、识、身等一切的基础，故不出离清明了知的心。


 །དེ་ལྟ་བུའི་ལུགས་དེ་དག་མདོར་བསྡུས་སུ་བརྗོད་པར་དགོངས་ནས། ཇི༷་སྟེ༷་ཐོག༷་མ༷་མེ༷ད་པ་ནས་གནས་པའི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ༷ད་ཀྱི༷། དངོས་ཞེན་གྱི་བག༷་ཆག༷ས་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨི༷ན་པ༷ས་
13-1-93b
སྤྲུལ༷་པ༷་ཡི༷་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་པ༷་ད༷ག་ནི༷་སྣང༷་བ༷་འདི་ཡ༷ང་། ཚོར་བ་པོ་དང་ཚོར་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་གཉིས་སུ་རྒྱང་ཆད་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི། སེམས་འཁྲུལ་པའམ་ནོ༷ར་བས༷་མེད་བཞིན་སྣང་བ། སྒྱུ༷་མའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་སྤྲུལ་པ་ཆུ་ཟླ་རྣམས་དང་འདྲ༷འོ་ཞེས་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་འདོད་དོ་ཞེས་སོ། །
辨其义
གཉིས་པ་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟག་པ་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱོན་ཡོན་ལ་བརྟག་པ་དང་། སྐྱོན་གྱི་ཆ་དགག་པའོ། །
辨其功过
དང་པོ། དེ་དགེ་འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི། དངོས་དེ་ཡང་དག་ཉིད་དམ་ཅི། །འོན་ཏེ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན། །དགའ་བར་ཁས་ལེན་འདི་བསམ་མོ། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ལུགས་དེ༷་ཐ་སྙད་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་ཞེན་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་དཀར་བ་ཡིན་ཞིང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ཡང་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན་དགེ༷་བའམ་ལེགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོ༷ན་ཀྱང༷་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་དེ༷་དག༷་གི༷་དངོ༷ས་པོ་དེ༷་ཡང༷་དག༷་པ་ཉི༷ད་དམ༷་ཅི༷། འོ༷ན་ཏེ༷་མ༷་བརྟག༷ས་གཅི༷ག་པུ༷་ཡི་དབང་དུ་ན༷་ཉམས་དགའ༷་བར༷་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས༷་ལེན༷་པ་གང་ཡིན་པའི་ཚུལ་འདི༷་བས༷མ་པའམ་བརྟག་པར་བརྩམ་མོ༷། །དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་དག་མ་བརྟགས་སྣང་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མ་ཡིན་པར་དོན་དམ་པ་ལའང་རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན།
破过失
གཉིས་པ་སྐྱོན་གྱི་ཆ་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་ལ། རྣམ་བདེན་པའི་ལུགས་དང་། རྣམ་བརྫུན་པའི་ལུགས་དགག་པ་གཉིས།
13-1-94a
实相宗
དང་པོ་ལ་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བ། རྣམ་ཤེས་གྲངས་མཉམ་པ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ལུགས་དགག་པ་གསུམ།
破卵半宗
དང་པོ་ལ་འགལ་བ་སྟོན་པ་དང་། འགལ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། གལ་ཏེ་ཡང་དག་རྣམ་པར་ཤེས། །དུ་མར་འགྱུར་རོ་ཡང་ན་ནི། །དེ་དག་གཅིག་འགྱུར་འགལ་ལྡན་པས། །གདོན་མི་ཟ་བར་སོ་སོར་འགྱུར། །ཞེས་གོང་ལྟར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུའམ། དོན་དམ་པར་ཡང་ཁས་ལེན་པ་གང་ཡིན་བརྟག་པའི་ཚེ་ན། ག༷ལ་ཏེ༷་ཡང༷་དག༷་པའི་དོན་དུའང་རྣམ་ཤེས་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཞེས་སེམས་ཙམ་སྤྱིའི་འདོད་པ་སྐབས་ཀྱི་དགག་བྱ་སྟན་ནས། སེམས་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པར་འདྲ་ཡང་། སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི་དག་སེམས་སུ་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པ་རྣམ་བདེན་པ་དང་། དེ་སེམས་སུ་བདེན་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྣམ་བརྫུན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་ལ་དེ་གཉིས་ལས་རྟོགས་ཚུལ་གཞན་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྣམ་བདེན་པ་ལའང་རྣམ་པ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་མང་ཉུང་ལ་འདོད་ཚུལ་མུ་གསུམ་བྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དང་འདྲ་བ་ལ། མདོ་སྡེ་པས་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ལ། སེམས་ཙམ་པས་རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བཏགས་ཀྱི། དེ་ལས་ཕ་རོལ་ན་ལོགས་སུ་ཕྱི་དོན་མི་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།

以下是原文的完整直译：
为了简要陈述这些宗派的观点，（论颂云）："若谓由无始以来安住的自心相续，由实执习气完全成熟而变现的境色等诸相虽然显现，但感受者与所感受的境界丝毫不是二元分立的，虽然显现为境和有境，这是由心的错乱或迷惑而无中显有，如同幻化的本性，同样也如梦境、干闼婆城、火轮、变化、水中月"，唯识宗如是主张。
辨其义
第二，考察此观点分为：考察其功过和破斥过失部分。
辨其功过
首先，（论颂）："此善然彼等，彼事真实耶？抑或未观察，唯乐意承许？当思此理"。这样的见解在名言理论上是成立的，能对治执著能取所取为异体的恶见，符合《入楞伽经》等正确经教，所以是善或良好的。然而，心本身显现为多种形态，这些事物是真实的吗？还是仅在未经观察的情况下愉悦地承许其为实有？这是我们要思考的。唯识宗并非仅在未观察显现的名言建立方式上，而且在胜义中也承许识以自性成立，因此是承许其为真实的。
破过失
第二，破斥识实有的过失部分分为：破斥实相派和假相派两部分。
实相宗
第一部分又分为：破斥"卵半宗"、"识数等"宗、"杂多无二"宗三部分。
破卵半宗
首先分为两部分：显示矛盾和解释无法消除矛盾的方式。第一，（论颂）："若谓真实识，将成多数或，彼等成一体，具违不得已，必定成各别"。如前所述，当考察他们是仅仅在名言上还是在胜义上也承许时，若说在真实义上识也存在，此为唯识宗共同的主张和此处的破斥对象。虽然共同承许心在胜义中成立，但关于显现的诸相是否真实是心，有承许其为真实的实相派，和不承许其为真实的假相派两种，除此二者外不可能有其他理解方式。实相派内部关于相与识二者的多少，有三种不同的主张，这与经部宗相似，但经部宗承许能产生相的外境另外存在，而唯识宗则将显现的相本身假立为境，不承许在其之外另有外境，仅此为其差别。
;


 །དེས་ན་དེ་གསུམ་གྱི་འདོད་ལུགས་སྔར་མདོ་སྡེ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་འདིར་ལོགས་སུ་སྨོས་མ་དགོས་ལ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་གི་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བའི་ལུགས་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། སེམས་དང་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ན་ཆ་མེད་གཅིག་པུའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྣང་བར་མི་རིགས་པས་རྣམ་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་
13-1-94b
རྣམ༷་པ༷ར་ཤེ༷ས་པའང་དུ༷་མར༷་འགྱུར་རོ༷། །ཡ༷ང་ན༷་ནི༷་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་བཞིན་རྣམ་པ་དེ༷་དག༷་ཀྱང་གཅི༷ག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི། དུ་མར་སྣང་མི་རིགས་ལ། དེ་ལྟ་བུར་མི་འགྱུར་ན་གཅིག་ནི་དུ་མ་དང་ཅིག་ཤོས་དུ་མ་མ་ཡིན་པའི་དེ་གཉིས་འགལ་བ་དང་ལྡན༷་པས༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་བར༷་སོ༷་སོ༷ར་འགྱུར༷་དགོས་པས་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའང་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་སྤྱིར་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་ཅིང་རྒོལ་བ་རང་ཡང་ཁས་ལེན་མོད། འོན་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། བདེན་ན་གཅིག་དུ་མ་གང་རུང་དུ་བདེན་དགོས་ལ། དུ་མར་བདེན་པའང་གཅིག་བདེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་དགོས་པས། གལ་ཏེ་བདེན་པ་ཡོད་ན་གཅིག་བདེན་ལས་འདའ་མི་སྲིད་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་པས། འདིར་སྤྱིར་རྣམ་ཤེས་གཅིག་བདེན་འགོག་པ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གི། དུས་རིམ་ཅིག་ཅར་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་དགག་དགོས་པ་མ་ཡིན་པས། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པ་གཅིག་དུས་རིམ་ཅན་དུ་ཤེས་ཀྱང་རུང་། རྣམ་པ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་མིན་པས་དེ་གཉིས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། སྐབས་འདིར་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་བདེན་དོན་དམ་པར་དགག་པ་ལ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་རྣམ་པ་རེ་རེ་བ་ཐ་སྙད་དུའང་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་དོན་སྨྲ་བས་ཕྱི་དོན་ཁྲ་བོའི་སྟེང་ན་སྔོ་སེར་སོགས་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་བློ་རིམ་ཅན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་བཀག་ཟིན་ལ། འདིར་ཕྱི་དོན་མི་འདོད་པས་ཀུན་གཞིའི་བག་ཆགས་སྨིན་ཟིན་གྱི་སྣང་བ་ཁྲ་བོའི་རྣམ་པ་ལ་སྔོ་སོགས་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་དགོས་པར་གྲུབ་པས་དེ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གོ །
13-1-95a
དེས་ན་སེམས་ཙམ་པ་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བའི་ལུགས་འདིར་ཁྲ་བོའི་རྣམ་པའི་གཟུང་རྣམ་དེའང་ཁྲ་ཙམ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེར་གཅིག་མིན་པའི་སྐྱོན་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུའང་མ་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། མའི་མངལ་ནས་ཤི་ཟིན་པ་ལ་བཙས་པའི་ཚེ་གསོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ཐལ་བ་འགོད་པ་དང་། སྐྱོན་དེ་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་རྣམ་བཅས་པ་ལའང་མཚུངས་པར་སྟོན་པའོ།

以下是原文的完整直译：
因此，这三种主张的内容如前在经部宗处所述，此处无需另外详述。在这三种中，"卵半"派的主张不合理。若心与相是一体，则不应显现出仅仅是无分一体的相，而应如相有多样一般，识也应成为多。或者，如同承许识是一的观点，相也应成为一，而不应显现为多。若不如是，则一与多、多与非多这二者相违，必定成为各别，因此承许为一也就没有意义。
关于这点，相一般而言不仅是一体，而是显现为多种多样，这是无可否认的，辩方自己也承认。然而，他们承许识为真实，若真实，则必须是一或多的任一，而多的真实必须依靠一的真实才能存在。若有真实，必定不出离一真实，这是普遍原则。因此，此处一般破斥识一真实时，仅凭相是多种即可，无需分别次第与同时的差异来破斥。即使一识依次了知一相，但前后相非一，因此执持二者的识不能成立为一真实。
此处破斥刹那一识在胜义中真实，如同在经部宗中已说明的那样，即使在世俗中，每一相也不合理，这已经证明了。虽然实事宗承认多彩外境上同时存在蓝、黄等，但心是依次进入的观点已被破斥。这里不承许外境，所以已成熟的阿赖耶习气所显现的多彩相上，蓝等必须同时存在，因此仅凭相是多样即可。
因此，唯识卵半派特别之处在于主张多彩相的所取相仅是一个多彩整体，而它非一的过失将立即解释。一般而言，若在名言中也不成立，在胜义中就更不用说了，就像已死在母胎中的胎儿，出生时无需再杀一样。
第二部分分为：提出应成过失，以及显示此过失对承许外境的有相派也同样适用。
;


 །དང་པོ་འགལ་བ་དེ་ནམ་ཡང་སྤོང་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན། རྣམ་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །གཡོ་དང་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པ། །གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་གཡོ་ལ་སོགས། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ལན་གདབ་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་ཤེས་རྣམ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྨྲ་ཞིང་རྣམ་པ་གཅིག་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་བཟློག་མེད་དུ་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་ཡང་རྣམ༷་པ༷་དུ་མ་ཡོད་པ་རྣམས་ཐ་ད༷ད་མ༷་ཡི༷ན་པར་བསྡོམས་ཏེ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འདོད་ན༷་ནི། གཡོ༷་བ་ད༷ང་མི༷་གཡོ༷་བ་དང་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་དང་མ་བསྒྱུར་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་གཅི༷ག་གི༷ས། གཞན་ལྷག་མ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང་གཡོ༷་བ་མི་གཡོ་བ་ལ༷་སོགས་སུ་འགྱུར་དགོས་ཏེ། མདོར་ན་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་ཅི་མཐོང་བ་གཞན་ཀུན་ལའང་མཐོང་བར་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་རྣམ་པ་ཐ་དད་མིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཟིན་པས་ད་ལྟ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བར་ཁ་ཅིག་ནི་གཡོ་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཐ་དད་པར་སྨྲ་མི་ནུས་པས། ཐལ་བ་འདི་ལ་ལན༷་གད༷བ་པར་དཀའ༷་འོ། །དེ་
13-1-95b
ལྟར་རྣམ་པའི་ཁྲ་བོ་ལའང་གཅིག་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་བདེན་གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་པུ་ཆ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ནང་གི་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་ན་ཆ་ཤས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བསྒྱུར་བར་ཐལ་བ་སོགས་སུ་མཐོང་དགོས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཕན་ཆད་གོང་གི་ཐལ་བ་དེ་བཟློག་མེད་དུ་འབབ་པ་ཡིན་གྱི། ད་རུང་དེ་ལ་གྲོགས་སུ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གཉིས་པ། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མ་བྲལ་ན། །གཅིག་གི་ཆོས་སུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་བཟློག་པ་མེད། །ཅེས་དེ་འདྲ་བའི་ཐལ་བ་དེ་ཕྱི་དོན་མི་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་གྱིས་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི གཞན་དོན་སྨྲ་བས་འདོད་པའི་ཕྱི་དོན་དངོས་ལ་མི་འཇུག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ལས་གུད་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དོ༷ན་གྱི༷་ཚུལ༷་ལམ་དངོས་པོ་ལ༷་ཡ༷ང་། སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་དེ༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷་དུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རང་བཞིན་དང་མ༷་བྲལ༷་བར་རྣམ་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་ན༷། རྣམ་པ་རྣམས་གཅིག་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པའི་རྒྱུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་། དེའི་ནང་གི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅི༷ག་གི༷་ཆོས༷་སུ༷་གཞན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་འཇུ༷ག་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ༷་ཐལ་བ་དེ་བཟློ༷ག་ཏུ༷་མེ༷ད་དོ། །རྣམ་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་དོན་ཇི་འདྲ་བ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་ཕྱི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ་ཕྱི་དོན་ཁྲ་བོའི་ནང་གི་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་ཚོན་བྱུགས་ན་གཞན་སྔོ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡོད་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་གཅིག་བདེན་ཡིན་མི་སྲིད་པའི་གོ་བ་སྤྱིར་བཏང་བ་གལ་ཆེའོ། །དུ་མ་ལ་གཅིག་
13-1-96a
ཏུ་ཞེན་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཅིའང་སྲིད་ཀྱང་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་བདེན་ལ་ཐ་དད་དུ་སྣང་མི་སྲིད་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུ་མར་བདེན་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞག་མི་རུང་བ་དང་། དུ་མར་བཏགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གདགས་རུང་བ་སྟེ་དངོས་བཏགས་ཀྱིས་ཁྱད་ཕྱེ་ཞིང་བཏགས་པ་ལ་ཐ་སྙད་འཐད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་འདིའི་དབུ་ཞབས་བར་གྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
首先，矛盾永远无法消除的理由，（论颂）：
"相若非差别，
动与不动等，
一动则一切，
应成动等难以答辩。"
这表明，前面刚解释过的对识相提出的过失，对主张识真实成立且一识了知一相的观点必然适用。如果他们将多种相合并为一体而主张是一体，则动与不动、经染色与未染色等，若其中一者具有某性质，则其他一切也必须具有同样性质。简言之，在一相中看到的任何特征，在其他所有相中也应看到，因为已经承认自相非差别。现在不能说有些动而有些不动的差别，因此对此应成难以回答。
如此，若多彩相不仅是假立为一，而是真实一体，因为是无分一，则其中如白色部分染色时，其他部分也应成为染色，等等。若必须如此观察，则无人能够接受。既然如此，相既是差别，则前述应成无可避免地成立，不需要任何其他辅助。
第二，（论颂）：
"外境事物的法相，
若同样不离多相，
一之特性一切，
应皆具有无可避。"
这样的应成不仅适用于唯识宗所承许的识相，也适用于实事宗所承认的外境实体。若承许如同唯识宗主张那样，外在对象也不离具有多种相的自性，由于相被认为是一体，因此作为相之因的外在对象中的任何部分，也必然使得其他一切都具有同样的特性，这一应成无法避免。相既然如外境，若相是一体，则外境为何不应如此？如果在多彩外境中，给白色部分上色，其他蓝色等一切部分也应同样染色。
因此，普遍理解这些相不可能是真实一体至关重要。虽然执著多为一可以产生任何错误认知，但从理性观点看，真实一不可能显现为差别，而假立为一则可如是；同样，真实多不可安立为一，而假立多可安立为一。区分实与假，并确信在假立上名言合理，这一点在本论始终最为重要。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །破识数等宗
གཉིས་པ་རྣམ་པ་དང་ཤེས་པ་གྲངས་མཉམ་པར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཐལ་བ་དང་། ཐལ་བའི་གནོད་པ་སྒོ་ང་ཕྱེད་བཅལ་བའི་ལུགས་ལའང་ཞུགས་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། ཆ་ཤས་དབྱེར་མེད་ཡིན་ན་ནི། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྣང་བ་ལ། །ཤེས་པ་ཇི་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཆ་ཤས་མེད་པར་འགྱུར་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཡོད་དང་མཉམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་དད་ཀྱང་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་དགག་པ་གདབ་པ་ལ། ཅི་སྟེ་རྣམ་བཅས་དེ་དག་རང་རང་གི་ཆ༷་ཤ༷ས་སུ་དབྱེར༷་མེད༷་པའི་རྫས་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡི༷ན་ན༷་ནི༷། སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོག༷ས་པའི་རྣམ་པ་སྣང༷་བ༷་ལ༷་ཤེས་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོར་དཔྱད་ན་མ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤེས༷་པ༷་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཇི༷་བཞི༷ན་ཏུ་ཤེས་པ་གཞན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་ཆ༷་ཤས༷་མེད༷་པར༷་འགྱུར༷་ཉི༷ད་དོ༷། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ནི་བདེན་པ། གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པ་མིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འདོགས་པའི་དབང་ཡང་རང་ལ་མི་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁྲུལ་པའོ་ཞེའམ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བརྗོད་ནུས་ནའང་། ཇི་
13-1-96b
ལྟར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དུ་མར་ཡོད་ལ་དེ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ཆ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བུ་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པ་ཐ་དད་ལ་ཤེས་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱང་ཐ་དད་ནའང་ཡན་གར་ན་དེ་རེ་རེ་བཞིན་གཅིག་བདེན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡན་ལག་ཅན་ཅིག་ཆ་མེད་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ལག་རྣམས་ཆ་མེད་དུ་བཞག་པ་གང་ཡང་ཐད་ཐད་ནས་མི་སྲིད་པའོ། །ཤེས་པ་སོ་སོ་བ་རེ་རེར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དུ་མ་སྣང་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཚོགས་མཉམ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་སོགས་ཁས་མི་ལེན་ནམ། དེའང་ཡོད་མོད་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣང་བ་མི་སྲིད་པས། རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་ཆ་ཤས་དེ་སྙེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡན་ལག་དུ་མའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མ་བྱས་པའི་ཆོས་སུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པས་ཤེས་པའི་དངོས་པོའང་དུ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ལག་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་གཞག་ཏུ་མི་རུང་ལ། གཞག་ན་ཡང་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དོན་དམ་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པ་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་བཞིན་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ། །སེམས་ལས་གཅིག་ཉིད་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་གོང་དུ་ཤེས་པ་ཆ་མེད་གཅིག་པུས་རྣམ་པ་དུ་མ་ལ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་མི་རུང་བ་ཡིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཇི༷་སྙེ༷ད་པ༷་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པ་དུ་མའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ན་དེ་ཐམས་ཅད་སེམ༷ས་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་ལས༷་བསྡོམས་ཏེ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ་བདེན་གྲུབ་པར་མི༷་རུང༷་ངོ༷་ཞེས་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་བཏགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་མི་འགལ་ཡང་། བདེན་པར་གྲུབ་ན་གཅིག་དུ་མ་གང་ཡང་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ཏེ། ཡང་ལག་རྣམས་རེ་རེ་ནས་བདེན་པ་ཡིན་ན་
13-1-97a
ཡན་ལག་ཅན་ཡང་ཡན་ལག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་མིན་ཡང་རུང་། ཡན་ལག་ཇི་ཙམ་ཡོད་པའི་གྲངས་མཉམ་པའི་ཐ་དད་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་པས་གང་དུའང་མི་བཟད་པ་ལས་འོས་མེད་པའོ། །ཡང་སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་གཞི་ནི་སྔ་ཕྱིའི་ཐ་དད་ལས་བསྡོམས་པའི་ཚོགས་པ་ཡིན་གྱི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལའང་གཅིག་བདེན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་སྐྱོན་ཅིའང་མེད་དོ་ཞེ་ན། གཅིག་བདེན་མེད་ན་ཀུན་གཞིའང་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་བས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁས་ལེན་གྱི་བདེན་དངོས་ཁས་ལེན་པ་མིན་པས་ཁོ་བོ་ལ་གྲུབ་བདེའོ། །ངོ་བོས་གྲུབ་པའམ་བདེན་དངོས་ཁས་ལེན་ན་གཅིག་དུ་མ་གང་དུའང་མི་འཐད་པས་ཁོ་བོ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་འབད་ཟིན་པའི་གོང་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་འཇུག་གོ །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་དེ་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཅིག་བདེན་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་ཞུགས་ལ། རྣམ་པ་ཡང་དག་པར་ཁས་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་བདེན་པ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱོགས་དག་ནི་དེ་ལྟར་སྔ་ཕྱི་ཁས་བླངས་པར་མཚུངས་པའི་ཉེས་པས་ནོན་པའོ། །


 །
破心识定数宗
གཉིས་པ་རྣམ་ཤེས་གྲངས་མཉམ་པའི་ལུགས་དགག་པ། ཇི་སྟེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན། །དེ་ཚེ་རྡུལ་ཕྲན་འདྲར་འགྱུར་བ། །དཔྱ༷ད་པ་འདི་ལས་བཟློག་པར་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་འདིར་སྔོན་གྱི་རྣམ་རིག་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་དུས་ཅིག་ཅར་རིགས་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུའང་མི་འཐད་ལ། རང་ལུགས་ལ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་ཡང་རིགས་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་བས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ། རྟོག་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་བྱེད་པ་ཤན་ཕྱེས་ཏེ་སྔར་ཅུང་ཟད་བཀོད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རང་ལུགས་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཐུན་མོང་མིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འཐད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ལུགས་འདི་དབུ་མ་ལ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཇི༷་སྟེ་རྣམ༷་པའི༷་གྲང༷ས་བཞིན༷་དུ༷་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ༷་ཡང་དུ་མར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ན༷་ཡང་། ཁོ་རང་གི་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ནི་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་དུ་མར་སྣང་བ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན། དུ་མའི་ནང་གི་གཅིག་ལའང་མཐའ་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་སྣང་བའི་རྣ མ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། 
13-1-96b
རྡུལ༷་ཕྲན༷་ལ་བརྟག་པ་ཇི་འདྲ་དེ་འདྲ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པ་དེ་རྡུལ་ལ་འཇུག་ཀྱང་ཤེས་པ་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་པ་སོགས་ལན་གྱི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་གཉིས་སྣང་ལུགས་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དཔྱ༷ད་པ༷་འདི༷་ལ༷ས་བཟློ༷ག་པ༷ར་དཀ༷འ་སྟེ་བཟློག་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རང་ལུགས་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་ཤེས་པ་དུ་མ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་དུ་མ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་བ་མི་འགོག་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་དུ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་ཆ་དུ་མ་དང་། ཆ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་མ།རྡུལ་ལ་གཅིག་བདེན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་སྣང་བཏགས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་འཇོག་ནུས་པ་སོགས་ཤེས་བྱ་རབ་འབྱམས་ཀུན་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྲ་བོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དུ་མའི་ནང་གི་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་དབུས་ཀྱི་ཆ་ན་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལ་བར་མེད་དུ་བསྐོར་བར་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ཆ་སོ་སོར་གཏད་པའི་ངོས་གཅིག་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཆར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། ངོས་སོ་སོར་ཡོད་ན་དབུས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་དུ་མར་ཐལ་ལོ། །བར་མེད་རིགས་གཅིག་པའི་རྡུལ་དུ་མ་བཟུང་བ་ན་རགས་པ་ལ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་དང་། བར་མེད་པར་དུ་མ་མྱངས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཇི་ཡོད་དེ། སྔོན་པོ་སོགས་བར་མེད་དུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཁ་ཅིག་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ། གཞན་རིག་པའི་ངོ་བོར་འདོད་པ་ཙམ་ལས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པར་སྣང་ཞིང་ཕྱོགས་སོ་སོ་བ་གཅིག་ཡིན་པར་ནི་སུས་ཀྱང་འདོད་མི་ནུས་པས་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །
13-1-97a
རིགས་མཐུན་ནམ་མི་མཐུན་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་བར་མེད་དུ་སྣང་བའི་དོན་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟག་པ་འདི་འདུག་འཇུག་གོ། །
破非二元宗
གསུམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་དགག་པ་ལ། སུན་འབྱིན་གྱི་དམ་བཅའ་འགོད་པ་དང་། དེའི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའོ།

以下是原文的完整直译：
破心识定数宗
第二，破斥识数等同的宗派，（论颂）："若如相的数量，承许识也如是，尔时同微尘，此观察难以避免。"这里，以前有些唯识论师主张同时产生多个同类识，这在名言中也不合理。按照自宗，虽然随相数量产生多识，但不成为同类，因此同类识不会同时产生，这种方式，如前略述的那样，通过区分有分别和无分别的作用来辨别。如此，自宗独特的承许在假立的名言中没有丝毫不合理之处，这是适合中观的见解。
然而，若按唯识宗的观点，如相数量那样承许识也是多种，他们的真实识仍不能成立，因为如此多样显现时，在多中的每一个中又显现有方位中间边缘等多种相，譬如同微尘那样会出现相同的问题。对此无法回答说"这种观察适用于微尘但不适用于识"等，因为二者在显现方式上没有差别，因此难以避免这种观察，无法回避。
在自宗，虽然承许随相数量有多识，但这"多"只是假立，不否认显现为多相，仅作为缘起而存在。例如，一个瓶子也有多部分，部分有多微尘，微尘中也没有真实一，而能够毫无疑问地安立显现与假立的作用不欺，一切广大所知也都如是。
在此情况下，执持多彩的多种相中，例如蓝色部分，其中心部分周围显现的方位部分，若是一体，则显现为方位部分的诸相应成一体；若各方位有别，则中心相自性的识应成多。当执取无间隔同类的多微尘时，错误地认为粗体是一团，与无间隔地体验蓝等，错误地认为相是一体，这两者有什么区别？蓝等无间隔显现，有人承许为微尘本性，有人认为是心识本性，但显现具有方位部分，各方位为一体，谁也无法承许，因此同样不免于观察所生的过失。
无论是同类还是异类，对一切无间隔显现的境相，此观察均适用。
破非二元宗
第三，破斥杂多无二，分为：立出破斥的宗旨和证成其合理性。
;


 །དང་པོ། གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དེ་གཅིག་ན། །ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ལུགས་སམ་ཅི། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། །རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་དག་ནོར་བུ་གཟི་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཟུང་ངོ་ཞེས། གལ༷་ཏེ༷་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་ཡོད་ཀྱང་དེ༷་ཀུན་ཤེས་པ་གཅི༷ག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན༷་དངོས་ཀུན་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དུ་མ་གཅིག་པར་སྨྲ་བ། གོས་མེད་པས་ན་ནམ༷་མཁ༷འི་གོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་བཏགས་པ་གཅེར་བུ་པའི་ལུག༷ས་ས༷མ་ཅི༷་ཞིག་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་དུ་མ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ན་དེ་གཅིག་ཏུ་ག་ལ་རུང་སྟེ། དེས་ན་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་དག་གཅི༷ག་པ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ་བདེན་པ་མི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན། གསེར་དངུལ་བྱེ་རུ་མུ་མེན་ལ་སོགས་པ་རིན་ཆེན༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ་དང་ལ༷་སོག༷ས་པའི་སྒྲས་སེམས་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ༷འོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གཅེར་བུ་པ་དང་འདི་གཉིས་སྣ་ཚོགས་ལ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བར་འདྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གསང་བ་པས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་ཡང་འདིས་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུ་མི་འདོད་པར་ཚོགས་བརྒྱད་འདོད་ལ། དེའང་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་རེ་རེ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེའང་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་ལ། གསང་བ་པས་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུ་རྟག་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་
13-1-97b
འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་མོ། །དེས་ན་སུན་འབྱིན་འདི་ཐུན་མོང་དུ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེའང་རྩོད་ངག་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན་དུ་འགོད་ན། གང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་གཅིག་པུར་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདིའང་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྟགས་འདི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་འདི་གཅེར་བུ་པའི་ལུགས་ལ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཙམ་པ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་སེམས་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འགོད་པར་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་ན་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་ཀྱང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་འཐད་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ན། །སྣ་ཚོགས་ངོ་བོར་སྣང་བ་དང་། །བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་སོགས་པ། །ཐ་དད་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་སྣ༷་ཚོ༷གས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཅི༷ག་པའི༷་རང༷་བཞི༷ན་ཡིན་ན༷། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མི་མཚུངས་པ་སྣ༷་ཚོ༷གས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷ར་སྣང༷་བ༷་ད༷ང་། ལ་ལ་ནི་བསྒྲི༷བས་པ་ད༷ང་། ལ་ལ་མ༷་བསྒྲི༷བས་པ་དང་། ལ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། ལ་ལ་འགག་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མདོར་ན་མི་འདྲ་བའམ། ཐ༷་ད༷ད་པ་དག་ཏུ་སྣང་བ་འདི༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ་རིན་པོ་ཆེ་གཟི་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་ཐ་དད་པའི་ཆ་ཡང་དམིགས་པར་ག་ལ་རུང་། གང་གནོད་མེད་ཀྱི་ཤེས་ངོར་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ། རིན་ཆེན་ཐ་དད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །ཐ་དད་མིན་ན་གཅིག་རྟོག་པས་
13-1-98a
ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་ཐལ་བ་དང་། གཅིག་གཡོ་བས་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ། གཅིག་སྐྱེ་བས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
首先，（论颂）：
"若彼诸杂多为一，
岂是虚空衣派宗？
杂多非一之自性，
如同种种珍宝等。"
这是说，若有人如宝石斑岩般认为唯一识摄取多种本性，若主张虽有多种相但它们都是一识的自性，认为万法是一而说多即一者，是如"虚空衣者"（因无衣服而得名）所称的裸行派的宗义，还是什么呢？多样事物是由多种所决定，怎能成为一体？因此，多样相非一体自性的真实，如同金、银、珊瑚、绿松石等各种珍宝，以及"等"字所包括的各种心相续中的诸识自性。
对此，裸行派与此二者相似，都执多种为一，同样，密行派虽然也说一切为识的自性，但此宗不承认唯一识，而承认八识聚，而且认为这些在各自众生相续中分别存在，且是刹那性；密行派则承认唯一识是常恒的，于一切众生无有差别，这只是差异之处。因此，此破斥普遍适用。
若以具备两支的辩论句式立论：凡显现为多样者，不是真实一体，遍，如各种珍宝等；此识也是多样的。此因相是"观察自性相违"，即以与一体自性相违的多样性的观察作为因相。此例对裸行派而言是成立的，但对唯识派，因珍宝不成立，应以诸心相续中的识为例，如龙树护所说。然而，就显现方式而言，提及各种珍宝作为比喻也不相违。
第二，合理性（论颂）：
"若杂多一之自性，
显现为多种本性，
有覆与无覆等等，
差别如何得产生？"
若一切多样相都是一体自性，那么，如此显现为不同自性的多样本性，以及有些被覆盖、有些未被覆盖，有些生起、有些灭去等，简言之，不同或差别的显现，这如何产生？例如，若像珍宝斑岩等，不同本性混合为一体，怎能观察到差别部分？凡在无错乱知识前显现为不同者，确定为不同，无错谬，如同不同珍宝一样。若无差别，则思考一者应成思考一切，一动则一切动，一生则一切生等。


 །
破假相宗
གཉིས་པ་རྣམ་བརྫུན་པའི་ལུགས་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས།
说所立
དང་པོ། ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེའི། །རྣམ་པ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྣམ་མེད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ནོར་བས་སྣང་། །ཞེས་ཇི༷་སྟེ༷་ཤེས་པ་རང་གི་གཤིས་སམ་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི་ཤེས་པ་དེ༷འི་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་དག༷་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷་སྟེ༷། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ལ། འོ་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་སེམས་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྣང་མོད་ཀྱི་ཡ༷ང་ད༷ག་པའི་དོན་དུ༷་ན༷་རྣམ༷་པ་མེ༷ད་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ་ལ༷་འཁྲུལ་པའམ་ནོ༷ར་བས༷་སྣང༷་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྔགས་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་དུམ་སོགས་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་མ་བླངས་པར་མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་རྣམས་བདེན་ན་གཅིག་ཏུ་འགལ་ཡང་། བརྫུན་པ་ལ་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་ཀྱི་འགལ་བ་མེད་པ་དེས་ན་གོང་གི་རྣམ་བདེན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་བས་ཆོག་གོ་སྙམ་ན།
破其宗
གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། དགག་པ་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གསུམ།
略说能破
དང་པོ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་དག་འདི་
13-1-98b
ལྟར་གསལ་བར་ཚོར། །དེ་ཡི་དངོས་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཤེས་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་རྣམ་པ་དེ་དག་མེ༷ད་ན༷་ཚུལ་ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷ར་རྣམ་པ་དེ༷་ད༷ག་བྱིས་ནས་མཁས་པའི་བར་གྱིས་འདི༷་ལྟར༷་མངོན་སུམ་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གསལ་བར༷་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ཚོར༷་བ་འདི་འཐད་པར་འགྱུར་རམ། གང་མེད་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་ཁྱབ་སྟེ། རི་བོང་རྭས་ཕུག་པའི་རེག་བྱ་དང་། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་དང་། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་གཟུགས་ཉམས་སུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་བརྫུན་པ་དག་གིས་སྣང་ངོའི་རྣམ་པ་འདི་གཏན་ནས་མི་འཆར་བར་ཁས་བླང་མི་ནུས་པས་དེ་སྣང་ངོ་ན་མེད་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པས། མེད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ཡོད་པར་འཐད་དེ་སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་དེ་བློ་ངོར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །དེ་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར་ཞིབ་པར་དཔྱད་ན་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་འོས་མེད་པས། ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཡིན་པར་འདྲ་མོད། ལྟོས་ནས་ཕྱེ་ན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་རུང་ནའང་། དེ་གཉིས་ལྟོས་ནས་བློས་ཕྱེ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས་བཟང་ངན་བདེན་བརྫུན་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅིའང་མེད་དེ་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་མེད་དགོས་པ་ཡིན་པ་ལ། རྣམ་བརྫུན་པས་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་ལ། རྣམ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་སེམས་ཙམ་སྤྱིའི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཁས་བླངས་ན་སེམས་ཙམ་གྱི་ར་བ་ལས་འདའ་བས་དེ་འདྲ་སུས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས། ཆོས་གང་ཡོད་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྣམ་བརྫུན་པ་འདིས་རྣམ་
13-1-99a
པ་དེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པར་བལྟས་ནས་དེ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཅེས་མ་བཞག་ན་ཡོད་ན་ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ལ། ཤེས་པ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་རྣམ་བདེན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མེད་པའམ། རྣམ་པ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པའམ། རྣམ་པ་བརྫུན་ལ་ཤེས་པ་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པའོ།

 །
破假相宗
གཉིས་པ་རྣམ་བརྫུན་པའི་ལུགས་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས།
说所立
དང་པོ། ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེའི། །རྣམ་པ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྣམ་མེད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ནོར་བས་སྣང་། །ཞེས་ཇི༷་སྟེ༷་ཤེས་པ་རང་གི་གཤིས་སམ་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི་ཤེས་པ་དེ༷འི་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་དག༷་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷་སྟེ༷། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ལ། འོ་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་སེམས་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྣང་མོད་ཀྱི་ཡ༷ང་ད༷ག་པའི་དོན་དུ༷་ན༷་རྣམ༷་པ་མེ༷ད་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ་ལ༷་འཁྲུལ་པའམ་ནོ༷ར་བས༷་སྣང༷་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྔགས་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་དུམ་སོགས་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་མ་བླངས་པར་མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་རྣམས་བདེན་ན་གཅིག་ཏུ་འགལ་ཡང་། བརྫུན་པ་ལ་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་ཀྱི་འགལ་བ་མེད་པ་དེས་ན་གོང་གི་རྣམ་བདེན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་བས་ཆོག་གོ་སྙམ་ན།
破其宗
གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། དགག་པ་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གསུམ།
略说能破
དང་པོ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་དག་འདི་
13-1-98b
ལྟར་གསལ་བར་ཚོར། །དེ་ཡི་དངོས་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཤེས་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་རྣམ་པ་དེ་དག་མེ༷ད་ན༷་ཚུལ་ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷ར་རྣམ་པ་དེ༷་ད༷ག་བྱིས་ནས་མཁས་པའི་བར་གྱིས་འདི༷་ལྟར༷་མངོན་སུམ་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གསལ་བར༷་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ཚོར༷་བ་འདི་འཐད་པར་འགྱུར་རམ། གང་མེད་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་ཁྱབ་སྟེ། རི་བོང་རྭས་ཕུག་པའི་རེག་བྱ་དང་། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་དང་། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་གཟུགས་ཉམས་སུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་བརྫུན་པ་དག་གིས་སྣང་ངོའི་རྣམ་པ་འདི་གཏན་ནས་མི་འཆར་བར་ཁས་བླང་མི་ནུས་པས་དེ་སྣང་ངོ་ན་མེད་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པས། མེད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ཡོད་པར་འཐད་དེ་སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་དེ་བློ་ངོར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །དེ་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར་ཞིབ་པར་དཔྱད་ན་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་འོས་མེད་པས། ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཡིན་པར་འདྲ་མོད། ལྟོས་ནས་ཕྱེ་ན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་རུང་ནའང་། དེ་གཉིས་ལྟོས་ནས་བློས་ཕྱེ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས་བཟང་ངན་བདེན་བརྫུན་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅིའང་མེད་དེ་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་མེད་དགོས་པ་ཡིན་པ་ལ། རྣམ་བརྫུན་པས་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་ལ། རྣམ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་སེམས་ཙམ་སྤྱིའི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཁས་བླངས་ན་སེམས་ཙམ་གྱི་ར་བ་ལས་འདའ་བས་དེ་འདྲ་སུས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས། ཆོས་གང་ཡོད་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྣམ་བརྫུན་པ་འདིས་རྣམ་
13-1-99a
པ་དེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པར་བལྟས་ནས་དེ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཅེས་མ་བཞག་ན་ཡོད་ན་ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ལ། ཤེས་པ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་རྣམ་བདེན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མེད་པའམ། རྣམ་པ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པའམ། རྣམ་པ་བརྫུན་ལ་ཤེས་པ་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པའོ།

 །
破假相宗
གཉིས་པ་རྣམ་བརྫུན་པའི་ལུགས་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས།
说所立
དང་པོ། ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེའི། །རྣམ་པ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྣམ་མེད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ནོར་བས་སྣང་། །ཞེས་ཇི༷་སྟེ༷་ཤེས་པ་རང་གི་གཤིས་སམ་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི་ཤེས་པ་དེ༷འི་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་དག༷་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷་སྟེ༷། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ལ། འོ་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་སེམས་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྣང་མོད་ཀྱི་ཡ༷ང་ད༷ག་པའི་དོན་དུ༷་ན༷་རྣམ༷་པ་མེ༷ད་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ་ལ༷་འཁྲུལ་པའམ་ནོ༷ར་བས༷་སྣང༷་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྔགས་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་དུམ་སོགས་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་མ་བླངས་པར་མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་རྣམས་བདེན་ན་གཅིག་ཏུ་འགལ་ཡང་། བརྫུན་པ་ལ་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་ཀྱི་འགལ་བ་མེད་པ་དེས་ན་གོང་གི་རྣམ་བདེན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་བས་ཆོག་གོ་སྙམ་ན།
破其宗
གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། དགག་པ་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གསུམ།
略说能破
དང་པོ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་དག་འདི་
13-1-98b
ལྟར་གསལ་བར་ཚོར། །དེ་ཡི་དངོས་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཤེས་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་རྣམ་པ་དེ་དག་མེ༷ད་ན༷་ཚུལ་ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷ར་རྣམ་པ་དེ༷་ད༷ག་བྱིས་ནས་མཁས་པའི་བར་གྱིས་འདི༷་ལྟར༷་མངོན་སུམ་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གསལ་བར༷་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ཚོར༷་བ་འདི་འཐད་པར་འགྱུར་རམ། གང་མེད་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་ཁྱབ་སྟེ། རི་བོང་རྭས་ཕུག་པའི་རེག་བྱ་དང་། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་དང་། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་གཟུགས་ཉམས་སུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་བརྫུན་པ་དག་གིས་སྣང་ངོའི་རྣམ་པ་འདི་གཏན་ནས་མི་འཆར་བར་ཁས་བླང་མི་ནུས་པས་དེ་སྣང་ངོ་ན་མེད་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པས། མེད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ཡོད་པར་འཐད་དེ་སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་དེ་བློ་ངོར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །དེ་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར་ཞིབ་པར་དཔྱད་ན་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་འོས་མེད་པས། ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཡིན་པར་འདྲ་མོད། ལྟོས་ནས་ཕྱེ་ན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་རུང་ནའང་། དེ་གཉིས་ལྟོས་ནས་བློས་ཕྱེ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས་བཟང་ངན་བདེན་བརྫུན་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅིའང་མེད་དེ་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་མེད་དགོས་པ་ཡིན་པ་ལ། རྣམ་བརྫུན་པས་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་ལ། རྣམ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་སེམས་ཙམ་སྤྱིའི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཁས་བླངས་ན་སེམས་ཙམ་གྱི་ར་བ་ལས་འདའ་བས་དེ་འདྲ་སུས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས། ཆོས་གང་ཡོད་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྣམ་བརྫུན་པ་འདིས་རྣམ་
13-1-99a
པ་དེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པར་བལྟས་ནས་དེ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཅེས་མ་བཞག་ན་ཡོད་ན་ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ལ། ཤེས་པ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་རྣམ་བདེན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མེད་པའམ། རྣམ་པ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པའམ། རྣམ་པ་བརྫུན་ལ་ཤེས་པ་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
破假相宗
说所立
首先，"如果这些相貌在本性或自性中是不存在的，那么在真实中，没有相貌的识被错乱而显现。"正如所说，在心识自身的本质或自性中，这些心识的相貌也是不存在的。主张识的自性远离一切相貌，如同洁净的水晶球。那么，这多样的相貌不是显现于心中吗？虽然显现，但在真实义中，是因错乱或错误而显现在无相的识中，就像被咒语等扰乱视力的人，将泥块等看成马牛一样。因此，不承认这些相貌是心的自性，而是如同空中毛发显现般虚假，所以心不会变成那么多数量。若相貌为真，则一体性相互矛盾，但虚假之物没有一体、差别等矛盾。因此，认为前述"真相宗"所说的过失全都不存在，只需承认明了觉知的心识为真实成立即可。
破其宗
略说能破
首先，"若不存在，如何能如此清晰感知这些相貌？不同于它自身实体的识，非如是。"若这些相貌不存在，那么从凡夫到智者，何以能如此清晰无欺不可否认地体验感知这些相貌呢？凡是不存在者必定不能被体验，如兔角的触感、虚空花的香气、石女儿的形象等不可能被体验一样。
对此，假相宗者不能承认现前的相貌完全不呈现，他们不是说相貌在现前中不存在，而是认为虽然不存在但可以有体验，如同毛发不存在却能在心识中呈现一样。
这不合理。仔细考察，一切显现都只是显现于心识，别无他法。识与相二者虽都是心，但相对而分，可以安立为能取的识与所取的相两种名言，但这两者只是相对而由心分别的而已，实际上本质相同，因此在好坏、真假、有无等方面没有任何差别，若一者不存在，另一者也必定不存在。然而假相宗却说识是存在的而相是不存在的，这样区分了有与无。
在唯识宗的一般观点中，若承认有异于识之实体的事物，就会违背唯识的根本，因此无人会承认这点。任何存在的法都必须是识的本性，但这假相宗却认为相不合理作为识的自性，所以说它不存在。若不这样主张，那么存在的话，不合理是与识实质上不同的存在；若与识实质相同地存在，则与真相宗无异。因此，他们主张相不存在，或相非识的真实自性，或相虚假而识真实。


 །དེ་ལ་རྣམ་བརྫུན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་མེད་དུ་ཆུག་ནའང་། འོན་ཀྱང་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཤེལ་སྒོང་འདྲ་བ་དེ་ག་རང་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུ་འབའ་ཞིག་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ག་ལ་སྲིད་དེ། རྣམ་པ་མེད་ན་ཤེས་པ་དེ་གང་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འཐད་དམ་སོམས་ཤིག །དཔེར་ན། མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བའི་ཚེ། སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་གི་མྱོང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་མི་འགལ་ཡང་། སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེའང་མེད་ཟེར་ན། རང་བློ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་དེའང་གཏན་ནས་མེད་དགོས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་ཟེར་བ་དང་། རྣམ་པ་ཅིའང་འཆར་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་པ་གཉིས་སྐབས་འདིར་མགོ་མཉམ་སྟེ། ཅིའང་མ་ཤར་ན་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཞིག་ཤར་ཕན་ཆད་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་པའང་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གཞག་མི་རུང་ངོ་། །ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པའི་ར་བ་ལས་འདས་པའི་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ཁ་དོག་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གང་གི་
13-1-99b
ཡང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ངོ་། །དེས་ན་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫུན་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །མདོར་ན་ཤེས་རྣམ་ཐ་དད་དུ་ལྟོས་ནས་ཕྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི།དངོས་སུ་ཁྱད་ཕྱེས་ནས་ཡོད་མེད་ཅིག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཇོག་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པ་ཞེས་པ་ཤེས་པས་ཡུལ་སོ་སོར་རིག་པའི་གསལ་རིག་གི་ཆ་ཙམ་ལས་ལོགས་སུ་དབྱེ་བ་མེད་པས་ན། རྣམ་པ་དེ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པའི༷་ཤེས༷་པ་ཡན་གར་བ་དེ༷་འདྲ༷་ཞིག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲིད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེས་ན་མེད་པ་མི་སྣང་བའི་ཐལ་བ་འཇུག་ཚུལ་འདི་ཤན་ཕྱེད་ནས་ཞིབ་མོར་བསམ་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། གཞན་དུ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཙམ་ལ་བཟུང་ནས་གཏོལ་མེད་དུ་འདུག་པ་གང་དག་མཐར་རང་ལའང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་དབུ་མའི་ལམ་ལས་རྒྱང་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཙམ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་རྣམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་བདེན་པ་འདི་གཞུང་བརླིང་ཞིང་། རྣམ་བརྫུན་པ་ཕྱི་དོན་སེམས་སུའང་མི་བདེན་པར་འདོད་པས་བདེན་སྟོང་ལ་ཅུང་ཉེ་བས་དབུ་མ་དང་མཚམས་སྦྱོར་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་གོ་རིམ་གྱིས་འདི་གོང་མར་བཞག་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ལ་མི་འཐད་པ་ཆེན་པོ་འོང་བས་ཐ་སྙད་རྣམ་བདེན་པ་ཁོ་ན་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བའི་གནད་ཟིན་ན་དགག་པ་འོག་མ་རྣམས་སུའང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་ནུས་སོ། །
广说其义
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་རྣམ་པ་མེད་པ་མི་འཐད། འཛིན་རྣམ་རྐྱང་པ་མི་འཐད་པའོ། །
无相非理
དང་པོ་ལ་ཡུལ་ཤེས་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ན་མི་འཐད། འབྲེལ་པ་ལ་བརྟགས་ན་མི་འཐད། རྒྱུ་ལ་བརྟགས་
13-1-100a
ན་མི་འཐད་པའོ། །
辨取境分法而非理
དང་པོ་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། དང་པོ། འདི་ལྟར་གང་ལ་དངོས་གང་མེད། །དེ་ལ་དེ་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །བདེ་བ་མིན་ལ་བདེ་སོགས་དང་། །དཀར་བ་རྣམས་ལའང་མི་དཀར་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི༷་ལྟར༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་གང༷་ལ༷་དངོ༷ས་པོ་གང༷་ཞིག་མེ༷ད་པར་གྱུར་པ་ན། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་རང་སྟོབས་ཀྱི་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ༷་ཤེས༷་པར་བྱར་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ༷་བ་མིན༷་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ༷་བདེ༷་བ་དང་སོག༷ས་པའི་སྒྲས་བདེ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པ་དང༷་། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དཀར༷་པོ༷་རྣམས་ལའང་མི༷་དཀར༷་བ་ནག་པོར་ཤེས་སུ་མི་རུང་བ་བཞིན༷་ནོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ལ། དངོས་སུ་ཤེས་པ་མི་འཐད། བཏགས་ཙམ་དུའང་ཤེས་པ་མི་འཐད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
对于假相宗，你们说相貌不存在，即使姑且让相貌如你所说不存在，但你们认为存在的识——如同水晶球一样的那个识——单独一个没有伴侣，怎么可能清晰体验各种各样的相貌呢？若无相貌，识依托什么对境而生起为彼体性，请思考！例如，当空中显现毛发时，虽然毛发不存在但显现为毛发，这是识本身显现为毛发的形相。若说虽然毛发不存在但有它显现的体验不矛盾，但若说连显现为毛发的相貌也不存在，那就等同于说自己的心识生起为具有毛发相貌的体验也完全不存在。因此，说相貌不存在和承认任何相貌都不可能呈现，在这里是同等的。若什么都没有呈现，则无相貌；但一旦有相貌呈现，它既是相貌也是识，不能认为它非识。若非识，就会如同超出识范畴的石女子的颜色一样，不可能成为任何识的对境，这是一般原则。因此，如此清晰地体验的是虚假，没有体验的是真实，这种说法有什么好说的呢？什么都没有！简言之，识与相只是相对分别而已，实际上不能在一切方面区分有无，因为所谓相貌只是识了别各种对境的明了觉知的部分，无法单独分离，因此不可能有与相貌实体不同的独立识存在于一切方面。因此，理解"不存在则不显现"这一推论的适用方式非常重要，否则，那些仅执着于"本性不存在"而无法确定，最终对自己也同样产生相反的诡辩的人，远离了微细精确的中道。因此，真正的唯识是真相宗，真相宗理论坚实；而假相宗认为外境甚至在心识中也不真实，稍微接近于空性，是与中观相连接的桥梁，所以次第上将其放在较高位置，但在名言上会产生巨大的不合理，所以名言中唯有按照真相宗来承认。这样掌握了根本要点，对后面的破斥也能轻易理解。
广说其义
无相非理
辨取境分法而非理
首先在一般方面，"如此，凡是某境上没有某法，彼处无法了知彼。如非乐上无乐等，白色上亦无非白"。如此，在区分对境与有境二者时，若对境上没有某法，则有境的识也不能以自力了知对境上不存在的那法，例如在非乐的痛苦上不能了知乐，以及以"等"字表示在乐上也不能了知痛苦，同样，在白色对境上也不能了知非白的黑色。一般而言，
其次在特殊方面，分为直接了知不合理和仅是假立的了知也不合理。


 །དང་པོ། རྣམ་པ་འདི་ལ་ཤེས་པའི་དོན། །དངོས་སུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པའི་བདག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ལ་ཤེས་པས་ཡུལ་ཤེས་ཚུལ་ལ་དངོས་སུ་ཤེས་པའམ། བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་གང་རུང་ལས་འདའ་མི་སྲིད་ལ། དངོས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་གང་གི་རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་རིག་པར་སྐྱེས་པ་ལ་དངོས་སུ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དོན་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་ལྟར་ཡུལ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དངོས་སུ་མ་རིག་ཀྱང་ཕྱི་དོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དང་འདྲ་བར་དེར་སྣང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡུལ་རིག་པར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་ནའང་། རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མི་
13-1-100b
སྲིད་དེ། དང་པོ་འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གསལ་པོར་མྱོང་བ་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་ལ༷། འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་མངོན་སུམ་རིག་ཅིང་ཤེས༷་པའི༷་དོན༷་དངོ༷ས་སུ༷་འཐ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། དངོས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་དགོས་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྣམ་པ་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པས་ཤེས༷་པའི༷་བད༷ག་ཉིད་ད༷ང་བྲལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ན་ནམ་ཡང་དངོས་སུ་མྱོང་བ་ག་ལ་འཐད་དེ། དཔེར་ན་ནམ༷་མཁ༷འི་མེ༷་ཏོག༷་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་བཏགས་ཙམ་དུའང་མྱོང་མི་སྲིད་དེ། མེད་ལ་ནུས་པ་མེད་པས་ན། །གདགས་པའང་མི་རུང་རྟ་རུ་བཞིན། །མེད་པ་བདག་སྣང་ཤེས་སྐྱེད་པར། །ནུས་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གལ་ཏེ་ཆོས་གང་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དངོས་སུ་མ་མྱོངས་པར་འདོད་ཀྱང་རུང་། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་བདག་ཉིད་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས། ཤེས་པ་དོན་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ལ་ཡུལ་དེ་མཐོང་ངམ་ཤེས་ཞེས་རུང་ནའང་། གང་མེ༷ད་པ་ལ༷་ནི་བདག་སྣང་གི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་མེ༷ད་པས༷་ན༷། གད༷གས་པ༷་ཙམ་དུའང༷་འདི་དང་འདི་མྱོང་བའམ་ཤེས་ཞེས་བྱར་མི༷་རུ༷ང་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་རུ༷་བཞི༷ན་ནོ། །དེའང་རྟའི་རྭ་ཅོ་ལ་ཁོ་རང་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པས། དེ༷འི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རང་མཚན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཞིག་ཐ་སྙད་དུའང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པའང་མེ༷ད་པ༷་ཡིན་ན་དེ་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བད༷ག་ཉིད་སྣང༷་བའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ཡོད་པར་རུང་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལ་སེམས་
13-1-101a
ཙམ་རྣམ་བརྫུན་པས་དོན་ལོགས་སུ་ཡོད་ཅིང་ཤེས་པས་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བཏགས་པས་མྱོང་བ་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འདིར་དངོས་བཏགས་གང་གི་ཚུལ་དུའང་མྱོང་བ་མི་སྲིད་ན་མྱོང་ཚུལ་གཞན་མེད་པས་རྣམ་པ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་མཐའ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །
辨所属而非理
གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པ། གང་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ངེས་ཚོར་བ། །ཤེས་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བདག་མེད་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་དགོས་ཀྱི། འབྲེལ་མེད་དུ་ཚོར་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེས་ངེ༷ས་པར་ཚོ༷ར་བ༷་འགོག་མེད་དུ་སྣང་བ་འདི་ལ་ཁྱོད་ལྟར་ན། ཤེས༷་པ་ད༷ང་འབྲེལ༷་བ༷་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ་ཡོད་པར་མི་འཐད་དོ།

直译：
直接了知不合理：
首先，"此相于识的对象，直接合理不可能，因离识之本性故，如同虚空花等般。"关于识如何了知对境，必定不能超出直接了知或假立方式了知两种方法之一。直接了知是指识有别于无情本性，以某对境相貌而生起清晰觉知，称为直接觉知；如同实事宗所主张，虽然不直接觉知如瓶子的对境，但依外境力量而生起相似彼的显现识，假立为了知对境。然而，在无相宗的观点中，两者都不可能。首先，这些直接明显体验的蓝黄等相貌，这是这等等直接觉知和了知对象直接合理不可能，因为直接了知必须与识的本性为一体方式了知，但依你们的观点，相貌不是识，你们承认相离识本性故，怎能合理直接体验？例如虚空花和石女子的颜色等不可能直接体验一样。
其次，即使以假立方式也不能体验："无者无能故，假立不应理，如同马角般，无者自现识生起，能力应理非有。"若某法存在，即使不直接体验也可以，因为有产生相貌的对境自身显现的识之能力，所以可说见到或知道生起如境之识的那个对境。但无者没有产生自显现识的能力，因此即使假立也不能说体验或知道这个那个，例如如同马角。即马角没有产生自己显现识的能力，因此即使在名言中也不可能有持取"它的相貌是这样"的自相识。同样，若相貌也是不存在的，则它不可能有能力产生显现为蓝黄等这样那样的自体现识。对此，唯识假相宗并不承认有外在对境而识体验相似性的假立体验，但在这里，若不可能以直接或假立任何方式体验，则无其他体验方式，因此为了导出相貌体验识完全不存在的结论而排除这些边界。
辨所属而非理
其次，关联不合理："因为彼存确实感，与识何关联有？无我及彼之本性，非从彼生起。"一切体验的对境都必须有关联，不可能无关而感受。因为蓝黄等相貌存在，及有境识确实感受不可阻碍地显现，但依你们的观点，与识有何关联？不合理有关联。
;


 །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་བད༷ག་རང་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པས། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པའི་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་བདག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི། རྣམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པའམ། ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་གདོན་མི་ཟ་བ་ད༷ང་། ཤེས་པ་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷འང་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མེད་པ་ནི་ཆོས་གང་གི་འབྲས་བུར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ནའང་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པས་ཅིག་ཅར་དུ་རིག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་མི་མྱོང་བའི་སྐབས་སྤྱི་ལ་དེ་དག་དཔྱད་དགོས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ནི་རྣམ་བརྫུན་པས་དེ་བྱུང་དུ་ཁས་ལེན་པར་མི་རིགས་པས་དཔྱད་
13-1-101b
པ་དེ་འདིར་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ༷། །དེས་ན་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་འབྲེལ་མེད་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་འགལ་བ་ཆེས་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་ཞིག་ཆོས་གཞན་མི་འདོར་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ཞེས་བཏགས་ལ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལྡན་འབྲེལ་འདུ་འབྲེལ་སོགས་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་བྱས་པའི་སྤྱི་རིགས་ཀྱི་མཐའ་མ་ཆོད་ལ། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ནི། ཆོས་གང་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན། དང་པོ་ལ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་དང་། ཐ་དད་འབྲེལ་བ་ལ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་སྟེ་གྲངས་གཉིས་སུ་ངེས་པར་མཛད་དེ། དེའང་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་རྟག་པ་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་མི་རྟག་པ། མ་བྱས་པ་བསལ་བའི་ཆ་ནས་བྱས་པ། དངོས་མེད་བསལ་ཆ་ནས་དངོས་པོ་ཞེས་གཞན་སེལ་གྱིས་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་བའི་ཆ་སོ་སོར་ཡོད་པ་རང་རང་གི་མིང་གིས་གོ་བར་ནུས་པ་དེ་གཞན་གྱིས་གོ་མི་ནུས་པས་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་སོ་སོར་བཞག་པ་དེ་ཉིད་དོན་བུམ་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་གཅིག་པས་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་བུམ་པའི་སྟེང་ན་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བར་བཞག་སྟེ། གཞན་སེལ་གྱི་རྟོག་ངོར་དབྱེ་བསྡུའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་བདག་གཅིག་ཡིན་པས་རང་ལ་རང་འབྲེལ་མི་སྲིད་དེ། སོར་མོའི་རྩེ་མོས་རང་མི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བྱུང་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། གཞུང་གཞན་དུ་རྒྱུ་དྲུག་དང་རྐྱེན་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཚུལ་སོགས་ཡོད་པའང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། སྤྱིར་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་སོགས་སུ་བཤད་ཀྱང་དངོས་ནི། རྣམ་པར་གཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་དང་། སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་སུ་
13-1-102a
འདུ་ལ། གང་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་ཞིག་ལ་རྒྱུ་ཞེས་གདགས་སོ། །ཞར་བྱུང་འགལ་བ་ལའང་དངོས་པོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་གྱུར་ཏེ། རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། འགལ་ཟླ་དངོས་མེད་ཡིན་པ་སྔོ་དང་སྔོ་མིན་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང་། དང་པོ་ལ་སྣང་མུན་ལྟ་བུ་དོན་འགལ་དང་། བདག་འཛིན་དང་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་བློ་འགལ་གཉིས་ཡོད། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ལ་དངོས་འགལ་དང་བརྒྱུད་འགལ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་གཉིས་ཀ་དངོས་སུ་འགལ་བ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ཕན་ཚུན་དངོས་སུ་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་མིན་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པ། བྱས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྟག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཐད་འགལ་འབྲེལ་གྱི་གོ་བ་གཏིང་ལོང་བ་གལ་ཆེ་ཡང་། ཡི་གེས་འཇིགས་ནས་བཞག་ལ་འགལ་འབྲེལ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འགྲོ་དགོས་པས། སྐབས་འདིར་མཚོན་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

直译：
为何如此呢？这样，认为相貌本身不存在而认为识存在，识之本性的关联不合理，若成为同一本性，则必定或者如相貌般识不存在，或者如识般相貌存在，而且也非从识生起，因为不存在不可能成为任何法的果。即使姑且说是从识生起，也会因有前后而无法同时认识的过失等无数过失，但仅通过因果关联不能体验对境的一般情况下需要考察这些，但在这种情况下，假相宗不应承认因果关联，因此这种考察在此不需要。因此，虽然体验相貌却必须承认无关联，这是极为严重的矛盾。
对此，任何法不舍弃其他法称为关联，外道的具有关联、和合关联等明确分类的普遍类别未能确定，而尊贵的法称认为，任何法必定被同一性或差别性所遍，因此第一种为同一性关联，差别性关联中为因果关联，确定为两种数量。即如瓶子等一个基础上，从排除是常的反面而言是无常，从排除非所作的方面而言是所作，从排除无实体的方面而言是实体，以他遮的方式排除增益反面的各个方面，可以用各自的名称了解而他者不能了解，因此安立为声音和分别的不同对境，但在瓶子本身的本性上是一体，所以所作和无常在瓶子上是同一性关联，以他遮的分别心前由区分合并的力量而有，在实相上是同一本性，因此不可能与自己关联，如指尖不能抓取自身等。
因果是因果方式，其中有亲因和俱有因两种，在其他论中应了知有六因四缘等方式的生果方式等，一般而言，虽然说因有五种等，但实际上，归纳为安立因和生起因两种。凡是若无则果不生者，可假立为因。附带地，矛盾也有两种实体相互损害成为所害与能害，不能以同等力量共存者称为互不共存矛盾，矛盾方为无实体的蓝与非蓝等互相排除矛盾，确定为两种。第一种中有如明暗等事物矛盾，和如我执与通达无我等心识矛盾两种。互相排除矛盾中有直接矛盾和间接矛盾两种：第一种两者都直接矛盾如常与无常等；第二种虽然不是直接成为相互反面，但一方的反面成为另一方的周遍，因此不可能两者皆是，如所作和常等，即常的周遍是非所作等。在这方面，深入理解矛盾和关联很重要，但因篇幅限制而停止，这种矛盾关联必须作为一切因的周遍，因此在此仅略说。


 །
辨因而非理
གསུམ་པ་རྒྱུ་ལ་བརྟག་ན། རྒྱུ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་གིས། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་འདི་རུང་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་གང་ཞིག་གིས། །གཞན་གྱི་དབང་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དྲིས་ན། དེ་གཉིས་གང་རུང་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ལ་རྒྱུ༷་མེ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ཞིག༷་གིས༷་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་སྐབས་ལ་ལ་ན་ཡོད་ཅིང་
13-1-102b
ལ་ལར་མེད་པའི་དུས། རེ༷ས་འག༷འ་འབྱུང༷་བ༷་འདི༷་ལྟ་བུ་རུང༷་བར་ག་ལ་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ན་རེས་འགའ་བ་མི་རུང་བར་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འདི་རྒྱུ་དང༷་ལྡན༷་པར་གྱུར་ན༷འང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ཞི༷ག་གི༷ས་གཞ༷ན་གྱི༷་དབ༷ང་ཡིན་པ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཅིང་། དེའང་སེམས་ཙམ་པས་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཁས་མི་ལེན་པས་འདིའང་ཀུན་བརྟགས་སུ་མི་འགྱུར་བར་གཞན་དབང་དུ་ཐལ་བ་ཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །
独有能取非理
གཉིས་པ་འཛིན་རྣམ་རྐྱང་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ། དེ་མེད་ན་ནི་ཤེས་དེ་ཡང་། །རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར། །ཤེལ་སྒོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡི། །ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་རྣམ་པ་དེ༷་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་ཡུལ་ཅན་འབའ་ཞིག་པའི་ཤེས༷་པ་དེ༷་ཡང༷་། གཉིས་སྟོང་རང་གསལ་གྱི་རྣམ༷་པ༷་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཁོ་རང་རྣམ་པ་མེ༷ད་པ༷་ཡི་ཚུལ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་མྱོང་བར་འགྱུར་རིགས་ནའང་། ཡུལ་གྱི་ཚོན་གྱིས་ཁ་བསྒྱུར་བ་དང་བྲལ་བ་ཡུལ་ཅན་རྐྱང་པའི་རང་བཞིན་ཤེལ༷་སྒོང༷་དག༷་པ༷་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷་ཤེས༷་པ༷་ཞིག་དམིགས་རུང་ནའང་མ་དམིགས་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་ར༷བ་ཏུ༷་ཚོར༷་བ༷་མེ༷ད་དོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་ཡུལ་གང་དང་གང་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཞེས་གདགས་པ་སྟེ། དེའང་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ལའང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་མ་དམིགས་ན་མིག་ཤེས་ཁོ་རང་འདིའོ་ཞེས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རྐྱང་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དེ། དེ་ལ་གསལ་རིག་ཙམ་ཤེལ་སྒོང་འདྲ་བ་ཞེས་ཟེར་བའང་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ལ་
13-1-103a
དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་དང་འདི་འདྲའོ་ཞེས་གང་དམིགས་ན་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་འཆར་དགོས་ཀྱི། རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་དེ་དང་དེར་བཞག་པ་ནི་དམ་བཅའ་ཙམ་སྟེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མདོག་དཀར་པོ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་རིགས་པ་ལ་མ་མྱོངས་པས་དེ་འདྲ་བ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་དེ་འདྲ་བ་ད་ལྟ་དམིགས་སུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའང་མེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྣམ་པ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཕྱི་ནའང་མེད་ནང་ནའང་མེད་པར་འདོད་ན། ཁ་བསྒྱུར་ཞིང་བསླད་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དེ་མེད་ན་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་རང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མྱོང་། མྱོང་བཞིན་དུ་བློས་མ་ངེས་པའང་ག་ལ་སྲིད་དེ་མི་ངེས་པའི་བསླད་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་དག་ན་རེ། ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་ཆུའི་རྣམ་པ་མེད་བཞིན་དུ་མྱོང་བས་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ངེས་སོ་སྙམ་ན། སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལའང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་དེ་མཚུངས་པས་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལའང་ཆུ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཕྱི་ན་མེད་དུ་ཆུག་ནའང་ནང་ཤེས་པ་ལ་དེའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་མེད་ན་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མྱོང་སྟེ་མྱོང་བར་མི་རིགས་སོ། །
遮其迁而破所答
གསུམ་པ་སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ། འདི་ནི་འཁྲུལ་པས་ཤེས་ཞེ་ན། །དེ་ཅི་འཁྲུལ་ལ་རག་ལས་སམ། །དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་བྱུང་ན་ནི། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དོ།

辨因而非理
第三，考察因："若无因，由何成，有时生起此应理？若有因，由何故，从他转成倒？"若问这蓝黄等相貌是否有因，则必须承认二者之一。若说相貌无因，则由何理由，既非恒时存在或不存在，而是有时有有时无的有时生起如此应理？若无依赖因，不可能有时生起，上文已说明。若相貌有因，也由缘而生，则成缘起他性，由何理由能从他性中转变？无法转变。若由缘而生则是存在，而唯识宗不承认识以外的因，因此也不能避免成为依他起而非遍计所执的过失。
独有能取非理
第二，显示唯有能取识不合理："彼若无，则识亦，由无相而成立，如同清净水晶球，无有极为感受。"若那对境相貌不存在，则唯独有境之识，虽然应当以二取空自明之相貌的方式体验，但离开被对境颜色染色，仅有境自性如同清净水晶球之识，虽然应当可见却未见到，无体验或极感受。
一般而言，各别了知任何对境时，可假立为识，例如即使对眼识，若未见到色的所有相貌，则无法把握"这就是眼识"，同样，没有体验无相的纯识，虽说只是如水晶球般的明了觉知，但那也是以识本身为对境的相貌为所缘。因此，若见到"这是这样"，必须显现为彼此相貌，若未显现相貌而安立为彼此，只是宣称而已，如同说"石女儿是白色的"一样。因此，应当体验的无相本性未被体验，由此可知不存在那种本性。
对此，没有任何理由现在不能见到这种本性，按照你们的观点，相貌既不在外也不在内，若没有这种如染色污染的相貌，为何不体验如清净水晶球般的无二识？又怎么可能在体验的同时心未确定呢？因为没有其他能使心不确定的污染因素。
他们说："如同蜃景等上无水相却体验，因此你的理由不确定。"蜃景等也同样可以推究，因此并非不确定。这样，蜃景等即使外在无水等相貌，但若内在识中连错误的水相也完全没有，怎能体验绝对不存在的东西？不应理。
遮其迁而破所答
第三，破除对方回避过失的回答："若言此乃错乱知，彼依何错乱耶？若由彼力生，彼亦唯他性。"
;
CONTEXT: You are ChatGPT, a large language model trained by OpenAI, based on the GPT-4o architecture.
Knowledge cutoff: 2023-12
Current date: 2024-06-18


 །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་ན་མྱོང་བར་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ལ་རྣམ་བརྫུན་པ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་ཤེས་མྱོང་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་རྒྱུན་ཆད་མི་དགོས་ཏེ། རྣམ་པ་འདི༷་ནི༷་མེད་ཀྱང་བློ་ནོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སམ་འཁྲུ༷ལ་པ༷ས་དེ་
13-1-103b
ལྟར་ཤེས༷་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཚེ་མེད་བཞིན་དུ་དུང་ལ་གསེར་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་མེད་ཀྱང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བདེན་པ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་དོ་ཞེ༷་ན༷། རྣམ་པ་དེ༷་ནི་ཅི༷་སྟེ་འཁྲུལ༷་པ་ལ༷་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ར༷ག་ལ༷ས་པ་ཡིན་པར་ངེས་སམ༷། འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་དེ༷་ཡི༷་མཐུ༷་ཡིས༷་བྱུང༷་བ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན། དེ་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་དེ་ལྟར་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན༷་ནི༷། རྣམ་པ་དེ༷་ཡ༷ང་གཞ༷ན་གྱི༷་དབ༷ང་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ༷། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བག་ཆགས་དང་། འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། རྒྱུ་བག་ཆགས་དང་རྣམ་པ་གཉིས་བདག་ཉིད་གཅིག་འབྲེལ་མི་རིགས་ཏེ། བག་ཆགས་ནི་འབྲས་བུ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེས་རྣམ་པ་མྱོང་བར་མི་འཐད་ལ། འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་དང་ནི་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་མི་རིགས་ཏེ་རྣམ་པ་དང་འཁྲུལ་པ་གཉིས་དུས་མི་མཉམ་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་སྣང་ན་རྣམ་པ་དེ་བག་ཆགས་དང་དེ་བྱུང་དང་འཁྲུལ་པ་དང་བདག་གཅིག་གིས་འབྲེལ་དགོས་པར་ཟད་ན། དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཕན་ཆད་རྣམ་པ་དེའང་གཞན་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་དབང་གཞན་དབང་ཞེས་བྱ་བ་དག་དང་མ་དག་གི་རྟེན་འབྲེལ་འདི་ལས་གུད་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པས་ཤེས་ཞེས་པ་དེའང་རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་མི་རུང་སྟེ། རུང་ན་འབྲེལ་བ་ཡོད་དགོས་པས་རྣམ་པ་མེད་པར་ཡང་མི་རུང་ཞིང་གཞན་དབང་དུ་འགྱུར་ལ། འབྲེལ་བ་ཅིའང་མེད་ན་འཁྲུལ་པས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱར་མི་རུང་སྟེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ཁ་དོག་བཞིན་ནོ། །དེས་ཐག་
13-1-104a
རིང་ན་ཆུང་ངུ་ཆེན་པོར་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་དཔེ་སོགས་ཀྱི་ལན་ཡང་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་དགེ་སྲུང་ན་རེ། རྣམ་ཤེས་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ། །བག་ཆགས་ཉེས་པས་དཀྲུགས་པས་ན། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ཚོར་བ་ཡི། །རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་སྔོ་སོགས་རྟོགས་པ་དེ། །སྔོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མིན། །དེ་ཡི་མཇུག་ལ་རྨོངས་པའི་བདག །ཕྱི་རོལ་སྔོ་ལ་སོགས་པར་སེམས། །ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ལན་ཡང་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སོ་སྐྱེའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་པ་སྔོ་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ། །དེ་ལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟུང་ཕན་ཆད་སྣང་ངོར་ཡུལ་ཡོད་ལ་ཡུལ་དེ་ཕྱི་དོན་དང་ནང་གི་ཤེས་པ་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་ན་དངོས་བཏགས་གང་གི་ཚུལ་དུའང་མྱོང་བ་མེད་པ་དང་། འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་སྣང་ནའང་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟགས་པ་འདིས་སྨྲ་བ་དེ་དག་བསལ་ཟིན་ཏེ་རྒོལ་བ་དེ་དག་གིས་བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་དོན་ལ་ཁྱད་ཕྱེས་ནས་རྣམ་མེད་དུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །དེའང་རྣམ་མེད་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་དང་དོན་སྤྱིའི་སྔོ་སྣང་ལྟ་བུས་མ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཚེ། དེ་དག་གིས་རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་དེར་སྣང་བར་ལན་འདེབས་པ་ཀུན་གོང་གི་རིགས་པའི་ཚུལ་དེས་སེལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

直译：
所说，对于如此显示相貌不存在则不合理体验的论述，假相宗者们说：虽然如此相貌不存在，但不必断绝识体验的名言，虽然此相不存在，但由于错误心的习气力量或错乱而如此了知，例如，当患黄眼病时，虽然不存在却将白螺看作金色，同样，由错乱习气的力量，虽不存在却显现如真的黄色等相貌。对此，相貌是否确定依赖于错乱以同一本性关联的方式？还是由错乱之力而生，是因果关联？无论是哪种，如果有这样的关联，则相貌也必定是他性。
对此，所谓错乱有错乱因习气和果错乱自体两种，因习气与相貌不合理有同一性关联，因为习气是未生果，不合理由它体验相貌；与果错乱也不合理有因果关联，因为会导致相貌与错乱二者时间不同的过失。因此，若由错乱力显现，相貌必须与习气有因果关联或与错乱有同一性关联，一旦有这种关联，相貌也成为他性，因为所谓他性即清净或不清净缘起之外丝毫也不存在。因此，说"由错乱知"对无相不合适，若合适则必有关联，从而既不合理相貌不存在又成为他性；若无任何关联，则错乱也不能了知，如同石女子的颜色。这也回答了远处小物显大等例子的反驳。
此外，阿阇黎功德护说："识仅为觉知，由习气过失扰，蓝色等感受，唯一相貌生。彼非蓝等知，蓝等之特性，彼后愚痴我，思为外境蓝等。"也已经回答了这些说法。他们认为蓝等相貌虽无对境，仅是能取相，非所缘相。因此所有凡夫识都不被蓝等所缘所转变，是无相的一识，以为不会损害相貌安立。
对此，一旦把握蓝等相貌，现前有对境，若此对境既非外境也非内识中成立，则无法以直接或假立方式体验；若由错乱力显现，则对二者关联的考察已经排除了这些说法，虽然反驳者的表述有差别，但实质上不能区分而证成无相。对于主张无相者，当以梦境和总义的蓝色显现等例子说明其不确定时，他们回答虽无相貌但由错乱力而显现，都应当知道用上述理性方法来破除。


 །ཡང་ཁ་ཅིག་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སྐབས་ན་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་བརྫུན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ནའང་། དག་པའི་
13-1-104b
སྐབས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བས་ན་ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་དག་པའི་སྐབས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་སྲིད་ན་དེ་ཚེ་ཁྱོད་ལྟར་ན་འདི་འང་སྲིད་དགོས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ལོག་ཀྱང་རྣམ་པ་རྣམས་ལྡོག་པར་མི་སྲིད་དེ། རྣམ་པ་རྣམས་ནི་མེད་པར་འདོད་པས་ན་འཁྲུལ་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། རྟ་མེད་པས་བ་ལང་ལྡོག་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་མ་དག་པའི་སྐབས་ན་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང་། དག་པའི་སྐབས་ན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་པས་གཅིག་པུར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་འདོད་ན། སྔར་མེད་པའི་བདེན་པའི་ཤེས་པ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་བརྗོད་དགོས་སོ། །དེ་ལ་སྔར་གྱི་བརྫུན་པའི་ཤེས་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་བདེན་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་སོ། །ནུས་ན་དེ་བརྫུན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ནུས་བཞིན་དུ་བདེན་པ་མིན་ན་བདེན་པར་འདོད་པ་དེའང་བདེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དག་པའི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་བདེན་པའི་གནས་སྐབས་གཅིག་པུར་གྲུབ་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ། དབང་ཕྱུག་རྟག་དངོས་སོགས་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གནོད་པ་སྔ་ཕྱི་ཁྱད་མེད་དུ་ཐལ་བ་དེ་འདི་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་མཐུ་ཡིས་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་ནའང་། བདེན་པའི་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་དེ་མི་རུང་སྟེ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་འབྲས་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དུས་མཉམ་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འཐད་དེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ནུས་པ་མེད་ཅིང་
13-1-105a
རང་གྲུབ་ནས་ནུས་ཚེ་འབྲས་བུའང་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འཇོག་མི་རུང་ངོ་། །དུས་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཞན་གྱིས་བར་ཆོད་པ་དང་མ་ཆོད་པ་གང་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་དུས་གཞན་གྱིས་བར་ཆོད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཞིག་པ་ཡོད་དགོས་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཞིག་ན་བར་ཆོད་པའང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཞིག་ཟིན་པའི་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་དགོས་ན་དེའང་མི་རིགས་ཏེ། ཞིག་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ན། བསྲེགས་ཟིན་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ད་ལྟ་ཡོད་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞིག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དེ་དག་ད་ལྟ་དངོས་མེད་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱུ་མ་འགགས་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་། ཞིག་པ་ཁོ་རང་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་སོགས་གནོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དེས་ན་རྒྱུ་ཞིག་ནས་མེད་པའི་ཆ་ལ་ཞིག་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། ཞིག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དངོས་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་དགག་པའི་ཆ་ལ་དངོས་མེད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དངོས་མེད་ཅེས་གང་ཡང་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་མེད་དངོས་མེད་མ་ཡིན་ན། མཐར་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ། དངོས་དང་དངོས་མེད། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་སྤང་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་འཁྲུགས་ནས་
13-1-105b
ཤེས་བྱའི་རྣམ་གཞག་མ་ལུས་པ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ།

直译：
又有人说，在完全不清净的阶段，识显现为各种各样是假的，姑且承认这点，但在清净的阶段，变成一个本性、无二的体性，因此对于一识真实的破斥理由有怀疑，故不成立。对此，若在清净阶段有可能消除一切相貌，那么按照你们的观点也应当有这种可能：错乱消除而相貌不可能消除。因为相貌被认为是不存在的，所以与错乱及其习气都没有关联，例如，由于马不存在，故不能确定牛会消除。
其他过失还有，即使不清净阶段的识唯是虚假，但在清净阶段由于无各种相貌而唯一真实成立。若如此主张，则需说明先前不存在的真实识从何因生起。此不能从先前的虚假识中产生，因为成为真实对立面的虚假无有产生真实的能力。若有此能力，则虚假也不成为虚假；若有能力却不成真实，则你所认为的真实也不成为真实。清净阶段的真实成立识不可能无因，因为会导致恒常存在或不存在的过失。识由自性真实仅在一个阶段成立，这是不可能的，因为破斥自在天常有等的理由同样适用于此，前后无差别成为过失。
若承认由前一刹那的力量而生，也不适合于真实识胜义成立，因为胜义中因果关系的事物不成立。这样，同时不合理为因果，因为果生起之前因不存在故无能力，自成立时果已成立，因此不能安立二者为因果。即使前后时间不同，因果真实成立也不合理，因为无论是否被其他时间间隔都不能生起。这样，若被其他时间间隔，因果之间必须有灭，因为若因未灭，不可能有间隔。因此，必须从已灭的因的灭中生起，这也不合理，因为灭是不存在，不存在离一切能力。若灭不是以不存在为特征，则因怎能灭，应成不灭。若灭是实体，为何已烧毁的木等先前实体现在不存在？除灭外，没有其他理由安立它们现在为无实，因此一切实体将成常，若因不灭则果不合理而成断灭，灭本身成为非从因生起的实体等无数过失。因此，因灭后不存在的方面假立为灭，而灭自体毫无实体。若有，则无实将不存在于所知，因为只是对实体否定方面假立为无实，而无实不另外存在。
这样，若无实非无实，最终否定与肯定、有与无实、存在与不存在等一切互相排除的法性将混乱，所知的一切安立都将消失。


 །དེས་ན་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ཞིག་པའི་ཆ་མེད་དགག་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་རང་ལ་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། རྒྱུ་ནི་ད་ལྟ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་དོ། །གནོད་པ་འདི་དང་ཆུ་རྒྱུ་འབྲས་མ་ཕྲད་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་གཉིས་དོན་འདྲ་ལ། གལ་ཏེ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལྟར་ན་མ་ཕྲད་ནས་སྐྱེ་ཞེས་ཁས་བླང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བར་དུ་དུས་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་ན་དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་པ་ཡན་ལག་མེད་པ་གཉིས་བར་མ་ཆད་པ་ལ་དུས་མཉམ་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་ལ། དེ་ལྟར་བར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རང་ལ་རང་བསྐྱེད་པར་ཡང་མི་འཐད་ལ། དུས་ཀྱང་བསྐལ་པའང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པ་འདིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལའང་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག་གི རྒྱུ་འབྲས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་དག་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་གསལ་བར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་གང་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཕྲད་མ་ཕྲད་དམ་བར་ཆོད་མ་ཆོད་གཉིས་ལས་མཐའ་གཞན་མི་སྲིད་པས་དེ་གཉིས་
13-1-106a
གང་རུང་གི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་གཉིས་དང་བྲལ་ན་རྒྱུ་འབྲས་བསྐྱེད་ཚུལ་གཞན་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱང་མི་འཐད་པ་ཡིན་ནའང་། གང་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གི། ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་བསྐྱེད་ཚུལ་གཉིས་གང་དུའང་ཁས་ལེན་མི་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་རྒྱུ་འབྲས་ཆེས་འཐད་པའང་ཡིན་ཏེ་འོག་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ། བདག་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་བརྫུན་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་འདི་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཅིང་། ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཟབ་གནད་ཡོད་པ་ལེགས་པར་མྱོང་ནུས་ན་སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའི་ཕུ་ཐག་ཆོད་ཅིང་དབུ་མའི་གནད་གསང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འདི་ལས་དོན་ཆེ་བ་མེད་དོ། །
立离实一及异
གཉིས་པ་བདེན་པའི་དུ་བྲལ་སྒྲུབ་པ་ནི། དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་དཔྱད་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མེད། །གང་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་ཁས་བླངས་པ་རྟག་མི་རྟག་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་རྡུལ་རགས་པ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་དངོ༷ས་པོ༷་གང༷་དང་གང༷་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་པུར་གྲུབ་པ་ཡོད་མེད་དེ་ལྟར་རྣ༷མ་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་དེའི་ཚེ་ན། མ་དཔྱད་པའི་ངོར་གཅིག་པུ་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ལྦུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ། བརྟག་པའི་ཁུར་རྡོ་རྗེའི་རི་བོ་འབུམ་ལས་ལྕི་ཞིང་བརླིང་བ་དེ་བཟོད་ནུས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་
13-1-106b
ཙམ་ཡང་མེད་པས་དུམ་བུ་དུམ་བུ་བརྒྱ་ཚལ་དུ་ཞིག་ཅིང་འཐོར་བ་ཁོ་ན་ལས། དངོས་པོ་དེ༷་ད༷ང་དེ༷་ལ༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེ༷ད་དོ།

直译：
因此，所谓"灭"仅是因灭的方面之无遮，自身无任何能力，因现在不存在，从间隔中生起也不合理。这一过失与水不接触因果不能生起的说明二者含义相同，若如主张从灭中生起，就等同承认不接触而生。若因果之间没有其他时间间隔，则成同时，因为两个无支分的刹那无间隔只可能是同时，没有其他可能；若完全无间隔则成为一体，因此自身生起自身不合理，且劫与刹那也将无异。
那么，这种因果关系不合理性是否也表明世俗因果不合理呢？不是，因为虽然显现为因果，但经不起这样的考察，所以安立为世俗；若因果是经得起观察的实体，则应是胜义而非世俗。因此，对世俗不适用同样的考察。如同迦摩罗什拉在《难释》中所说的那样，这里已经明确概述了。
那么，如果因果无论接触不接触都不能生起，因果的安立岂不是无意义？不会无意义，原因是，对于承认因果真实成立的立场，若真实成立则应经得起理性考察，而只有接触不接触或间隔无间隔二者，无其他选择，必须以二者之一方式生起；若离开这二者，则无其他因果生起方式，因果也不合理。但对于不承认因果真实的立场，只需因是果的无则不生之因这一事物法性就足够，不必承认接触不接触两种生起方式之任何一种。这样不承认不仅不会导致因果不合理，反而使因果更加合理，将在下文世俗安立中"自因前前于"等处说明。
如此，这些破除假相宗的理由极为有力，具有特殊深要点，若能很好体会，则能穷尽唯识宗见解并揭示中观秘要，因此在二谛体系中没有比这更重要的。
立离实一及异
第二，成立离开真实一多："凡诸所观察之事物，彼等皆无一性存，凡是无有一性者，彼亦无有多性存。"
如此，对于自他部派所承认的常无常、遍不遍、微粒粗大、能知所知等一切事物，当考察它们是否成立为一体时，未经观察似乎显现为一体的事物如水泡一样，无法承受比金刚山更重更坚固的观察重担，连微尘许也经不起，只是碎裂成百段分散而已，因此彼彼事物中没有任何一性成立。
;


 །ག༷ང་ལ༷་གཅི༷ག་པ་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་པ༷་དེ༷་ལ༷་དུ༷་མ༷་ཉི༷ད་ཀྱང༷་མེ༷ད་དེ། དུ་མ་ནི་གཅིག་ལས་རྩོམ་དགོས་ན་གཅིག་མེད་པའི་དུ་མ་ག་ལ་སྲིད་དེ། ཤིང་མེད་ན་ནགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིག་ན་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་མེད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་བཤད། །བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིག་ན་ནི། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་བརྟག་པ་མེད། །གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་མེད་ན། །བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག །རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ཀུན་གཞི་མེད། །རོ་མཚུངས་བྱིས་པའི་རྟོག་གེ་པ། །ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་བརྟག །མཚན་མ་དངོས་པོ་རྣམ་རིག་དང་། །ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་གང་ཡིན་ལས། །ང་ཡི་སྲས་རྣམས་རབ་འདས་ནས། །དེ་དག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བློས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུང་དུའམ་རྙེད་པ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་དེ་དག་ངག་གིས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་གཅིག་དང་དུ་མར་བདེན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་བཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་བསྟན་ནས། ཡང་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་བལྟ་བ་ལའང་དོན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བློས་གཞིག་ན་གཞན་དབང་དང་ཀུན་བརྟགས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་གསུམ་ཡང་ཡོངས་སུ་མེད་ན། དེ་ཡོད་པར་བློས་ཇི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་དེ་ལྟར་མེད་ན་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཡིན་སྙམ་
13-1-107a
ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་། ཡུལ་ཅན་མིག་གི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རིག་ཀྱང་མེད་ལ། ཕྱི་ནང་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ས་བོན་འཛིན་པའི་ཀུན་གཞི་འང་མེད་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྟོག་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་བས་སམ། ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བས་ཤི་ཟིན་པའི་རོ་དང་འདྲ་བ། བྱིས་པ་ལ་རྟོག་གེ་ངན་པའི་དབང་གིས་གྲགས་ཏེ།དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་བདེན་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཡང་། འོ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུའི་གནས་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། གཞན་དབང་གི་ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གི་སྤྲོས་པ་ཀུན་ལས་ངའི་སྲས་རྣམས་འདས་ནས་མཁས་པ་དེ་དག་གང་ལའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་སྤྱོད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་དཀར་བ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཀྱང་། གང་གིས་དངོས་རྣམས་ངེས་བརྟགས་ན། །ཡང་དག་ཏུ་ན་དངོས་དེ་མེད། །འདི་ལྟར་དེ་དག་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་དངོས་པོའི་དོན་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །དེ་བློ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡང་། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གཅིག་པུར་འགྱུར། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམས་ན། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྲལ། །དེ་བས་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་བཤད་ཅེས། །མཁས་
13-1-107b
པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུང་བ། །དེ་ནི་གསལ་བར་འོང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲའོ། །
立周遍
གཉིས་པ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པར། །རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡི། །དངོས་པོ་མི་རུང་འདི་གཉིས་ནི། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་ཕྱིར་རོ།

直译：
凡是没有一性者，彼亦无有多性存，因为多必须由一组成，若无一，多怎能存在？如同无树则无林等。如《入楞伽经》中所说："若以智慧破，自性不可取，故说彼等无，可说及自性。若以智慧破，无他性无遍计，若无成实物，智慧云何思？无自性无识，无物无藏识，如尸世间凡，恶论者妄计。相及事物识，以及意动摇，我子皆超越，彼等无分别行。"
意思是，若以智慧观察，一多自性不可取得，因此那些事物不能以语言真实地说"这是一、这是多"，心也不能执取彼彼的自性。这样说明外境不存在后，又为了显示内在所知也是如此，说若以智慧破斥，他性、遍计、圆成三种实物也全不存在，若它存在，心如何能够思维？又若如此不存在，内外事物在世间如何显现？外在色等无自性，眼识等了别也不存在，显现为内外处所身体受用的事物不存在，执持其种子的藏识也不存在，但由于离开了思维真实义的智慧或辨别法性如实的智慧之动力，如同尸体，由凡愚受恶论影响而显现，由他们如此妄执为真实，而非真正如此。
那么，精通正法之人安住于什么状态呢？他们超越了蓝黄等相、内外处事物、眼识等了别、他性意识动摇等一切分别妄想戏论，我的弟子们住于无分别行。
此外，智慧极其清净的阿阇黎法称也说："若以正理观察诸法，真实中彼法不存，如是彼等一性与，多性自性皆非有。若于种种事物义，一性不应理，彼心种种显现，如何能成一？如何如何思维义，如是如是离彼相，是故以空特性故，所说无有自性者，诸智者所说，此理极明了。"也是与此理相同。
立周遍
第二，成立周遍："除一与多之外，具其他行相，事物不可能，此二互相排，安住故为因。"
;


 །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་གང་སྨྲས་པའི་ཕྱོགས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་རྟགས་དེ་གྲུབ་ཅིང་མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཀྱང་། ད་རུང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་ཡང་བདེན་པ་ཞིག་སྲིད་དམ་སྙམ་ནས། རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་ལྡོག་ཁྱབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་རྟགས་འདིའི་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པར་ལན་ཐེབས་སྙམ་པའི་རེ་བ་བྱེད་པ་ནི་རེ་བ་འབྲས་མེད་བརྫུན་པ་བསླུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་ན་ནི། གཅིག་དང་དུ་མ་གཉིས་ཀར་བདེན་པ་མེད་ཀྱང་། ད་རུང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་ནའང་། གང་ཕྱིར་གཅི༷ག་ད༷ང་དུ༷་མ༷་གཉིས་མ༷་གཏོག༷ས་པར༷། རྣམ༷་པ༷་གཞ༷ན་ད༷ང་ལྡན༷་པ༷་གཅིག་དུ་མ་གང་ཡང་མིན་པ་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཞིག་ཡོད་པར་མི༷་རུ༷ང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་དང་དུ་མ་འདི༷་གཉི༷ས་ནི༷། ཕན༷་ཚུན༷་སྤང༷ས་ཏེ༷་གན༷ས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་གཞན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་བྱའི་ཆོས་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་གང་སྨྲས་པ་དེ་དག་ལ་བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་དེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་ཅིང་ཁྱབ་པ་ངེས་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གཅིག་དང་དུ་མ་གཉིས་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་བཟློག་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་
13-1-108a
ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་མི་དད་ཡིན་པས། ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་གྲུབ་ན་ནི་དེ་དང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་འགྲུབ་ལ། གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པའང་གྲུབ་ཟིན་ཏེ། དཔེར་ན། གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ངེས་ནས་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ནས་གཏན་ཚིགས་འདི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཐོག་མེད་ཀྱི་རྨོངས་པས་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་གཅིག་དུ་བྲལ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་སུ་གཞུག་པ་སྟེ། ནོག་སོགས་འདུས་པ་ལ་བ་ལང་དུ་མི་ཤེས་པ་ལ་ནོག་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའམ། མདུན་འདིར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་མེད་དེ། ཡོད་ན་དམིགས་དགོས་པ་ལ་དེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཤེས་ངོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ལ། ཤིང་ལོག་པས་ཤ་པ་ལྡོག་པ་ལྟ་བུར་བདེན་པའི་ཁྱབ་བྱེད་གཅིག་བདེན་དང་དུ་མར་བདེན་པ་ལོག་པས་ཁྱབ་བྱ་བདེན་པར་ལྡོག་པ་ཡིན་པས་ན། བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཏན་ཚིགས་གཉིས་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་རྟགས་དེས་ཆོས་ཅན་ལ་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ། བུམ་པ་བདེན་མེད་ཡིན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུར་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འདྲ་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེས་མ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་
13-1-108b
ཤེས་ཟིན་གསལ་འདེབས་ཡིན་པས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

直译：
所说，虽然自他宗所说的基相、所立法上已证明立宗并且在同喻上有随行，仍然怀疑是否可能存在离一和多而仍真实的事物，因怀疑因不随不相容品转的返遍，而想着这个理由的周遍不确定的回答能成立，这种希望只是徒劳、虚假、欺诈。若真有既非一也非多的实体存在，则虽然一和多二者都不真实，但也不必然所有所知都是无自性，然而由于除一与多之外，具其他行相、既非一也非多的事物不可能存在，理由是一和多这二者，相互排斥而存在的特征，不可能有第三类，因此无法遍及。这样，对于自他宗所说的所知法，以真实的离一多因，已证明是宗法并确定周遍，因此证明一切法无自性。
对此，有人说一和多二者是实体的分类，与此相反的离一多是无实体，这样能立和所立都不区别于无实体，若所立法上未证明无自性，则与其体性无别的理由也未成立；若理由成立，则所立诸实体无自性也已经成立，例如，确定离一多后，没有人承认兔角等有实体，因此认为此理由成为命题内容的一部分。
这不是如此，因为诸实体虽然实际安住于无自性，但由于无始愚痴而不知，通过离一多理由使他了知，如对不知聚集毛蹄等为牛者说："因有垂肉等，此是牛"；或如"此前所缘境的瓶子不存在，若存在应被见到，因未见故"，对于未证无自性者智前显现的基相，如同树不存在则沙巴树不存在一样，真实周遍一真和多真不存在，则被周遍的真实也不存在，因此所立和能立二者的了知方式不是无差别，此因在基相上证明无真实，而不是像用"瓶无自性"作为因证明"瓶无真实"那样成为因和所立相似的同义词，因为此因使不知者了知，并使已知者更明了，有破除无自性之反面增益的能力。


 །
说世俗有
གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ལ། སྣང་ཙམ་བདེན་སྟོང་གི་ཀུན་རྫོབ་ངོས་གཟུང་། དེའི་རང་བཞིན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་གཉིས།
说显之性空世俗谛
དང་པོ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི། །ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །གལ་ཏེ་འདི་བདག་དོན་འདོད་ན། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་དུའང་བརྟག་མི་བཟོད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་དངོ༷ས་པོ༷་འདི༷་དག༷་ཐམས་ཅད་ནི༷། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དང་མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོ༷བ་ཁོ༷་ན༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་འཛི༷ན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་དངོ༷ས་པོ་འདི༷་ཀུན་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་བཟུང་བར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་བད༷ག་གམ་ངོ་བོ་ཞིག་དོ༷ན་དུ་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ན༷། དེ༷་ལ༷་བད༷ག་གི༷ས་དགག་པས་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཁོ་རང་གི་ཡིན་ལུགས་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གིས་འདོད་པས་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཅོས་སུ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་རྟ་གླང་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་བརྫུན་པའོ་ཞེས་གཞག་པར་མི་རུང་བ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ལ་བློས་བཞག་པས་བཅོས་སུ་མེད་དེ། དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་དང་བློ་མཐུན་པར་གྱུར་ན་བློ་དོན་མཐུན་ཡང་དག་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཅི་བརྟགས་ཀྱང་རང་གི་བློ་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་
13-1-109a
པར་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་དེ་ནི་དེས་འདོད་པས་བཞག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་མ་བཅོས་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡིན་ལུགས་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དེའི་ཆོས་ཉིད་དམ། ཁོ་རང་གི་ཡིན་ལུགས་སམ། རང་བཞིན་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་རང་གི་རང་གིར་བྱས་པ་ཡིན་པས། སུ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པས་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པའམ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྕགས་ཀྱུ་ནི་འཛིན་བྱེད་ཡིན་ལ་རང་འདོད་ཀྱིས་བཞག་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང་མི་ནུས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།དཔེར་ན། མེ་ཚ་བ་ཡིན་པ་ལ་སུས་ཀྱང་དེ་ཚ་བ་མིན་པར་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའི་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡང་དག་མིན་པ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་གྱི། ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནམ་ཡང་མེད་ཅེས་ཡང་དག་པ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ཅེས་གཉིས་ཚིག་བྱས་པ་དཔེ་ལ་ལར་སྣང་ཡང་བ་འཕུལ་ཆད་ནས་ཡི་གེ་མ་དག་པ་སྟེ། དཔེ་རྙིང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་རྣམས་ན་འདི་བདག་ཅེས་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ནར་གཟུང་དགོས་སོ། །ཚིག་རྐང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཚད་གྲུབ་མི་བཀག་པ་ལ་བཤད་མཁན་འདུག་ཀྱང་། སྤྱིར་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་མཚན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་དགག་པ་ལ་བྱེད་པ་རང་རྒྱུད་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་མི་དགག་པ་ནི་བདེན་ཀྱང་། སྐབས་འདིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་དེ་ལྟར་འགྲེལ་བ་མི་འཐད་དེ་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ།

 །
说世俗有
གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ལ། སྣང་ཙམ་བདེན་སྟོང་གི་ཀུན་རྫོབ་ངོས་གཟུང་། དེའི་རང་བཞིན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་གཉིས།
说显之性空世俗谛
དང་པོ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི། །ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །གལ་ཏེ་འདི་བདག་དོན་འདོད་ན། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་དུའང་བརྟག་མི་བཟོད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་དངོ༷ས་པོ༷་འདི༷་དག༷་ཐམས་ཅད་ནི༷། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དང་མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོ༷བ་ཁོ༷་ན༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་འཛི༷ན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་དངོ༷ས་པོ་འདི༷་ཀུན་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་བཟུང་བར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་བད༷ག་གམ་ངོ་བོ་ཞིག་དོ༷ན་དུ་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ན༷། དེ༷་ལ༷་བད༷ག་གི༷ས་དགག་པས་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཁོ་རང་གི་ཡིན་ལུགས་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གིས་འདོད་པས་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཅོས་སུ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་རྟ་གླང་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་བརྫུན་པའོ་ཞེས་གཞག་པར་མི་རུང་བ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ལ་བློས་བཞག་པས་བཅོས་སུ་མེད་དེ། དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་དང་བློ་མཐུན་པར་གྱུར་ན་བློ་དོན་མཐུན་ཡང་དག་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཅི་བརྟགས་ཀྱང་རང་གི་བློ་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་
13-1-109a
པར་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་དེ་ནི་དེས་འདོད་པས་བཞག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་མ་བཅོས་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡིན་ལུགས་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དེའི་ཆོས་ཉིད་དམ། ཁོ་རང་གི་ཡིན་ལུགས་སམ། རང་བཞིན་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་རང་གི་རང་གིར་བྱས་པ་ཡིན་པས། སུ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པས་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པའམ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྕགས་ཀྱུ་ནི་འཛིན་བྱེད་ཡིན་ལ་རང་འདོད་ཀྱིས་བཞག་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང་མི་ནུས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།དཔེར་ན། མེ་ཚ་བ་ཡིན་པ་ལ་སུས་ཀྱང་དེ་ཚ་བ་མིན་པར་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའི་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡང་དག་མིན་པ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་གྱི། ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནམ་ཡང་མེད་ཅེས་ཡང་དག་པ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ཅེས་གཉིས་ཚིག་བྱས་པ་དཔེ་ལ་ལར་སྣང་ཡང་བ་འཕུལ་ཆད་ནས་ཡི་གེ་མ་དག་པ་སྟེ། དཔེ་རྙིང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་རྣམས་ན་འདི་བདག་ཅེས་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ནར་གཟུང་དགོས་སོ། །ཚིག་རྐང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཚད་གྲུབ་མི་བཀག་པ་ལ་བཤད་མཁན་འདུག་ཀྱང་། སྤྱིར་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་མཚན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་དགག་པ་ལ་བྱེད་པ་རང་རྒྱུད་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་མི་དགག་པ་ནི་བདེན་ཀྱང་། སྐབས་འདིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་དེ་ལྟར་འགྲེལ་བ་མི་འཐད་དེ་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
说世俗有
第二、在世俗中宣说事物存在，有两部分：确认仅显而性空的世俗谛，分析其本性进行解说。
说显之性空世俗谛
第一，经中说：
"是故此等诸事物，唯是世俗之性相。
若欲此有自性者，吾于彼有何所为？"
如此不能被分析为一或多的原因，这些一切事物，如同幻化的马、象和人等一样，仅仅具有未经考察时令人愉悦的世俗性相。
假如认为这些事物不持虚假世俗的性相，而是如其所显现那样有着真实的自性或实体，那么我又何必以破斥做什么呢？事物的法性是其自身的存在方式，而不是由他人的认知所能改变的。例如，如果幻化的马象显现确实成立为马象，就不应称其为虚假。
因此，如佛陀所说："无论诸佛世尊是否出现于世间，诸法的法性都是如此安住的。"事物的真实性质不可被心识所改变。如果心识与事物的真实性质相符，则为正确无误的认知；若与事物真实性质不符，无论如何思维，都只是对其认知对象的错误妄想，而对象并不会随其所欲而转变。
因此，未被他者所改变的自性真实状态，就是该事物的法性、自身的存在方式或自性，这完全属于它自己，任何人都无法将其改变为其他样态，故称为"无钩"或"离钩"。"钩"是指能抓取的工具，意思是不能被随意安立的钩子所抓取，例如，火的热性，任何人都无法证明它不是热的。
这里"唯世俗"一词，表明在真实与非真实两种区分中，持有非真实虚假的本性，而否定有真实本性的真实成立，表明真实性永不存在。
关于"此等"二字，有些版本中显现，但那是由于前加字母脱落而导致的文字不准确。在极为准确的古版本中有"此自性"的说法，应当以此为准。
虽有人将后两句解释为不否定世俗量所成立，但一般而言，在解释名言胜义时，承认世俗自相为名言量所成立，并否定胜义谛真实成立，是自续派主要的论证对象，因此不否定名言量所成立确实如此，但将此偈颂的意义如此解释是不合理的，在此不作详述。


 །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་དོན་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བརླིང་བ་ཡིན་པས་བཤད་དགོས་པ་མང་དུ་འདུག་ཀྱང་མཚོན་ཙམ་བརྗོད་ན། དེ་
13-1-109b
ཕྱིར་ཞེས་པ་དང་། ཁོ་ན་ཞེས་པ་དང་། དཔེ་ལ་ལར་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཅེས་ངེས་གཟུང་བྱས་པ་དེ་གཉིས་དོན་དུ་འདྲ་ལ། ཡང་། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་རྣམས་ལ་ཟུར་མྱོང་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དོན་དམ་པའི་དཔྱད་པས་དགག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཐབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་འཆར་བ་ཞིག་གི་གོ་བ་འདི་ལ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྣང་ཙམ་བདེན་པས་སྟོང་པ་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་འདི་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་ནི་འདི་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདིར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པའང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་དང་དུ་མར་བྲལ་བའི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྣང་ཙམ་འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཕན་ཚུན་གནོད་པ་ཅན་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་གོང་འོག་ཏུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲིགས་ནས་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་འཆར་ཞིང་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་གོ་བ་ལ་སྒོ་ཀུན་ནས་འབད་པ་ལས་ལྷག་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་འདི་དག་གི་ཡིན་ལུགས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་དཔྱད་པ་དེས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡིན་
13-1-110a
ལུགས་ལ་ཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་མ་འབྲེལ་ན་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ཤེས་ན་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་པ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གི་རང་བཞིན་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ནི་སྣང་བ་དང་། བདེན་ནི་མི་བདེན་པའི་བརྫུན་པ་ཡིན་པ་ཟུང་དུ་ཚོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་གནས་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཁས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་བཤད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བཅུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་སྟོན་པ་དང་། ཁམས་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་རྫོབ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་སུའང་འདོགས་ལ་དོན་དམ་པར་ན་གཟུགས་སུའང་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་སོགས་ལ་སྦྱར་ཏེ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་། ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་མཐོང་བའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱལ་བ་སྐྱེད་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ཀྱང་། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་
13-1-110b
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

这偈颂意义重大且十分深刻，虽需多方解说，但简要而言：
"是故"与"唯是"（在某些译本中翻译为"即是世俗性"）这两处限定词在意义上相同。而"若欲"等句中蕴含着极大的深意。一切通过胜义观察所作的否定，都是为了了解世俗的性相而设；而一切世俗种种显现，又都成为证悟胜义的方法，这二者互为助缘、相互显发的理解，在此处是可以获得的。
显而仅空的性质即是世俗的本质。假如这些显现如其所现那样成立，则它们就不是世俗；若如此，则胜义也将不存在。正因为虽然显现而并非如显现般成立，所以它们是世俗；由此，胜义也得以成立。正因为一切法在胜义中离一多、无自性，所以仅显现的事物获得了世俗的性相。因此，这两种谛理互相阐明，怎会互相矛盾呢？
详细考察上下文所述一切，努力从各方面理解空性与缘起互为助缘、互相显发，缺一则另一不可能存在的道理，是知识范畴中最重要的追求。
那么，这些事物的真实情况是怎样的呢？它们虽然显现为各种形态，但本性上是无自性的。因此，通过无自性的分析，也消除了对世俗真实情况的错误认知，从而明确了世俗的真实性质。若不了解显现与空性的不可分离关系，就无法了解事物的真实情况；若知道这二者不可分离，则是了解事物的真实情况，就像幻化的马象虽显现为马象却不真实成立，是虚假的，二者同时具备一样。
因此，通达事物真实性的诸佛世尊，于各处详细宣说了这些道理。如《正法念处经》中所说："菩萨应了知如来、应供、正等正觉在世俗中宣说的十种方式，即：宣说蕴、宣说界、宣说处"等等。又如《宝云经》中说："善男子，具足十法，菩萨即是通达世俗者。何为十法？即：假立为色，而在胜义中不执著色，无有执著。"同样地，对受等也如此广说。
《圣无尽慧所说经》中也说："如理者，即是一切法无我，以此方式以正理见一切法。"《佛母大般若经》中也说："由相空故，乃至识亦由识自性而空。"


 །དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ། སྟོང་པར་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བདེན་ཏེ་ཡང་དག་པར་ན་ཤེས་པ་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའང་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པར་བདག་ཅག་འདོད་དོ། །གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཀུན་བརྟགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་ནའང་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོད་པས་དེའང་ཀུན་བརྟགས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོའི་རྩལ་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་ནི་འཚལ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་མ་མཆིས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་ནི་འཚལ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་གཉིས་པོ་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟར་སྟོང་བཞིན་སྣང་བའི་ངེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་ནས་དེ་ལྟ་བུར་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངེས་ཤེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའང་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བཟུང་བ་ཡིན་
13-1-111a
མོད། སྟོང་པའི་གཞི་ཉིད་དང་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་བློས་སྦྱར་ནས་བཟུང་བ་ཙམ་སྟེ། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་གཉིས་པོའི་ཞེན་ཡུལ་རིགས་པས་སུན་ཕྱུང་ནུས་ཤིང་བོག་དབྱུང་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་བསྒོམ་པ་ནི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཉམ་བཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་སོ། །མཉམ་བཞག་སྣང་བཅས་སུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ནའང་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་ཚུལ་ལ་ནི་ཁྱད་ཅིའང་མེད་དོ། །
细说其世俗谛自性
གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་དེའི་རང་བཞིན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ལ། སྣང་ཙམ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པ་དང་། སྣང་གཞི་བདེན་སྟོང་དུ་ངེས་པ་གཉིས།
仅现不欺有
དང་པོ་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་། རྒྱུ་གང་གིས་སྣང་བའི་ཚུལ་གཉིས།
出现分法
དང་པོ། མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་པ། །དོན་བྱེད་པ་དག་ནུས་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྟག་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མིང་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་བྱ་བྱེད་བསླུ་མེད་དུ་ནུས་པ་གནག་རྫི་ཡན་ཆད་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་དེ་ལ་བརྡའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཞག་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཀུན་རྫོབ་འདི་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པའི་དངོས་མེད་མཐོང་བ་དང་འདོད་པའི་དོན་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་བརྟགས་ན་དཔྱད་མི་བཟོད་ཀྱང་མ༷་བརྟག༷ས་གཅི༷ག་པུ༷འམ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་ན་ཉམ༷ས་
13-1-111b
དགའ་དགའ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ཞིང༷་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ༷་བ་ད༷ང་འཇིག་པ༷འི་ཆོས༷་ཅ༷ན་ཡིན་པ༷་དང་མཐོང་བ་དང་འདོད་པའི་དོ༷ན་བསླུ་མེད་དུ་བྱེ༷ད་པ༷་ད༷ག་ནུས༷་པའི་དངོས་པོ་འདི་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ར༷ང་བཞིན་ནི་ཀུན༷་རྫོབ༷་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་པར་རྟོག༷ས་པའམ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།

对此，唯识宗说："所说的空性是指由遍计所执性而空。"这是正确的，但我们也认为"在真实中，心识有自性"这一说法同样是遍计所执的。如果他方依自性成立，而声称"唯有显现为能取所取二者是遍计所执"，若能证明这一点，然而前述的正理已经否定了这种说法，因此这也被证明仅是遍计所执而已。
《象力经》中也说："舍利子，你认为如何？了知诸法自性者，是有还是无？"回答说："世尊，了知一切法自性者乃是无所了知。为什么呢？因为世尊说一切法是幻化自性，而幻化性者即是不存在的。同样，对一切法自性的了知也是无所了知。为什么呢？因为在此中不真实见到任何法故。"等等。
因此，当对无自性与缘起显现这二者不可分的特殊确定生起后，如水中月亮一般，虽空而显，以这种执持方式所作的观修，即是有显现境界的幻化般定解。虽然这种理解符合实际情况，但仍是将空性基础及其无自性由心识联结而执取，能被正理破除、能被挖掘出来的否定与肯定二种分别念的执著对象，因此依靠分别念而称为世俗。
如实修习实相即是远离一切否定与肯定分别念的戏论，即无显现境界的入定，如虚空般。即使按照承认入定有显现的传统，在远离戏论的方式上也没有任何差别。
细说其世俗谛自性
第二，分析说明世俗的自性有两部分：仅显现不欺而有，确定显现根基为真实性空。
仅现不欺有
第一部分有两方面：如何显现的方式，以及由何因而显现的方式。
出现分法
第一，经中说：
"未经观察唯悦意，具有生灭法性者，
能作所欲诸事物，自性即是世俗谛。"
所谓世俗，是否如兔角等或常遍天神等仅仅是名称而已？还是依因缘起，能无欺作用，为牧童以上众所共知的意义上，以语言约定称为世俗呢？
此世俗并非如兔角等仅由名言安立的无实物体，不能见到，不能成办所欲之事。相反，虽然缘起之性经分析不能成立，但仅就未经观察而言，宛如悦意般明显显现；且作为因果本质，刹那生灭的法性，能无欺地作成所见所欲之事的这些事物的自性，应当了知为世俗。


 །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དབང་དུ་གསུམ་བསྟན་པ། ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དབང་དུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་འདི་དག་བདེན་པས་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཆ་ནས་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བརྟགས་ན་མི་རྙེད་ཀྱང་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་འགོག་མེད་དུ་སྣང་བ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ནི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་ལ་བདེན་སྟོང་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་ངེས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་འགག་གི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྟག་དངོས་འགོག་པའི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་གྲུབ་ཀྱང་། འདིར་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་ན། སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལ། ལྟོས་མེད་དང་། གནོད་པ་ཅན་གཉིས་སུ་ཡོད་ལ།
自立因
དང་པོ། གང་དངོས་པོར་ཡོད་པ་དེ་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། གློག་དང་མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། སྒྲའང་དངོས་པོར་ཡོད་པས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་བུམ་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྒྱུ་དང་མ་ཕྲད་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་ཐོ་བ་སོགས་ཀྱིས་གྱོ་མོར་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་ཁར་སང་གི་བུམ་པ་དེ་རིང་གི་འདིའང་ཡིན། དེ་རིང་གི་འདི་སང་གི་དེའང་ཡིན་སྙམ་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་པར་བྱ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་
13-1-112a
དང་། ཞིག་པ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་ལ་འཇིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་མོད་ཀྱི། གང་ལྟར་ཡང་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ། དང་པོ་ལྟར་ན་རང་སྐྱེད་བྱེད་ལས་གཞན་མི་དགོས་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་རྒྱུ་གཏན་མི་སྲིད་པས་སོ། །བུམ་པ་གཅིག་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་བརྒྱའི་བར་དུ་འཇིག་རྒྱུ་དང་མ་ཕྲད། དེ་ནས་ཕྲད་དེ་ཞིག་པ་ལ་དཔེར་མཚོན་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་སྐབས་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཡོད་དགོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མེད་པར་སྐད་ཅིག་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བུམ་པ་གཅིག་ཡིན་ན། སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་དང་རྒྱུན་འགག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་དུས་ཀྱི་བུམ་པ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་དེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ལས་སྐད་ཅིག་བརྒྱར་མི་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བར་གྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་སོ་སོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་སོང་ན་སྐད་ཅིག་དེ་མི་ཚང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་དེའང་བུམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་བུམ་པ་རྟག་ནས་སྐད་ཅིག་ལོགས་སུ་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞག་ལོ་བསྐལ་པ་ཇི་ཙམ་གནས་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་བསགས་པའི་ལོ་སོགས་གྲུབ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།

关于世俗的性相，通过排除的方式展示三点，从肯定的角度确立一点。这样，这些世俗虽空却显现，从排除非此的角度说"未经观察悦意"，即虽经观察不可得，但在未观察前无阻碍地显现，如水中月影。对于这显现无欺之物，通过上述真实性空的理由能够确定。
为了排除非刹那性，说明它们具有生灭的法性，这些通过否定常有实体的理由等已经清楚证明。在此稍加详述：证明刹那性的理由有两种：不依他因与具有违害。
自立因
第一，凡是实有的事物，不依赖其他毁灭因而以自身刹那性毁灭，例如闪电和火焰等。声音也是实有，故亦是如此。
对此，有人认为瓶子等在未遇毁灭因之前是常有的，认为只要未被锤子等击碎，昨天的瓶子就是今天的瓶子，今天的瓶子就是明天的瓶子。
对此，虽然"毁灭"一词可用于将被毁灭的实有物和已毁灭的无实体两者，但无论如何都不需要他因：若是前者，除了产生自身的因外不需其他因；若是后者，根本不可能有因。
以一瓶子为例，假设它产生后一百刹那未遇毁灭因，之后才遇到并毁灭。在这种情况下，必须有第一刹那刚生起时的情况，然后依次有第二刹那等的情况。如果不是这样，而是这些刹那时期的瓶子是同一个，那么刚生起时的刹那与即将消失前的刹那的瓶子就必须是同一个。如果是这样，这瓶子就会在一刹那间毁灭而不会存在一百刹那。同样，如果中间的每一刹那不是各自独立的，就会导致刹那不完整。"刹那"并非与瓶子有别的实体，不可能存在瓶子常有而刹那可另外计数的情况。
同理，无论存在多少天、年或劫，它们都被证明是刹那性的，正如没有积累刹那就无法形成年等一样。


 །མི་ལོ་བརྒྱར་སྡོད་དོ་ཞེས་པའང་ལོ་རེ་རེ་བ་བརྒྱ་བརྩིས་པ་ཡིན་ལ། ལོ་ལའང་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་མ་ཚང་ན་ལོར་མི་རུང་ལ། ཟླ་བ་ལའང་ཞག་སུམ་ཅུ། ཞག་ལ་དབྱུ་གུ་དྲུག་ཅུ། དབྱུ་གུ་རེ་ལ་སྲང་དྲུག་ཅུ། སྲང་རེ་ལ་དབུགས་དྲུག །དབུགས་རེ་ལ་འབྱིན་རྡུབ་གཉིས། དེའི་རེ་རེ་ལའང་སྐད་ཅིག་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ཁབ་ཀྱིས་
13-1-112b
སྐྱེན་པར་ཕུག་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་རྣམས་རིམ་པས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས། གོ་རིམ་འཆོལ་བར་འབྱུང་མི་ཤེས་ལ། དེའི་ནང་གི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལྟ་བུ་མ་ཚང་ཡང་། དེའི་གྲངས་ཀྱིས་སྡོད་ཡུན་ཐུང་མི་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་གཅིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཁོ་ན་བཞིན་ལས་གཉིས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་ལས་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མི་འཇིག་ན་མཐར་འགྱུར་བའང་མི་སྲིད་ཅིང་། མདོར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཅི་དམིགས་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་དམིགས་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། སོ་རྙིང་དང་སྔ་ཡོད་ད་ཡོད་ཀྱི་ཁྱད་པར། སུའི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་མ་གྱུར། བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་སྔ་མ་ཞིག་ནས་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བར་ངེས་ཏེ། གང་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལའང་སྔ་མ་ཆུ་མེད་པའི་དུས་དང་། ད་ལྟ་ཆུ་ཡོད་པའི་དུས་ཀྱི་བུམ་པ་གཅིག་ཡིན་ན། ཆུ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་བཞིན་ཆུ་ཡོད་པ་ཡིན་དགོས་ལ་དེ་མི་སྲིད་པའི་སྔ་མ་ཆུ་མེད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་བུམ་པ་དེ་འགགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་མ་འགགས་ན་ཆུ་ཡོད་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་ཆོས་གང་ཞིག་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་མ་འགགས་ན་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བས་དངོས་པོ་རང་གི་སྐྱེ་འགག་གཉིས་རྒྱུ་གཅིག་གིས་འཕེན་པ་ལས། འགག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མ་དགོས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་བྱུང་བ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་གཅིག་པུར་བཟུང་བ་ཡིན་པ། དཔེར་ན། ན་ནིང་བདག་ཆུ་འདིར་བརྒལ། སང་ཡང་བརྒལ་
13-1-113a
ལོ་སྙམ་དུ་ན་ནིང་དང་ད་ལོ་སང་ཕོད་ཀྱི་ཆུ་བོ་དེ་གཅིག་རྟག་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱང་། བརྟགས་ན་ན་ནིང་དང་སང་ཕོད་ཕར་ཞོག །ད་ནང་གི་ཆུ་ཡི་ཤུལ་ན་ཟིལ་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཆུ་གསར་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཐོ་བས་འཇིག་གོ་ཞེས་སེམས་པ་ནི། བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འོངས་པ་རྒྱུན་མཐུད་དེ་སྐྱེ་བ་བཀག་སོང་བ་ལ་བུམ་པ་བཤིག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི། དངོས་སུ་བུམ་འཇིག་གི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོ་བས་ཐོ་བ་རང་ངམ། གྱོ་མོའམ། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྟགས་ན། རང་བྱེད་མི་སྲིད་ལ། བུམ་པའི་ཉེར་ལེན་དང་ཐོ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་གྱོ་མོ་སྐྱེ་བར་བྱེད་མོད། འོན་ཀྱང་གྱོ་མོ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་བུམ་པ་ཅི་ཞིག་བཤིག །ཐོ་བ་གཅིག་གིས་བུམ་པ་དངོས་མེད་དུ་འཇིག་པ་དང་། གྱོ་མོ་དངོས་པོ་གཉིས་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་ན། དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་ལ། གྱོ་མོ་ལས་གཞན་བྱས་པས་བུམ་པ་མི་འཇིག་སྟེ། ཀ་བ་བྱས་པས་བུམ་པ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཐོ་བས་བུམ་པ་བཤིག་གི་གྱོ་མོ་མེ་བུས་པའི་ཐལ་བ་ལྟར་ཤུགས་ལས་བྱུང་ངོ་སྙམ་ན། རྫ་མཁན་གྱིས་ཀྱང་འཇིམ་པ་བཤིག་པར་འགྱུར་གྱི་བུམ་པ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་སོགས་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་འཇིག་པ་དངོས་མེད་རྒྱུ་ཡིས་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲ་བ་དེས་དོན་ལ་རྒྱུ་ཡིས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པ་སྟེ། མེད་པར་བལྟ་ཟེར་བ་དང་། ལྟ་རྒྱུ་མེད་ཟེར་བ་གཉིས་དོན་དུ་འདྲ་བ་བཞིན་ནོ།

说有人住百岁，是指计算一百个单独的年份。而对于年，若不足十二个月就不能称为一年；月中有三十天；天中有六十时辰；每时辰有六十刻；每刻有六息；每息有一呼一吸；每呼吸中又有多个刹那。就像用针快速地同时刺穿一百层叠放的莲花瓣一样，刹那只能按顺序出现，不可能混乱发生。
若缺少其中任一刹那，不可能使持续时间不缩短。如果第一刹那和第二刹那时的事物是同一个，那么第二刹那就没有必要，因为就只有第一刹那而已。若第一刹那不变动也不消灭，则最终的变化也不可能发生。简言之，在第一刹那观察到的性质不应与其他时刻不同，否则就会导致新旧、过去现在的差别，感官所能感知与否的区别，以及能否起作用的不同事物之间没有差异，但实际情况并非如此。
因此，前者消失后后者的状态才能产生。例如，对同一个瓶子而言，之前无水时与现在有水时如果是同一个瓶子，那么无水状态下就必须同时有水，这是不可能的。所以应知之前无水状态的瓶子已经消灭，若不消灭，就不可能出现有水的机会。
同样，所有显现能起作用的事物性质，如果前一刹那不消灭，后一刹那就不会产生。所以应当了解，事物自身的生灭二者由同一因引起，灭不需要其他因。
虽然事物是刹那生灭的，但由于相似者连续不断产生，错误地认为它们是同一个。例如，有人想"去年我渡过这条河，明年还要渡过"，将去年、今年、明年的河流视为一个常存的东西。但若分析，不仅去年和明年的河水不同，甚至今早的河水痕迹中连一滴水珠都不存在，而是出现了全新的水。
因此，认为"锤子毁坏了瓶子"的想法，实际上是指阻止了瓶子未来刹那的相续生起，这就是所谓的"打破瓶子"，但锤子并非直接毁灭瓶子的因。若分析锤子是对锤子自身、碎片或其他什么起作用，可知锤子不可能对自身起作用；虽然瓶子的直接因和锤子作为共同条件产生了碎片，但这只是造成了碎片，哪里是毁坏了瓶子？
若想，一个锤子同时使瓶子变为无实体而毁灭，又产生有实体的碎片，这不合理，因为有与无不能成为作用的对象。除了碎片外造作其他东西也不会使瓶子毁灭，如同造柱子不会毁坏瓶子一样。
若认为锤子毁坏瓶子，而碎片像燃烧后的灰烬一样只是附带产生的，那么陶工也应当说是毁坏黏土而非制作瓶子，这等说法过于荒谬。
因此，声称"毁灭是无实体，由因造成"者，实际上承认因不做任何事，这就像说"看无物"与"无物可看"在实际意义上是相同的。


 །
有害因
གཉིས་པ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི། ཁ་ཅིག་གིས་བྱ་རོག་ཕལ་ཆེར་ནག་པོ་ཡིན་ཀྱང་དཀར་པོ་ཡོད་སྲིད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་ཕལ་ཆེར་མི་རྟག་ཀྱང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་
13-1-113b
འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང་རྟག་པའང་ཡིན་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། གང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པས་སྟོང་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན། དབང་ཕྱུག་རྟག་པའང་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་གང་དོན་བྱེད་ན་ནི་རིམ་ཅན་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་དགོས་ལ། རྟག་པ་ལ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པས་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་ཞིང་གང་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་མི་སྲིད་དེ། མདོར་ན་རྟག་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པ་འགལ། དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྟག་པ་འགལ་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟག་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་ཅིང་དངོས་པོ་གང་ཡོད་འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་གྲུབ་པས་ཤེས་བྱའི་ཁྱོན་གང་ནའང་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཞིག་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་བསལ་བའི་ཆ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་དཔེར་བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་བཞག་པ་ཡིན་གྱི། རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་ཅིའང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་པ་ཉིད་འཇིག་པའི་དོན་དུ་གོ་བ་འདི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མའི་ནང་ན་དོན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བྱེད་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཁྲུལ་མེད་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ཤེས། སྲིད་ལ་ཞེན་པ་དང་རྟག་དངོས་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་བཟློག །དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་ནུས་པ་སོགས་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། རྗེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་མཆོག་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། 
13-1-114a
འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཚུལ་ཡང་། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དག་མིང་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དུ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་དངོས་པོ་གང་དགག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པས་ན་དོན་དུ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་སྐྱེས་བུས་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདིར་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ན་དེ་རྟེན་དང་། །གཞན་རྣམས་བཏང་སྙོམས་ལྟ་བུ་དང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐབས་འདིར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་མཁས་པ་པཎྜི་ཏ་ནས་བླུན་པོ་བ་ལང་རྫི་ཡན་ཆད་ལ་གྲགས་པ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་རང་མཚན་སྣང་ནུས་ཤིང་རང་འབྲས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ནུས་པ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་དངོས་མེད། དགག་དང་སྒྲུབ་པ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག །འགལ་དང་འབྲེལ་བ། རྫས་དང་ལྡོག་པ། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད། སྣང་དང་སེལ་འཇུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་འཇུག་ཅིང་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་ནི་དོན་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་རྒྱུན་འགག་ཀའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཞུགས་སྙམ་ན། རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་ནུས་པས་ན་སྐྱོན་དེ་མེད་པར་གསུངས་
13-1-114b
ཀྱང་། རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་ནའང་རང་འབྲས་ཕྱི་མ་མི་བསྐྱེད་མོད་ཀྱི། སྤྱིར་དོན་མི་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

有害因
第二，有害性推理：有人说，虽然大多数乌鸦是黑色的，但也可能存在白色的乌鸦；同样，虽然大多数事物是无常的，但自在天等某些事物虽为实有却可能是常有的。
对此，凡是不能次第或同时起作用的常有者，必定不是实有，例如虚空。自在天虽常有但不能起作用。因为任何能起作用的必须是次第性的、刹那性的；而常有者不可能变化，故不能起作用；任何不能起作用的都不可能是实有。简言之，常有与实有相违，实有与常有相违，这二者不可能在同一基础上共存，这是应当了解的。
因此，常有的实有是不可能的，且已证明所有存在的实有不依赖其他因而自然灭亡，因此在整个所知范围内，应知不存在常有的实有。凡是不能起作用的，如虚空等，实际上并不存在，只是在排除其他实有的部分上假立而已。以虚空常有等为例，只是建立在"非无常"的意义上，并没有成立常有的自性。
通过这样的方式理解"生即是灭亡的原因"这一观点，在世俗量中具有卓越的意义。基于此，可以了解作用、作者、因果关系的无误建立和世俗的真实状态；能够遣除对轮回的贪执以及常有实体等一切颠倒分别；能够轻易进入实体空性等，这是一切清净功德法的根本。因此，世尊也说："如同在一切足迹中，象足迹最为殊胜；同样，在一切想中，无常想最为殊胜。"
第三，关于能起作用的方式，如兔角等仅是名称，自身毫无实体，同样所有无实体也都如此，只是对某实有的否定而已，没有任何独立成立的部分。因此，不能起作用的虚空等不能被世俗量所证实，应知实际上不存在。
所以，人们趋入与避开的对象，只有在世俗中有自相的、能起作用的实有，这里应当被认定为世俗。如所说："成立一法时，依靠它，而其他则如无关。"
在此情况下，作为应知基础的，从学者智者到愚笨牧童都了解的能起作用的实有，能在无碍感官中显现自相，能产生后续结果的这些事物，是世俗量的真正所量对象。基于此，有无实体、否定与肯定、一般与特殊、相违与相属、实体与区别、所诠与能诠、显现与遮遣行相等无量区分得以运行并进行名言，因此"世俗"这一术语的真正对象只是能起作用的事物。
若问：相续最后一刹那不符合能起作用的性质？虽有人说若遇缘则有此能力故无此过，但即使未遇缘，虽不能产生后续结果，但总体上并非不起作用。


 །དེ་ལ་གཞུང་གཞན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གི་ཐ་སྙད་མཛད་ལ། སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་ན་འདིར་ཡང་དེའི་ཐ་སྙད་ཙམ་བྱས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞུང་འདི་ཡིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཚད་མས་དཔྱད་ནས་འཇོག་ཚུལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཚད་མའི་གཞུང་ཁོ་ན་ལྟར་བྱ་དགོས་པས། ཐ་སྙད་དུའང་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་འཇུག་ཡུལ་དུ་གཞག་པའང་མི་རུང་བས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཛིན་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པའི་ཞེན་སྣང་གི་ཡུལ་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ལ། དེར་སྣང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་འདུས་པའི་སྐྱོན་མེད་ལ། སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་fབསམས་ན་ནི་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་དེ་དོན་དུ་ཡོད་པར་བཟུང་ནས་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཞུགས་པས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཕུང་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ཡོད་ཅིང་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་ཁས་ལེན་ན་དེ་རྟག་པའི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་བརྫུན་པ་ཉིད་དུའང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་མཐུན་སྣང་བ་མི་སྲིད་པ་སོགས་སུ་ཐལ་བས། འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་ཕྱུགས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བཟུང་ནས། དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རྩོད་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་གོ། དེ་བཞིན་སེལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཟུང་བ་ལའང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
13-1-115a
པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚད་མ་གཞུང་གི་གོ་བ་བྱང་མ་ཆུབ་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཡང་ལོག་ཕྱེ་བ་དེ་བློ་ལ་བཟུང་བདེ་ཡང་སྐབས་འདིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ལ་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རིང་ལུགས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དབང་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་བསྟན་ཀྱང་། ཡོངས་གཅོད་དུ་ཀུན་རྫོབ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་དེ་གསུམ་ཀ་ཚང་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་རྙེད་དོན་ནམ། རང་མཚན་སྣང་རུང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའམ། སྣང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་ཡང་བཤད་པ་དེའོ། །དེ་ལ་རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་སུ་བརྗོད་ན། དེ་མིན་བསལ་བའམ་གཞན་སེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་དག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ། སེལ་ཚུལ་ལ་བུམ་མེད་ལྟ་བུ་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་། བུམ་མིན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་གཉིས་ཡོད་ལ། དེའང་རང་མིན་པ་བསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམ་བཅད་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་མིན་མཐའ་དག་བསལ་བ་ཡོངས་གཅོད་དེ། དེས་ན་དེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་ཁེགས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་བཟློག་སྟེ་གྲུབ་ཚུལ་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྤྱིར་བཏང་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་ན་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས། སྒྲ་དེས་རང་གི་བརྗོད་བྱ་མིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། བརྗོད་བྱའི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་གོ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལྡན་གྱི་
13-1-115b
རྗོད་བྱེད་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དོན་མི་མཐུན་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ལའང་། རི་བོང་མིན་པ་དང་རྭ་མིན་བཅད་ནས་བརྗོད་བྱའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་མེད་ན། ཡུལ་དེའི་སྒྲ་བློ་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་མ་སྐྱེས་ན་དེ་གཏན་མེད་དུ་འཛིན་པའི་སྒྲ་བློའང་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང་།སྒྲའི་སྟོབས་ཙམ་ལས་བློ་ཡུལ་དུ་འཕང་བ་མ་གཏོགས་རི་བོང་རྭའི་ངོ་བོ་ལ་ནི། བཅད་གཉིས་ཀས་གྲུབ་པ་གཞན་མེད་པས་དོན་ལ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་དོ།

在其他论典中对世俗谛有真伪之分，从显现方式来看，这里仅使用此术语也无矛盾。然而，此论典对世俗实相通过正量观察而立的方式，在一切方面都必须完全依照因明论典的方式进行。因此，在世俗中对不能起作用的事物，也不应安立为世俗量的行境，必须将唯能起作用者执为世俗。
对于错误执著显现的对象，如双月等，其显现仅是心识本身的显现，因此不包括在世俗中也无过失。若思考显现的对象本身是否成立，它只是不存在而已。若执它为实有，而认为它不具世俗性相，就会成为不包含在二谛中的第三类所知，这是不合理的。
若承认它存在且非刹那性，就会成为常有的显现，也不会是虚妄的。这样一来，就会导致证明无实性的共同显现例子不可能等过失。比畜生还愚笨，执持牲畜的本性，却对通达事物真实性的智者们提出争论，这实在是极大的笑料。
同样，对于通过遮遣方式理解为无实体的情况也应如此理解，例如"无实体的自性即是空性"等说法。
对于未熟悉因明论典的人来说，区分真伪世俗较易理解，但此处认为世俗必定是能起作用的观点，包含了世俗量极深的要义，这是长期熟习法称传统者的境界。
虽然从排除方式来看展示了三种性相，但从肯定方式来看，一个世俗的本性必须具备这三者，即世俗量所得之义或自相可现的一切实有都具有名言性质且显现而无实，这就是反复说明的世俗本性。
简要说明排除与肯定的方式：通过排除非此或遮遣他法的方式进行这些名言安立。遮遣方式有两种：如"无瓶"等无遮他法和"非瓶"等非遮他法。其中，通过排除非自方式了解其本性为排除，通过肯定自性方式排除一切非自为肯定。因此，通过排除非此而否定，则其本性以肯定方式成立，反之亦然。
一般而言，若细分则有语言和对象两种排除。所有语言都是以遮遣他法为对象，通过语言排除非其所诠对象的力量，似乎了解到所诠对象本体以肯定方式成立。对于有实义的语言自不必说，即使对于无实义的"兔角"这样的表达，若不排除非兔非角而似乎肯定所诠对象的本性，就不会产生关于该对象的语言和认知；若不产生这种认知，也不可能有执它为完全不存在的语言和认知。虽然如此，但仅凭语言力量在心识中呈现，而兔角本身并无通过二种排除所成立的其他本体，因此在实际上甚至在名言中也不存在。


 །དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ལ་ནི། ཡོངས་གཅོད་དང་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེའང་དངོས་མེད་རྣམས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཏེ། དགག་བྱ་བཅད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་དེའི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། རང་མིན་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཅད་དུ་ཁེགས་པས་བཅད་གཉིས་ཀས་གྲུབ་ཀྱང་། གཙོ་བོར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ཁྱད་མ་ཕྱེད་ན། མིང་གིས་བརྗོད་པའི་དོན་དག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་མི་ཕྱེད་ལ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཡོངས་གཅོད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་མ་ཕྱེད་ན། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པས་དེ་གཉིས་ཤན་འབྱེད་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་གཞི་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་སྒྲུབ་པ་ན། ཆོས་དེ་གཞི་དེ་ལ་མི་ལྡན་པ་བཅད་ནས་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ལ་ལྡན་པ་བཅད་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ལྡན་
13-1-116a
པའི་ཚུལ་དུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེའང་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར་ན། གཞི་དེར་ལྡན་ཚུལ་ལའང་། གཏན་ནས་མི་སྲིད་པ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་བཅད་ནས། དེ་ལ་སྲིད་པར་གྱུར་པ་བཀོད་པ་ལ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཟེར་ཞིང་། གཞི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སྲིད་ཀྱང་གཞིའི་ཕྱོགས་གཞན་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་རིག་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། གཞིའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་མི་ལྡན་པ་བཅད་ནས། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་བཀོད་པ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་། གཞི་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་མཚོན་འདོད་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་ལའང་ཁྱབ་ཆེས་པ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱར་རུང་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། གཞན་ལ་ལྡན་པ་བཅད་ནས། དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་པར་གྱུར་པ་བཀོད་པ་ལ་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་གཅོད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྐྱོན་གསུམ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱོན་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་གཞི་ལ་ཁྱད་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་པའམ། གཞན་ལའང་ལྡན་པ་སྟེ་རྣམ་གཅོད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་གཞི་གང་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གང་དག་ཅི་མཆིས་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་རྣམ་བཅད་དེ་སྙེད་དུ་ཕྱེ་རུང་ལ། རང་མིན་མཐའ་དག་བཅད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོངས་གཅོད་དང་གཅིག་གོ །དེའང་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་ན། ཁྱད་གཞི་སྔོན་པོ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་དང་། སྔོན་པོའི་སྟེང་གི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ན། དེ་གསུམ་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་དོན་ལྡོག །རང་ལྡོག །གཞི་
13-1-116b
ལྡོག་ཅེས་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོར་ན་ལྡོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་མིན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའམ་སེལ་བའི་ཆ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །བཅད་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འདིར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་གོང་གི་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་གཞི་གཅིག་ལ་འབྲལ་མི་རུང་དུ་ཚང་དགོས་བྱས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་འཐད་ན། ཚོར་བ་ཡིད་མི་འོང་གི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉམས་མི་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་དབང་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་སྲིད་པའི་བདེ་བ་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་མང་ངོ་། །དགོངས་པ་ཕྱེ་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་ཕྱེའོ།

在对象的排除方面，有通过肯定和排除方式成立的两种情况。其中，无实体事物都是以仅仅排除实有为基础，虽然依赖于否定所否定对象而在名言中似乎以肯定方式成立其本性，但实际上除了通过排除力量成立外，丝毫没有以肯定方式成立的自性。
而实有事物则通过以肯定方式成立自性的力量，间接排除一切非自，因此虽然通过两种排除都能成立，但主要是通过肯定的力量而间接成立了排除。
因此，若不分辨语言和对象的排除差别，就无法区分用名称表述的事物在名言中是否存在；若不分辨对象本性是通过排除成立还是通过肯定成立，就无法区分有实无实的差别，所以这种区分方法极为重要。
在某一主体上证成任何特性时，有两种方式：一是排除该特性不存在于该主体而证成存在，二是排除该特性存在于其他主体而证成唯存在于此主体。
以性相为例，在主体具备方式上，有如下几种情况：
完全不可能时，如以"成立为微尘"作为认识的性相，排除此不可能而建立为可能的，称为"不可能排除"。
存在于主体的一部分而未遍及主体其他部分时，如以"依靠眼根产生的认识对境"作为认识的性相，排除不遍及主体所有部分而建立为完全遍及的，称为"不具足排除"。
虽遍及主体但也遍及不想表征的其他法时，如以"可作为心识对境"作为认识的性相，排除存在于其他而建立为唯存在于此的，称为"他具足排除"。
通过这三种排除避免三种过失的性相被认为是无过失的。
因此，一切在主体上证成特性都是通过两种排除方式——唯存在于此或也存在于他处——来表达并证成所要表达的义。
所以，对任何主体的任何特性，从反面可分出相应数量的排除，而排除一切非自的本性就是肯定。在主体与特性的区分中，仅仅蓝色的反面与蓝色上所具有的所作、无常等特性的反面各自成为不同的反面；若分为性相、所表征和主体三者，则有所谓的"义反面"、"自反面"和"主体反面"等名称。简言之，一切反面都是从排除或遮遣非此的角度安立的。
这里已非常清楚地说明了两种排除的方式。
对于"若是世俗，则必须在同一基础上不可分离地具备上述三种性质"的说法，有人反驳说：这不合理。若合理，则不悦意的感受这一法，应该是未经观察而悦意的，因为它是世俗。这不能承认，因为它是不悦意的。
对此可反驳：梵天、帝释、转轮王的有漏快乐这一法，应该是痛苦的，因为一切有漏法都是痛苦的本性。这不能承认，因为它是快乐。诸如此类的反驳还有很多。若理解了一方的意趣，也就理解了另一方。


 །ཡང་ཁོ་ན་རེ། མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བསམ་ཞིང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་
13-1-117a
ནི་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བའང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་ལོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་ཅན། དོན་བྱེད་ནུས་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་གང་ཞིག །མཁའ་སོགས་དོན་དམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྟགས་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས་ཚིག་ཤུགས་དོན་ཅན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནའང་། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མགོ་བསྒྲེས་ན། ཁོ་རང་ལའང་དེ་གཏན་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གིས་མཚུངས་ཤིང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་དངོས་མེད་ཀུན་ལ་འདྲ་བས། ཞེ་འདོད་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ན་ཅིག་ཤོས་ལའང་ཕྱེ་བས་ཆོག་གོ། དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ལ་ཁྱད་ཡོད་པས་སོ་སྙམ་ན། དོན་རང་མཚན་གྱི་སྟེང་ནས་ཁྱད་ཡོད་དུ་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན། རྣམ་བཅད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཙམ་ནི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་དཔྱད་གཞིར་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མཚར་སྐྱེད་ཙམ་དུ་ཐལ་ཕྲེང་ཅུང་ཟད་བཀོད་ནས་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་ཞེས་པའང་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་མ་བརྟགས་བག་ཡངས་སུ་བཞག་ན་ཡིན་ཡིན་ལྟར་འདུག་པ་ལ་ཉམས་དགའ་ཞེས་བཤད་རུང་གི། སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཡིན་ཚད་ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཇིག་སྐྲག་གི་སྣང་བའང་འཆར་བ་ཡོད་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་མ་བརྟགས་ན་གྲུབ་གྲུབ་ལྟ་བུའི་རང་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་འདྲིད་པའམ་ཉམས་དགའ་བར་བྱེད་
13-1-117b
པ་ལ་བརྡ་དེ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་གྱི། ལུས་སེམས་ཚོར་བ་བདེ་བའི་ཉམས་དགའ་བ་ཁོ་ན་ལ་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །དེས་ན་རྩོད་པ་དང་པོ་དེ་འདྲ་བ་ཚིག་འཁྲི་ཙམ་ལས་དོན་ཆེར་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་གོ་བ་ཆེན་པོ་སློང་རྒྱུ་ཡོད་དེ། སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ནི་ཐ་སྙད་ཀུན་བྲལ་གྱི་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག་གི། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གྱི་ཟླ་བོ་ཀུན་རྫོབ་དེ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་ན་དོན་དམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཕྱེ་དགོས་པ་འདི་གཞུང་འཆད་པ་ལ་མིག་དང་འདྲ་སྟེ་དེ་མེད་ན་གར་ཡང་མི་ཕྱིན་ཏོ།

又有人说：单纯无遮的空性为有法，应该是刹那性的，因为是世俗故。因已成立，《自释》中说："因为依靠分别心，所以无生等是世俗，而非胜义，如同'树'等词的对象。"又说："虽然无生等也属于真实世俗..."故能成立。不能承认，因为是无实体故。
对此回答：空性无遮为有法，应该是不可思议言说的，因为它是胜义故。这有遍摄关系，因为经中说："胜义谛者，心行尚无，何况文字？"不能承认，因为与现量相违。
又有人说：虚空等无为法为有法，应该能起作用，因为是世俗故。因已成立，因为所知仅限于二谛，而虚空等非胜义故。不能承认，因为它们是不能起作用的。
对此，虽然从标志上推断出意义而言说有力的话语，但如此一来，甚至在世俗名言中也不存在的石女儿，如果加以论辩，连他自己也知道它完全不存在，因为在语词上相同而实际上所有无实体都无本体，所以若能区分执著等差别，也可对另一方加以区分。若认为两者不同，因为在世俗有无上有差别，那么如果不能在自相事物上证明差别，则以排除方式成立的事物在实际观察时作为考察基础是相同的。
这样，仅仅提出一些令人惊异的应成论式后，实际意义是这样的：所谓"未经观察悦意"，是如幻显现般未经观察宽松安置时，似乎存在着，因此可以说是悦意的，但并非所有幻相显现都必定是悦意的，因为也有引起恐惧的显现。同样，这里也是指未经观察时似乎成立，能引导或取悦持有它的认识，因此使用这样的术语，而不应仅仅执着于身心感受快乐的悦意。
因此，第一种争论只是词句纠缠，没有太大实义；但后两种争论能引发重要理解：空性无遮是相对于超越一切名言的真正胜义而安立为世俗，而不是相对于同义胜义的世俗对立面，因为在那种情况下它是胜义。
因此，必须区分世俗和胜义的不同情况，这对解释论典如同眼睛一般，没有它就无法前行。
;


 །རྩོད་པ་གསུམ་པའི་བསྟན་དོན་ལྟར། མཁའ་སོགས་ནི་དངོས་མེད་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ནི་གང་གཅད་བྱ་ཟླ་བོ་དངོས་པོ་དེའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བས་ན། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་མིན་པ་དང་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་མེད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བསྡུས་པས་བདེན་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་བྱ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་བཅད་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་གང་རུང་དུ་མ་འདུས་ཞེས་གླགས་བཙལ་དུ་མེད་པ་ལྟར། འདིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་སུ་ནམ་མཁའ་སོགས་མ་འདུས་པར་རློམ་པའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་ཐོགས་རེག་མེད་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས། ནམ་མཁའ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་ནའང་དོན་ལ་དཔྱད་ན་རང་མཚན་ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རི་བོང་རྭ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ། སྒྲ་ཡིས་རི་བོང་རྭ་མེད་བཅད་པ་ལྟར་བློས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལྟར་སྣང་ནའང་། རི་བོང་རྭའི་རང་མཚན་ཤེས་
13-1-118a
བྱ་ལ་མི་སྲིད་པས་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མིན་པར་མིང་ཙམ་ལ་དམིགས་པས་དེ་ཤེས་བྱར་སོང་ན་རི་བོང་རྭའང་ཤེས་བྱར་འགྱུར་ཞིང་། མཐར་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་གཞི་མ་གྲུབ་ལ། དེ་ལྟར་ན་མི་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ཅིའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་སོགས་དངོས་མེད་རྣམས་མིང་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དུ་མི་འགྲུབ་པས་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་འཐད་དེ། གཞུང་གཞན་ནས་ཀྱང་། ནམ་མཁའ་མོ་གཤམ་བུ་དང་མཚུངས། །ཞེས་གྲགས་སོ། །འོ་ན་ནམ་མཁའ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་ན་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ཞིང་། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་དཔེར་མཛད་པ་སོགས་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། གོང་བཤད་ལྟར་ཐོགས་རེག་མེད་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་དེ་ཙམ་ལ་མ་བརྟགས་པར་རློམ་པའི་ངོར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་རང་མཚན་མེད་པས་མིག་ཤེས་སོགས་དོན་རིག་གི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་སྟེ། འགྲུབ་ན་གཟུགས་སོགས་སུ་འགྱུར་ལ། །རང་རིག་གིས་གྲུབ་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །མྱོང་བའི་ཕྱིར་གྲུབ་སྙམ་ན་ཐོགས་རེག་མ་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་མིགས་རྒྱུ་ཡོད་ན་ནམ་མཁར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མི་སྲིད་པས་རྗེས་དཔགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ཚིག་ཙམ་ལྷག་མར་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཆོས་ཀུན་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དཔེ་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་
13-1-118b
ཏེ། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱན་དང་བུ་གའི་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་ཚད་མས་སླར་ཡང་བརྣན་ཏེ་སྒྲུབ་མི་དགོས་སོ། །གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ཚུལ་ཡང་དེ་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདག་གཉིས་ཀྱང་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལང་ཚོ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་མིག་དང་ལྡན་པས་དཔྱོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་བཀག་པས་དངོས་མེད་ཉིད་བློ་ཡུལ་དུ་གྲུབ་ཀྱི། དངོས་མེད་ཅེས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གཞན་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་སྒྲ་དོན་ཙམ་ལ་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལའང་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ།

 །རྩོད་པ་གསུམ་པའི་བསྟན་དོན་ལྟར། མཁའ་སོགས་ནི་དངོས་མེད་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ནི་གང་གཅད་བྱ་ཟླ་བོ་དངོས་པོ་དེའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བས་ན། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་མིན་པ་དང་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་མེད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བསྡུས་པས་བདེན་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་བྱ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་བཅད་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་གང་རུང་དུ་མ་འདུས་ཞེས་གླགས་བཙལ་དུ་མེད་པ་ལྟར། འདིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་སུ་ནམ་མཁའ་སོགས་མ་འདུས་པར་རློམ་པའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་ཐོགས་རེག་མེད་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས། ནམ་མཁའ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་ནའང་དོན་ལ་དཔྱད་ན་རང་མཚན་ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རི་བོང་རྭ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ། སྒྲ་ཡིས་རི་བོང་རྭ་མེད་བཅད་པ་ལྟར་བློས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལྟར་སྣང་ནའང་། རི་བོང་རྭའི་རང་མཚན་ཤེས་
13-1-118a
བྱ་ལ་མི་སྲིད་པས་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མིན་པར་མིང་ཙམ་ལ་དམིགས་པས་དེ་ཤེས་བྱར་སོང་ན་རི་བོང་རྭའང་ཤེས་བྱར་འགྱུར་ཞིང་། མཐར་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་གཞི་མ་གྲུབ་ལ། དེ་ལྟར་ན་མི་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ཅིའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་སོགས་དངོས་མེད་རྣམས་མིང་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དུ་མི་འགྲུབ་པས་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་འཐད་དེ། གཞུང་གཞན་ནས་ཀྱང་། ནམ་མཁའ་མོ་གཤམ་བུ་དང་མཚུངས། །ཞེས་གྲགས་སོ། །འོ་ན་ནམ་མཁའ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་ན་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ཞིང་། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་དཔེར་མཛད་པ་སོགས་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། གོང་བཤད་ལྟར་ཐོགས་རེག་མེད་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་དེ་ཙམ་ལ་མ་བརྟགས་པར་རློམ་པའི་ངོར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་རང་མཚན་མེད་པས་མིག་ཤེས་སོགས་དོན་རིག་གི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་སྟེ། འགྲུབ་ན་གཟུགས་སོགས་སུ་འགྱུར་ལ། །རང་རིག་གིས་གྲུབ་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །མྱོང་བའི་ཕྱིར་གྲུབ་སྙམ་ན་ཐོགས་རེག་མ་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་མིགས་རྒྱུ་ཡོད་ན་ནམ་མཁར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མི་སྲིད་པས་རྗེས་དཔགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ཚིག་ཙམ་ལྷག་མར་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཆོས་ཀུན་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དཔེ་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་
13-1-118b
ཏེ། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱན་དང་བུ་གའི་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་ཚད་མས་སླར་ཡང་བརྣན་ཏེ་སྒྲུབ་མི་དགོས་སོ། །གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ཚུལ་ཡང་དེ་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདག་གཉིས་ཀྱང་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལང་ཚོ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་མིག་དང་ལྡན་པས་དཔྱོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་བཀག་པས་དངོས་མེད་ཉིད་བློ་ཡུལ་དུ་གྲུབ་ཀྱི། དངོས་མེད་ཅེས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གཞན་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་སྒྲ་དོན་ཙམ་ལ་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལའང་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
根据第三次辩论的教义，虚空等是无实体的，其仅有的名言（术语）是从所要排除的对立面实体的力量而产生的。因此，虽然总体上不承认它们不是认知对象且没有相关术语，但由于不被包含在世俗谛中，也不会成为既非二谛任何一者的情况。就像在将认知对象确定为常与无常两类时，不可能找出任何不可思议的自性不属于这两者的漏洞一样，这里同样应当理解，虽有人认为虚空等既不属于世俗谛也不属于胜义谛，但这种想法也是如此。虚空只是基于无碍触的特性而假立的概念，因此，虚空与石女儿子两者，虽然在名言层面上可以区分为有与无，但在实际考察时，它们在自相存在与否方面没有任何差别。
因此，当说"兔角"时，虽然语言排除了兔角的存在，心识也似乎如此认知，但由于兔角的自相在认知领域中不可能存在，所以只能说它不是认知对象。若非如此，而是认为通过仅仅缘于名称就使其成为认知对象，那么兔角也将成为认知对象，最终"非认知对象"将成为不存在的概念，这样一来，不可能存在的事物将无所不包。同样，虚空等无实体的东西仅仅是缘于名称而已，实际上并不成立，因此从实际意义上所作的这种安立是合理的。其他论著中也说："虚空与石女儿子相同。"
那么，若虚空不存在，世间将它计为五大元素之一，且论著中也用它作为比喻等，这不是矛盾吗？如前所述，这只是对无碍触特性的假立，站在未经检验的一般认知立场上进行的表述而已。若经过检验和分析，就会发现没有任何能证成虚空存在的量（有效认识手段）。由于虚空没有自相，因此不能通过眼识等对境的现量来证成；若能证成，它就会变成色法等；若由自证量证成，则会变成心识。若认为因为能经验到所以成立，那只是未感知到障碍而已，如果有自性可见，它就不能称为虚空了。由于它本身没有自性，不可能有因果或同一性两种关系，所以也不能通过推理来证成。因此，"虚空"只剩下一个词语而已。
理解这一点后，就会明白一切法仅由分别心安立，本身无自性，这正是一个很好的例子。如经中所说："众生用言语表达'看见虚空'，[但]应当思考如何能看见虚空。"装饰品中的孔隙和孔洞的虚空不能作为虚空存在的证明，这一点前文已经提及。
因此，如果已经通过名言量了解到虚空本无自性，仅仅是概念假立，那么就不需要再通过胜义量


 །དེའང་ཀུན་རྫོབ་དེའི་མཚན་གཞིར་གྱུར་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་དུ་འདུ་བས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་བཏང་དུ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་ལ། མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར་གཟུགས་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའི་བདག་རྐྱེན་ཐུན་མོང་མིན་པ་དང་། མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སོགས་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནའི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་བར་དུའོ། །གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཚོགས་བརྒྱད་དེ། བདག་རྐྱེན་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རིག་པ་སོགས་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་
13-1-119a
རྟེན་གཞིར་གྱུར་པའི་གསལ་རིག་ཙམ་དང་། ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལ་ངར་འཛིན་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྤྱིར་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་དེའི་ཐ་སྙད་མཚོན་བྱ་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དོན་ལྡོག་དང་རང་ལྡོག་དབྱེ་ཞིང་དོན་དང་ཐ་སྙད་ལ་མི་རྨོངས་པའི་སླད་དུ་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། མཚན་ཉིད་དེ་དང་ཚིག་གི་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་མཐའ་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་བློའི་འཇུག་པ་མཐའ་དག་བཟློག་པ་ངག་རྒྱུན་གཅིག་གིས་ཁྱབ་དགོས་པར་བསམས་ནས་ཚིག་ཇེ་མང་གི་སྤྲོས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ལས། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ཚིག་གི་སྒྲོས་བཞིན་དོན་གྱི་གནད་ཟིན་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །ཀྱེ་མ། དེང་དུས་བླུན་པོ་གང་དག་རང་གིས་དོན་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་མ་ངེས་པའི་དབང་གིས་ཟུར་ཆོད་མ་ཆོད་ཅེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལའང་སྐྱོན་འདོགས་པར་ཉེ་ནའང་། མཚན་ཉིད་འདི་ལ་དོན་ལྡོག་གི་གནད་ཟིན་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱི། ཚིག་གི་ཆ་ནས་མཐའ་གཞན་དུ་བརྟགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་སྤོས་རྒྱའི་རི་མོ་འབྲི་བ་ཕལ་ཆེར་ལ་སྙིང་པོ་ཅིའང་མེད་ཀྱང་། གཞན་ཟེར་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ཁ་ཤས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔགས་བློ་ལ་བཟུང་བ་ལྟ་བུས་ཚིམ་པར་བྱས་ནས། སྔོན་གྱི་དམ་པ་མཆོག་དག་གི་གཞུང་ལའང་བརྙས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ནོ། །ཁྱད་པར་སྦྱར་མ་སྦྱར་སོགས་གོ་བའི་གནད་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་གང་ལ་དོན་གྱི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་ལ། ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལག་ན་ཐོགས་པའི་ཞགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནུས་པ་
13-1-119b
དང་བསྟུན་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མཁས་པ་རྣམས་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་རྩོད་པ་དག་དོན་ལ་རྟོན་གྱི། ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཀྱང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཚིག་ལམ་གྱིས་རྩོད་པ་ལ་ནི། བློ་ཡི་ནུས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན། ཚིག་རྣམས་ཀྱང་གླང་ཆེན་མྱོས་པ་བཞིན་དུ་རང་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཞིང་འཇིགས་པའི་གནས་སུ་ལྟ་དགོས་པས་རྟག་ཏུ་དེ་འབའ་ཞིག་མིག་རས་ཀྱིས་བཙའ་བ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུས་སྟོབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་རེ་ཞིག་གཞན་གྱིས་དབུགས་འབྱིན་མི་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཚིག་གི་འཇུག་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་འཆད་པ་དང་། རྩོད་པ་དང་། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་མང་ལ་དོན་ཆུང་གནད་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་བུལ་བས་ན། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ལ་རྟོན་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ཀྱི་གོ་བ་རྣལ་མ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ཟབ་མོའི་ཤེས་རབ་ལ་དབང་འབྱོར་བར་གྱུར་པས། ངག་གི་རྗོད་པ་རྣམས་ལ་རང་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་གི་གནད་རྣམས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་ངག་གི་ཕྲེང་བར་སྤེལ་ཏེ་ཕས་རྒོལ་གྱི་སྤོབས་པ་འཇོམས་པའི་ཚུལ་སོགས་ལའང་མཁས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
世俗谛的事例是色等十二处，因为一切所知都包含在这些范围内。总的来说，有内六处和外六处。其定义依次为：作为色取识的不共增上缘，以及作为眼识所缘缘等直至仅作为意识所缘缘的对象。明了性是识的定义，识可分为八识聚：以眼根为增上缘而生的觉知等为其定义，而作为各种习气所依的单纯明了性，以及在心相续中执著为"我"的两者，是阿赖耶识和末那识的定义。
一般来说，所谓定义是用来指称事物、确立所表事物的原因，因此区分义相和自相，为了不混淆对象与名称，才说"鼓腹"是瓶子的定义。而不是要通过与这一定义文字形式相同的方式，用一句固定的表述来遮遣所有执著于其他极端的人的心识活动，却因此而增加更多文字铺陈，而是按照经典和大论著的文字表述来把握要义，这一点非常重要。
唉！如今有些愚人因自己不能确定对象和名称的正确方式，甚至几乎指责佛陀教言不够精确。虽然在这些定义中，把握义相要点的方式有所不同，但从文字角度探索其他极端的遍计所执几乎都没有任何实质内容。然而，他们满足于记住一些他人所说的只言片语，就像婆罗门牢记咒语一样，甚至轻视古代至尊大德的论著，这真是极为奇怪。特别是连接与否等理解要点也应当如此确定。
因此，任何具有义理过失的内容，无论用什么文字都无法遮止；而单纯的文字表述方式，就像手中握着的套索一样，能够根据智慧的能力随意表述所要表达的内容。因此，有智者通过自力争论时依赖于义理，而不是主要关注文字表述方式。但是对于以文字方式争论的幼稚者来说，如果缺乏心智能力的钩子，言辞就会像发狂的大象一样不受控制，成为令人恐惧的东西。因此，对于那些始终被文字束缚眼睛的人，智慧的身体力量变得极强时，暂时无法被他人解放。然而，所有以文字表达为主的讲说、辩论和著述，都是言多而义少，生起对要点的理解缓慢，因此，具慧者应主要依赖于义理，以正确理解经论的主要内容，从而获得深奥智慧的自在，通过对语言表述的自然掌控，将论著要点编织成应成论式的语言串，以此摧毁论敌的自信等方法也应当精通。


 །དེས་ན་མཚན་ཉིད་སོགས་ཀྱི་ཟུར་ཆོད་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། གང་མཚོན་བྱ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་བློའི་ཐ་སྙད། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གང་ལ་གདགས་པའི་དོན་གྱི་ལྡོག་པ་དེ་ནི་བུམ་སོགས་སུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། དེས་ན་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་ན། དེ་བུམ་པའི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་ལ། གདུང་འདེགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་སོགས་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། གཞི་ལྡོག་རང་ལྡོག་གཉིས་དང་མ་འདྲེས་པ་མཚན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་དུ་
13-1-120a
ངེས་པ་སྐྱོན་མེད་ཅིག་ཟིན་ཚེ། མ་ཁྱབ་ཁྱབ་ཆེས་མི་སྲིད་པ་གསུམ་བྲལ་བའམ། མི་ལྡན་གཞན་ལྡན་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་གསུམ་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་མཚན་ཉིད་དང་མཚོན་བྱའི་འབྲེལ་བ་ནམ་ངེས་པ་ན་དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟུར་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་དེར་ཆོད་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་མང་པོ་མེད་ཀྱང་གནད་ཟིན་པ་ལ་དེས་ཆོག་གོ། དཔེར་ན། ཤིང་འོན་ཅིག་ཅེས་པས་དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་མདུན་གནས་ཀྱི་ཤིང་གོ་ནུས་ཀྱི། ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་དང་དེའི་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་མཚོན་འབྲེལ་བར་རྟོགས་མ་ནུས་ན། མཚན་ཉིད་རྗོད་པའི་ཚིག་གི་སྟེང་ནས་ངག་མང་བ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཕན་དཀའ་སྟེ། དཔེར་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་དང་བ་ལ་བལྟས་ནས་མི་ཞིག་ན་རེ། འདི་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་ན། གཞན་ཞིག་གིས་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ནི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། དེས་ཚིག་ཙམ་ལ་བརྟགས་ནས། འོ་ན་རས་སྔོན་པོའང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྔོན་པོ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནོར་བུ་མཐིང་ཀའང་དེ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ནི་དེ་ལས་རིན་ཐང་ཆུང་ངོ་། །འོ་ན་ཤེལ་སྔོན་པོ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེལ་ཕལ་པ་ལས་རིན་ཆེའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་བརྗོད་ཀྱང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀུན་རྫོགས་པར་བརྗོད་ནས་དེ་ངོས་ཟིན་པ་མི་འོང་སྟེ། དམུས་ལོང་ལ་གླང་ཆེན་གྱི་ཚུལ་བཤད་པ་དང་འདྲ་ལ། སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དུས་ན་ཡུལ་དོན་གྱི་སྟེང་གི་ཆོས་སྔོན་པོ་དང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་འབྲེལ་བར་
13-1-120b
རྟོགས་ན་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དང་འདྲ་བར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནད་ཟིན་པས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡིན་ལུགས་ཀུན་དེས་ཤུགས་ཀྱིས་ངེས་ཤིང་སྒྲོ་འདོགས་གཞན་འགག་ཐུབ་པ་ནི་སྲོག་འགགས་པས་དབང་པོ་གཞན་འགག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་གནད་ཟིན་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་གོ་བ་རྣལ་མ་ཞིག་ལ་བློ་གཞག་པ་གལ་ཆེའོ། །དཔེར་ན། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་ཤར་ཀྱང་། ལྟོ་ལྡིར་བ་གཞན་ཡོད་ཚད་ལ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་དེས་བཞག་པའི་མཚོན་བྱ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་གཞི་གང་གི་སྟེང་དུ་བསྒྲུབ་ན། གསེར་བུམ་ལྟ་བུ་སོགས་མཚོན་བྱའི་བྱེ་བྲག་གང་རུང་གཅིག་ལ་དམིགས་ཀྱིས་མ་བཀར་ན། མཚོན་བྱ་དང་མཚན་གཞི་སྒྲ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་མི་འཆར་བས་གཞི་ལྡོག་ངོས་མི་ཟིན། མཚན་གཞི་གསེར་བུམ་དེ་ཡིན་ན་མཚན་མཚོན་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་གཞིར་འགྱུར་དགོས་པས་ལྟོ་ལྡིར་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། གདགས་གཞི་ལ་དེ་མི་དགོས་ཏེ། བུམ་པའི་ཁ་ཁྱེར་ལྟོ་བ་ཞབས་ཀྱི་ཆ་དང་གཟུགས་རྡུལ་སོགས་བུམ་པའི་གདགས་གཞི་ཡིན་ཀྱང་དེ་རེ་རེ་ནས་བུམ་པ་ཡིན་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ།

因此，略微阐述一下定义等如何准确界定的方式：能够被标识的、有理由的名称和观念，如"瓶子"等，其所依据的对象方面便是确立为瓶子等的理由。因此，若将"鼓腹"设为瓶子的定义，它就是瓶子的确立因素，而"能支撑梁柱"等则不是它的定义。同样，当我们清晰地把握了不与基相和自相两者混淆的、完全明确的无误定义本身时，它就是离开"不周遍、过度周遍和不可能"三种过失，或者说具备"自身不具有、他者具有和排除不可能"三种遮断。此时，当确定了定义与所定义之间的关系后，通过义理的区分力量，所有方面都无余地被准确界定，即使没有很多文字阐述，只要把握要点就足够了。例如，当说"拿来木头"时，通过对义理的区分，能够理解是指面前的木头，而不需要说明木头的各种细节及其不同的地点、时间和性质等。
如果不能理解定义与所定义之间的关系，仅仅增加定义的文字表述是很难有帮助的。例如，有人看着一块透明的宝石问："这是否是蓝宝石？"另一人回答："不是，蓝宝石是蓝色的。"此人仅考虑文字便问："那么蓝布也是蓝宝石吗？""不是，是蓝色的宝石。""那么青金石也是蓝宝石吗？""不是，蓝宝石比它价值低。""那么蓝水晶是吗？""不是，比普通水晶贵重。"无论如何描述，都无法完整表述蓝宝石的独特特性并使人认识它，就像向盲人解释大象的样子一样。但如果在说"蓝色"时能理解对象上的蓝色属性与蓝宝石之间的关系，就能立即消除疑惑，类似地，当把握定义要点时，其独特本质会自然明确，其他误解也会消除，就像生命停止后其他感官也随之停止一样，因此应当善于把握要点，重要的是将心放在通过完全义理区分而得到的正确理解上。
例如，当说"瓶子"时，虽然心中浮现鼓腹的形象，但不可能误认为所有鼓腹之物都是瓶子。因此，当用该定义确立的所定义对象"瓶子"要在某一事例上成立时，如果不特别指明金瓶等所定义的某一特例，则所定义与事例在概念上不会显现为不同，因而无法确认事例方面。如果金瓶是事例，它必须成为定义和所定义两者的基础，因此必然既是鼓腹又是瓶子。但对于假立基础则不需要这样，例如瓶子的口缘、腹部、底部部分和色法微尘等是瓶子的假立基础，但它们各自不必是瓶子，道理就是这样。


 །འོན་ཀྱང་མཚན་གཞིའི་སྐབས་སུ། བུམ་པའི་དོན་མཐོང་ཡང་ཐ་སྙད་མི་ཤེས་པ་ལ། ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའི་མཚོན་སྦྱོར་རྣམ་དག་འགོད་པ་ལྟ་བུ་ལ། གསེར་བུམ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་བུམ་པ་ཙམ་ལྡོག་ཏུ་སྒྲ་བློ་མཐུན་པས། དེའི་ཚེ་གསེར་གྱི་ལྟོ་ལྡིར་ཞབས་ཞུམ་ཆུ་སྐྱོར་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མཚན་གཞིར་འཛིན་པ་བདེ་ཞིང་། དེ་དང་རིགས་མཐུན་ཀུན་དེས་འགྲེས་ཏེ། ཀ་བའི་མཚན་གཞིར་ཤར་གྱི་གདུང་འདེགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་
13-1-121a
ནུས་པ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་རྟག་པའི་མཚན་གཞིར་སྒྲ་ལྟ་བུ་ནི་མིང་ཐ་དད་པས་སོར་གཞག་བྱས་པས་ཆོག་གོ། རྟོག་གེའི་གསང་ཚིག་རྣམས་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ། དེའི་སྣང་ཆ་ཀུན་རྫོབ། སྟོང་ཆ་དོན་དམ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་འཕགས་པ་ཀླུས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་རྒྱུར་བྱས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
何因现分法
གཉིས་པ་རྒྱུ་གང་གིས་སྣང་ན། བརྟག་པ་མ་བྱས་ཉམས་དགའ་བའང་། །བདག་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ། །བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་འདི་རྣམས་འགོག་མེད་དུ་སྣང་བ་དེ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གི་དབང་གིས་སྣང་སྙམ་ན་འདི་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཅིའང་མེད་དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། བརྟག༷་པ༷་མ༷་བྱས༷་ན་ཉམ༷ས་དག༷འ་བ༷་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་འདིའང༷་། སྣང་བའི་རྒྱུ་ལོགས་སུ་མེད་ཀྱི་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བད༷ག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ༷་སྔ༷་མ༷་སྔ༷་མ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཡི༷་འབྲ༷ས་བུ༷་དེ༷་འདྲ༷་བ་འབྱུང༷་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གང་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་སྣང་མི་རིགས་ལ། གང་ཤེས་བྱར་གྱུར་ན་ལྟོས་པས་ཁྱབ་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དངོས་མེད་རྣམས་ལྟོས་ཏེ་བཏགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟེན་ནས་
13-1-121b
འབྱུང་ན། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་གཉིས་ལས། ཕྱིའི་ཆོས་ནི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་ལ། ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱུ་འབྲས་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་པ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། དེའང་ཤེས་པ་མེད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དངོས་སུ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་བྱུང་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྨོངས་ནས་བདག་གཞན་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་དེས་ལས་བསགས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་པ་དེས་བག་ཆགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བགོ་ཞིང་ནམ་ཞིག་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་འཕང་འབྲས་ཀྱི་ཤེས་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ།

然而，在事例的情况下，对于见到瓶子的事物但不知道其名称的人，如同设立正确的定义联系来确立名称一样，金瓶和瓶子在纯瓶子方面的概念和名称是一致的。此时，以"金制的、鼓腹、底部收缩、能盛水使用的物体"作为事例会比较容易，所有类似的事物都可以由此类推。例如，以东边能支撑梁柱的物体作为柱子的事例。以声音作为无常的事例，则由于名称不同而可以直接设立即可。逻辑学的专业术语应在其他地方了解。
这样，所谓"世俗"，从排除方面来说，是具有三相、在名言量前显现为不欺、无可否认，但实际上丝毫没有本性真实存在的东西。它的显现方面是世俗谛，空性方面是胜义谛，如此具有缘起性质。正如圣龙树所说："缘起所生法，我说即是空，此亦为假名，亦是中道义。"
第二，由何因而显现？[论中说：]"未经观察令人愉悦，自身因前前，依靠而后后，果报如是生。"如果问：具有这种特性的世俗无碍显现是由什么原因的力量而显现的？对此没有其他任何原因。为了表明它只是以缘起方式显现，所以说"未经观察时令人愉悦"的这种显现，没有单独的显现原因，而是"自身的因前前，依靠而后后，果报如是生"而已。
对此，凡是无所依靠的，就像空中花一样不应当显现；凡是成为所知的，都必然是依靠而有，因为诸实法唯依靠而生，诸无实法唯依靠而假立。
关于如何依靠而生，分为外法和内法两种。外法如种子生芽等方式缘起而生；内法则以十二缘起支的方式，因果相续不断而生。其中，不如实了知诸法自性就是无明。这不仅仅是没有知识，而是与直接认知的智慧相违、成为其对立面的心所——愚痴。如此愚痴后，由于关于自他等的颠倒分别而积累业，这就是"行"；由这种造作使习气储存于识中，当某时显现时，就形成了投生结果的意识。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ཤེས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཏེ་འདི་ཉིད་དྲུག་པོ་གང་རུང་དུ་གྱུར་ནས་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ཡིད་ལ་འཚོ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་དབང་གིས་དམྱལ་བ་སོགས་སུ་འཚོ་བའི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ན། མིང་དང་གཟུགས་ཅེས་བྱ་ལ། མིང་ནི་ཤེས་པའི་ཆ་ལས་མིང་ཙམ་དུ་བཏགས་ཤིང་། གཟུགས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་པས། ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་མངོན་གྱུར་དྲག་པོས་དེ་གཉིས་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེས་དབང་པོ་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལས་དབང་རྟེན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུས་དང་། དེའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བར་འདོད་པ་སོགས་འབྱུང་ཞིང་། དེས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཀུན་གཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དབང་གིས་རེག་པ་དབང་ཤེས་དྲུག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་ཚོར་བའི་རྣམ་པས་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ཅིང་། ཚོར་བ་ལ་ཞེན་པའི་སྲེད་པ་འབྱུང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའོ། །སྲེད་པ་དེ་ལས་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་
13-1-122a
གཞན་དུ་བདག་གི་ཕུང་པོ་འདི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་པས་དེའི་རྒྱུ་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་ལ་འཇུག་པ་ལེན་པ་སྟེ། སྲིད་པའི་ལས་དངོས་སུ་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་ཉིང་མཚམས་མ་སྦྱར་གྱི་བར་གྱི་བག་ཆགས་གསར་པའོ། །སྲིད་པས་སྐྱེ་གནས་གཞན་ལ་ཕུང་པོ་འཕོ་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ་ལས་དེ་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྒ་བ་དང་། ཁམས་དྲོད་ཀྱི་རླུང་འདོར་བར་བྱེད་པ་འཆི་བ་ནི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་རྒ་ཤི་ཡིན་ལ། རྒས་པ་དང་འཆི་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་མྱ་ངན་ཏེ། དེ་ལས་འབྱུང་བ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྨྲེ་སྔགས་དང་། ཀུན་དུ་མི་བདེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། ཚོར་བ་དང་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ལས་བྱུང་བ་འཁྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་སླང་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ནས། མདོར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་དག་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང་། དེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལས་རྣམས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་མ་རིག་འགགས་པ་ནས། རྒ་ཤི་འགག་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལམ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ན། དེས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཆོས་རྣམས་འགག་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། དེ་ལྟར་ནན་
13-1-122b
ཏན་གྱིས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་སྡེ་ཚན་དང་ལྡན་པའི་ལམ་ནི་ལམ་བདེན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་བདེན་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་རྐྱེན་བཅུ་གཉིས་སམ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཉོན་སོགས་ལས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡན་ལག་དེ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་འཁོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བ་དང་པོ་ལེན་པ་ནས་དེའི་རིམ་པ་ལྟར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་ཚེའང་སྔར་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་བསྐྱེད་པར་བྱས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བཞག་པས་སྐྱེ་བ་བླངས་ཟིན་པ་ལ་ད་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཉེ་བར་གནས། དེ་རྫོགས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཅན་དུ་གྱུར། རེག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་། ཚོར་བས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། སྲེད་པའི་དབང་གིས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལེན་པར་འདོད། དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྲིད་པར་བརྩོན་ཞིང་བྱེད་པས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་སྲིད་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་དེས་དེའི་ཚེ་སླར་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚེ་གཅིག་གི་སྐབས་སུའང་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམས་འཁྲུགས་པའམ། དུས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལྟ་བུར་ཡང་འགྱུར་བ་ཅི་མ་རུང་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་ངེས་པར་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བར་མ་གྲུབ་ཀྱང་། རྟོག་པའི་སྣང་ངོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟར་
13-1-123a
གདགས་སོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དངོས་གྱུར་པའམ། །ཡང་ན་མིང་ཙམ་གང་ཡིན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །ཞི་བ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་རྟེན་འབྲེལ་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་ན་རྒྱུ་འབྲས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།;


 །རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་བཞི་དང་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་གྲུབ་ལ། མིང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ཞིང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཡོད་ན་ཡུལ་དྲུག་པོ་དང་ཕྲད་པའི་རེག་པ་འབྱུང་ངེས་ལ། རེག་པ་ན་སིམ་གདུང་བར་མའི་ཚོར་བ་ངེས་པར་སྐྱེ་ཞིང་།ཚོར་ན་ཇི་མི་སྙམ་དུ་འཇོག་པ་མི་སྲིད་པར་སྲེད་པ་འབྱུང་བ་དང་། སྲེད་པ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ཙམ་དུ་མི་བཞག་པར་གང་སྲེད་པའི་ཡུལ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་དང་དུ་བླང་བའི་ལེན་པ་འབྱུང་ལ། དེ་ལྟར་དང་དུ་བླང་ཕན་ཆོད་ལས་བསགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ལས་དེ་ནམ་ཡང་བར་མ་དོར་ཆུད་ཟ་བ་མེད་པས་དཀར་ནག་གི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ནས་བརྩམས་ཏེ་རིམ་པས་རྒྱུན་འགྱུར་བའི་རྒ་བ་དང་། རྒྱུན་འགགས་པའི་འཆི་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཆ་ནས་འདྲ་བས་
13-1-122a
རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དུ་འདུ་ལ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་ནས་སྲིད་པ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་མི་སྟོང་བའི་རྒྱུ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་ལས། །སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་ཟད། །ཁ་ཏོན་མར་མེ་མེ་ལོང་རྒྱ། །མེ་ཤེལ་ས་བོན་སྐྱུར་དང་སྒྲས། །ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་། །མི་འཕོ་བར་ཡང་མཁས་རྟོགས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་གིས་ཁ་ཏོན་ཀློག་པ་གཞན་ཞིག་གི་ཡང་ཡིད་ལ་འཇག་པར་གྱུར་ན། ཕ་རོལ་པོའི་ཡིད་ལ་ཡོད་རྒྱུའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡིད་ལ་འཕོས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚུ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་ཏོན་དེ་ཤེས་པའི་བློ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཁ་ཏོན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མེད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་སྔ་མ་ཕྱི་མར་འཕོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་སྔ་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་མར་མེ་ལས་མར་མེ་མཆོད་པ། མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ། རྒྱ་ལས་རྒྱ་ཡི་འབུར་གཤོང་གི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ། མེ་ཤེལ་ལས་མེ་མཆེད་པ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ། སྐྱུར་བའི་རོ་ལས་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་བ། སྒྲ་ལས་སྒྲ་བརྙན་འབྱུང་བའི་དཔེ་རྣམས་བཞིན་དུ། རྒྱུ་འབྲས་བུར་འཕོས་ཏེ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འབྲས་བུ་རྒྱུ་སྔ་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར། རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། རྒྱུ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་
13-1-122b
ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་སྨྲ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་དག་གིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཚུལ་ཡང་དངོས་པོའི་ནུས་པའི་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་རྒྱུ་སོ་སོས་འབྲས་བུ་སོ་སོ་བསླུ་མེད་དུ་བསྐྱེད་ནའང་། དོན་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་སྣང་སྟོང་ཉིས་ཚོགས་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕྲད་ནའང་བསྐྱེད་པར་མི་འཐད། མ་ཕྲད་ནའང་བསྐྱེད་པར་མི་འཐད་ལ་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་བསྐྱེད་ཚུལ་མི་སྲིད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་དུ་སྣང་བ་ཆེས་འཐད་པའི་ཚུལ་ནི། རྒྱུ་འདི་ལས་འབྲས་བུ་འདི་བསླུ་མེད་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་ལས། འབྱུང་ན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ལ་སོགས་པའི་འཐད་པ་རྙེད་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཚ་བ་ཡིན་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་ཚ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེས་འཐད་པ་ལོགས་སུ་ཚོལ་དགོས་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ།

识就依靠它，形成名（指四蕴）和胎内发展阶段的凝结体等色身，即五蕴；依靠名色产生眼等内六处，有了这些处，必然会发生与六境相遇的接触；有了接触，必然生起愉悦、痛苦和中性的感受；有了感受，不可能保持无动于衷，必然产生贪爱；当贪爱生起时，不仅仅停留于此，而是追求所贪爱的对象，产生取着；如此取着之后便积累业，这称为有；这种业永远不会在中阴身中白白消失，而是根据善恶业因，相应地投生于善趣或恶趣，这称为生；如此出生后，逐渐经历相续变化的衰老和相续断灭的死亡，这两者从无常角度看是相似的，故称为老死。这些可归纳为烦恼、业和苦三类，它们相互成为因果，使得轮回如同旋火轮般不断运转。
这些能够显现，并非依靠某种不空的因而显现，如经中所说："唯从空性法，空性法生起。诵咒灯镜印，火石种酸声，蕴相续相接，无迁亦当知。"正如当有人诵读经咒，进入他人心识时，对方心中原有的经文并非转移到了诵者心中，而是此岸相续中的诵读智慧，依靠诵咒的声音而产生，而非无因。同样，前蕴并非转移为后蕴，否则将导致常见过失。后蕴也非不依赖前蕴而生起，否则将导致无因过失。
就像灯点燃另一盏灯、镜中显现影像、印章产生印记的凹凸形状、火石生火、种子发芽、酸味引起口水分泌、声音产生回声这些比喻一样，因不是转变成果而成为同一体性，果也非不依靠前因而生起，而是无因则果不可能生起，因缘具足则果不可能不生的缘起。如实无误地宣说这种事物的真实情况，唯是大沙门佛陀世尊的无上特质。
这些因产生果的方式，是事物功能的不可思议法性，各种因产生各种果毫不错谬。然而实际上，它是离开所生与能生的显空双运，因为如此：因果相遇也不合理能生，不相遇也不合理能生，除此之外没有其他生起方式。尽管如此，因果不虚妄显现的最合理解释是："从这个因产生这个果不会错谬"，仅此而已，不需要寻找"如何产生"、"产生的原因是什么"等合理性。就像火是热的，这是事物的法性，不需要另外寻找"为什么是热的"这样的理由一样。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
何义现分法
གསུམ་པ་དོན་ཅི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། བློ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་དག་ཀྱང་། །རང་གི་སེམས་ཀྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས། །སྐྲ་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་བཞིན་དུ། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར། །གང་ཚེ་གང་ཞིག་འགའ་ཞིག་ན། །རྫས་སོགས་བདག་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་ཚེ་དེ་ལ་དེ་ཡིས་ནི། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་ངེས་བལྟའམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་སྟོང་ཡིན་དུ་མི་འཆར་བར། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི། རབ་རིབ་ཏུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་མིག་ལ་
13-1-123b
སྐྲ་ཟླུམ་བུ་དང་། སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་རང་དབང་མེད་ཀྱང་། སྣང་ཆ་ཙམ་བཀག་ཏུ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ངོར་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་པར་མི་འཆར་བར་ཡོད་པར་འཆར་བ་ཙམ་མོ། །ཡང་གང་ཚེ་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཞིག་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ། ཆོས་དེ་གནས་པའི་གནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བལྟས་ནའང་། དེའི་རྫས་དང་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཏུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་ཡུལ་ལ་དེའི་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གཟིགས་སམ་ཞེས་བསྟན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་བློ་ལ་ཡོད་པར་སྣང་ཡང་ཡོད་ངེས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི། འཁྲུལ་བའི་ངོར་ཡོད་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་། ཡོད་པར་ངེས་ཀྱང་འཁྲུལ་བའི་ངོར་ཡིན་གྱི། ཚད་མའི་ངོར་ཡོད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཚད་མས་སྐྲ་ཟླུམ་ཡོད་པར་མ་ངེས་ཀྱང་། སྐྲ་ཟླུམ་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་ངོར་ཡོད་པར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀུན་འཁྲུལ་པའི་ངོ་ན་ཡོད་པར་འཆར་ཡང་། དཔྱད་མཁས་ཚད་མའི་ངོར་ཡོད་པར་མི་འཆར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ལ་སྣང་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཆར་བར་འགྱུར་ན། མ་དཔྱད་པ་ཁོ་ནས་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། དཔྱད་ན་སྟོང་པ་རྐྱང་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། སྟོང་ཉིད་བལྟ་བས་ལྡོག་པ་ན། །བརྟེན་ནས་ལས་འབྲས་མི་བསླུ་གཟིགས། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཟིགས་གྱུར་ནས། །ཀུན་རྫོབ་ཚུལ་ལུགས་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེས་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གང་ཤར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་ལ། །ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་
13-1-124a
བ་སྦྱིན་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་ནི་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་བཞིན་དུ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན། དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡོད་དམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པའི་སྣང་བ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ནས། དེ་ལྟར་ངེས་པར་ཡོད་ཀྱང་བདེན་མེད་ཙམ་དུ་མི་རྟོགས་པར། བདེན་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་ན། སྐྲ་ཟླུམ་གྱི་སྣང་བ་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། དོན་ལ་སྐྲ་ཟླུམ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་ན་མེད་པར་ངེས་པ་ལྟར། སྣང་ཆ་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་མི་འཐད་ལ། སྐྲ་ཟླུམ་སྣང་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཆ་བཀག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པས་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་སྣང་ཡང་། དེའི་སྣང་ཆའི་ཡུལ་དེར་དོན་དམ་པའི་ཚད་མས་དཔྱད་ན་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཅེས་འཆད་དགོས་ཏེ་ཕྱི་ནས་འབྱུང་ངོ་། །
何时现分法
བཞི་པ་དུས་ནམ་ཞིག་སྣང་ཞེ་ན། མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་བྱིས་པ་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཁོ


 །དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་དང་མཐུན་པར་གཞལ་བ་ནི་ཚད་མའམ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དེ་ལའང་ཡུལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་གཞལ་བའི་ཆ་ནས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟོས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་གསུམ་གསུངས་ལ། གཞལ་བྱ་དེ་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཅད་ནས་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱེད་པ་ལ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཞེས་གསུང་ཞིང་། དེ་ལ་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་འཇལ་བྱེད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཇལ་བྱེད་རྗེས་དཔགས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ཡོད་ལ། རྗེས་དཔགས་ཀྱང་ཡུལ་
13-1-123a
ལྐོག་གྱུར་དེ་དཔོགས་ནུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཚད་མས་བཟུང་བ་ཡིན་པས་མཐར་མངོན་སུམ་ལ་གཏུགས་ཤིང་། མངོན་སུམ་དེའང་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་གཏུགས་དགོས་ཏེ་འདི་ལྟར་བྱ་བྱེད་ལྟོས་པ་གཉིས་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཁོ་ནར་འདུ་ཞིང་། དེས་ན་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོས་ཐག་གཅོད་ཅིང་ཟད་སར་སྐྱེལ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དེར་ཐུག་ནས་དེ་ཕན་ཆད་འཐད་པ་གཞན་སྒྲུབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཚ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་མ་ནོར་བར་གཞལ་བ་ཡིན་པས་དེ་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ཀ་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཡིན་ལུགས་དང་། མེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཡིན་ལུགས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚད་མ་གཉིས་པོ་འདི་ཟུང་དུ་ཚོགས་པས་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་མ་ནོར་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་གྱི། ཆིག་རྐྱང་རེ་རེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའང་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་དོན་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་དགོས་པ་ནི་ཤཱཀྱའི་རིང་ལུགས་མ་ནོར་བ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་རིགས་པས་དཔྱད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཚད་མ་སོགས་ནང་རིག་པ་ལ་མི་མཁོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། དཔྱད་གསུམ་
13-1-123b
གྱིས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཚད་མའི་མྱང་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ཀྱི་གསང་ཚིག་རྔམ་ཆེན་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བར་གཟིགས་ནས་བརྩེ་བས་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་རིགས་པ་ལ་སྨད་པའི་ཚིག་འདི་ལ་བདེན་ཆ་ཞིག་སྲིད་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།

 །དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་དང་མཐུན་པར་གཞལ་བ་ནི་ཚད་མའམ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དེ་ལའང་ཡུལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་གཞལ་བའི་ཆ་ནས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟོས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་གསུམ་གསུངས་ལ། གཞལ་བྱ་དེ་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཅད་ནས་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱེད་པ་ལ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཞེས་གསུང་ཞིང་། དེ་ལ་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་འཇལ་བྱེད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཇལ་བྱེད་རྗེས་དཔགས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ཡོད་ལ། རྗེས་དཔགས་ཀྱང་ཡུལ་
13-1-123a
ལྐོག་གྱུར་དེ་དཔོགས་ནུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཚད་མས་བཟུང་བ་ཡིན་པས་མཐར་མངོན་སུམ་ལ་གཏུགས་ཤིང་། མངོན་སུམ་དེའང་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་གཏུགས་དགོས་ཏེ་འདི་ལྟར་བྱ་བྱེད་ལྟོས་པ་གཉིས་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཁོ་ནར་འདུ་ཞིང་། དེས་ན་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོས་ཐག་གཅོད་ཅིང་ཟད་སར་སྐྱེལ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དེར་ཐུག་ནས་དེ་ཕན་ཆད་འཐད་པ་གཞན་སྒྲུབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཚ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་མ་ནོར་བར་གཞལ་བ་ཡིན་པས་དེ་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ཀ་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཡིན་ལུགས་དང་། མེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཡིན་ལུགས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚད་མ་གཉིས་པོ་འདི་ཟུང་དུ་ཚོགས་པས་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་མ་ནོར་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་གྱི། ཆིག་རྐྱང་རེ་རེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའང་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་དོན་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་དགོས་པ་ནི་ཤཱཀྱའི་རིང་ལུགས་མ་ནོར་བ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་རིགས་པས་དཔྱད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཚད་མ་སོགས་ནང་རིག་པ་ལ་མི་མཁོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། དཔྱད་གསུམ་
13-1-123b
གྱིས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཚད་མའི་མྱང་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ཀྱི་གསང་ཚིག་རྔམ་ཆེན་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བར་གཟིགས་ནས་བརྩེ་བས་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་རིགས་པ་ལ་སྨད་པའི་ཚིག་འདི་ལ་བདེན་ཆ་ཞིག་སྲིད་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，事物的实际状态是所量，与之相应地进行衡量即是量或理智。这种理智也根据对境、因果、自性三者的衡量方面，分为作用、观待、法尔三种理智。在断除对这些所量的增益后，以不错乱的方式进行否定和肯定的方法，称为"能成立正确性的理智"。对此，有两种方式：用于测量直接显现的对象的现量，以及用于测量隐蔽对象的比量。而比量也是通过由量所把握的能推断隐蔽对象的理由性质，最终依赖于现量；而那现量也必须依据法尔性，因为作用和观待二者也是事物的法尔性，所以归入法尔理智。因此，决断一切理智并将其带到穷尽处的是法尔理智，到达那里后，不需要再证成其他合理性，就像无法解释火为何热一样。因此，符合事物法尔性的称为"事势理智"，因为它是对事物本性的无误衡量，故此意义不能被其他理智所夺。世俗和胜义二量都称为"事势理智"。其中，如火的本性是热这样的世俗法尔性或本性，以及如火无自性这样的胜义法尔性或本性。因此，这两种量结合起来才能无误地确定事物的本性，单独一种则不能。佛陀世尊所说的也是基于这两种真理，如实无误地展示了事物的状况，后学者们也应当如此用理智来确定，这才是未错误的释迦教法。一般而言，用理智考察，特别是说量等内明不需要的说法，是以三种考察而清净的佛语量的美妙对象实践的障碍，是魔的巨大威胁性密语。如果诋毁理智这一门径——通过它能对佛陀世尊无误地见到事物本性并以慈悲向他人宣说的意义生起定解——的言语中有真实成分，那么颠倒的言语将完全不存在。


 །དེས་ན་རིགས་པའི་གྲོས་ཐག་གཅོད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་དགོས་པ་ཚད་མ་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲ་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྐབས་འདིར་རྒྱུ་འབྲས་ལ་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན། ལས་འགགས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཆོད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེས་ནས་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་བར་འབྲེལ་བར་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཁས་ལེན་ཀྱང་། དབུ་མ་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་དེ་གཉིས་བར་འབྲེལ་བའི་རྫས་གཞན་ཅིའང་མི་དགོས་པར་ལས་སྔོན་སོང་གིས་གང་དུ་ཚོགས་པ་ཚང་བའི་རྒྱུད་དེར་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཆེས་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་སྣང་བ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཕྲད་ནས་ནི་བསྐྱེད་མི་ཤེས་པས་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལྟར་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་རུང་བ་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་དེ་གཉིས་མགོ་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གོ་བ་འགང་ཆེ་ཤོས་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ས་བོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། 
13-1-124a
དེ་ས་བོན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་དེས་རང་འབྲས་མི་བསྐྱེད་པའམ། འཆོལ་བར་བསྐྱེད་པའམ། ཐུག་མེད་དུ་བསྐྱེད་པ་སོགས་མིན་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མྱུ་གུ་དེ་ས་བོན་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེའམ། འོན་ཏེ་མ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བརྟགས་ན་གཉིས་ཀའང་མི་འཐད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ས་བོན་གྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེའང་རྒྱུ་སྔོན་སོང་གི་ས་བོན་དེ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གདགས་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་སྟེང་གི་དངོས་པོ་མ་ཞིག་པ་དང་། དངོས་མེད་ཞིག་པ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་གང་རུང་གིས་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ས་བོན་ཙམ་ཡིན་གྱི། དེའི་སྟེང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ཆའམ་དངོས་མེད་ལས་ལྡོག་པའི་ལྡོག་ཆ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་རྐྱང་པ་རྒྱུ་རུ་མི་གཞག་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཆ་ཕྱེ་སྟེ་རྒྱུར་བཞག་ན་དམིགས་སུ་བཀར་བ་དེ་ལས་གཞན་རྒྱུར་མི་རུང་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇིག་སྟེ། བུམ་པ་ཞེས་པ་གཟུགས་རྡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་འདྲ་ལ། དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་གང་དུའང་མི་རུང་མོད། རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་འཕེན་པ་མི་བསླུ་བ་ཆོས་ཉིད་དེ། དཔེར་ན། ཉི་ཟླའི་གཟུགས་བརྙན་ཆུ་ལ་ཤར་བ་ལ་ཉི་ཟླ་དངོས་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སྣང་ཞིང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་འཐད་པ་བྲལ་ཡང་མངོན་སུམ་སྣང་བ་དེ་དཔེར་བྱས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དེ་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，这样理解理智的决断方式对于两种量的情况都非常重要。在一般地了解了这一点后，当在此处考察因果时，由于业已灭和业果之间被长时间隔断，产生了因与果如何关联的疑问，实事论者们虽然接受二者之间有获得和不失的实体等作为联系，但对于中观派这些仅承许缘起的人来说，不需要任何其他实体来联系二者，而是前行业在何处集聚圆满的相续中，果报成熟不失，这在因果上极为合理。如此，即使是像种子和苗芽这样不间断显现的，也是不能接触后产生，所以像种子和苗芽那样连续不断是可以成为因果，而像业和果报这样连续中断的不能成为因果，这完全不存在，了解这两者是平等的，是最重要的理解。因此，理解种子本身能生发苗芽是作用理智，这也是种子的法尔性，就像火的本性是热一样。因此，具无碍能力的因不生自果，或错乱地生，或无尽地生等，这不是事物的法尔性。因此，当考察苗芽是从已灭的种子生还是从未灭的种子生时，两者都不合理，然而仅是从前行的种子刹那生起，这也仅仅是将前行因的种子假立为生苗芽的因，而不应区分其上的未灭实有和已灭无实两者中的任何一个作为生因，就像苗芽的因仅仅是种子，而不是其上的色法部分或从无实区分的差别部分单独建立为因一样。如果分开方位和时间的部分来建立为因，则会破坏被特别指明的那个以外的其他不能作为因的世俗安立，这就像说"瓶子"仅仅是色尘一样。因此，因果无论接触不接触都不合理，但是因投射果不虚妄是法尔性。例如，日月的影像映现在水中，显现出实际日月所具有的形象，虽然形象和影像的接触不接触的合理性无从谈起，但以这种直接显现为例，因果的方式也是如此的缘起。


 །ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་འདས་ནས་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ། 
13-1-124b
ལས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་ཞིག་མ་ཞིག་ཆ་ཕྱེ་ན། མ་ཞིག་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་གྱི་སྐྱོན་སྔར་བཤད་ལྟར་དང་། ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ས་མྱུག་གི་བར་དུ་ཞིག་པ་སྐད་ཅིག་མས་ཆོད་པས་རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་མི་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ལ། བར་དེར་ཞིག་པ་སྐད་ཅིག་མས་མ་ཆོད་ན་རྒྱུ་ཞིག་པར་ཡང་ག་ལ་རུང་། ཡང་ཞིག་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་མ་ཞིག་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་དམ་ཞིག་ནས་སྐྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཞིག་པ་དང་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་གཉིས་དུས་མཉམ་པས་མི་འཐད་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཞིག་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགགས་ནས། ཡང་ཞིག་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་འབྱུང་ལ། དེ་དང་མྱུ་གུ་དུས་མཉམ་ན་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་བས་མི་འཐད་པས། དེ་ལྟར་ན་མཐར་ཞིག་པ་གང་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་ལ། ཞིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་མིན་ན་ནི་རྟག་དངོས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ནམ། ཡང་ན་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་ཡང་ག་ལ་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ས་བོན་འགགས་སུ་ཆུག་ནའང་ཞིག་པ་དག་གིས་གོ་བཀག་ནས་མྱུ་གུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་ཞིག་པ་སྲིད་མཐར་ཐུག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྒྱུན་ཆད་དེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དཀའ་འགྲེལ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར། ས་བོན་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པའི་ཆ་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་འདི་ཙམ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་མྱུག་ལྟ་བུ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་ཞིག་ནས་སམ་འགགས་ནས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་འབྲས་བུའི་དུས་ན་མ་འགགས་པར་ཡོད་པ་བསལ་བའི་
13-1-125a
ཆ་ནས་བཞག་པ་ཙམ་སྟེ། རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་ལོག་པ་དང་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པར་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་བརྟགས་ན་དབེན་པ་ཡིན་གྱི། སྔར་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་ཞིག་པ་ཞེས་རྒྱུ་འགགས་པའི་ཤུལ་ན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཅིའང་མེད་དེ། འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་སྔོན་སོང་ལས་སྐྱེ་ཡང་སྔོན་སོང་ཞེས་རྒྱུ་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅིའང་མེད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
决定所显性空
གཉིས་པ་སྣང་གཞི་བདེན་སྟོང་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་མེད་ན། །རུང་མིན་ཞེས་པའང་ལེགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ཡི་ཉེར་ལེན་པ། །ཡང་དག་ཡིན་ན་དེ་སྨྲོས་ཤིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་མེད་བཞིན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་དུ་འགོག་མེད་དུ་སྣང་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཆོས་འདི་དག་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཀུན་རྫོ༷བ་འདི་དག་ལ་སྣང་གཞིའམ་རྒྱུ༷་བདེན་པ་ཞིག་མེ༷ད་ན༷། འདི་ལྟར་སྣང་དུ་རུང༷་བ་མི༷ན་ཞེ༷ས་བརྗོད་པ༷འ༷ང་ལེག༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་ཀུན་རྫོབ་འདི༷་ཡི༷་སྣང་གཞིའམ་རྒྱུ་ཉེར༷་ལེན༷་དུ་གྱུར་པ༷་ཞིག་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷་སྨྲོས༷་ཤིག༷་དང་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པར་གྲུབ་ན་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པར་བདག་ཀྱང་ཁས་ལེན་མོད། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཅོག་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་དེས་ན་རྒྱུ་བདེན་པ་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའང་འཕགས་པ་ཀླུས། སྔགས་དང་སྨན་དང་སྒྱུ་མའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གྲུབ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། 
13-1-125b
ཡི་གེ་གཅིག་སྔགས་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
正如所说，因本身的能力产生果是缘起的法尔性，除此之外无论如何承许都不合理。从种子生苗芽，从业产生果报，仅此而已，如果区分已灭未灭，则对于未灭有前述因果同时的过失；若从已灭而生，种子与苗芽之间被刹那已灭隔断，则有因果不连续生起的过失；如果其间没有被刹那已灭所隔断，则因怎能已灭？又，第一刹那已灭是在未灭时产生苗芽还是灭后产生？若如前者，则因已灭和果苗芽二者同时，不合理；若如后者，则第一刹那已灭消失后，又生第二刹那已灭，若它与苗芽同时，则成因果同时，不合理。因此，最终从任何已灭生起都不合理，若已灭非刹那，则成为常有的矛盾体，或者由于空无作用能力，如何能成为产生果的因？这样，即使允许种子已灭，由于已灭阻断，苗芽永不会生，已灭将永远持续，以及所有因果都中断，一切所知成为全无。因此，如《难释》所说，由于从种子已灭和未灭两方面生起都不合理，应当相信仅此因产生果的法尔理智。这样，对于种子苗芽等，世俗中承许因灭后或已灭后产生果，只是为了排除因在果时未灭而存在这一方面而建立的，因刹那灭和果刹那生两者之间没有被他者隔断而有生灭，若考察则是空无的，除了前因本身，没有任何能产生果的已灭这一实有，应知如同诸果虽从前行因而生，但所谓"前行"不是除因外任何能生果的实有。
第二，显示显现基为真实空
"是故世俗无因非，所谓不合不为善。若此近取真实有，请说彼是何物尔。"
如此，虽无丝毫自性却显现为不被遮止的因果方式，因此这些法唯是虽未成立自性而显现，实事论者们说这些直接经验的世俗如果没有真实的显现基或因，就不会如此显现，这种说法也不好，如果世俗的显现基或因作为近取确实真实存在，那么请说出它，如果以理智不被破而成立，我也承认它是因；但以上述理智已成立一切所知无真实成立，因此无法建立真实因。如圣龙树在《咒药幻喻方式成立缘起的偈颂》中，"无有一字及咒语"等《世俗成立论》中所说。


 །དེ་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་དག་ནི་སྣལ་མ་མེད་པའི་སྣམ་བུ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་མེད་ན་སྣང་མི་རུང་བར་བསམས་ནས། རྡུལ་དང་ཤེས་པ་ཆ་མེད་དམ། གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་སོགས་སྣང་གཞིའམ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ཅིང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་བཏགས་པ་བཞིན། ཕུང་པོ་རྒྱུར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ལ། དབུ་མ་པ་ནི་སྣང་བའི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདེན་པ་ཞིག་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་མི་འགག་པར་ཤར་བར་མཁྱེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལས་རང་སྣང་བར་འདོད་དེ། གཟུགས་བརྙན་སྟོང་བཞིན་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་བྱིས་པ་ལས་དང་པོ་པའི་བློར་སྟོང་པ་དང་སྣང་བའམ། ཡོད་པ་མེད་པ་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་གིས་གཅིག་བཀག་པ་ལྟ་བུ་ལས་འཆར་མི་སྲིད་པས་ཟུང་དུ་ཆུད་པར་རྟོགས་དཀའ་ནའང་།ངོ་བོ་ནི་མདུན་དུ་བཞག་པའི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཏུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ཚེ་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ན། སྟོང་པ་དེ་ད་ལྟ་དཔྱད་པའི་དུས་ན་བྱུང་གི་སྔ་ན་མེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་བུམ་པ་དེ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དུ་སྣང་བའི་སྐབས་ནའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་ཅུང་ཟད་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་སྟོང་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ་ཡིན་ལུགས་སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་བདེན་མེད་ཀྱི་རིགས་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་སླ་ཡང་།
13-1-126a
སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཐོན་དཀའ་བ་ཡིན། དེ་ཐོན་ནས་མདོ་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བའི་རྨང་འགྲིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་གཞི་ཐད་ཀར་བདེན་མེད་ཟང་ཐལ་དུ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ངང་ནས་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་མེད་དུ་འཆར་ཚུལ་མཐོང་བ་འདི་རྨད་བྱུང་བས་ཀྱང་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་ཚུལ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་རྫོགས་པར་སྟོན་ཏོ། །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤོང་ལ། ཀླན་ཀ་མེད་པའི་ཚུལ་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས།
略说无过之故
དང་པོ་ལ་ཕས་རྒོལ་འཇོམས་ནུས་པ་དང་། ཚུར་ལ་གང་གིས་མི་ཚུགས་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །རིགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲངས་པར། །གཞན་དག་འདོད་པ་སེལ་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རྒོལ་ངན་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་དངོ༷ས་པོ༷་ཀུན༷་གྱི༷་རང༷་བཞི༷ན་མ་ནོར་བ་ཡི་ཚུལ་ནི༷། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རི༷གས་པའི༷་ལམ༷་གྱི༷་རྗེས༷་སུ་འབྲང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས། གཞ༷ན་སེར་སྐྱ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ད༷ག་གིས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སོགས་སུ་འདོ༷ད་པ༷་རྣམས་སེ༷ལ་བར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་པས་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཕ་རོལ་གྱི་རྒོ༷ལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བ་ང༷ན་པ་དག་འཇུག་པའི་གན༷ས་མེ༷ད་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་པར་འཇོམས་ནུས་ཏེ། སྤྲིན་མེད་པའི་མཁའ་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་བའི་མདུན་ན་མུན་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་དོ༷། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེར་སྐྱ་པ། མེད་པར་སྨྲ་བ་བྱེ་བྲག་པ། གཉིས་ཀར་སྨྲ་བ་གཅེར་བུ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་འདོད་པ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པས་ཚད་མ་མེད་ལ། དབུ་མ་པའི་ལུགས་ནི་དངོས་
13-1-126b
པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དེ་དག་གི་འདོད་པ་སེལ་བ་ལ་ཚེགས་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
对此，实事论者们认为如同没有经线就不会有毛毯一样，如果世俗显现的各种现象没有显现之因，就不应当显现，因此承许无分微尘和意识，或者离二空的意识等作为显现基或因，他们说佛世尊如同依靠车辆部件而假立为车那样，也说了依蕴作为因而假立为有情。而中观派则了知正因为没有作为显现基础的真实，显现才不阻断地呈现，因此认为一切法从空性中显现自相，如同影像虽空却成为根识所行境等来教示。而且，对初学者的心来说，空与显、有与无这两者会以相互排除的方式似乎一者阻止另一者而不可能同时呈现，因此难以理解二者的结合，然而，当对放在面前的瓶子等一物，以一一分离的理智观察时，若见到连微尘许的自性也不存在，那么这空性不是现在观察时才出现而在此前不存在，因此瓶子显现为生住灭三时也未曾稍离无自性的状态，故而虽空却如此显现，必须生起对实相为显空双运的定解。一般来说，通过真实不存在的理智而了解空性较容易，但空性呈现为缘起则难以生起信心。一旦获得这种信心，就建立了显宗密宗一切见的基础。因此，从确定显现基直接真实不存在彻底透明的定解中，见到显现为不欺缘起的方式，这是奇中之奇，而了解的方式也由这偈颂完整地显示。
第二，遮其争，分两部分：略说无过之故；广释其义。
第一部分又分两方面：能摧伏他方辩论者；己方不被任何人所胜。
第一，"诸法一切自性理，随顺理路而趋行，摧灭他方所许说，是故恶辩无处所。"
如此，对于所知诸法一切自性无错误的方式，随顺事势理路而行，破除迦毗罗等他方对诸法自性颠倒计度者所许为有果或无果等的说法，因此，他方的恶劣论说没有立足之处或机会而能被摧毁，就像无云空中太阳升起，黑暗在其前无法存在一样。其中，宣说果自性有的是数论派，宣说无的是胜论派，宣说二者的是裸行派等。这些主张与事物的状况不符，无有量，而中观派的观点具有事势理，因此不费力就能破除他们的主张，并且极具力量。


 །གཉིས་པ། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཁས་མི་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་ནན་ཏན་ལྡན་པས་ཀྱང་། །ཅིར་ཡང་ཀླན་ཀ་བྱར་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་བ་སྣང་ཙམ་བསླུ་མེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ནི་བཀག་པ་མེད་ལ། དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅིའང་མེད་པ་ཡིན་པས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོ༷ད་པར་སྨྲ་བ་ད༷ང་། མེ༷ད་པར་སྨྲ་བ་ད༷ང་། ཡོ༷ད་མེ༷ད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་གཞི་ཞིག་ཡོད་ཅེ༷ས་མཐའ་བཞིའི་ཕྱོགས་གང་ཡང་ཁ༷ས་མི༷་ལེ༷ན་པ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ལ༷་གླགས་བཙལ་བའི་བསམ་པ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་འབད་པ་ན༷ན་ཏན༷་ཆེན་པོ་དང་ལྡ༷ན་པ༷ས་ཀྱང༷་། ཅིར༷་ཡང༷་ཀླན༷་ཀ༷་བྱར༷་མི༷་ནུས༷་ཏེ་ནམ་མཁའ་འབིགས་པར་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་ནས་རང་ཉིད་ལྟ་ཀུན་རབ་ཏུ་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ལས་མཐོང་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་འཕགས་འཕགས་མིན་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་འགལ་སྙམ་པའི་ཀླན་ཀ་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་པོ་ཅིའང་མེད་པའི་ཚིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་འཕགས་པ་ལྷས། གང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་དང་ཡོད་མེད་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་ཀླན་ཀ་བྱ་བར་ནི། །ཡུན་རིང་དུ་ཡང་བརྗོད་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
广说其义
གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དོན་དམ་ལ་རྩོད་
13-1-127a
སྤོང་དང་། ཀུན་རྫོབ་རྩོད་སྤོང་གཉིས།
遮谴于胜义谛
དང་པོ་ལ་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དོན་དམ་ལ་ཁས་ལེན་མེད་ཚུལ་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །
四边离戏之胜义无所许
དང་པོ་ལ་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་བཤད་པ་དང་། ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་བཤད་པ་གཉིས།
说具许之差别胜义
དང་པོ་ལ་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་ཚུལ། དེའི་སྒྲ་དོན་གཉིས། དང་པོ། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །དངོས་པོ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་གཅིག་དུ་མར་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཡ༷ང་དག༷་པའི་དོན་ཉི༷ད་ཀྱི་དབང་དུ༷་ན་དངོ༷ས་པོ༷་ག༷ང་ཡ༷ང་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་མ༷་སྐྱེས༷་པའོ་ཞེས་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུ༷ངས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པ་ལས། གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །དེ་དག་དངོས་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། །དེ་དག་གང་དུའང་འབྱུང་བ་མེད། །ཅེས་དང་། གླང་པོའི་རྩལ་གྱི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡི། །ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ན། །འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བྱིས་པ་དག་ནི་འབྱུང་བར་འདོད། །ཅེས་དང་།དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད། །རྒྱུ་འདི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། 
13-1-127b
ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་པས་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་དང་། ཡང་། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་གསུམ་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་ནའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་སོགས་དང་། ཡང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། ཆོས་གང་ལ་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་འདས་པ་མ་ལགས། མ་འོངས་པ་མ་ལགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
第二，"有与无及有无等，不予许持何所言，对此纵使具精勤，亦不能作任何难。"
所说的是，从凡夫阶段一直到遍智智慧间所经验的唯现不欺缘起并未被遮止，而这一切毫无自性成立，因此对于一边说为有，或说为无，或说为亦有亦无，或说有既非有亦非无之基础等四边中的任何立场都不予承许者，即使以寻找破绽的强烈动机而精勤努力，也无法提出任何诘难，就如同想要穿透虚空一样。如此，在遮除一切有所缘执著见解后，自身安住于远离诸见的中道，对于这样的人，若有人提出诸法若无实有，则如同虚空花，如何能区分所见所闻的差别、圣非圣等名言以及安立宗派的诘难，这将只是没有实质的空话。如圣天所说："对于有无俱非有，立场者作诘难时，纵然长久亦不能。"
第二，广说其义分为二：遮谴于胜义谛；遮谴于世俗谛。
第一，遮谴于胜义谛分为二：四边离戏之胜义无所许；遮除对此的诘难。
第一，四边离戏之胜义无所许又分为二：说具许之差别胜义；说无许之无差别胜义。
第一，说具许之差别胜义又分为二：以理教成立方式；其词义。
第一，"是故就真实性而，任何事物皆不成，故而如来诸佛等，宣说诸法皆不生。"
通过上述所说一多不存在的理智，因此在真实性之中任何事物都不成立，因此，如来圆满佛陀们宣说诸法一切未生，如实宣说了事物的本性。如《海慧所问经》中说："凡是缘起而生者，彼等毫无实体性，凡是无有自性者，彼等不生于任何。"又《象力经》中说："若不得任何，将成所生法，无生诸法中，愚者妄执生。"又《宝源经》中也说："无有自性何者，无性何能为他缘，无性如何为他生，此因善逝所宣说。"
《父子相见经》中也说："以入于缘起而入于法界，为佛所宣说，其中无明以无明性而不存在"等广泛宣说，又说："这一切法以三时平等故平等，过去时中一切法也离自性。"等，又说："一切法以自性空，任何无有自性的法，彼非过去，非未来"等如是所说。
;


 །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དུས་གསུམ་དུ་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན། །གཟོད་ནས་ཞི་ཞིང་མ་སྐྱེས་ལ། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་བཤད། །ཅེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཉིད་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞི་ཞིང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་མ་སྐྱེས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པའི་དུས་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་མེད་པའི་སླད་དུའོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པས་གང་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དོན་བཞིན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ལ། གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྒྲ་དོན། དམ་པའི་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་དམ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ། །
13-1-128a
ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་མེད་རྐྱང་འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་དམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། དམ༷་པ༷འི་དོ༷ན་ནམ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་དེ་ད༷ང་མཐུ༷ན་པའི༷་ཕྱིར༷། འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པའི་ཚུལ་དུ་བདེན་ཡོད་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་བདེན་མེད་རྐྱང་པ་འདི༷་ལའང་ནི༷་དམ༷་པའི༷་དོན༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བར་བརྗོད་ནའང་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་མམ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་མེད་རྐྱང་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་ནའང་གཞན་སེལ་གྱི་རྟོག་པའི་བློ་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དངོས་པོའི་བདེན་མེད་ཙམ་པོ་བ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་འདི་མེད་ན་དོན་དམ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་ཐབས་མེད་ལ།དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སམ་རྒྱུ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལ་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་ཞེས་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །མེད་པར་ཡང་དག་ཁང་ཆེན་གྱི། །སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི། །མཁས་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་བདེན་སྟོང་མེད་དགག་གི་ཆ་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་ཆ་སོ་སོར་རང་ས་ན་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན་ལུགས་དེ་ལ་འཛིན་པའང་ཡོད་ཁས་ལེན་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་གི་བདེན་མེད་ཀྱི་ཆ་དེ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་དམིགས་པའི་བློའང་དོན་དམ་མཐར་ཐུག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་གཞིའམ་གནས་ལུགས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་མིན་ཞིང་སྟོང་ཆ་ཁོ་ནའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ཞིང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་འཛིན་པའམ། 
13-1-128b
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འདའ་བ་མི་སྲིད་ལ། རིགས་པས་བདེན་གྲུབ་ཙམ་བཀག་པའི་བདེན་སྟོང་གི་ཤུལ་ན་མི་འགོག་རྒྱུའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་རང་མཚན་མེད་པ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བས། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་མི་འགོག་ན། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ། དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་གསུམ་གྱིས་གནོད་པས་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བདེན་སྟོང་དུ་བཞག་པའང་ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如此，缘起于三时中无有真实生，因此，"当转法轮时，本来寂静未生起，自性涅槃如是者，怙主您说诸法相。"这一偈颂将被善加解释：由于离自性，所以在本初未来时是寂静的，在现在时未生，因为离自性；在过去时也自性涅槃，因为无有自性。这表明一切法于三时平等。
如此，理智所成立的，由如实正说者诸佛所宣说，而诸佛所宣说的，也是如此由正理所成立的。
第二，词义，"与胜义义相应故，此称为胜义义。"
所说的是，如此以有无对立分开，遮破真实成立的单纯否定，在决定义中属于言说或世俗，虽然不是究竟实相，但因为与胜义或究竟实相的真正胜义相应，故以果名施于因的方式，对真实存在的对立面——单纯的真实不存在，也称为"胜义"，然而这是差别胜义或假立胜义。
其中，真正的胜义不仅仅是单纯否定，虽是离四边戏论，但若无此差别胜义——驻于遮他分别心境的事物真实不存在简单状态，则无方法了悟大胜义，因它是了悟大胜义的方法或因，且归属于彼，故立名为"胜义"。如《中观心论》所说："无有正世俗之阶，欲往正理大殿顶，于智者处不应理。"
因此，仅仅断除所破的真实空——无遮的方面，以及缘起的方面，似乎各自不相混杂地存在，所以在此宗中也有执著，也有承许，其中真实不存在的方面是究竟实相，缘于彼的心也是随顺究竟胜义，若基或实相非显空双运，而仅落入空的一面，则其对境者也不可能超越执著或分别；由于仅以理智遮破真实成立的真实空之后，对于不被遮破的有法，不能安立为无自相，若不遮破有自相成立的有法，则世俗谛应经得起理智观察，应不能遮破胜义生，圣者入定应成毁物之因，以此三者而破斥，所以自相成立和安立为真实空仅是言说，实相中成立为显空不可分。


 །དེས་ན་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབུ་མ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་དེ། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་ལམ་ལ་མ་བརྟེན་པར་རྟོགས་དཀའ་བ་མིན་ནམ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སོམས་ཤིག
说离诸许之非差别胜义
གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས།
略说
དང་པོ། ཡང་དག་ཏུ་ན་སྤྲོས་པ་ཡི། །ཚོགས་རྣམས་ཀུན་ལས་དེ་གྲོལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དགག་པའི་དོན་དམ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་དངོས་མ་ཡིན། མཐར་ཐུག་པའི་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་དེ་ལས་བོགས་དབྱུང་དུ་མི་སྲིད་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དངོས་པོ་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་པ་འདི་ནི་ཡོད་པ་བསལ་བའི་གཞན་སེལ་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཡིན་པས་སྤྲོས་པ་ལས་མ་འདས་ལ། ཡ༷ང་ད༷ག་པ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ༷་ན༷་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་ལ་སོགས་པའི་མཐར་འཛིན་གྱི་སྤྲོ༷ས་པ༷་ཡི༷་ཚོ༷གས་རྣ༷མས་ཀུ༷ན་ལ༷ས་ཀྱང་། དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་དེ༷་ནི་རྣམ་པར་གྲོ༷ལ་བ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས།
广说
གཉིས་པ་དེའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དོན་དམ་སྒྲ་རྟོག་
13-1-129a
གི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ། སྒྲ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་གཉིས།
说胜义离言语分别
དང་པོ། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་མི་སྲིད། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཚིག་གི་སྒྲ་མི་སྲིད། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ཡི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པར་དངོས་དངོས་མེད། སྐྱེ་མི་སྐྱེ། སྟོང་མི་སྟོང་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ༷་བ་དང་གནས་པ་འགག་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ན། དེ་དག་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་གནས་པ་མེད་ཅེས་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ་མི༷་སྲི༷ད་ལ། སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་བཀ༷ག་པའི༷་ཕྱིར༷་ན། བརྗོད་བྱ་དེ་དང་དེ༷་ཡི༷་རྗོད་བྱེད་ཚི༷ག་གི༷་སྒྲ༷་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་ལ། དགག་བྱའི་ཡུལ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡིན་པ་ལ༷། དེ་དགག༷་པ༷་ཡི༷་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར༷་བ༷འང་བརྫུན་པ་ཙམ་ལས་ལེག༷ས་པ༷འམ་དོན་དུ་གནས་པ་ཡོ༷ད་པ་མ་ཡི༷ན་ཏེ། དགག་བྱ་ཡོད་པ་དགག་པའམ། མེད་པ་དགག་པའམ། གཉིས་ཡིན་གཉིས་བྲལ་ཅི་དགག་ཀྱང་དགག་བྱ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས། དེ་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། དེ་རྗོད་པའི་སྒྲ་དང་། དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བསད་པར་རློམ་པའི་སྒྲ་དང་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དུ་ཟད་ཀྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མེད་པར་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་བུ་བྱུང་ཞིང་ཤི་བ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་པའི་ཚེ། བུ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་བཞིན་དུ། 
13-1-129b
དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་ཞེན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ལ། དེ་དོན་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་མེད་དགག་ཏུ་འཛིན་པ་དེས་རྟོག་པས་རྟོག་པ་བཤིག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་རང་ཡང་རྟོག་པས་ཕར་བཞག་པ་ལས་མ་འདས་པས་གནས་ལུགས་ལ་མེད་པ་ཞེས་སུའང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཞི་བ་ལྷས། བརྟག་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་དངོས་གང་ཡིན། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་གསལ་བར་བརྫུན། །དེས་ན་རྨི་ལམ་བུ་ཤི་ལ། །དེ་མེད་སྙམ་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི། །དེ་ཡོད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡི། །གེགས་ཡིན་དེ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། དཔྱད་བྱ་རྣམ་པར་དཔྱད་བྱས་ན། །རྣམ་དཔྱོད་ལ་ནི་རྟེན་ཡོད་མིན། །རྟེན་མེད་ཕྱིར་ན་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དེ་ཡང་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，这等持智慧之中观——吉祥月称的甚深意趣，若不依靠这种方式的道路，难道不是难以了悟吗？具慧者们当善加思考。
第二，说离诸许之非差别胜义，分为二：略说；广说。
第一，略说，"就真实而言，此乃是，远离一切戏论聚。"
所说的是，为何遮破事物存在的胜义不是真正的胜义？为何不可能从真正的胜义特征中更进一步？因为遮破事物所破的区分仅是排除存在的遮他分别影像，所以未超离戏论，就最终真实而言，远离执著有无是非等边际的戏论聚之一切，真正胜义是从中解脱的，如是略说后。
第二，广说其方式分为二：说胜义离言语分别；说言分别是世俗行境。
第一，说胜义离言语分别，"由无生等故，无生等亦不成，遮破彼体故，彼言语声不成，于无有之境上，安立遮破非为善。"
所说的是，胜义中离弃一切戏论之网，如实有非实有、生不生、空不空等，这样，因为没有生住灭等，其对立面——无生无住等也不可能；因为遮破了生有无等的体性，所以，其所诠及能诠语言也不可能；在没有所破对境的情况下，那遮破的因相也只是虚假而非善妙或实际存在。无论是遮破所破的有，或遮破无，或遮破二者，或遮破非二，所破的体性本来不生，所以遮破它的因相，表达它的语言，以及如是的意念，一切都如同妄想杀死石女儿的言语等，仅是分别的幻相而已，并非触及事物的法尔性。因此，一切无遮的因相都如梦中生子又死而生忧时，认为"无子"的分别一样，对事物实相颠倒分别的执著"有"的念头生起后，为显示其非确定义而执为无遮，这仅仅是以分别破分别而已，"无"本身也不过是分别所安立，实相中也无所谓"无"的成立。如寂天所说："未触所观察事物，不能执持彼非事，故彼虚妄事物者，其非事物亦明虚。是故梦中子死亡，思彼不存之分别，是阻碍彼存分别，然彼亦是虚妄性。"又说："若以观察观所观，观察无有可依处，无依故而不生起，彼亦称为涅槃矣。"
;


 །དེས་ན་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཡོ་བ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཀུན་རྫོབ་དང་ཐ་སྙད་ལས་མ་འདས་ཀྱང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ། གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོ་ནི་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ཞེས་བློས་དམིགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ནི་སྣང་སྟོང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་འོད་གསལ་བ་སྟེ། མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཅེས་
13-1-130a
གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་སྒྲ་དང་རྟོག་པ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཀྱང་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པའི་སྨག་ཐམས་ཅད་སེལ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣལ་འབྱོར་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་ཞིང་། གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡོད་ཀྱི། གཉིད་འཐུག་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས། སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་བསྟན་པ་འདི་ལ་གོ་དགོས་པ་འདི་ཡོད་དེ། དོན་དམ་རྣམ་གྲངས་པ་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་ནི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན། རྣམ་གྲངས་མིན་པ་ལ་ནི་སྣང་སྟོང་རེ་རེའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུངས་པའི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་བྲལ་དབུ་མ་སོགས་མིང་བཏགས་པ་ནི་མཚོན་བྱེད་ཙམ་སྟེ་མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བསྟན་པ་དང་འདྲ་བ་ལས་དོན་དུ་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་མཐར་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་སུན་ཕྱུང་བའི་འབྲས་བུ་རྟོག་པའི་དྲྭ་བ་མཐའ་དག་ལོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགག་སྒྲུབ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བསལ་གཞག་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་དངོས་གཞི་སྟེ། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་དཔེར་ན། ཅིའང་མ་མཐོང་ཞེས་མཐོང་བ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་པ་དང་། ཅིའང་མེད་པར་མཐོང་ཞེས་
13-1-130b
མཐོང་བ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་གཉིས་ལ་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཕྱི་མས་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པར་མི་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་བློ་འདས་སམ། བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཞེས་འདོད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་ལ་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་ཅིང་གཟུང་འཛིན་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་ན། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དམིགས་པར་བྱར་ཡོད་པར་མི་སྟོན་ཏེ། གང་ཚེ་སྐྱེ་མེད་དེ་ཉིད་ཡིན་ཅིང་བློ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་རྣ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཀྱང་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་དོན་དམ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབས་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཚུལ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ན་དོན་དམ་བློ་འདས་སུ་སྨྲ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་མེད་དེ། མདོ་ལས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，只要有声音和分别念的活动范围，就没有超出世俗和言说，然而，依靠分别念而生起无分别智慧，依靠言说而达到胜义，依靠分辨二者的智慧而获得无二智慧。因此，究竟法性的本质由于远离四边戏论，无法用"此"等言词表达，也无法被心识所缘取，如所说："不可言说思维，般若波罗蜜多。"本质是不落入显现或空性一方，远离生灭一切戏论的自性，极为寂静而光明，如所说："不生不灭，虚空体性。"
如此，虽超越世俗语言和分别心的一切行境，但能够驱除一切执边恶见的黑暗，自性法界由瑜伽士的各别自证智慧以无见的方式而见，以无住的方式而住，而不像沉睡或昏厥等状态，如所说："各别自证智慧之行境。"
对于这个说明胜义非心识行境的教导，需要理解以下含义：差别胜义即仅仅否定真实存在，是心识的对境，是语言的对境；而无差别胜义是不落入显空任一边的显空双运、二谛双运、离戏中观等名称，只是指示工具，如用手指指月，实际上完全超越语言分别的境界。然而，通过理智观察而破除一切执边所缘境的结果，以消除一切分别网的方式，超越遮破与建立，无除无立地趋入法性，这是般若波罗蜜多的正行修持。如所说："此中无所遣，亦无少可立，于真性真视，见真而解脱。"
这就像例如，"什么都不见"以否定见的方式表述，和"见到什么都不存在"以肯定见的方式表述两种说法，实际上没有差别，因为后者也不表示有所见。同样，承认"胜义超心识"或"非心识行境"，与承认"是无分别的行境"，实质上没有差别，因为无分别是通过消除一切戏论、无能取所取而区分的，所以不表示存在可被缘取的对境，应当按照"当无生是真如而心也离生"等偈颂的含义来理解。如果像色声并非耳识行境却是眼识行境那样，将胜义作为无分别心所缘境来成立，那么无分别和无能取所取的原则也将被破坏，因此，宣说胜义超心识并无任何过失，如经中广泛宣说其超越一切种最胜智慧之前的心识行境。
;


 །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དམ་དངོས་སུ་གཞལ་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མིན་ཞིང་། དེ་ནི་རྟེན་ཅན་ཞིག་མ་གཏོགས་ཅི་ལའང་མི་བརྟེན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དམིགས་མི་ནུས་ཏེ། བཙས་པའི་བུ་ཆུང་གིས་ཉི་མ་ལ་ལྟ་བ་དང་། དམུས་ལོང་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བུར་གསུངས་ལ། རྟེན་ཅན་ཡོད་དོ་སྙམ་པའམ། མེད་དོ་སྙམ་པ་ཞིག་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་ཡུལ་དེ་གནས་ལུགས་སོ་སྙམ་ན་མ་
13-1-131a
ཡིན་ཏེ། བློས་རྟེན་འཆའ་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དབུ་མའི་རིགས་པས་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པ་མི་སྲིད་དེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་ཉེ་རིང་མི་མངའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། གང་གི་ངོར་བྱས་ནས་མཚན་མ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའང་གཞག་པར་མི་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་ཉིད་མཐའ་བྲལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་དངོས་ཞེན་གྱི་གྲུ་གཟིངས་འཇིག་པའི་ཚེ། དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མའི་གཟེབ་ལ་ཆགས་པའི་སྲིད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཚོང་པ་རྣམས་སྐྲག་ཅིང་རྟབ་རྟབ་པོར་གྱུར་ནས་ཡུལ་གྱི་རྟེན་ཞིག་ལ་འཇུ་བར་བརྩམས་ཀྱང་། རྟེན་ཉིད་ཀྱང་མི་བརྟན་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དབྱིངས་ཕ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར། ཐོག་མེད་ནས་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ཤི་ཡང་སུ་དག་ལ་མི་དགའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱལ་ཐབས་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་ན་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ནི་ཚུལ་དེ་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དབུ་མའི་གཞུང་ཀུན་གྱིས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་གྲངས་དང་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་གོ་བའི་དབང་གིས་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་སྤྲོས་ཀུན་ལོག་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའང་མ་མཐོང་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚིག་གིས་དེར་ཞེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཁྱོད་ལ་སྟེར་བའི་ཟོང་ཅིའང་མེད་ཅེས་སྨྲས་པ་ལ། ཀྱེ་བདག་ལ་ཅིའང་
13-1-131b
མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཟོང་དེ་བྱིན་ཅིག་ཟེར་ན། དེ་ལ་ཟོང་མེད་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་ཐབས་གང་གིས་ནུས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པའང་དེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པའི་འཛིན་སྟངས་དང་བཅས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་དང་། ཕྱི་མ་ལྟར་ཁས་ལེན་དང་སྤྲོས་པ་བྲལ་བ་གང་ཡིན་ལས་དོན་གྱི་གནད་ཤན་ཕྱེད་དགོས་ཀྱི། རང་བཞིན་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་རིས་ཙམ་ལས་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །དེས་ན་ཐལ་རང་གི་འཆད་ཚུལ་ལྟོ་སྦྱར་ཏེ། མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་གནད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཅིག་ཀྱང་། རྗེས་ཐོབ་ཤན་འབྱེད་ཚེ་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་དོན་དམ་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་བདེ་ཞིང་། མཉམ་བཞག་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ན་ཕྱེ་མི་དགོས་པར་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་ན་དབུ་མའི་གནད་མཐར་ཐུག་ཟིན་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་དཀའོ། །དེའང་རྣམ་གྲངས་པའི་དབང་དུ་ན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་མེད་ཅེས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཞག་པ་ཙམ་སྟེ། གཉིས་ཀའང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པར་མཚུངས་པ་ལ། ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ནུས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མེད་ལ་དེར་འཛིན་མཐར་ཡང་མི་གཏོང་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དབང་བཙན་པར་མ་སོང་བས་སྐྱེ་སོགས་ཀྱི་ཞེན་པའང་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，对于直接衡量离一切言说的究竟胜义，世间知识的世俗对境者非为量，它除了依于某物外不依于任何，法界超越世间的智慧行境不能缘取，如同新生婴儿看太阳，或盲人看色相所说的那样。如果以为有所依或无所依作为所缘对象，通过执取方式认为该对象是实相，这是不正确的，因为凡是心识所依靠的对象，无有不能被中观理智破除的可能，由于法性理智无有亲疏的缘故。即使为了某者而被喜欢相的人们执为所缘对象，也不应建立，如此，当执实之船在离边空性的大海中毁坏时，贪着种种所缘相网的有情心之商人们惊慌失措，虽试图抓住某个境界依处，但依处本身也不坚固，这是法性。在离边法界大海中，无始以来束缚轮回的一切分别念虽死，又有谁会不欢喜呢？因为生起了掌握无住涅槃胜方便的无分别智慧，所以喜爱甚深者对此方式不会恐惧而极为欢喜。
关于这点，虽然中观一切论著都显示事物无自性，但由于对无自性和空性有差别与非差别的理解，若是后者，则灭除一切戏论，如所说："所谓空性是什么都不见的代名词。"应当确定这点后，不应执着无自性的词语，因为这是为了遣除戏论而教导的。如《明句论》所说：如对说"我没有任何货物给你"的人说"请给我那个叫'什么都没有'的货物"，有什么方法能使他理解没有货物？执著空性也应如是理解。总之，对事物无自性有执著方式的是差别胜义的对境者，后者则是离承许和戏论，必须从两者中分辨出实义要点，而不是仅从无自性等词语形式辨认。
因此，将应成派与自续派的解释方法结合起来，虽然究竟密意要点一致为离戏，但后得辨别时，如自续派将胜义分为两种比较好，而入定无分别智慧时则无需分别，直接成就大离戏。如果了解这一点，就能掌握中观的究竟要点，否则就很难。此外，就差别而言，所谓生与不生仅是相互依靠而安立，两者经理智观察同样不成立，能够破除所执对境却仍然不放弃对无生的执著，则未使事物法性占据上风，也就不会放弃对生等的执著。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་མིན་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་ནི་ཡོད་པ་མིན་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་མཁྱེན་ཏེ། །འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ཡང་། །ངོ་མཚར་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་བསྒྲགས། །དེ་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་དངོས་སུ་ཡོད་པའམ། རང་བཞིན་མེད་པ་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་ཅིང་། དཔལ་སྦས་པས། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བར་ལྷུང་བ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཉེས་དམིགས་སུ་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བྱིས་པ་ལས་དང་པོ་ལ་
13-1-132a
ཞུགས་པ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་མཐར་འཛིན་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། བྱིས་པ་བློ་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །མ་རིག་པ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །དངོས་པོ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་དེ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་རིག་གཉིད་ཀྱིས་རྨོངས་སེམས་ཅན། །རང་གི་སེམས་ནི་གཡོས་གྱུར་པས། །མི་བདེན་ཡང་དག་མ་ཡིན་པ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་རྟག་ཏུ་སྣང་། །མྱ་ངན་འདས་པའང་མེད་པར་ནི། །བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་ཡིན། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་དམིགས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཀུན་ངེས་པར་བྱའོ།
说言分别为世俗之境
གཉིས་པ་ལ། དྲི་བ་དང་ལན་གཉིས།
发问
དང་པོ། རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །བཤད་དང་དེ་མེད་དོན་དམ་བཤད། །སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་བ་ནི། གང་བརྗོད་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ༷་པར་རྟོ༷ག་པ༷་ད༷ང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམ༷ས་ཅད༷་ཀུན་རྫོ༷བ་ཀྱི་བདེན་པར་བཤདདང༷་།དེ༷་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མེ༷ད་པ༷་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོ༷ན་ད༷མ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་བཤ༷ད་ནས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག་ན་ཅི་ལྟར་དོན་དམ་དུ་འགྲུབ་སྙམ་པའི་དྲི་བ་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། སྒྲ༷་ད༷ང་ཤེ༷ས་པ༷འི་སྤྱོད༷་ཡུ༷ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱ༷ང་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཀྱི་བདེན་པ་ཡི༷ན་ན༷། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའང་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས། དེའི་ཡང་ཞེས་ཐུག༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པར་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་
13-1-132b
ཞེ་ན།
答复
གཉིས་པ། ཀུན་རྫོབ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སྟེ། །སྐྱོན་མེད་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། རྟོག་ཚེ་སྤྲོས་པས་སྟོང་པ་ཡང་། །སྒྲས་བརྗོད་བློ་ཡི་ཡུལ་མིན་ནམ། །བདེན་མོད་ཐ་སྙད་དོན་ལ་ནི། །སྐྱོན་མིན་ཞེས་པ་དེ་ཡི་ལན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། དོན་དམ་ལ་ཡོད་མེད་ཅེས་སོགས་རྟོག་པའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པས་སྟོང་པའི་དོན་དམ་ལ་མི་རེག་ཀྱང་། ཀུན༷་རྫོབ༷་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོ༷ང་ཉི༷ད་དུ་རྟོག༷ས་པའང༷་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཀྱི་ཚུལ་ཏུ༷་ནི༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་ཀྱང་། དོན་དམ་པ་ལ་མ་རེག་པར་ཐལ་བས་ཡེ་མེད་དུ་ཁས་མི་ལེན་གྱི། རྣམ་པ་དུ་མར་ཕྱེ་བའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལྟ་བུ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཀུན༷་ན༷ས་ཉོན༷་མོང༷ས་པའི་རྟོག་པ་དང་། དེ་ལྟར་མིན་པ་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་ལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ༷་པར་དག༷་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟེ༷། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཤན་འབྱེད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྐྱོ༷ན་མེ༷ད་ཅིང་དེ༷་ཡ༷ང་སྒྲ་རྟོག་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཡིན་པར་འདོད༷་པ་ཡིན་ནོ།;


 །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ། བུམ་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ལའང་དགག་བྱ་བུམ་པའི་རྣམ་པ་དང་། དེ་བསལ་བའི་རྟོག་པ་གཉིས་མེད་པར་དེར་འཛིན་མི་ཤེས་ཀྱང་། དེའི་རྟོག་པ་ནི་དགག་རྐྱང་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པས་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་མེད་ལ། སྐྱེ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་གནས་
13-1-132a
ལུགས་ཡིན་ལ། དེ་དང་མཐུན་པའི་བློ་ཡིན་པས་སྐྱེ་མེད་དུ་འཛིན་པ་ནམ་ཡང་བཟློག་པར་མི་རུང་སྙམ་པའང་ལེགས་པ་མིན་ཏེ། ཟུང་འཇུག་ཡིན་པས་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ་བར་གནས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་དམིགས་པར་བྱར་ཡོད་པར་ཡང་ཅིས་མི་འགྱུར། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྣང་སྟོང་སྦྱར་ཏེ་བཟུང་བ་ཙམ་ནི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དང་མཐུན་པའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའང་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མི་བཟློག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་སྟེང་གི་སྐྱེ་མེད་གཉིས་གང་ཡང་མི་རྙེད་པར་མགོ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་གྱི་སྐབས་འདིར་ཐལ་རང་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་འཛིན་པ་སོགས་ལོག་པས་གནས་ལུགས་མི་མཐོང་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནས་ལུགས་གཟིགས་པར་དཀའ་འོ། །འོན་ཏེ་སོ་སྐྱེའི་ས་ན་བསྒོམ་པ་དེ་ལས་འོས་མེད་སྙམ་ནའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྗེས་མཐུན་བསྐྱེད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མེད། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པས་རེ་ཞིག་འཛིན་སྟངས་མི་འདོར་སྙམ་ན། བཙན་ཐབས་ཀྱིས་དེ་འདོར་དུ་འཇུག་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་དེ། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་དགོས་ཀྱི། ཟབ་མོ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁྲིད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོའི་གནད་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་ན་རང་གི་བློ་ལ་སྦྱར་བདེ་བའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རིང་དུ་འདྲིས་པར་བྱས་ན་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་ལ། དེའི་ཚེ་བློ་འདས་
13-1-132b
ལ་ཡིད་ཅུང་ཟད་ཆེས་ནས་གོམས་པའི་དབང་གིས་གདོད་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱིས་དབུགས་དབྱུང་བའི་གསུང་གི་ཚུལ་ལ་བསམས་ཏེ་ཚུར་མཐོང་ཙམ་ལ་རེ་བའི་བློས་ཨུ་ཚུགས་དང་ཞུམ་པ་གཉིས་ཀ་སྤོངས་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རིམ་བཞིན་འཇུག་པར་འཚལ་ལོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། ཡོད་པའི་ཟླས་དྲངས་མེད་པ་སྟེ། །ཡོད་པའང་མེད་པའི་ཟླས་དྲངས་སོ། །དེ་བས་མེད་པར་བརྗོད་མི་བྱ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུའང་མི་བརྟག་གོ། གང་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེ་བ། །ཅི་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དབེན་མཐོང་བ། །དེ་ལ་ཡོད་དང་མེད་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། གཞན་སྡེ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་། འོ་མ་ལ་ཞོ་མེད་པ་སྔ་ན་མེད་པ། ཞོ་ལ་འོ་མ་མེད་པ་ཞིག་ནས་མེད་པ། རི་བོང་གི་མགོ་ལ་རྭ་མེད་པ་གཏན་ནས་མེད་པ། བ་ལང་ལ་རྟ་མེད་པ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་མེད་པའོ། །ཞེས་མེད་པ་བཞི་པོ་དེ་དངོས་པོ་གཞན་འགྱུར་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཟླས་དྲངས་ནས་མེད་པ་བཞག་སྟེ་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་དངོས་མེད་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཟླས་དྲངས་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་མོ་གཤམ་དང་། སྤྱིར་བུ་ཡོད་པར་མ་ངེས་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བློ་ཙམ་པོ་དེའང་མེད་ལ་སྒྲ་བློ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱེད་དོ། །རི་བོང་རྭ་ལ་སོགས་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །མེད་པའི་ཟླས་དྲངས་ནས་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་ན་མེད་པའི་དབང་གིས་གྲགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
对此有人思考：虽然像执着"无瓶"之类的情况下，不懂得若没有所破对象瓶子的相及遣除它的分别二者就不能执着为"无瓶"，但其分别是单纯遮破的对境者，因为瓶子所空之处，即使在言说中也无瓶，故无空性缘起双运之义；而虽有生等言说，但无真实生，这是空性缘起的实相，因此与之相应的心识，执着无生永不应遮除的想法也是不对的。正因为是双运，其本质如实安住于离言说，否则为何不成为所缘取的对象？然而，仅仅以分别心结合显空而执取，不会成为与究竟实相相应的心识。
此外，以观察胜义的理智观察时，不可遮破的言说之生与其上的无生二者皆不可得，平等无别，因此在这非差别胜义的场合中，应成派与自续派的密意是一致的。如果由于声音义的分别执着"无自性"等已灭，而不见实相，则圣者们也难以以离分别的现量见到实相了。倘若认为凡夫地只能如此修习，为何不能生起相应的无分别呢？如认为因无法做到而暂不放弃执取方式，又有谁能强迫你放弃它呢？然而，应当对不可思议法性生起信心，而不要认为"深奥为何非是理辩境"，若将胜智行境引入识的领域，则将损害如来教法的精要要点，故不应执取对自心适宜的方面而舍弃深法。若长久熟悉二谛方式，将生起与智慧相顺的忍，此时对超心稍生信解，由熟习力而终将现前，应思维佛及菩萨们给予这样鼓励的教言，以仅凭肉眼所见为足的心态，当舍弃执着与退怯二者，应次第趋入不可思议智慧的道理。
《楞伽经》中也说："有之对立为无，有亦无之对立，故不应说为无，亦不应思为有。于何者都不生，于何者都不灭，见世间远离者，彼无有亦无无。"其他教派如童受等也认为："牛奶中无酪是先前无，酪中无牛奶是已毁坏而无，兔头上无角是永无，牛上无马是互相各别而无。"他们认为这四种无是成为其他事物。
其中，由有的对立安立无，如已毁坏无等三种。因此，无实也是由实有的对立而安立，若不确定石女及一般有子，则连"石女儿"这一语言分别也不存在，依靠语言分别也施设其为无的言说。兔角等也与之类似。由无的对立而有，例如，所谓生是依靠先前无而闻名。


 །སྔ་ན་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བ་འགལ་ཏེ། ཡོད་པ་སྐྱེ་ན་སྐྱེས་པ་དེའང་སླར་སྐྱེ་བས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་མེད་བདེན་མི་བདེན་
13-1-133a
སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ལ། ནམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གནས་པ་ན། ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་བདུད་ཀྱི་ས་ལས་རིང་དུ་འདས་ཤིང་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཕྲ་ལ་ཤེས་དཀའ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་ལམ། །མི་རྟོག་རྟོག་ཡུལ་མ་ཡིན་བལྟ་བར་དཀའ། །རང་བཞིན་ཞི་ཞིང་འགག་མེད་འབྱུང་བ་མེད། །མཁས་གསལ་ཤེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་ཞི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཟད། །རྒྱུད་ལས་རྣམ་གྲོལ་མཉམ་པར་མྱ་ངན་འདས། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད། །དུས་གསུམ་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་མཚུངས། །ཞེས་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དོན་དམ་པར་ན་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདུན་ན་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའམ། སྤང་བའམ། བསྒོམ་པའམ། མངོན་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་འདུག་གོ། ཞེས་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། སྔོན་མཐའ་སྟོང་ཞིང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་སྟོང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གནས་པའི་དངོས་པོས་སྟོང་། །འདི་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་དངོས་མེད་མིན། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཞེས་དང་། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཚངས་པ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེའམ། མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །ཞེས་དང་། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། 
13-1-133b
དོན་འཚལ་རྣམས་ཀྱིས་མཆིས་མི་བརྗོད། །མ་མཆིས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་བགྱི། །ལན་མེད་ཚིག་ལམ་མ་མཆིས་པ། །མི་བརྟེན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང་། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། གལ་ཏེ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་ཤིང་། །ཚོར་བ་སེམས་པ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོར་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། །ཕུང་འདི་སྟོང་ཞེས་རྟོག་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་སྐྱེ་མེད་གནས་ལ་དད་མ་ཡིན། །ཞེས་དངོས་དངོས་མེད་གང་དུ་ཞེན་ཀྱང་མི་རུང་བར་བསྟན་པ་དང་།གང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྟག་ཡོད་དང་མེད་པར་བྱེད། །ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་འདི་ཤེས་ངེས་པར་འབྱུང་། །ཞེས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་ལྟ་བ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀར་མི་རྟོག་པ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ལྟ་བ་ཇི་སྙེད་གང་ཡང་རུང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡི། །ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཐོས་ཀྱང་། །ལ་ལའི་ལྟ་བ་མ་ཞིག་ན། །གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་ཅན་ཏེ། །སྨན་པས་བཏང་བའི་ནད་པ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་བསྲེག་པ་ཚིག་པའི་མེ། །བསྲེག་པ་མེད་པས་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་ལྟ་ཚིག་ན། །སྟོང་ཉིད་མེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར། །ལྟ་བ་འགོག་པའི་དུས་སུ་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་མེ་འབྱུང་སྟེ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད། །
13-1-134a
ཉོན་མོངས་བསྲེགས་པས་རྣམ་པར་མཛེས། ཞེས་དང་། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
若先前已有，则生相违，因为已有之物若生，则已生者还需再生，将成无穷。因此，有无、真不真、空不空等，这一切仅是依靠分别念而安立，并非离戏的法性实相。当获得无分别智慧而安住于离戏时，应知已远远超越分别动摇魔地，进入佛陀欢喜之道。
正如《华严经》中所说："微细难知大仙道，无分别非思境难见，自性寂静无灭无生，由明智了知通达之。自性空寂苦尽，从相续解脱平等涅槃，无边无中不可言说，超三时如虚空同等。"
《宝积经》中说："就胜义而言，圣者智慧之前无有任何可了知、可断除、可修习或可现证之法。"
《海龙王所问经》中说："前际空且后际空，生灭住等诸事空，此非实有亦非无，因为诸法自性空。"
《海慧所教经》中说："梵天，任何法完全不成立，不承许为'有'亦不承许为'无'。"
《智光庄严经》中说："求义者不言有，亦不言无，无答无言路，不依靠者敬礼您。"
《集功德宝经》中说："若不了知而认知为色，行受想行识诸蕴，虽思此蕴空，菩萨行相，不信无生处。"如是显示无论执着有无皆不应理。"所谓无有者即是无，愚者分别为有无，有无二者无法性，菩萨若知此定脱。"如是显示舍离二边的般若波罗蜜多能从一切见解中解脱。"不思无生亦不思生，此乃般若波罗蜜最胜行。"
《严饰经》中说："一切诸见解，所有众生具，为断除见解，教示空性理。虽闻空性见，若有见未破，不可医治见，如医所舍病。如焚烧之火，无物可焚不住，如是被烧对境见，空性火亦将息灭。在灭除见时，真实智慧火生起，能焚一切烦恼，焚烦恼故极庄严。"
《圣无尽慧所说经》中说："其中，什么是世俗谛？即一切世间言说、文字、语言、表示。"
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཡི་གེའི་རྒྱུ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་སོགས་བསྟན་ཏོ། །
胜义于论议中无立足点
འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ནི། །གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་དམིགས་ན་དེའི། །དུས་ན་རྨོངས་པ་རྣམ་གཡོས་པས། །སྟོང་ཉིད་རྒྱུ་ལས་ཅི་སྟེ་སྐྲག །ཅེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ལེགས་སོམས་ལ། །ངེས་ཟིན་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་བྱས་ནས། །ལྟ་བ་དམིགས་པར་བྱར་མེད་པས། །ཕྱི་ནས་བློ་ངན་དབང་མི་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན། ཟ་བ་བཟང་པོའི་ཟས་ཟོས་ཀྱང་ཁ་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་གི ཡོད་མེད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ་བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་རིགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་མེད་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོར་གནས་པ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཆད་པས་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་གནས་མེད་དོ། །དེས་ན། སྐྱེ་མེད་འདི་ནི་ཐོས་ནས་ཀྱང་། །ཐེ་ཚོམ་སོམ་ཉི་མ་བྱེད་ཅིག ཅེས་ཡེ་ཤེས་བརྟན་པའི་ཚིག་ལེགས་པར་
13-1-134b
བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་ལ་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྩོད་སྤོང་གཉིས་པ་བཤད་པར་བྱའོ།
遮谴于世俗谛
གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་རྩོད་སྤོང་ལ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པ་དང་། དེས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཚུལ་གཉིས།
证无自性之事物
དང་པོ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་གཉིས།
安立世俗之自性
དང་པོ་ལ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས།
无自性之典型描述
དང་པོ་ལ་གསུམ། འཁྲུལ་ངོར་སྣང་ཚུལ་དང་། དེ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའི་ཚུལ་དང་། སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བསྟན་པའོ།
迷惑现前之方式
དང་པོ་ལ་གསུམ། ཡུལ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་འཁྲུལ་ཚུལ། ཡུལ་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཚུལ། དེའི་ངོས་བཟུང་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །
心识之迷惑方式
དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཅན་ཡིད་ཤེས་འཁྲུལ་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས།
略说心识迷惑方式
དང་པོ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཉལ་བའི་ཚེ། །བྱུང་ཞིག་མི་བདེན་ཅི་རིགས་པ། །རྨི་ལམ་ནང་དུ་ནི་མཐོང་ཡང་། །སད་ཚེ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མིན། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་རྨི་ལམ་དུ། །ཞུགས་པ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རུང་། །རྣམ་པར་སད་པ་མྱང་འདས་པ། །ལྟ་བས་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་སྣང་ཚུལ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི་སྣང་ཚུལ་ལ།ཉིན་མོ་བྱས་པས་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་མཚན་མོ་ཉ༷ལ་བའི༷་ཚེ༷་ན་བྱུ༷ང་ཞི༷ག་པས་བུ་སྐྱེས་པ་དང་། ཤི་བ་ལ་སོགས་པ་མི༷་བདེ༷ན་པ་ཅི༷་རི༷གས་པ༷་འབྱུང་སྟེ།;


 །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི། གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བའང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་སྟེ། འདི་ལྟར་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མྱང་བྱའམ་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། མྱོང་བའི་ངོ་བོའམ་ཤེས་པ་སྟེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་པའམ་ལུང་ལས་འབྱུང་བའང་རུང་སྟེ། འདི་ནི་ཤེས་པའོ། །འདི་ནི་ཤེས་བྱའོ། །འདི་ཡོད་དོ། །འདི་མེད་དོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་ཏེ་སྐད་དང་ཡི་གེ་བརྡས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་ལ་ནང་གི་ཡིད་ཀྱིས་རྗོད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ངག་གི་རྗོད་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱིས་རྗོད་པ་ཡིན་སྙམ་ན། ཡིད་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཆོས་མངོན་པར་བཤད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ལན་བཏབ་པ་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་། མདོ་མྱང་འདས་ཆེན་པོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ། གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔག་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པ་ནས། སྔོན་སྟོན་པ་མང་དུ་ཐོས་པའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་ཚེ་འཇམ་དཔལ་དང་བརྩད་དེ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཡོད་པ་དང་། སྟོན་པས་མེད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་རྩོད་པར་གྱུར་ཏེ་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དོ། །མཐའ་མ་ཚེ་
13-1-134b
འཕོས་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་ལུམ་ཟ་བའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས། དེ་ལས་ཐར་ཏེ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་དང་ཕྲད་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་འདི་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཤིང་ཆད་པ་མེད་དེ། ཁྱོད་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ་སྟེ། བདེན་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ལ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཤེས་པ་ནི་ཡི་གེའི་དོན་ཤེས་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་ཟབ་མོ་མི་ཤེས་པས་དོན་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱེད་དམུས་ལོང་ངམ་འོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དོན་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པ་ཐོས་ནས། དབེན་པར་ཞག་བདུན་ཏིང་འཛིན་བྱས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གསུངས་པ་ལྟར། སྣང་སྟོང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དབུ་མ་མཐའ་བྲལ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ན་ལེགས་ཀྱི། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས། ཕན་ཚུན་དགྲ་བཞིན་ལྟ་བའི་རྩོད་པ་ཅན་བོད་ན་མང་ཡང་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གཞུང་ལམ་སྲོང་བ་དག་ཨེ་མ་སྐལ་བ་བཟང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་འཕགས་པ་ཀླུས་ཀྱང་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྐྱེ་བོ་སྨྲ། །ཞེས་དངོས་པོ་གཞན་གྱུར་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པར་གྲགས་པ་སྔ་ན་མེད་པ་སོགས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་སློབ་དཔོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས། བློ་ཆུང་གང་དག་
13-1-135a
དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །ལྟ་བ་དེ་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་མི་མཐོང་། །ཞེས་དང་། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡང་དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་བསྟན་པའོ། །ཞེས་དང་། གང་དག་བདག་དངོས་གཞན་དངོས་དང་། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །ཡང་དག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
胜义谛是：若心行尚且没有，何况文字？如是所说，在此把能作的修行全部把握，如是器世间和有情世间、所尝或所知的色等，以及能尝之体性或意识即乐等，总之，世间或经教所生，"此是意识"、"此是所知"、"此有"、"此无"等，在言说中安立，凡是能以语言、文字、符号表达的一切皆为世俗；而在胜义中，离内心言说和外在语言表达二者。若问如何是意识言说？如经中所说的以意对帝释讲说阿毗达磨，以及以意答偈颂等。
又《大般涅槃经》中说："善男子慈氏，凡是有、无、非有非无，一切声闻和独觉都无法测度。"又《胜定经》中说：昔日导师为多闻之人时与文殊辩论，文殊说"有"，导师说"无"，辩论有无之谛，无法决断。最后命终后在无数劫间转生于食铁锤地狱。从中解脱后遇见迦叶佛，迦叶佛对有无二谛这样说道："一切法自性确定而无断，你们说有说无，其义并非如此。为何？一切法以空性寂静，这两种谛既非有也非无。你们所知只是知道文字义，不知深义，对于如此意义，你们如盲如聋，如何能知解如此深义？"听闻此教后，独处七日入定，证悟空性。
如是，若安住于显空无别的离边中观，则为善；而对于法界空性离一切边际而执持有无戏论之边，如仇敌相视的争论者在藏地虽多，但远离偏执而遵循如来正道者，啊，善哉善缘！
如是诸经所示之义，智者圣龙树也说："若实物不成，则无实物不成，实物异变者，凡夫说无实。"即实物异变在世间称为无，如前无等，如上所说。
又彼大师说："小慧观事物，为有或为无，彼不见所观，寂静之息灭。""有者执为常，无者见为断，故于有与无，智者不安住。""一切真不真，亦真亦不真，非真非不真，是为佛所教。""见自性他性，及性与无性，彼于佛教中，不能见真实。"


 །ཞེས་དང་། གང་དག་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ལོག་མིན་པར། །འདོད་པ་དེ་དག་ལྟས་མི་འཕྲོག །ཅེས་དང་། ཐམས་ཅད་རྟག་མིན་མི་རྟག་པའང་། །ཅི་ཡང་མེད་དེ་དེ་རྟག་ན། །དངོས་ཡོད་རྟག་དང་མི་རྟག་པར། །འགྱུར་ན་དེ་ནི་ག་ལ་ཡོད། །གང་ཅི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་རིག་བྱ། །སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྟོང་། །འདི་ལྟར་མི་སྟོང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། སུ་ལ་སྟོང་ཉིད་འདི་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །སུ་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་ཅི་ཡང་འབྱུང་བ་མེད། །ཅེས་དང་། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །
13-1-135b
ཞེས་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་དང་། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང་། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
说言语分别为世俗对境
གཉིས་པ་སྒྲ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་བསྟན་པ། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་ཀྱང་། ཐོག་མེད་གོམས་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དུ་འཆར་བ་འདི་དག་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས། རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ་ལ༷་བློ་བརྟེན༷་པར་བྱས་ཏེ་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པས་ན། དོན་དེ་ཉིད་བློ་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན༷་ཡ༷ང་། དེ་ལྟར་ཡོད་མོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ནི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་དཔྱད་མ་ཟིན་ནམ། གཞན་ཡང་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་མ་མཐོང་བའི་བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན༷་རྫོབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་གྱི། ཡ༷ང་ད༷ག་པ་མི༷ན་ཏེ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་བཞིན་ནོ། །དེའང་ཆོས་འདི་ཀུན་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན། བདེན་མེད་ཡིན། དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཡིན། སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་ཡང་དེ་དག་གི་སྒྲ་དོན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་བསྐྱེད་པས་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་གོ་མི་ཆོད་དེ། མིང་དེས་
13-1-136a
བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དངོས་སམ་རྗེས་མཐུན་པ་མྱངས་ནས་སྤྲོས་པ་འགགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སྨྲའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་མེད་པར་དགག་པ་སྟེ། མ་ཡིན་དགག་ནི་ཆོས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པས་དེ་འདྲ་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་མེད་ལ། སྣང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་གདགས་པའང་། སྣང་བ་ལས་ལོགས་ན་སྟོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་གོ་ན་མེད་དགག་ཟེར་ཡང་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་ཉིད་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ནི་ཟུང་འཇུག་སྟེ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་། དེ་ལྟར་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་བརྗོད་བྲལ་དུ་གནས་པས་ན་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས། དོན་དམ་པ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་གྱི། དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
又说："凡依缘事物，如水中之月，非真非虚妄，彼等不被见夺。"又说："一切非常非无常，无一物存，若常有，事物成常与无常，如是何有？""凡所言说一切，应知自性空，空性之言亦空，如是无不空。"又说："于谁生空性，于彼一切生，于谁不生空，于彼无所生。"又说："诸佛说空性，出离一切见，若执空性见，说彼不可治。"又说："从业烦恼分别生，彼等从戏论，戏论以空性而息灭。"
又说："所言说止息，心行境止息，不生亦不灭，法性同涅槃。"又说："不由他而知，寂静无戏论，无分别无异，此乃真如相。"
第二，说言语分别为世俗对境："若依于分别，成世俗非真。"所说：若胜义自性超越言语分别的境界，然因无始串习力而显现为不虚妄，执为遮遣建立之对境，依于分别思维有无等，为生起此义于心而施设无生等言词，虽如此，仅仅分别并非对境本质，仅是分别影像，不离于识，而识自身岂非已证明为非真实？此外，不见对境实相之心是世俗本质，其行境遍计所执本质为世俗，因此无生等成为世俗而非真实，如树等之声义。
此外，虽一切法是缘起、无实、双运、离戏，但仅缘其声义而生起执取方式，不足以通达实相，因为需尝其名所诠实义或随顺义，生起息灭戏论的无分别智慧。因此说："胜义非心行境，心是世俗所许。"
对此，说事物无自性是无遮，有遮则因建立他法体性而无双运之义。若标示显现为无自性，而理解为离显现外另有所空对象，虽称无遮实变为有遮。显现本无而现，是双运，甚为奇妙。由于显空不可分离、离言而住，故究竟义离遮立、超心识。经中广说："若胜义成为身语意行境，则成世俗，不成胜义。"


 །དེའི་ཕྱིར་ན་སྤྲོས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དགག་བྱ་ཆོས་ཅན་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའི་ཉི་ཚེ་བ་ནི། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པས་ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མེད་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཚུལ་གཅིག་ཅིང་། ཐ་དད་དང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པར་རོ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉག་གཅིག་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤོང་ལ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་ན་ཀུན་
13-1-136b
གྱིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་ཐལ་བ། སྟོང་ཡང་མི་སྣང་ན་དེ་སུས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པས་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ། རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་སོགས་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་སྲིད་པར་རྩོད་པ་གསུམ།
若说自性为空,则有众现证之过
དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་དང་།ལན་གཉིས། དང་པོ། འོ་ན་དེ་ནི་རྟོགས་གྱུར་པས། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཕྱིར། །མི་མཁས་རྣམས་ཀྱང་དངོས་རྣམས་ཀྱི། །དངོས་པོ་འདི་འདྲ་ཅིས་མི་རྟོགས། །ཞེས་དཔེར་ན་བུམ་མེད་ཀྱི་ས་གཞི་མངོན་སུམ་དམིགས་ན། གཞི་དེར་བུམ་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། འོ༷་ན༷་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ནི༷་མངོན་སུམ་དུ་རྟོག༷ས་པར་གྱུར༷་པ༷ས་ཀྱང་། ཆོས་ཅན་དེ༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཁོ་རང་ལས་ལོགས་སུ་གྲུབ་མི་ཤེས་པ་དེའང་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་ན། ལྟ་བ་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཏན་ཚིགས་སོགས་མི་ཤེས་པའི་མི༷་མཁ༷ས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་ཀྱང༷་། དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་དངོ༷ས་པོ༷འམ་ངོ་བོ་ཡིན་ལུགས་འདི༷་འདྲ༷་ཅིས༷་མི༷་རྟོག༷ས་ཏེ། མ་རྟོགས་ན་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་ཡིན་ན་མི་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་རྩོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལན་ནི། མ་ཡིན་ཐོག་མེད་རྒྱུད་ལྕི་བར། །དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་དབང་བྱས་པ། །དེ་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དུས་འདི་ཙམ་ནས་བྱུང་། འདི་ཕན་ཆད་མེད་ཅེས་པའི་མཐའ་མི་རྙེད་པའི་ཐོག༷་
13-1-137a
མ་མེ༷ད་པའི་སྲིད་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ༷ད། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དུག་གིས་སྤགས་ཤིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་ཞིང་ལྕི༷་བ༷ར་གྱུར་པས་སྤང་དཀའ་བ་ཡོད་པས་ན་བུམ་སོགས་མངོན་སུམ་མཐོང་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ངེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་དངོ༷ས་པོ༷ར་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པས་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་པ༷་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་སྲོག༷་ཆག༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མངོ༷ན་སུམ༷་རྟོག༷ས་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །དེའང་དཔེར་ན་འདྲ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པར་དམིགས་པས་བློ་བསླད་པ་དག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་དང་འགལ་བའི་མི་སྟོང་པ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པས་བསླད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，在戏论行境中，依于所破事物各别而显现的似乎相异的法性局部，是以方位、时间等差别方式而现，仅是心假立而已；这些不超出世俗与二法自性，故无法界平等性之义。由于一切法本来无生灭等，故超越一切戏论的法界中为一味，无差异无二相，平等一味即法界，亦称为唯一真如。
第二，遮其争辩，分三：若自性为空则应众人现量了知之过；虽空而不显现则谁亦不能了知，因而能立无义之过；无自性则不成立宗法等，能立所立之名言不可能之争辩。
第一，包括争辩与回答。第一，争辩："若然则已了知，其自性现量故，无智者亦应了，诸事物如是性。"譬如，当现量见到无瓶之地面时，就能了知该处无瓶；如是，若一切法的自性是离一切增益的空性，那么当现量了知法所依如瓶等时，其自性—无法离自身而成立—也应是现量，因此，非白净见、凡夫各别之人、不了因明等的无智者也应了知诸事物如此体性，若不了知则非其自性，若是自性则不可能不了知。
第二，回答："不然无始相续重，增益实物力所致，是故一切有情众，不能现量而了知。"所说，虽然事物自性如是，但非一切皆能了知，因为无法找到"此时开始，此后不存"的边际的无始轮回中，心相续反复受到实执毒染，习气极其稳固沉重难以断除，虽现量见瓶等，但无法确定其自性实相，由于对境增益实有的颠倒分别所控制，因此一切有情不能现量了知诸事物空性自性。
如同被从一个相似形状传递到另一个相似形状的观察所染污的心识不能了知刹那性一样。因此，虽然对境自性空性没有现量了知与之相违的不空，但由颠倒分别所染污而执为颠倒，所以不是被现量所违。
;


 །གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་སྟེ། དངོས་པོར་ཞེན་པ་འདི་མེད་བཞིན་བཟུང་བ་ཡིན་པས་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཡ་མཚན་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཙམ་ལ་ཞེན་པས་དེ་ཙམ་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་སྟེ། འདི་ལྟར་བ་ལང་ཉིད་དང་། བུམ་པ་ཉིད་དམ། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིས་དབེན་པའི་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་གསལ་པོར་མཐོང་བ་ན། སེར་སྐྱ་དང་གཟེགས་ཟན་པ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། མ་མཐོང་བའི་སྤྱི་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཡ་མཚན་ཆེའོ། །
若说空却未现,则有无人证故,有因虚设之过
རྩོད་པ་གཉིས་པའི་ལན་ནི། དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་གཅོད་བྱེད་པ། །ཤེས་པར་
13-1-137b
བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །རྗེས་སུ་དཔོགས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་དབང་རྣམས་མངོན་སུམ་གསལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྔའི་རྩོད་པ་ཤུགས་ལ་འཕང་སྟེ། དེའང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་བཞིན་དེ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་ངེས་པ་མེད་ན་དེ་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཅི་ཞིག་ཕན་ཏེ་སུས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ༷་ལ༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་པ་གཅོ༷ད་པའམ་སེལ་བར་བྱེ༷ད་པ༷་དང་། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ནོར་བར་ཤེས༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་གཏན༷་ཚིག༷ས་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་དེ་དག་གི་དོན་ཚུལ་བཞིན་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས༷་རྗེས༷་སུ༷་དཔོག༷ས་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་བ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་ཤེས༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་ལ། དེའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པའི་རྣལ༷་འབྱོར༷་གྱི་དབ༷ང་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གས༷ལ་པོར་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ས་དང་པོ། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གསལ་སྣང་ཇེ་ཆེར་མཆེད་དེ། མཐར་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་རྣམ་རྟོག་གི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཆུ་
13-1-138a
ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ས་བོན་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །སྙིང་པོ་འདོད་མིས་རིམ་པར་བཤིག་བྱས་ཀྱང་། ཕྱི་དང་ནང་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་ཨུ་དུམྺཱར་དག་ལ་མེ་ཏོག་ལྟར། སྲིད་པ་དག་ལ་སྟིང་པོ་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་པ། དགེ་སློང་དེ་ནི་ཕ་རོལ་མིན་པའི་ཕ་རོལ་སོང་། སྦྲུལ་རྒས་པ་ཡི་པགས་པ་རྙིང་པ་བརྗེ་བ་བཞིན། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཨུ་དུམྺཱར་ལ་མེ་ཏོག་ནམ་ཡིན་དུ་མི་སྐྱི་བས་མེ་ཏོག་མེད་པའི་དུས་ན་ཡོད་ཀྱང་ཕྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མེད་ནས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་ལྟར་སྲིད་པ་ལའང་སྙིང་པོ་གཏན་ནས་མེད་པར་མཐོང་ན་ཕ་རོལ་མིན་པའམ་ཚུ་རོལ་འཁོར་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཕ་རོལ་མྱང་འདས་ལ་སོན་ཏེ་འཁོར་བ་འདོར་ཞེས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
此外，对现量所显现而执为颠倒，将此无实执为有实，虽然这种表面矛盾令人惊奇，但仅仅对现量显现的执着并不那么令人惊讶。如当清楚见到离开牛性、瓶性或二者之总相的牛等形状时，奉行黄发派和胜论派见解的错乱智者们不会如所见那样分别，而是分别认为未见到的总相存在于其上，这才是令人惊奇的。
对第二争论的回答："于彼断除增益者，由能了知之因明，随推理者令了知，瑜伽自在现前明。"所说，此偈颂已暗含前述争论，即虽然一切法自性为空，若不能确定自性与自性之法的关系，即使是自性又有何益处？因为无人能够了知。
非如是，对事物自性增益的颠倒执著能够断除或驱离，以及正确了解事物自性的因明，如前所述"一异离"等，听闻后以如理思维智慧进行随推理的资粮加行者们，能以义总相方式了解事物空性自性，对此义深入修习的瑜伽自在者们，以无颠倒智慧眼现前明了见到一切法究竟自性平等性。
出世间智慧现前见平等性是初地，之后于法界明现越来越广大，最终如实圆满现证实相者即是如来。因此，一切法平等性遍分别三摩地等所生智慧，由离分别垢染，证悟内外事物未经观察时虽悦意却如芭蕉树干般无实质，所有增益种子都不生起，如《入大悲经》所说："如同湿润芭蕉树干，求髓之人次第析，内外都无任何髓，应知诸法皆如是。"
《优陀那》中也说："如同于无花果树中见花般，于轮回中不了无精要，此比丘至非彼岸之彼岸，如同老蛇蜕旧皮一般。"所说，由于无花果树绝不开花，故无花之时即使有花，也不是因为微小等原因而未见到，而是因无所以未见。同样，若见轮回中完全无有精要，便到达非彼岸或此岸轮回世界的彼岸涅槃，即舍弃轮回。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །མདོར་ན་གཏན་ཚིགས་ཆུ་བོའི་གཞུང་། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་དྲེགས་པའི་ཕུང་། དྲུངས་འབྱིན་ནུས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ། བསྟེན་པས་ཐར་པའི་ཆུ་བོར་བསྐྱལ། མྱང་འདས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའོ། །
若无自性,则有有法能立言说不存在之过
དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་ལ། གཞན་དག་ན་རེ། བཀོད་པ་འདི་ནི་མི་དྲང་སྟེ། །ཕྱོགས་ཆོས་དག་ནི་མི་མངའ་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཅེས་ཟེར་ཏེ། གལ་ཏེ་
13-1-138b
རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་འགོད་པ་འདི༷་ནི༷་མི་དྲངས་ཏེ་མི་དྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོག༷ས་ཆོས༷་ད༷ག་ནི༷་མི༷་མང༷འ་སྟེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར༷་ན། རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་དག་རང༷་བཞི༷ན་མེད༷་པར་འདོད་ན་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་། སྒྲུབ༷་བྱེད༷་ཀྱི་ཁྱད༷་པར༷་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡོད༷་དེ། མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་པའོ། །འདིའི་ལན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ངེས་པའི་བློས། །ཇི་ལྟར་ཡོད་དང་མེད་རྟོགས་པ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུར་ནི། །བློ་གྲོས་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ༷་ལྟར༷་ན༷་ཞེས་ཁྱེད་ལྟར་ན་ཞེས་པ་སྟེ། ངེས༷་པའི༷་བློས༷་ཏེ་ཚད་མས་ཇི༷་ལྟ༷ར་དངོས་པོ་ཡོད༷་པ་དང༷་དངོས་མེད་མེད༷་པ་གང་ཡིན་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷ར་རྒྱུ༷་མཚན་གང་ལས༷་འབྲས༷་བུ༷ར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི༷་བློ༷་གྲོས༷་དང་ལྡན༷་པ༷་སུ༷་ཞི༷ག་འཛིན༷། ཁྱོད་ལྟ་བུ་བྱམས་མགོན་དོན་གྲུབ་ལ་སོགས་པ་བློ་ལྡན་དག་གིས་ཀྱང་འཛིན་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་དྲིས་པའི་ཚིག་ཐོག་ཏུ་འཁེལ་བར་ལན་བཏབ་པའོ། །དེ་ནས་ཐལ་འགྱུར་དུ་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡོད་མེད་སྤངས་གྱུར་ན། །གང་དང་གང་ནི་ཇི་ལྟར་དྲིས། །དེ་ཚེ་ལན་འདེབས་མི་ནུས་ན། །དེ་ཚེ་སྐྱོན་ནི་ཅིས་མི་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྩོད་ཚུལ་ཕྱོགས་སྔ་མའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་བཀོད་ཅིང་། ཚིག་རྐང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་
13-1-139a
ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་གྱིས་སྐྱོན་བསྟན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་སྤངས་ནས་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅིའང་མེད་པར་རྩོད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོད༷་མེད༷་སྤང༷ས་པར་གྱུར༷་ན༷། དཔྱད་གཞི་ཆོས་ཅན་ག༷ང་ད༷ང་ག༷ང་ནི༷་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཁོ་བོ་ལ་དྲིས༷་པ་ཡིན་ཏེ། དེ༷་ཚེ༷་དྲི་བ་ལ་ལན༷་འདེབས༷་པ༷ར་ནུས༷་པར་མི༷་ན༷་ཁྱོད་ལའང་དེ༷་ཚེ༷་སྐྱོན༷་ནི༷་ཅིས༷་མི༷་འབྱུང༷་། ངེས་པར་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཐལ་བ་ལྡོག་པས་ཕྱོགས་སྔ་ལ་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་དང་དེའི་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན་བདག་ཏུ་འགལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
示令善修空性
གཉིས་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚུལ་ལ་བཞི་ལས། གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་གོམས་ན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་དང་། མོས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བློ་ཇི་ལྟར་འཁྱོངས་པའི་ཚུལ་དང་། ཟབ་མོའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའོ།


 །དེ་ལྟར་གཞུང་གི་རྩོད་ལན་གྱི་ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཐོག་མེད་གོམས་པའི་དངོས་ཞེན་བཟློག་དཀའ་བ་དང་། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། དེ་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ནུས་ཀྱང་། མ་གོམས་ན་སྤོང་མི་ནུས་པས་ནན་ཏན་ལ་སྙིང་པོར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གློ་བུར་དུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ལ་བློ་ཞུགས་ནས་ཡིད་ལ་ལན་ཁ་ཡར་བྱས་པའང་འཕྲལ་དུ་སྤོང་དཀའ་ན་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་འཇིགས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉོན་
13-1-138b
མོངས་ལ་སྨན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་དགོས་པ་སྟོར་བ་སྟེ། དཔེར་ན། བཀྲེས་པ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཁ་ཟས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྦྱར་ནས་མ་ཟོས་པར་ལྟོག་གྲིར་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ལ་རིགས་པའི་དཔྱད་པས་གོ་བ་སྐམ་པོ་ཙམ་གྱིས་གར་ཡང་མི་ཕྱིན་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་མྱོང་བ་ཐོན་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྱི་བར་འོས་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམ་ལས། གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང་ནི། །བག་མེད་མི་དག་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫིས་གཞན་གྱི་ཕྱུགས་བགྲང་ལྟར། །དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་སྐལ་པ་ཐོབ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་ཉུང་དུ་སྨྲ་བྱེད་ཀྱང་། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་དག །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སྤོང་བྱེད་པ། །དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་སྐལ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་ཐབས་ཚུལ་དང་རིགས་པ་བརྒྱ་དག་གིས་མ་འབད་ན་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ནགས་ལ་མེ་མཆེད་པ་ལྟ་བུ་བརྩོན་པའི་རླུང་གིས་སྦར་ཞིང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་ཁོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཚང་ཚིང་ལྷག་མེད་དུ་བསྲེག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བླུན་སྒོམ་མུན་པའི་རུམ་དུ་གཉིད་ལ་མ་ཡུར་ཞིང་།ཐོས་པ་ཁ་ཁྱེར་གྱི་རླུང་གིས་གཡེངས་ཏེ་རང་གར་མ་འཁྱམས་པར། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཁང་བཟང་གི་ནང་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་ཞིང་། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཞིང་དམ་པའི་གྲོགས་བཟང་པོ་དུ་མས་མདུན་
13-1-139a
བལྟས་ཏེ། ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་བཟོད་མེད་ཀྱི་གདུང་ཤུགས་དང་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྲེད་པ་ཆེར་འཕེལ་བས། སྣང་སྲིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གཟིགས་མོ་ལ་རྩེན་པའི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་པའི་འབྲས་བུའང་སྨིན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་དམ་པ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྨོན་ཞིང་འཇུག་པར་འཚལ་ལོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་འགྲེལ་གྱི་མཇུག་རྩོམ་དུ། བདག་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མྱངས་པས་བརྒྱལ་བའི་མུན་བསལ་ཞིང་། །ཡང་དག་དམ་པ་རིག་ལ་ཡང་དག་རིག་དང་འགྲོགས་པ་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་ཞིང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞབས། །གཙང་མ་པདྨར་བརྟེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གུས་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་བདག་མེད་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། སྒྲ་དོན། རྩོད་སྤོང་བཞི་ལས། དང་པོ་སྐབས་འདིའི་རྣལ་མངོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། ཡུལ་བདག་མེད་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེའང་སྤྱིར་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་བྲལ་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如此，论典中关于争辩与回答的这两个偈颂，已通过含义表明：无始以来熟习的实执难以遣除；唯有通过理性观察作为对治；虽然通过熟习能断除烦恼，若不熟习则无法断除，故应把精勤修持当作要义。如此，对于偶尔生起的贪欲对象，心入其中即使只是短暂思维，也难以立即断除，更何况无始以来熟习的烦恼？因此，若了知法的果实不能成为对恐惧、痛苦和烦恼的良药，则失去了意义。例如，为消除饥饿而准备丰盛食物，却未能食用而饿死一样。
因此，仅凭对诸法空性自性的理性观察而获得干枯的理解，无法达到任何目标，唯有专一入定而生起体验，才是了解法者应当从事的唯一任务。正如《优陀那》中所说："即使随理多言说，放逸之人不如是行，如同牧牛人数他牛，彼等不得沙门果。若随理少言说，如法而行法，断除贪嗔痴，彼等得沙门果。"
此外，对于微细深奥的佛道，若不通过百种方便和理论努力，则不会生起符合真实本性的定解，因此应当以闻思慧如林中燃起火焰一般，以精进之风助燃，唯有通过力量理性论证，才能彻底焚烧增益的丛林。
如是，不要在愚昧禅修的黑暗中沉睡，也不要被肤浅闻法的风吹散而随意游荡，而应在最胜乘的宫殿中品尝各种法味，通过取悦真正善知识而依止他们，由众多善友引导，以对尊贵本尊的强烈渴慕之情和对一切众生的慈悲心而增长希求，如果能够体验到观看如幻显有之景象的喜悦，那么闻思法的果实也就成熟了。因此，我们也应当发愿追随如此殊胜圣者的足迹而行。
正如自释末尾中所说："愿我亦能除由尝境受用而生之迷乱暗，与真正圣者了解者为伴，一心利他且恭敬，坚固依止文殊足下净莲花。"
在此，若稍加分析清晰了知无我的瑜伽现量，有本质、分类、名义解释和遮破争论四方面。首先，此处瑜伽现量的本质是：对境无我明显显现。一般而言，依靠修习而生起的离分别无错乱之识是瑜伽现量的定义。
;


 །གཉིས་པ་སྤྱི་རིགས་ཙམ་དུ་དབྱེ་ན། ཉན་རང་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་གསུམ་གྱི་མངོན་སུམ་གསུམ་མམ། ཉན་ཐོས་དང་ཐེག་ཆེན་ལ་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ལྔར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རང་རྒྱལ་ནི། བསམ་གཏན་མཐའ་བརྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་སློབ་པ་ལོགས་སུ་མི་བརྩི་ལ། གྲུབ་མཐའ་འགའ་ཞིག་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེའང་ཉན་ཐོས་དང་
13-1-139b
ཐེག་ཆེན་གང་རུང་ལས་མི་འདའ་བས། འདིར་རང་རྒྱལ་ལ་མི་སློབ་པ་གཅིག་ཏུ་བརྩིའོ། །དེ་ལྔ་ལའང་རྗེས་ཐོབ་སྣང་བཅས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་། མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བས་བཅུར་འགྱུར་རོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་ལ་མཉམ་རྗེས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་གཟིགས་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ལ་སྣང་བཅས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་མེད་ནི། ཉན་ཐོས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཅིག་དང་། རང་རྒྱལ་གཟུགས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བདག་མེད་ཕྱེད་གཉིས་དང་། ཐེག་ཆེན་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྫོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བག་ཆགས་ཀུན་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གསུམ་པ་ངེས་པའི་ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། བོད་སྐད་ལྟར། དོན་རྣལ་མ་ལ་བློ་གནས་པའམ་འབྱོར་པ་ལ་བྱ་ཞིང་། མངོན་སུམ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་མོ། །རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་དོད་པྲ་ཏི་དང་ཨཀྵ་མཚམས་སྦྱར་བས་པྲ་ཏྱཀྵ་ཞེས་ཡོད་དེ། དེ་ལ་པྲ་ཏི་ནི་ཉེར་བསྒྱུར་ཏེ་སོ་སོ་སོགས་དོན་མང་པོ་ལ་འཇུག །ཨཀྵ་དབང་པོའི་སྐད་དོད་ཡིན་པས་དོན་དུ་དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་བརྟེན་པའམ། དབང་པོ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའང་སྒྲ་བཤད་འཇུག་གི་མུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དཔེར་ན་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་པའི་སྒྲ། མཚོ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨ་ལ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད། སྐམ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨ་ལ་འཇུག་པ་ཁོ་ན། མཚོ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི། འཇུག་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འདིར་པྲ་ཏྱཀྵ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་བཤད་ན་
13-1-140a
དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཀྱང་། འཇུག་རང་མཚན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་སྟེ། དེའང་དབང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གཉིས་ལ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད། རང་རིག་དང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་མེད། དབང་ཤེས་འཁྲུལ་པ་ལ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མེད་དོ། །བཞི་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྒྱུ་ལ་རྩོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་རྩོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང་བྱེད་པ་ལ་རྩོད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་གོམས་ཀྱང་གསལ་སྣང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་སྟོང་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དང་མ་བྲལ་བར་བསྒོམ་པ་ཆོས་ཅན། ནམ་ཞིག་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་འབྱུང་རུང་སྟེ། རང་གི་རྟེན་བརྟན་ཅིང་གོམས་པ་ངང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བསྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདོད་འཇིགས་གོམས་པའི་བློ་བཞིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མའི་ནུས་པ་ཕྱི་མར་བགོས་ནས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཏེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། སྔ་མས་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་མི་གདགས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱང་འཕེན་སོགས་རྟགས་དེ་མ་གྲུབ་སྟེ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པས་རྟེན་བརྟེན་པ་མི་འགྲུབ་སྙམ་པའི་ཚུལ་ནི་འོག་ཏུ་འགོག་ལ། རྟེན་བརྟན་ཕན་ཆད་གོམས་པ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདོད་འཇིགས་གོམས་པའི་བློ་བཞིན་དུ་མྱོང་བས་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ། གོམས་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་བདག་མེད་དེས་བྱེད་ལས་སྲིད་པ་ལ་གནོད་མི་ནུས་སྙམ་ན་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མེད་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་མི་
13-1-140b
སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
第二，若按总类分类，则有声闻、缘觉、大乘圣者三种现量，或将声闻和大乘各分为有学、无学，共五种。关于独觉，如云："依最后禅定一切"，因此不另列为有学，虽有些宗派主张存在，但也不超出声闻或大乘之一，此处计独觉为一种无学。
这五种又各有后得有相瑜伽现量和入定无相的区别，共成十种。虽然佛陀无入定后得之分，但从如所是、尽所有照见角度而区分。其中，有相是以神通所见，如："阿罗汉、独觉、佛陀，见二千三千无数界。"等等。无相则是：声闻了知人无我一种，独觉了知色无自性的半个无我，大乘了知二无我皆圆满，佛陀断除一切习气的智慧。
第三，从词义解释而言，藏语是"安住于或契合真实义"，现量即明显显现而已。梵语中，现量的对应词是"prati"和"akṣa"连接成"pratyakṣa"。其中"prati"是近缀，用于"各别"等多种含义。"akṣa"是感官的对应词，意为依靠各个感官或依感官。
这是从词源解释和用法方面来说，例如"湖生"一词，对于从湖中生的莲花既有解释也有用法，对于从陆地生的莲花仅有用法，而对于从湖中生的生物仅有解释而无用法。同样，"pratyakṣa"一词解释为依靠感官，但用于一切执取自相的认识，其中对根识和意识现量既有解释也有用法，对自证和瑜伽现量二者仅有用法而无词源解释，对根识错乱虽有解释但无用法。
第四，遮诤有共和别二种。首先共有对因的争论和对果的争论两种。对因的争论又分对体性和作用的争论两种。第一，某些外道认为即使修习也不可能达到最极清明显现。对此回答：修习通达真空智慧而不离能修方便，决定有朝一日能生起最极清明，因为是自身所依稳固且修习自然增上的修习，如同修习贪欲、恐惧的心识一样。所谓"依所依"是指前者能力传给后者，后者较前者增上而不间断，是说前者对后者有助益，非如无益的情况。
对此，顺世外道等认为该因不成立，因为无前后世故无依所依，此种观点在下文驳斥。依所依之后，修习能变得越来越清晰，如同贪欲恐惧修习的心识一样，由体验可知。第二，即使承认修习存在，但无我不能损害轮回，这种想法是错的。因为所有果无因则绝不能生起。
;


 །དེ་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། གཞན་ཕྱི་རོལ་པ་ཕལ་ཆེ་བ་དག་ན་རེ། ལས་དང་ལུས་དང་སེམས་གསུམ་ག་ཚོགས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། གང་རུང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་དེ་ཆུ་ལུད་མེད་པའི་ས་བོན་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ལས་དང་ལུས་གཉིས་པོ་འཛད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །དེ་ལ་ལས་སྤང་མི་ནུས་ཏེ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་སྲེད་མ་སྤངས་ན་དེ་སྤངས་ཀྱང་སླར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་མ་བཅད་པའི་ཡལ་ག་བྲེགས་པ་ལྟར་ཅིའང་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་སྲེད་སྤངས་ན་བུད་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་ལྟར་དེ་ངང་གིས་འགགས་པ་ལས་ལོགས་སུ་སྤང་མི་དགོས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ནི་སྲིད་པ་ལྡོག་པའི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ཕན་ཆད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡོད་ལ། དེ་ལྡོག་ན་དེ་ཀུན་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་ས་བོན་བཞིན། །ཀླུ་བཞིན་རྩྭ་བཞིན་ལྗོན་ཤིང་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་ཀུན་དེ་ཡི་རྩ་བ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྩ་བ་དེ་སྤོང་ནུས་སམ་སྙམ་ན་ནུས་ཏེ། དེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའང་། བྱམས་པ་དང་མི་སྡུག་པ་སོགས་བདག་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གནས་ཆོག་པས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ལ།
13-1-141a
བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དེ་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགལ་ཏེ་སྣང་མུན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདེན་པས་བརྫུན་པ་སེལ་ནུས་པས་ན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པའི་ལམ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ས་བོན་ལ་ཐོག་མ་མེད་ཀྱང་མེ་ལ་བསྲེགས་ན་ཕྱི་མཐའ་མཐོང་བ་ལྟར། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་ཀྱང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་གེགས་བདག་མེད་རྟོགས་ན་ཕྱི་མཐའ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ལ་སྤོང་བ་དང་། རྟོགས་པ་ལ་རྩོད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ།མུ་སྟེགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྤོང་མི་ནུས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ནུས་སུ་ཆུག་ཀྱང་སོ་སྐྱེས་སྤོང་བའི་ཐབས་མི་ཤེས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ཤེས་ནས་སྤངས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་ལྟར་སླར་འགྱུར་བས་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར། དྲི་མ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་གཏན་དུ་བ་མི་སྲིད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཀུན་རྟོག་གློ་བུར་བ་ཡིན་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲི་མ་སྤོང་བའི་ཐབས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་རྩད་ནས་སྤངས་པ་ལ་སླར་ལྡོག་པ་མེད་དེ་བུད་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་དང་འདྲ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་རྩོད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་སོགས་ལ་བློ་ཇི་ལྟར་གོམས་ཀྱང་ཚད་མེད་པར་གྱུར་ནས་དེའི་ངང་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། མཆོངས་པ་ཇི་ལྟར་གོམས་ཀྱང་མཐའ་མེད་དུ་མཆོངས་མི་ནུས་པ་དང་། ཆུ་ཇི་ལྟར་བསྐོལ་ཡང་མེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་དང་། གསེར་ཇི་ལྟར་བཞུས་ཀྱང་རྐྱེན་མེ་དང་བྲལ་ན་སླར་འཁྱགས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
若问轮回之因为何，大多数外道说：业、身、心三者和合是轮回之因，若损害其中任一，则不生果，如无水无肥的种子。因此，为了耗尽业与身二者而行苦行，他们这样主张。
对此，业无法断除因为无边际，且若不断我爱，即使断除业也会再生，如未断根而剪枝毫无益处；若断我爱，则如薪尽之火自然息灭，不必另外断除，所以这种道路不是逆转轮回之道。
因此，轮回之因是不了知诸法自性的无明，特别是俱生我见，只要它存在，便依它而生烦恼、业和苦，若它逆转，这一切也不生起，此由力量正理而成立。因此，业和苦的根本是烦恼，如所说："此中烦恼如种子，如龙如草如树木。"烦恼之根本是我见，如所说："一切过患以彼为根。"
那么，能否断除这一根本？可以，因为它仅是增益。因此，断它的对治，如慈心、不净观等可与我执相应而存在，不相违，而证悟无我的智慧则与之完全相违，如光明与黑暗。因此，真实能除虚妄，故断轮回根本之道由力量正理而成立，如种子虽无始但烧焦后见终尽，轮回虽无始，但若证悟无我作为生轮回的障碍，则能成就终点。
第二，对果的争论分为对断除和对证悟的争论。首先，某些外道说：染污是心的自性，故不能断除；即使能断除，凡夫也不知断除之法；即使知道而断除，也如身体的污垢一样会再生，故不稳固。因此，永远断除染污的解脱不可能。
染污不是心的自性，因为它是暂时分别，而心的自性是光明；存在断除染污之法即证悟无我；彻底断除因则无复返，如薪尽之火，故解脱是合理的。
第二，对证悟智慧的争论：某些外道说：无论如何熟习空性、慈悲等，成为无量后也不可能变成那种状态，就像无论如何熟习跳跃也无法跳跃到无边际，无论如何烧水也不可能变成火的自性，无论如何熔化黄金，一旦离开火缘也会再次凝固。
;
ASSISTANT: 这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
若问轮回之因为何，大多数外道说：业、身、心三者和合是轮回之因，若损害其中任一，则不生果，如无水无肥的种子。因此，为了耗尽业与身二者而行苦行，他们这样主张。
对此，业无法断除因为无边际，且若不断我爱，即使断除业也会再生，如未断根而剪枝毫无益处；若断我爱，则如薪尽之火自然息灭，不必另外断除，所以这种道路不是逆转轮回之道。
因此，轮回之因是不了知诸法自性的无明，特别是俱生我见，只要它存在，便依它而生烦恼、业和苦，若它逆转，这一切也不生起，此由力量正理而成立。因此，业和苦的根本是烦恼，如所说："此中烦恼如种子，如龙如草如树木。"烦恼之根本是我见，如所说："一切过患以彼为根。"
那么，能否断除这一根本？可以，因为它仅是增益。因此，断它的对治，如慈心、不净观等可与我执相应而存在，不相违，而证悟无我的智慧则与之完全相违，如光明与黑暗。因此，真实能除虚妄，故断轮回根本之道由力量正理而成立，如种子虽无始但烧焦后见终尽，轮回虽无始，但若证悟无我作为生轮回的障碍，则能成就终点。
第二，对果的争论分为对断除和对证悟的争论。首先，某些外道说：染污是心的自性，故不能断除；即使能断除，凡夫也不知断除之法；即使知道而断除，也如身体的污垢一样会再生，故不稳固。因此，永远断除染污的解脱不可能。
染污不是心的自性，因为它是暂时分别，而心的自性是光明；存在断除染污之法即证悟无我；彻底断除因则无复返，如薪尽之火，故解脱是合理的。
第二，对证悟智慧的争论：某些外道说：无论如何熟习空性、慈悲等，成为无量后也不可能变成那种状态，就像无论如何熟习跳跃也无法跳跃到无边际，无论如何烧水也不可能变成火的自性，无论如何熔化黄金，一旦离开火缘也会再次凝固。


 །ཞེས་ཟེར། དཔེ་དེ་རྣམས་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། མཆོངས་
13-1-141b
གོམས་པ་ཐད་ཀའི་འབད་པར་ལྟོས་པས་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་འཕེལ་མི་ནུས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཐུག་བཅས་སུ་གནས་པ་དང་། སེམས་ནི་བརྩེ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་གོམས་པས་འཕེལ་བ་ཡོད་པ་ས་བོན་ལས་ས་བོན་བཞིན་ཡིན་ཅིང་བློའི་རང་བཞིན་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆུ་བསྐོལ་བ་སྔ་མ་བསྐམས་ནས་རྟེན་བརྟེན་པ་མིན་ཡང་སེམས་སྔ་མའི་ནུས་པས་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་ཞིང་དེའི་ངང་དུ་འགྱུར་བ་བུད་ཤིང་མེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གསེར་སྲ་བར་སླར་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་གསེར་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། སེམས་དྲི་མར་སླར་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། གཉེན་པོས་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཤིང་བསྲེགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཐར་ཐུག་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྩོད་པ་ལ། རྒྱུ་ལ་རྩོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་རྩོད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དག་ན་རེ། རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་དམིགས་པ་མེད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པས་མཁྱེན་པ་གཉིས་འགྲུབ་པ་སྟེ། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ཤིང་། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་ལ། གང་ཤེས་བྱའི་རང་
13-1-142a
བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རྨོངས་པའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ཆོས་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྟེན་དུ་ཡོད་པ་སོགས་གོང་གི་སྐབས་ལྟར་དཔྱད་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་གྲུབ་ཅིང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་འཁྲུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་པས་མཐའ་མེད་པ་ཤེས་ན་མཐའ་རྙེད་པར་འགྱུར་བས་དེའང་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་ལ། མཐའ་མེད་པ་ལ་ཤེས་པའི་བློ་མི་སྲིད་དེ་ནམ་མཁའ་ཚད་ལ་གཞལ་བས་ཤེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར། དེ་ལ་མཐའ་མེད་པ་ལ་མཐའ་འདིའོ་ཞེས་ཚད་གཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅེས་པའང་མཐའ་མེད་ལ་ཁྱབ་པ་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་རོ་མཉམ་དུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི། མཁྱེན་ཚུལ་མཐའ་དག་ཚུར་མཐོང་གི་ར་བ་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ལ། མི་རྟོག་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་དང་། དུས་གསུམ་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་དོ། །འདིར་ཚུར་མཐོང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་ཙམ་སྒྲུབ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་གཙོ་བོ་ལམ་བདེན་བཞིའི་འཇུག་ལྡོག་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྨན་ཀུན་ཚོགས་དང་མི་ཀུན་ཚོགས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དགོས་མེད་ཀྱི་སྲིན་བུའི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་
13-1-142b
ནི་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཉེར་མཁོ་ཅིའང་མེད་པས་སྟོན་པས་མཁྱེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་དེ་ཀུན་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། བསྟན་ཀྱང་དེ་སྙེད་གཟུངས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

 །ཞེས་ཟེར། དཔེ་དེ་རྣམས་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། མཆོངས་
13-1-141b
གོམས་པ་ཐད་ཀའི་འབད་པར་ལྟོས་པས་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་འཕེལ་མི་ནུས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཐུག་བཅས་སུ་གནས་པ་དང་། སེམས་ནི་བརྩེ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་གོམས་པས་འཕེལ་བ་ཡོད་པ་ས་བོན་ལས་ས་བོན་བཞིན་ཡིན་ཅིང་བློའི་རང་བཞིན་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆུ་བསྐོལ་བ་སྔ་མ་བསྐམས་ནས་རྟེན་བརྟེན་པ་མིན་ཡང་སེམས་སྔ་མའི་ནུས་པས་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་ཞིང་དེའི་ངང་དུ་འགྱུར་བ་བུད་ཤིང་མེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གསེར་སྲ་བར་སླར་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་གསེར་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། སེམས་དྲི་མར་སླར་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། གཉེན་པོས་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཤིང་བསྲེགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཐར་ཐུག་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྩོད་པ་ལ། རྒྱུ་ལ་རྩོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་རྩོད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དག་ན་རེ། རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་དམིགས་པ་མེད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པས་མཁྱེན་པ་གཉིས་འགྲུབ་པ་སྟེ། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ཤིང་། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་ལ། གང་ཤེས་བྱའི་རང་
13-1-142a
བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རྨོངས་པའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ཆོས་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྟེན་དུ་ཡོད་པ་སོགས་གོང་གི་སྐབས་ལྟར་དཔྱད་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་གྲུབ་ཅིང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་འཁྲུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་པས་མཐའ་མེད་པ་ཤེས་ན་མཐའ་རྙེད་པར་འགྱུར་བས་དེའང་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་ལ། མཐའ་མེད་པ་ལ་ཤེས་པའི་བློ་མི་སྲིད་དེ་ནམ་མཁའ་ཚད་ལ་གཞལ་བས་ཤེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར། དེ་ལ་མཐའ་མེད་པ་ལ་མཐའ་འདིའོ་ཞེས་ཚད་གཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅེས་པའང་མཐའ་མེད་ལ་ཁྱབ་པ་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་རོ་མཉམ་དུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི། མཁྱེན་ཚུལ་མཐའ་དག་ཚུར་མཐོང་གི་ར་བ་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ལ། མི་རྟོག་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་དང་། དུས་གསུམ་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་དོ། །འདིར་ཚུར་མཐོང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་ཙམ་སྒྲུབ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་གཙོ་བོ་ལམ་བདེན་བཞིའི་འཇུག་ལྡོག་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྨན་ཀུན་ཚོགས་དང་མི་ཀུན་ཚོགས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དགོས་མེད་ཀྱི་སྲིན་བུའི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་
13-1-142b
ནི་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཉེར་མཁོ་ཅིའང་མེད་པས་སྟོན་པས་མཁྱེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་དེ་ཀུན་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། བསྟན་ཀྱང་དེ་སྙེད་གཟུངས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是说：那些例子不相同。因为跳跃和行走等依赖直接的努力，不能持续不断地增长，身体的力量有限制；而心的慈爱等本性，通过持续不断的修习可以增长，如同种子生种子，并且由于心的本性无限，所以可以无限发展。热水前者干涸后不存在能所依的关系，但前心的能力使后心特别增长，并转变为那种状态，如同柴火变成火的本性。黄金虽有恢复坚硬性的原因，但是心被净化后没有再回到染污状态的原因，因此不会退转，就像已被对治力断除，如同木头被烧毁一样。
第二，特别论述瑜伽现量中至高无上的遍智智慧的争论有二：对因的争论和对果的争论。
首先，外道说："除了常恒自生的全知者外，不可能新建立遍知智慧，因为没有其因。"对此[回答]：通过禅定和慈悲等方便以及无缘慧二者互为因缘，可以成就二种智慧。方便大悲明智作为能生因，空性智慧作为俱有缘，成就尽所有智；而以空性智慧为对象的能生因，大悲方便作为俱有缘，成就如所有智。不能如实了知所知本性是所知障，其本质是愚痴。与此相反的法无我智慧可以依靠等等，如前所述分析，遍智智慧由因而生已成立。因果不错乱的本质使得导师成为量士夫，这可由自力比量证成。如说："敬礼于已成为量、愿利有情的导师善逝救护者。"
其次，[有人说]遍知一切相不可能存在，因为所知无边，若知无边则会有找到边际的情况，这也将成为错知；而对无边之物不可能有了知心识，如同不能测量虚空的范围。对此[回答]：并非以确定"这是边际"的方式观见无边，而是如同说"遍满整个虚空"那样，虽是无边但能周遍，同样地，无勤平等了知一切所知。了知方式超越凡夫的领域，无分别而了知，关于了知三世的方式在其他地方有稍微不同的解释。在此，若仅证明凡夫是遍知者，则任何能为所求者如实宣说四谛道之取舍的人，可称为遍知者，如"所有药物的集合"、"所有人的集合"等表达。至于其他无需要的蠕虫数量等，对追求解脱者没有任何必要性，即使导师了知这些，也不需要对所教化者宣说这些，即使宣说，也无法记住那么多。


 །དེས་ན་ལམ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་འདི་འདྲ་སྟོན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོན་པ་ཡིན་པར་བདག་ཅག་གིས་ཁས་ལེན་ལ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔགས་ན། གཞན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཁྱེན་པར་ངེས་ཏེ། གང་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་མཁྱེན་པ་དེས་རགས་པ་རྟོགས་ནུས་པར་གདོན་མི་ཟ་སྟེ། རིང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་མཐོང་བའི་མིག་གིས་ཉེ་བའི་བུམ་པ་མཐོང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བཞིན་ཅུང་ཟད་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མུ་སྟེགས་སོགས་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་ཤག་བཀྱེ་བའི་ཆེད་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་ཞེ་འདོད་འདི་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ངན་པ། རང་ལའང་ཚུལ་དེ་དང་མཚུངས་པར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ངོས་བཟུང་ནས། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་དྲི་མ་མེད་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་ཀུན་རྟོག་ངན་པ་རྣམས་སུན་ཕྱུང་ན། བློ་ནོར་ལྡན་པས་ལུགས་གཞན་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བཞིན། རང་གི་ལམ་དང་སྟོན་པ་ལ་མི་འཕྲོག་པའི་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་བསམ་པར་བྱ་བ་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་པ་དང་། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་
13-1-143a
དེའང་སྤྱངས་པ་སོགས་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་གནམ་ལས་བབས་པའམ། ས་རུམ་ནས་འཐོན་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པས་འདི་ལྟར་ལམ་དོན་གཉེར་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པས། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བའི་རིགས་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས་པའི་རྗེས་དཔགས་ཚད་མ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པར་ངེས་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ངེས་ཤེས་དེ་དང་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་སྣང་མུན་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་པས་ངེས་ཤེས་དེས་སྤང་བྱ་སྒྲོ་འདོགས་རྣམས་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། ངེས་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་སྒོམ་ནི་དམུས་ལོང་གིས་གཟུགས་གཞལ་བ་ལྟར་དོན་ལ་མི་གནས་པས་སྒོམ་པ་ངེས་ཤེས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞིག་དགོས་སོ་ཞེས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ན་གནས་པ་ལ་དུས་ཀུན་ཏུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞུ་ཞིང་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་དུའང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་། རིགས་པ་ཚད་མ་དང་བྲལ་ན་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ཁོ་ན་ལམ་དོན་གཉེར་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་ལ་གཞག་པའི་མན་ངག་གོ། དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པ་ཐོས་བསམ་གྱི་འབྲས་བུ། གདིང་དང་ལྡན་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལ། འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་མེད་པའི་བཤད་སྒྲུབ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་མོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，我们承认能以自力比量成立道的这样的导师就是了知一切人之利益的导师。由此推论，他必定也了知其他一切所知，因为谁能了知最深细的究竟义，必定也能了解粗浅的事物，如同能看见远处微尘的眼睛必定毫无疑问地能看见近处的瓶子。
以上是依照理论之王法称的思想，按照早期智者们的归纳方式，略述了解脱道与一切智果位的成就方法。一般来说，破斥外道等对立观点并非仅仅是为了向外辩论，而是因为像这些外道等人的错误观念也同样可能存在于我们自身，所以通过确认这些错误，并用无垢正理予以破立，驱逐自心的不良习气和恶妄分别，就如同偈颂所说"有智慧者对于他宗..."等，能对自己的道和导师生起不可夺的信心，这是非常重要的思考方向。
总之，断除轮回根本、成就解脱和一切智的因是观察二谛的无垢慧。这种智慧不可能不依靠修持等而从天而降或从地下冒出。因此，求道者应当具有菩提心意乐，首先通过观察一切内外事物离一异的理论方式，从比量正理中产生确信"无自性"的定解。这种定解与错误执着事物的增益是如同明暗般相违的，因此这种定解能断除所应断的增益执着。没有定解的修行如同盲人测量色法一样不合实际，所以修行不应离开定解。这就是我双手合十常时向十方所有圣者祈求，也作为愿望祈愿"愿获得远离怀疑的确定智慧"。
若离确定智慧则难以了解真实义，若离正理量则不生定解，这正是求道者应铭记于心的关键教授。因此，断除疑惑是闻思的果实，具有确信是修行的果实，而缺乏这两种果实的讲修只是影像而已。


 །ཞར་བྱུང་དུ་ངེས་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་ལ་དཔྱད་པ་ཅུང་ཟད་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་བཞིན་འབྲི་ན། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངེས་ཤེས་དང་། དངོས་པོ་ཡོད་རྟོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་ཡུལ་མི་གཅིག་ན་བསལ་བྱ་སེལ་བྱེད་དུ་མི་འཐད་
13-1-143b
དེ། ཕྱི་ནང་གི་སྣང་མུན་བཞིན། གཅིག་ན་ནི་ཡུལ་དེ་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ། ཡུལ་དེ་གྲུབ་ན་ནི་བསལ་བྱ་མ་འཁྲུལ་བར་ཐལ། ཡུལ་བདེན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་བཞིན། མ་གྲུབ་ན་སེལ་བྱེད་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། ཡུལ་གཅིག་ན་ཡུལ་དེ་བདེན་ནམ་བརྫུན། བདེན་ན་སྒྲོ་འདོགས་བདེན་ལ། བརྫུན་ན་ཚད་མ་བརྫུན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་གཞན་སེལ་གྱི་བློས་བཟུང་བའི་བུམ་པ་ཙམ་ཞིག་ཡུལ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཞེན་ཡུལ་གཅིག་པས་བསལ་བྱ་སེལ་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་ལ། ཞེན་སྟངས་ཐ་དད་དེ་སོ་སོར་ཡོད་པས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་དུ་འཇོག་པ་འཐད་དོ། །དེས་ན་ངེས་སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་ཀྱི་བདེན་བརྫུན་ཀྱང་ཞེན་སྟངས་དོན་ལ་མཐུན་མི་མཐུན་གྱིས་འཇོག་གི་ཡུལ་རང་དབང་བ་གཅིག་ཏུ་མི་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་མི་གཉིས་ཀྱི་ཉན་ཤེས་ལ་དུང་གི་སྒྲ་གཅིག་སྣང་བ་ན། གཅིག་གིས་རྟག་གཅིག་གིས་མི་རྟག་སྙམ་ན། གཉིས་ཀ་རང་གིས་བཟུང་བའི་ཞེན་པའི་འཛིན་སྟངས་དང་། ཡུལ་དུང་སྒྲ་སྣང་བཏགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་བཟུང་བ་ཡིན་པས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་ཡུལ་གཅིག་ཐ་དད་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལེགས་པར་རྟོགས་ན་ཚད་མའི་གནད་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་འགྲོལ་ལོ། །ཡང་ངེས་སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་བློའི་ངོ་བོར་གཅིག་གམ་མི་གཅིག །གཅིག་ན་རལ་གྲིས་རང་མི་གཅོད་པ་ལྟར་བསལ་བྱ་སེལ་བྱེད་དུ་མི་འཐད་ལ། ཐ་དད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་མ་བསལ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་བསལ་བྱ་སེལ་བྱེད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། བློའི་རྒྱུན་ཙམ་དུ་གཅིག་པས་རྒྱུད་ཐ་དད་ལྟར་
13-1-144a
མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་རང་ལ་རང་གིས་བྱ་བ་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་གམ་མི་གཅིག །དུས་གཅིག་ནི་མི་སྲིད་དེ་སྤང་གཉེན་གྱི་རྟོག་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་ཡོད་པར་ཐལ་བས་གནོད་ལ། མི་གཅིག་ན་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་མི་འཐད་དེ༷། ཉི་ཟེར་དང་མཚན་མོའི་མུན་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་གཉིས་དུས་མི་གཅིག་པས་ཕྲད་མི་སྲིད་ཀྱང་། བློའི་རྒྱུན་གཅིག་ལ་དང་པོ་སྒྲོ་འདོགས་སྐྱེས། ཕྱིས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱེ་མ་ནུས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བསལ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་སྟེ། བློའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྤང་གཉེན་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འདས་པ་འགགས་ཟིན་པ་དང་། ད་ལྟ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱར་མི་རུང་ལ། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ལའང་གནོད་པ་བྱར་མེད་པས་དོན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བསལ་བྱ་སེལ་བྱེད་མ་གྲུབ་ཀྱང་། སྤང་བྱའི་རྒྱུན་མ་འོངས་པ་འཕྲོ་མཐུད་དུ་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱས་སོང་བ་ལ་བསལ་བྱ་སེལ་བྱེད་དུ་བཏགས་པའོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་སྤང་གཉེན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དུ་མར་འགྲོགས་པ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་གཉིས་ཡུན་རིང་དུ་འགྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཡང་། མིང་ཙམ་ལ་བསམས་ན་མ་གཏོགས་དོན་དུ་ལྷན་ཅིག་གནས་ན། དེས་དེ་བསལ་ག་ལ་ནུས་ཏེ། དེས་ན་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རང་རང་གི་གཉེན་པོ་དང་སྤང་བྱ་ནི་འགྲོགས་པ་མེད་ལ། གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ནི་འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་གྱི་སྤང་བྱ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། རྡོར་ཏིང་གི་སྤང་བྱ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
附带考察一下定解与增益执着，如依圣者言教略述：若对如瓶子等一事物的"无实有"之定解和"有实有"的增益执着二者，其对境不是同一，则不应成为能遣所遣，如同内外的明与暗一样。如果是同一，则该对境成立还是不成立？若该对境成立，则所遣应成不错乱，因为对境真实故，如同量。若不成立，则能遣不成为量，如同无所量的增益执着一样。
又有人说：若是同一对境，则该对境是真是假？若是真，则增益执着成真；若是假，则量成假。对此回答：以未加实有、非实有区分的遮余智所把握的单纯瓶子作为对境所量，由于执着对境相同，所以无有所遣能遣不合理的过失。而由于执着方式各自不同，所以安立为量和非量是合理的。因此，定解和增益执着二者的真假也是依靠执着方式与义是否相符来安立，而不是执着一个独立的对境。
例如，当两个人的耳识中显现同一个海螺声时，一人认为是常，一人认为是无常，这两者都是将自己所持的执着方式与所显现的对境海螺声混为一体而执着，因此没有量与非量的对境一异考察的过失。若能善解此理，许多量的关键也能解开。
又问：定解与增益执着二者在心性上是一还是异？若是一，则如同剑不能自割，所遣能遣不合理；若是异，则如同佛智不能遣除他相续中的无知，所遣能遣也不合理。
回答：因为仅是心续相同，所以不同于不同相续；因为行相不同，所以也不同于自作用于自身。
又问：这两者时间是一还是异？不可能同时，因为过失是所断与对治的两种分别同时存在；若时间不同，则不应成为所损与能损，如同日光与夜晚的黑暗。
回答：虽然因为时间不同而不可能相遇，但在一心续中，先生增益执着，后生定解，使增益执着的相续不能生起，这被假立为"遣除增益执着"的名言。所有以心为体的所断能治都是如此，因为已灭的过去和已成的现在都不能被损害，未来未生也不能被损害，所以实际上在刹那上不能成立所遣能遣，但由于造成了未来所断相续不能继续的障碍，所以假立为所遣能遣。
对此，有些人说："所断与对治可以共存无数劫，如菩萨圣者相续中的智慧与障碍习气二者长时共存。"然而除了从名言上考虑外，若实际共存，怎能遣除？因此，菩萨圣者相续中的障碍与各自对治所断不会共存，而细微的能取所取错乱习气怎会是学道圣者智慧的所断呢？那是金刚定的所断。
;


 །དེ་ལྟར་ངེས་ཤེས་དང་སྒྲོ་འདོགས་གཉིས།
13-1-144b
ཡུལ་དང་ངོ་བོ་དུས་གསུམ་ལ་བརྟགས་པ་འདིའང་དོགས་སློང་ལེགས་པོ་ཡིན་པས། རྗེས་སུ་དཔོགས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད། །ཅེས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །
对无实有不成立宗法等,故名言不容有所立及因之争
རྩོད་པ་གསུམ་པའི་ལན་ལ། ལན་དངོས་དང་། དེ་ལྟ་མིན་ན་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གི། ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་མཁས་པ་དང་། །བུད་མེད་བྱིས་པའི་བར་དག་ལ། །གྲགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །བསྒྲུབ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་འདི། །མ་ལུས་ཡང་དག་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁས་བླངས་ནས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དང་། དེ་སྒྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བའང་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་མི་བརྗོད་དོ་སྙམ་ན། དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲ་བའི་རྩོད་པ་འདི་ནི་གྱི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གྲུབ་མཐའི་གཞུ༷ང་གིས༷་བཞག་པའམ་བསྐྱེ༷ད་པའི༷་བྱེ༷་བྲག༷་གི༷་ཆོས༷་ཅ༷ན་སྤང༷ས་ནས༷་ཏེ་དེ་ཤེས་འདོད་དུ་མ་བཟུང་བར། མཁ༷ས་པ༷་ད༷ང་མི་མཁས་པ་ཐ་མལ་གྱི་བུ༷ད་མེ༷ད་དང་བྱིས༷་པའི༷་བར༷་དག༷་ལ༷། མཐུན་པར་སྣང་ཞིང་ཡོངས་སུ་གྲ༷གས་པ༷ར་གྱུར༷་པའི༷་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ལ༷། བསྒྲུ༷བ་བྱ་ད༷ང་དེ་སྒྲུ༷བ་པ༷འི་གཏན་ཚིགས་དག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ༷་འདི༷། མ༷་ལུ༷ས་པ་གནོད་མེད་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་འཇུ༷ག་
13-1-145a
པ༷ར་འགྱུ༷ར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞུང་གི་འདོད་པ་མི་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ན་ཐུན་མོང་མཐུན་སྣང་གི་ཆོས་ཅན་མི་འགྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དཔེ་ཡང་མི་སྲིད་པས་རྟགས་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཁས་ལེན་མཐུན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཅི་ཞིག་རྩོད་དེ་རྩོད་པའང་མེད་དོ། །མཐུན་བཞིན་དུའང་རྩོད་ན་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་བཟློག་ན་མི་འཐད་པ། དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞི་མ་གྲུབ། །ལ་སོགས་ལན་ནི་ཇི་སྐད་གདབ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལྟ་བུས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་སྣང་ཙམ་གྱི་ཤེས་འདོད་ལ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཞི༷་མ༷་གྲུབ་པ་དང་། དཔེ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ལ༷ན་ནི༷་ཇི༷་སྐ༷ད་གད༷བ་སྟེ་གདབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་པས་ཕ་རོལ་པོའི་ངོར་།སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེའམ། ལ་ལ་ཆོས་ཅན། མེ་ཡོད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ལ། ཕ་རོལ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་བཟུང་ན། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་གཟུང་དགོས་ན། དེ་མི་སྲིད་པས་ཆོས་ཅན་གཞི་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་པའི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟགས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ་རི་བོང་རྭའི་གཉེར་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྦྱོར་བའི་དཔེ་ཡང་མི་
13-1-145b
སྲིད་པས་མཐར་རྗེས་སུ་དཔགས་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་དང་། རྗེས་སུ་དཔགས་པའི་རྟེན་ནམ་སྒྲུབ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如此对定解和增益执着二者从对境、本体和三时角度的考察也是很好的解疑，所以作为"由比量了知"这一论题的研讨而安立。
对无实有不成立宗法等,故名言不容有所立及因之争
对第三争论的回答分两部分：一、正面回答；二、说明若非如此将不合理。
首先，如经文所说："舍弃由论典所生的特殊的有法，对于智者、妇女、小孩等间所共许的诸事物，这所立和能立的法则都能正确运用。"
有人问：如果你承认一切法无自性并说"不存在"，那么所立的有法和能立的因都将成为无意义，因为有法的所依不成立等。若想不表述能立的因，仅凭立宗不能成立义理。若表述因，则因存在，一切就不会是无自性，这样就有矛盾。
对此回答：这样的争论是无义的。因为所立的有法不是取宗派论典所安立或所生的特殊有法，而是抛开那些，取在智者与非智者普通的妇女和小孩等间共同显现且周遍共许的事物作为有法，[在此基础上]所立和能立因的名言事物就能够完全正确地运用。
关于这点，如果把不同宗派的主张所产生的有法作为争论对象，就不能成立共同显现的有法，所有因都会变成有法所依不成立，这样就不可能有具备所立和能立二法的喻例，所有能立因都会消失。如果对于论典所生的特殊义理能够一致认可，那又争论什么呢？争论也就不存在了。若明明一致却还争论，则不顾自方立场，就成为胡搅蛮缠了。
第二，若与此相反则不合理："若非如此，'所依不成'等回答又该如何给予？"如前所述，若不是不加实有、非实有等区别而取仅仅显现的所欲知有法，那么你对"因的所依不成"和"喻例不成"等回答又该如何给予？即无法回答。例如，佛教徒针对对方立："声音，有法，无常，因为是实有故"或"山上，有法，有火，因为有烟故"。若对方取外道论典所生的特殊有法，如勝论派的"有支分的山"或"虚空德性的声音"，因为这些不存在，所以有法所依不成立，依于不成立的有法的因也不存在，就像兔角的皱纹一样。因此，与有法一致的同品喻例也不存在，最终所应推知的有法和推知的所依或能立因都不成立。


 །དེས་ན་ཐུན་མོང་མཐུན་སྣང་གི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་། དེ་ལའང་འཛིན་སྟངས་ཞིབ་ཏུ་བྱེད་ནས་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན། གོང་གི་ངེས་ཤེས་དང་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཇི་སྐད་དཔྱད་པ་ལྟར་བྱས་ན་རིགས་པའི་མཐིང་ལོན་པ་ཡིན་ནོ། །
遮谴于世俗谛
གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྩོད་སྤོང་ལ། སྒྲུབ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་འཐད་པ། ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། དེ་ལྟར་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བར་བསྔགས་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ།
安立证及所证如理
དང་པོ། བདག་ནི་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི། །དངོས་པོ་དགག་པར་མི་བྱེད་དེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲུབ་པ་དང་། །བསྒྲུབ་བྱ་གཞག་པ་འཁྲུགས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བད༷ག་ནི༷་མཁས་ནས་བྱིས་པའི་བར་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་མིག་དང་རྣ་བ་སོགས་ལ་སྣང༷་བའི་ང༷ང་ཚུལ་ཅ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ༷་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཙམ་འདི་ནི་དག༷ག་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་དེ༷། འདི་ལ་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་བག་ཙམ་ཡང་མི་སྣང་བས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་མི་འདོད་དོ། །སྣང་བའི་དོན་མ་བཀག་པ་དེ༷་ལྟ༷་བ༷ས་ན༷་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུ༷བ་པ༷་རྗེས་སུ་དཔོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ད༷ང་། གཏན་ཚིགས་དེས་བསྒྲུ༷བ་པར་བྱ༷་བའམ་རྗེས་སུ་དཔོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞ༷ག་པ༷་ལ། རྣམ་གཞག་འཁྲུ༷གས་ཤིང་རྙོག་པར་གྱུར་པའི་སྐྱོན་གྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་
13-1-146a
དུ་འགྲུབ་བོ། །འདིའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གསལ་བས་སྨོས་མི་དགོས་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་ཅེས་པས་སྣང་བ་འདིའང་འགོག་པའི་དོན་དུ་གོ་ནས་དེ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིའི་སྐབས་དང་སྤྱིར་དབུ་མ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་སྣང་བ་མི་འགོག་ཅེས་པའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་སྟོང་པས་མ་ཁྱབ་པའི་སྣང་བ་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་གོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཟླ་ཉིད་སྣང་བཞིན་པ་དེ་སྟོང་གི། སྣང་བ་དེ་བཞག་ནས་ལོགས་སུ་སྟོང་རྒྱུ་ཞིག་མེད་པ་བཞིན་དུ། སྟོང་ཡང་དེས་སྣང་ཙམ་ཡང་མེད་མི་དགོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྣང་བའང་མེད་ན་དེའི་སྟོང་པའང་མེད་པས། སྟོང་པ་དང་སྣང་བ་གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་མི་སྲིད་ལ། གཅིག་ཡོད་ན་གཅིག་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཅིང་། ཡོད་ཚུལ་ཡང་སྲད་བུ་དཀར་ནག་བསྒྲིམས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོར་ཡོད་པའམ། གཅིག་བསལ་རྗེས་གཅིག་འོང་བ་ལྟ་བུའི་རེས་འཇོག་མིན་པར་སྟོང་པ་ལ་སྣང་བས་ཁྱབ། སྣང་བ་ལ་སྟོང་པས་ཁྱབ། དེ་གཉིས་ནམ་ཡང་འདུ་འབྲལ་མི་ཤེས་པའི་ཡིན་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སངས་རྒྱས་སྟོང་གིས་བཀག་ཀྱང་ཡིད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དབུ་མའི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་དཔྱད་པ་གཏིང་སླེབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་མདོ་སྔགས་གང་གི་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ཀྱང་སྲོག་རྩ་ཚུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་འདིར་སྣང་བ་མི་འགོག་ཅེས་པ་མཐུན་སྣང་ཆོས་ཅན་ཁས་ལེན་པ་ཙམ་ཞིག་གི་དོན་དུ་བསྟན་ཀྱང་གནད་བསླངས་ཏེ་ཅི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་འགོག་སྙམ་ན་རྩོད་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ནི་མིན་གྱི། རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་མི་
13-1-146b
འགལ་བར་སྣང་བ་མི་འགོག་ཅེས་གོ་བའི་ཕུ་ཐག་གཅོད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་རྟོགས་ན་ཐ་སྙད་དུའང་ཁས་ལེན་ཤིན་ཏུ་བདེ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཛིན་པ་སྡུག་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཚད་མ་གནོད་མེད་དུ་འཇུག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། འཛིན་པ་སྟུག་ལ་མི་བརྟེན་ན། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་མཁས་གྱུར་ན། །བསྟན་བཅོས་དོན་ལ་རྨོངས་པ་མེད། །ཅེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，对于仅仅共同显现的事物，以及对它进行细致地执取方式而成立名言时，如果按照前面对定解和增益执着的对境所作的分析方法，就能够透彻理解正理。
遮谴于世俗谛
第二，世俗谛中的辩诤解答分三：总说能立与所立的安立合理性；别说前后世因果缘起安立的合理方式；以远离常断的赞叹作结。
安立证及所证如理
首先，如经文所说："我不否定显现状态中的诸事物，因此，能立与所立的安立没有混乱。"
意思是，我不否定对从智者到小孩等众生共同显现于眼耳等的事物的缘起法，虽然以智慧观察时如同芭蕉树干一样连微小的实质也不显现，因此不承认它们胜义中成立。由于不否定显现的事物，所以遣除对事物的颠倒增益和无颠倒地成立的比量因，以及由此因所成立或所比量的安立，完全没有混乱错乱的过失，因此能成立无自性。
这里对立方的观点通过反面暗示已经很清楚，不需再说，即认为"无自性"也否定这种显现，因此认为不合理能立与所立的一切安立。
如此，在这个语境以及一般中观中所说的"不否定显现"时，不应理解为有一种不被空性涵盖的显现单独存在。例如，如同水中月亮正显现时即是空的，不是保留那个显现后另有一个空的对象；同样，虽然是空，但这并不必然使显现也不存在。若显现也不存在，则其空性也不存在，因此空性和显现二者相互依存，一个不存在则另一个也不可能存在，一个存在则另一个必然存在。其存在方式也不是像黑白线交织那样分别存在，或者一个消失后另一个出现的交替形式，而是空性遍及显现，显现遍及空性，二者永不分离的存在方式。若能对此生起即使千佛否定也不会退失的信心，那就是对中观论典闻思考察达到深处了。从此以后，无论精进于显密哪一种道，都已把握了命脉。
如此，此处所说"不否定显现"虽然仅仅表示承认共同显现的有法，但若深究其义，思考为何不否定显现，就会明白这不仅仅是为了辩论而作的承认，而是要确定不违背自宗主张而不否定显现的究竟含义。
若能理解这样的道理，名言中的承认也会非常轻松，因为不依赖于各种宗派繁重的执着，世间共许的量无碍运行。如所说："若不依厚重执着，名言将极为成立；若于名言善巧通达，对论典义理不会迷惑。"





 །དེའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དག་གིས་དབུ་མའི་གནད་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། ལས་དང་པོ་པས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་བརྟགས་ཚེ་བུམ་སོགས་མི་རྙེད་པའི་དོན་ལ་བསམས་ན། མ་དཔྱད་པའི་ངོར་ཡོད་པ་འདི་ཡི། དཔྱད་ན་མེད་པ་ཉིད་གནས་ལུགས་སོ་སྙམ་པའི་སྣང་སྟོང་རེས་འཇོག་གི་ཚུལ་དུ་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་འཆར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་དེའི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའམ། ཡེ་ནས་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་བསམས་པས་ཆུ་ཟླ་ལྟར་སྣང་བཞིན་སྟོང་ལ་སྟོང་བཞིན་སྣང་བའི་ངེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་མེད་དུ་ཤར་བའམ། ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་དུས་དེ་གཉིས་ཚིག་གིས་བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཐ་དད་ཡོད་ཀྱང་། ངོ་བོ་ལ་ཐ་དང་ཅུང་ཟད་མེད་པར་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པས། དགག་གཞི་སྣང་བ་དང་། དགག་བྱ་བཅད་པ་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རང་སར་ཞིག་སྟེ། དགག་སྒྲུབ་བསལ་གཞག་མེད་པར་སོར་གཞག་ཏུ་ནུས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པར་འཆར་ཞིང་། དེ་འདྲའི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གོམས་པས་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ཉིད་སོ་སོ་བ་ལྟ་བུའི་བློ་རིས་ཆད་ཀྱི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དག་ནས།
13-1-147a
ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་དང་། ཟུང་འཇུག་དང་། སྤྲོས་བྲལ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དབུ་མའི་འཆར་རིམ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྔ་མ་སྔ་མ་རིམ་བཞིན་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དེ། འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་མན་ངག་གི་གནད་དམ་པའོ། །
前后世因果缘起分法如理之各别说
གཉིས་པ་ལ་དམ་བཅའ་མདོར་བསྟན། རིགས་པས་རྒྱས་པར་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ཕྱིར་ཐོག་མེད་སྲིད་རྒྱུད་ནས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྟོག་སོགས་ཀྱི། །རིགས་དང་མཐུན་པའི་ས་བོན་ཉིད། །རྗེས་སུ་དཔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མི་སྲིད་ཀྱང་། སྲིད་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འགོག་མེད་དུ་བཀྲ་བ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན། ཐོ༷ག་མ་མེ༷ད་པའི་སྲི༷ད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ༷ད་ན༷ས་ཀྱང་། དངོ༷ས་ད༷ང་དངོ༷ས་མེ༷ད་བདག་དང་གཞན་དུ་རྟོག༷་པ་སོག༷ས་རང་ཉིད་ཀྱི༷་རི༷གས་ད༷ང་མཐུ༷ན་པའི༷་ས༷་བོ༷ན་ཉི༷ད་ཡོད་པར་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷གས་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཞེས་སོ། །འདི་ལ་སྡེབ་སྦྱོར་གོ་བདེ་བར་བསྡེབས་ན། དངོས་དངོས་མེད་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ནམ་མཁའ་སོགས་སྣང་རྟོག་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་སྣང་བའི་རྒྱུ། རང་རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་རྟོག་པའི་ས་བོན་ནམ་བག་ཆགས་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུད་ནས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་རིགས་པས་དཔག་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནའང་དངོས་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་པས་བློ་གྲོས་མི་དཀར་བ་རྣམས་ཀྱི་
13-1-147b
སེམས་ཡོངས་སུ་བསླད་དེ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ཕ་མཐའ་མེད་པ་འདི་ལ། རྒྱུ་མེད་པ་མི་སྲིད་པས་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་ལ། རང་རང་གི་རིགས་མཐུན་གྱི་ས་བོན་བོར་ནས་རྒྱུ་གཞན་རིགས་པས་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་རིགས་མཐུན་གྱི་ས་བོན་ཙམ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འདིའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གྲུབ། ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ལ། མི་འཐད་པ་དགག །འཐད་པ་སྒྲུབ་པའོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
又，关于无分别义逐渐入门者们确定中观要义的方式是：初学者以一多离等进行观察时，思考瓶等不可得的意义，会在未经观察的情况下认为存在，而经观察后则不存在，这就是实相，如此以显现与空性轮替的方式，会显现一种空性的形相。当时，思考其不存在性也不成立，或本来空而显现的方式，就会生起如水月般显而空、空而显的殊胜定解。此时，无自性与缘起无违显现，或称为了解二者双运。这时，虽然在语词表达上二者有差别，但在本性上毫无差别、无法分开，对此方式生起定解，能摧毁结合所破显现和能破断绝的分别念，显现为无遮止、成立、断除、安立的如实安住的离戏相。通过熟悉这种离戏，从依赖于有法的法性各别的心之概念断除的所缘境界中，对一切法自性平等性生起殊胜定解，达到究竟。如是空性、双运、离戏、平等性这四种中观显现次第，通过依次熟习前前，而对后后方式生起定解。这些是极为重要的精要口诀。
前后世因果缘起分法如理之各别说
第二分为简述宗义和以理广证两部分。第一，"故从无始有轮回，实与非实分别等，随顺种种种子性，应当以此作推断"。如前所述，虽然实法以自性成立毫不可能，但有轮回的种种无碍显现，因此，从无始轮回心相续以来，实与非实、我与他等分别念等，与其自类相应的种子性，应依据理证而推知。若以易懂的格式组合，可说：各种实非实、柱瓶虚空等显现与分别的因，即各自随类相应的分别念种子或习气，从无始相续中可由理推知。虽然胜义中一切法离戏，但被实非实分别妄念所染的不净心智者，显现无边种种，必须有因，不可能无因。舍弃各自随类种子而寻求他因不合理，因此可确立随类种子仅是此种种显现之因。第二，以理证明分为破斥不合理和证明合理。


 །དང་པོ། འདི་ནི་དངོས་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་དེ་མེད་ཕྱིར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། །རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ཡིན། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཕྱིར་གློ་བུར་མིན། །རྟག་འབྱུང་མ་ཡིན་རྟག་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ལ་རིགས་མཐུན་གྱི་ས་བོན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་སྙམ་ན། དེ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།གལ་ཏེ་བུམ་པ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་དབང་དུ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེ་དང་དེར་རྟོག་པ་འབྱུང་དུ་ཆུག་ནའང་། བུམ་སོགས་རྟོག་པའམ་སྣང་བ་འདི༷་ནི༷་སེམས་ལ་སྣང་ཙམ་ལས་ལོགས་སུ་ཐ་དད་པར་ཡོད་པའི་དངོ༷ས་པོ༷འི་མཐུ༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་འབྱུང༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རྟགས་མ་གྲུབ་སྙམ་ན། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཤེས་བྱའི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དེ༷་དག་རྒྱ༷་ཆེར༷་ར༷བ་ཏུ༷་བཀ༷ག་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ན་རྟགས་ཅི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་སྟེ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ངོར་སྣང་ཙམ་འདི་ལས་རང་དབང་གིས་མ་གྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་ན་དེ་དག་གིས་བཞག་པའི་སྣང་བའང་མི་སྲིད་དེ་རྒྱ་མེད་པའི་འབུར་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་དུ་སྣང་བའམ། དངོས་པོ་རང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་གིས་དེར་སྣང་བ་ཡིན་ནམ་
13-1-148a
སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་འདི་དག་ནི་རི༷མ་གྱི༷ས་འབྱུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན་རྒྱུ་མེད་པར་གློ༷་བུ༷ར་རང་གར་བྱུང་བའང་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་ན་རེས་འགའ་འབྱུང་བའམ། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་མི་འཐད་དེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ།རྟག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་པ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བུམ་སོགས་སྣང་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པའམ། བདག་དང་ཤེས་པ་སོགས་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན་འགལ་ཏེ། སྣང་རྟོག་འདི་དག་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་ཅན་ཡིན་གྱི། མི་འགག་མི་འགྱུར་བར་རྟག༷་ཏུ་འབྱུང༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ན། རྒྱུ་རྟག༷་པ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་རྟོག་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་བ་ཙམ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་མི་སྲིད་ཅིང་། རྒྱུ་ཡོད་པའང་ཕྱི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་རང་གི་མཐུའམ། དངོས་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་གཉིས་གང་ལས་ཀྱང་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་སེམས་ལ་གནས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་གྱུར་པར་རིགས་པས་ཆེས་གསལ་པོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་བས་གོམས་འདྲ་དེ་ཉིད་ཕྱིར། །དང་པོ་རང་གི་རིགས་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ལྟ་བ༷ས་ན་ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པའང་གོ༷མས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ། དཔེར་ན་འདོད་པ་དང་འཇིགས་པ་བློ་ལ་གོམ༷ས་པ་དང་འདྲ༷འོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་ཡང་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་སེམས་སྐད་ཅིག་ད༷ང་པོ༷་དེའང་ར༷ང་གི༷་རིག༷ས་མཐུན་གྱི་སེམས་སྔ་མ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་།
13-1-148b
དེའི་ཚུལ་གྱིས་ཆགས་བཅས་ལ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མའང་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་མཚོན་ན། སྔར་ཡུལ་གཞོན་ནུ་མའི་རེག་པ་ཉམས་སུ་མྱངས་པའི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྒྱུད་ལ་གནས་པས་ད་ལྟའང་ཡུལ་རེག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སེམས་ཀུན་ནས་སློང་ནུས་པ་དང་། ད་ལྟ་དེ་ལྟ་བུའི་འཁྲིག་པ་ཉམས་སུ་མྱངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཆགས་སེམས་སློང་ནུས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གང་དང་གང་ལ་གོམས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་ཤུགས་དང་མཐུན་པར་ཕྱིས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་སྟེ། ཀློག་སོགས་བསླབས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
第一，"此非由实力所生，因为彼等皆无故，诸实事物之自性，已广泛彻底遮破故。由次第生故非顿，非恒生故亦非常。"所说的是，对于这种种显现，为何不存在异于随类种子的其他因？其原因是：假若瓶等诸实物独立成立，依彼而生起各种分别念也就罢了，但此瓶等分别或显现并非由离心显现外另有独立存在的诸实物之力量所生，因为彼等不存在。若疑问："理据不成立"，以前述理证，所知诸实物之自性已广泛彻底遮破，理据何不成立？已成立了。因此，诸实物仅于自相显现而无独立成立，故真实中不可能有彼等所立之显现，如无因之隆起般。若问：无实物时是无因显现，或由非实物自身的他因而如是显现？皆非如此。因这些显现是渐次生起，故非无因突然自生，因为若无因突然生起，则不合理其有时生起或渐次产生，应当常有或常无，如前所述。若问：瓶等显现由他因如自在天等所造，或从常住的我与识等生起有何不合理？不合理，因为这些显现分别是刹那生灭的，并非不灭不变恒常生起，故非从常住因所生。因此，对于这不可否认的仅是显现的种种显现分别，不可能无因，有因者亦不可能从外境实物自力或异于实物的他因二者任何一方生起，故由理证极为明显地成立是从心中习气界成熟而生。
第二，"故习气相似故，初从自类而生起"。所说的是，由如是前述理由，内外种种显现也由串习习气力所生，如欲望与恐惧在心中串习相似。正因如此，也成立前后世，即如刚生起的第一刹那心亦由自类相同的前心所生，以此真实理证成立，依此方式，对于有执着者也成立有来世。以今生为例，先前体验过少女触摸的心的习气住于相续中，故现在也能引发追求如是触摸境的发心；现今体验过性行为的心能引发后时的欲心；同样，对何者何种熟习，后来即随熟习的力度而清晰或不清晰地显现，如学习阅读等。


 །དེས་ན་གང་འདོད་ལྡན་དག་གིས་ཡུལ་བུད་མེད་བཟང་མོ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང་། སྡར་མ་དག་གིས་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པ་དག་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མཐར་མདུན་ན་གནས་པ་ལྟ་བུའི་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། བསམ་གཏན་དང་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་སོགས་བློ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་སེམས་སྐད་ཅིག་དང་པོའང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་མཐུ་ལས་མི་འབྱུང་།རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་། རྒྱུ་མེད་དུ་མི་འབྱུང་བར་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་དངོས་པོ་སོགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་འདི་དངོས་པོ་སོགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །འདི་ལ་ཚད་མ་གྲུབ་པ་ལས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་དུ་གསུངས་པ་བྲིས་ན་ཡི་གེ་མང་བར་འགྱུར་བས་བཞག་ལ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཤེས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་རིག་པ་ཉིད་ལས་གཞན་བེམ་པོ་སོགས་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་སེམས་ལས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྔ་མཐའ་ཐུག་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གནད་དེ་དག་འདིར་གསུངས་པའི་རིགས་པ་
13-1-149a
འདིས་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་མཐའ་ཐུག་མེད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གི་ལ་ཆགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཞན་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་ནུས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཚང་ཞིང་གེགས་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་ཚེ་ནའང་རྒྱུ་རྩ་བ་བདག་འཛིན་དང་དེས་བྱས་པའི་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀ་ཚང་ཞིང་གེགས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་མཚམས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྦྱོར། དེས་ན་བདག་མེད་པ་མ་རྟོགས་བར་དུ་སྲིད་པ་མི་ལྡོག་ལ། སེམས་གསལ་བ་ཙམ་ནི་བདག་འཛིན་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་ཀྱང་གེགས་མེད་ལ་རྒྱུ་ཚང་བས་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་རིགས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་བཞེད་ལ། ཚུར་མཐོང་ཚད་མའི་ལུགས་ལྟར་ན། མ་དག་པའི་སེམས་འགགས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་འཐད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་འདི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་ཅིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷག་མེད་དུ་བཅོམ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ལམ་གཞན་ལས་འཕགས་པའི་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་སྨྲ་སོགས་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་སྡང་བས་དབང་སྒྱུར་བ་དག་ན་རེ། ཆོས་
13-1-149b
ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ལ་སྟོབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་མེད་པར་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལྟས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་སྐུར་འདེབས་པ། །ལོག་ལྟས་དཀར་ཕྱོགས་དྲུང་འབྱིན་དམ་ཆོས་ཀྱི། །ལོ་ཏོག་སེར་བ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་འདི། །ལེགས་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱང་བསྲིང་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དངོས་པོ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞིག་ན་རྒྱུ་འབྲས་མི་འཐད་ལ། མེད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཆེས་འཐད་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་སྨྲ་བ་ངན་པའང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
因此，如同贪欲者反复思维美女境界，或胆怯者反复思维蛇等可怖事物后，由熟习之力最终产生如在眼前般明显显现一样，禅定与不净观等一切心意造作的行为也是如此。正因如此，生起的初刹那心识也不从外境实物力量生起，不从常住因生起，不无因生起，而是从前行相似种类的实物等分别念中生起，因为现今之识是对实物等的分别念故。关于这点，《量决定》中说了许多理证类别，若全部书写则文字过多，故舍弃。实义精要明了：了别识的亲因只能是了别识本身，非他方物质等为合理，故以不依心外他物之理据，成立无始前际的要点，以此处所述理证已达究竟。
如是成立无始前际，同样地，未离欲者临终之心，由于与执著我与我所的颠倒习气相连，能与他心相续，如前所述。对于此，因具足且无障碍时，果生起无疑，如现今心识前前生后后般，临终时因，根本我执及由此所造业惑二者俱足，且无证悟无我之障碍，何故不能相续于有？因此，未证无我前有不会逆转，而心的明了性仅仅依靠前行相似种类而生，不依我执等，故即使证悟二无我，无障碍而因具足，也不会断灭——此是诸理性自在者之主张。依现见量之宗，即使不净心灭尽，智慧相续不断的道理，应当以此类方式成立。
以上是顺便提及。如是，不仅世俗建立总体合理，而且以内知论方式安立世俗的此法，由自力理证成立，正因如此，与缘起诸事物情况不符，诋毁因果之道的一切无余摧毁后，对因果之理比他道殊胜的定解能深入生起。毗婆沙等为嗔恨胜义方式所控者说道："观一切法无自性之见，是灭除因果等一切事物的最强力者，故应从头顶赶走。"如所说："是故诽谤因与果，邪见拔除白法根，正法农作天空花，求善者应远弃之。"彼等未通达若诸实物有自性则因果不合理，若无则因果极为合理的要点，故此方式亦能遣除彼等恶言。


 །
赞扬如是离常断边作结尾
གསུམ་པ་བསྔགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བ། དེ་ཕྱིར་རྟག་ཆད་ལྟ་བ་རྣམས། །གཞུང་འདི་ལ་ནི་རིང་དུ་གནས། །ལྡོག་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་། །ས་བོན་མྱུ་གུ་ལྕུགས་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ལ། རྒྱུ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྟག༷་པར་ལྟ་བ་དང་། དངོས་པོ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འབྲེལ་བར་རྒྱུན་ཆ༷ད་པར་ལྟ༷་བ༷་རྣམ༷ས། ཚུལ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབུ་མའི་གཞུ༷ང་འདི༷་ལ༷་ནི༷་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པར་རྒྱང་རིང༷་དུ༷་གན༷ས་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། སྣང་བའི་མདུན་ན་མུན་པ་སྐབས་མི་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་རྟག་ཆད་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་ན་རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བའང་ག་ལ་ཡོད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་རང་ལ་ལྟོས་པའི་རྟག་ཆད་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་སྐད་ཅིག་གིས་ལྡོ༷ག་པ་ད༷ང་། འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་རྒྱུའི་
13-1-150a
རྗེ༷ས་སུ༷་འཇུ༷ག་ཅིང་། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་བར་མ་ཆད་པ༷་ཡ༷ང་། དཔེར་ན་ས༷་བོ༷ན་ལས་མྱུ༷་གུ༷་དང་། དེ་ལས་ལྕུགས་ཕྲན་སྐྱེ་བ་སོག༷ས་བཞི༷ན་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སློབ་ལ། སློབ་པའང་མི་དམིགས། བསླབ་པའི་ལམ་ཡང་མི་དམིགས། གང་སློབ་པ་དེའང་མི་དམིགས་ཏེ། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དང་གཞི་དེས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཡང་མི་ལྟུང་། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་མདོ་དེ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་རྟོག །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་སྟེ། དེ་གཟུགས་ལ་རྟོག་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། ཀུན་འབྱུང་བ་མི་དམིགས་སོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། ཀུན་འབྱུང་བ་མི་དམིགས། འགོག་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེའང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
赞扬如是离常断边作结尾
第三，以赞扬方式总结："是故常断诸见解，于此论中远远离，前灭后生相继起，如种芽茎等相续。"所说的是，因无因则果不生，因具足则果不转的因果缘起无欺显现方式，正因如此，视事物非刹那的常见，及视事物因果不相连的断见，不能与安立二谛的此中观论同时存在，而是远远分离，应当了知，如同光明前方黑暗无立足之地般。
又，常断是依于事物而生起，故胜义中若无事物，何来常断见？然而，相对世俗自身而言，常断亦不可能，前前因刹那灭去，后后果随因而生，因缘聚集具足则必生果的因果无间亦如种子生芽，芽生幼茎等。
如《宝云经》中所说："云何菩萨通达大乘？于此，菩萨虽学一切学处，学亦不可得，所学之道亦不可得，能学者亦不可得，由此因、此缘、此基而不堕断见。"又彼经中说："善男子，于此，菩萨以正慧观察色，观察受、想、行、识。彼观察色时，不见色生起，不见集起；受、想、行、识之生起不可得，集起不可得，灭亦不可得。"此乃以胜义无生慧观察，非以世俗自性。如是等。


 །དེ་ལ་རྟག་ཆད་རགས་པ་ནི། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཕུང་པོ་ལས་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོ་མི་སྐྱེ་བའམ། ལས་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུར། དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་དེས་རང་འབྲས་མི་བསྐྱེད་པར་འཛིན་པའི་ཆད་ལྟ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གཡང་ས་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོར། 
13-1-150b
དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་འགགས་ཤིང་། རྒྱུ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའང་རྒྱུ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་འགགས་པར་འཛིན་པ་ནི་ཆད་ལྟ་མིན་ལ་རྟག་མཐའ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་ལས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་ནི་རྟག་མཐའ་མིན་ལ་ཆད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྟ་བ་ཚུལ་བཞིན་སྐྱེད་མི་ནུས་པས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་དགོས་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟག་ཆད་ནི། དངོས་པོ་བདེན་པར་ཡོད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོར། ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ནི་མེད་མཐའ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡོད་མཐའ་དང་རྟག་མཐའ་མིན་ལ། རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་ཡོད་མཐའ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། མེད་མཐའ་དང་ཆད་མཐའ་མིན་ཡང་། དེར་འཛིན་པ་དེ་དག་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་སྟེ། ད་རུང་མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་པས། དེ་ལྟར་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འདས་པའི་མི་རྟོག་སྤྲོས་བྲལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་སྟངས་ཐམས་ཅད་ཞིག་པའི་ཚེ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པར་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་གཉིས་པོ་དང་ཡང་བྲལ་ནས། དེའི་ཚེ་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་མ་ལུས་པ་ཞིག་ནས། ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱིན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མཐའ་རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དེ་དག་སེལ་བའི་ལྟ་བ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཅིང་སྤྲོས་བྲལ་དུ་མཐར་ཕྱིན་ནས་དེ་ལས་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ལྟ་བའོ། །
13-1-151a
དེས་ན། ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་མཉམ་བཞག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྗེས་ཐོབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསལ་བྱའི་མཐའ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
如是所解功德
གསུམ་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ། དོན་དམ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན། ཀུན་རྫོབ་དོན་བྱེད་ནུས་སྣང་གི་ཕན་ཡོན། དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོམས་པའི་ཕན་ཡོན་གསུམ།
证胜义无实有之功德
དང་པོ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཁས་པ་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པ་གོམས་བྱས་པས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཉོན་མོངས་བསྒྲིམས་པ་མེད་པར་སྤོང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་དང་བུམ་སོགས་ཤེས་བྱའི་ཆོ༷ས་རྣམས་ལ༷་བད༷ག་མེ༷ད་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བའི་མཁ༷ས་པ༷་རྣམས་ནི༷། ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པ༷་དེ་ཉིད་ལ་གོ༷མས་ཤིང་འདྲིས་པར་བྱས༷་པ༷ས། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བདག་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ཡི༷། སེམས་སྒྲིབ་ཅིང་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ་རྣམས་ནམ་ཞིག་ཆེད་དུ་བསྒྲིམ༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཡང་ཉི་མའི་མདུན་ན་མུན་པ་ལྟར་ངང་གིས་སྤོ༷ང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
关于此，粗显常断是：认为事物非刹那的常见，以及认为从现在的蕴不生后世蕴，或业不生果等，虽有事物之因但不生自果的断见，作为对治极似深渊的外道恶见的对治法，
认为诸事物刹那灭尽，且因具足则必生果之方式。其中，认为前因刹那灭尽不是断见，而是对治常边的对治法；认为从因生起后刹那事物不是常边，是对治断边的对治法。这两种虽是与世俗情况相符的心识，但仅此不能如理生起出世见解，故需了知事物无自性。此时，依彼的常断是：执著事物真实存在和世俗中也不存在。为对治此，世俗中存在是对治无边的对治法，此非有边和常边；无自性是对治有边的对治法，非无边和断边。但这些执著仅是能取所取分别念的自性，仍需生起入定无分别智慧，如是超越有无分别的无分别离戏平等性中，一切执著方式消失时，远离世俗有和自性空执著的二边戏论，彼时一切边执见解尽皆消失，必定解脱一切见。因此，粗、细、极细诸边，前前见解成为后后所依，最终达到离戏，无可超越的与实相一致的见解。
故当了知"有与无此二是边"等所说，是指入定无二智慧和后得分别慧所断除的粗细二边的应用方式。
如是所解功德
第三，如是了解的利益分三：了解胜义无自性的利益，世俗能作用显现的利益，及二者双运修习的利益。
证胜义无实有之功德
第一，"于法无我善巧者，修习无自性之故，能无勤勉而断除，颠倒所生诸烦恼。"所说的是，以正理确立人与瓶等所知法无我的方式后，获得离疑确信的智者们，通过熟习修习彼无自性性，对事物情况颠倒增益的二我对境分别念所生之障蔽束缚心的诸烦恼，终有一日无需勤勉，如日光前黑暗般自然断除。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གང་གི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ནས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་ངེས་པའི་ཚེ་ནི་རྟོག་པས་མ་བཅོས་པའི་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་མཐོང་བས་རྟག་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་དུའང་མི་འཛིན་ལ། ཡོད་པ་རྣམས་ནམ་ཞིག་ན་རང་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཆད་པའང་མི་འཛིན་ཏེ། སྔར་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ནས་མེད་དོ་ཞེས

 །དེའང་ལས་དང་པོ་པ་དངོས་ཞེན་གོམས་པ་ཤུགས་དྲག་ལ། གཉེན་པོ་སྔར་མ་འདྲིས་པ་ཡིན་པས་ཆེད་དུ་བསྒྲིམས་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུར་གནས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་གཉེན་པོ་གོམས་པ་ཤུགས་དྲག་པའི་ཚེ་ན་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་གཉེན་པོ་སྐྱེ་ཞིང་སྤང་བྱ་འགག་ལ། མཐར་སྤང་བྱ་ཡོངས་སུ་ཟད་ནས་ཤེས་བྱའི་
13-1-151b
རྣམ་པ་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་རློན་པའི་འབྲས་བུ་བཞག་ན་ཕྱི་ནང་མི་སྒྲིབ་པར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་གང་ཞིག །དེ་ལ་ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོའང་མེད་པས་གེགས་མེད་ཅིང་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལམ་རྣམས་ནི་སྤང་བྱའི་གཉེན་པོར་རིགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཀླུས། དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མི་བཟད་འབྱུང་། །ལྟ་བ་མ་རུངས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེ་བས་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ན། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱོངས། །གང་གིས་དེ་ཤེས་འགྱུར་ཞེ་ན། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཏེ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་ཞེས། །ཡང་དག་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་གསུངས། །ཞེས་དང་། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེ་ལས། དེས་གང་ཆགས་པ་དང་། གང་ལ་ཆགས་པ་དང་། གང་གིས་ཆགས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉེན་པོ་ལ་སྤང་བྱས་སླར་ཚུགས་པའི་སྐབས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། །འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་བཟློག་སྟེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ནི་སྤྱིར་གྲགས་པ་ལྟར་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་གྱི་འཕྲོས་དོན་ཅུང་ཟད་སྨོས་ན། བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་རྟོགས་པའི་
13-1-152a
ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་གྱི་གནད་ལ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་དགོངས་པ་འགལ་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། སྤྱིར་ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་། དེ་དག་གི་སྤང་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཡང་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པས། མདོ་རྣམས་ནའང་ཚུལ་མང་དུ་བཀའ་སྩལ་ཀྱང་། སྤྱི་རིགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་མཆོག་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཡིན་པས་ན། དེ་དག་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པའང་སྤྱི་རིགས་ལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་བཞག་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ཡི་སྒྲིབ་པ་དང་། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །དེར་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཟད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཞལ་འཆམ་པར་འདི་གཉིས་ལས་དོན་གྱིས་གཞན་པའི་སྒྲིབ་པ་ཕུང་གསུམ་པ་ཞིག་གསུངས་པ་མེད་དོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་དོན་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ལས་མ་འདས་སོ། །དེའང་ཐར་པ་ལ་གང་གིས་སྒྲིབ་ན། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་གང་གིས་སྒྲིབ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་རྨོངས་པས་སྒྲིབས་སོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
其中初学者对实物执著习气强烈，对治力尚未熟悉，故即便刻意努力也无法断除，然而当某时对治习气变得强烈时，不需勉强即生对治而灭所断，最终所断完全穷尽，如同所知一切相的自性如掌中湿阿摩勒果般清晰可见，无内外障碍，这由自力理证成立。因为有能取的智慧，且于彼无丝毫障蔽所知一切境的障碍，故无阻碍而具足了知之因。
对此，诸道以理证成立为所断的对治，如圣龙树所言："若执取实物，则生难忍贪嗔，持恶见，由此生诤论。此是一切见之因，无此则烦恼不生，因此若通达彼，则远离诸见与烦恼。若问'由何了知彼'？是由见缘起，依缘而生为未生，乃正智至尊所说。"又《月灯经》云："故彼于能贪、所贪、由何贪之法，如实皆不见。"如是等。
对治亦不可能被所断逆侵，如《量释》云："无害与正义，本性反颠倒，即便勤力亦不返，心执彼方向故。"如是等。
此处地道建立应依一般所知而别处了知。若略说断除所断的相关内容：关于以证悟二无我智慧断所断的要义，大乘诸大车夫见解无违一致，若略说彼等方式：总的来说，十地智慧不可思议，彼等所断颠倒幻化亦无量，经中虽多方宣说，但总类上以自力理证成立为烦恼障和所知障二种，因为人所追求的最高目标是解脱和一切智二者，由阻碍彼等的角度安立障碍，故障碍在总类上确定为二，无须安立第三种。如《辨中边论》云："烦恼障及所知障，说彼为一切障碍，灭尽彼故得解脱。"如是一切经论皆一致认为，除此二者外实无第三类障碍。
极细微的习气障碍也是妨碍如实现证所知本性的，故不出所知障。又，解脱被何所障？为我执和我所执等烦恼所障；知一切法被何所障？为未现证诸法自性的愚痴所障。


 །དེ་ལ་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་
13-1-152b
པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་བྱེད་ལས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་གཞུང་སོ་སོར་བྱུང་ཡང་དོན་དུ་གནད་གཅིག་ལ། མདོ་དོན་སྙིང་པོར་དྲིལ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་རྩ་བ་ནི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་དེ་ལྟར་རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པ་བཞིན། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་རྨོངས་པ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གོ་བ་གཏིང་སླེབས་ནས་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་དང་སྦྱར་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེར་སྣ་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག་དེ་ཡོད་ན་གཉེན་པོའི་ཕར་ཕྱིན་སོ་སོ་ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ། ཞུགས་ཀྱང་ཆོས་བདག་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཆོས་བདག་གི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འཁོར་གསུམ་དུ་བདེན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུའང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་གང་། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ན། བདག་འཛིན་དེ་ཡི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་རིགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། གང་བདག་མེད་པར་མཐོང་ན་དེར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་
13-1-153a
ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་ལ་བདག་འཛིན་ཡོད་ན་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་ངེས་སོ། །དེ་སྐད་དུའང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །ལས་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་། །དེ་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་།དེས་ན་བདག་ལ་མངོན་ཆགས་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་གྱུར་ནས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་འཛིན་དེ་ནི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ལ། དེའང་མཐོང་ལམ་དུ་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཏེ་བདེན་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་ལ། དེ་ཕན་ཆད་སྒོམ་ལམ་དུ་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་ངོ་། །ཀུན་བཏགས་ལྷན་སྐྱེས་འདི་གཉིས་ཀྱི་གོ་བའི་གནད་རྣམས་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཉན་རང་གིས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་ནུས་ཏེ་བུད་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་བཞིན་སྲིད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་འཁོར་བར་སླར་ལྡོག་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་མ་རྫོགས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྲིབ་པའི་རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གིས་
13-1-153b
བསྙད་རུང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཉོན་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་པ་སོགས་སྐབས་ཐོབ་ཤན་ཕྱེད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གལ་ཆེའོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
对于烦恼障与所知障二者的区别，虽然在各论典中从因、体性、作用等方面有多种分类方式，但实质要点相同。若概括精要义理，是这样的：轮回流转的主要原因是贪等烦恼，而彼等的必然根本是俱生我见，如所说并以理成立。以执着人我为根本的一切烦恼是烦恼障；对如所是如所有的一切法不如实了知，是对诸法自性迷惑的无明，因此，以法我执为根本的粗细一切迷惑是所知障。
如此深入理解后，结合修道实践：从我执生起的悭吝等，作为六度各自的违品，若有此则不能趣入对治的各种波罗蜜多，是烦恼障；即使趣入，由于未证法无我的法我执根本，对三轮执为实有的分别念，是所知障。如《宝性论》所说："执著三轮分别念，此即所知障所摄，悭吝等诸分别念，此即烦恼障所摄。"
因此，若证悟人无我，则以理可成立其根本我执所生的一切烦恼都会消除，因为若见无我，则依彼执持而起的贪、嗔、慢等不可能存在；若有我执，则彼等必定存在。如《宝鬘论》所言："只要有蕴执，则有我执存；若有我执则有业，从业即有生。"又《量释》云："若有我则知为他，从我他分执与嗔，与彼等全然相连，一切过失由此生。""因此若于我贪执，则成轮回于世间。"又《入中论》言："烦恼过失无余尽，智慧见从身见生。"如是等。
如是我执由对治无我慧而断，于见道时现见真实法性，断除一切对真义的颠倒遍计，此后修道断除俱生执。遍计与俱生二者的要点应从他处了知。
因此，声闻缘觉唯修人无我为烦恼障对治，能尽一切烦恼，如薪尽之火，因无轮回因而绝不可能再转轮回，但因未圆满修习法无我，故不能断所知障。一般而言，虽然一切障蔽所知自性的迷惑都可名为烦恼，但在烦恼与所知二者对举时，非烦恼等，在各自场合区分极为重要。
;


 །ཐེག་ཆེན་འཕགས་པས་ནི་མཐོང་ལམ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཉོན་ཤེས་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་ལ། ས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལ་འབད་མེད་དུ་ཞུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངར་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་བ་ཕྲ་མོའང་ཟད་པས་ན་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་དེ་ཕན་ཆད་དག་ས་གསུམ་དུ་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་སམ། ཤེས་སྒྲིབ་འབའ་ཞིག་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་བར་ཆོད་པ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་སློབ་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྐད་དུའང་འཇུག་པ་ལས། ཆགས་པ་མེད་པའི་བློ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཕྱིར། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བཅས་ཉེ་བར་ཞི་འགྱུར་ཞིང་། །ཉོན་མོངས་ཟད་ཅིང་ས་གསུམ་བླ་མར་གྱུར་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །འབྱོར་པ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་བྲལ་མ་ལུས་འཐོབ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཚུལ་འདི་ཐལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའི་ལུགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ནས་འབྱུང་བ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་དག་ས་བདུན་དུ་ཉོན་སྒྲིབ་འབའ་ཞིག་སྤངས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ཀྱང་བོད་འདིར་བྱུང་མོད། གཉེན་པོ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྤོང་སྟེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མ་རིག་པ། །ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་སྒྲིབ་པ་བཅུ། །ས་བཅུའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི། །གཉེན་པོ་དག་ནི་ས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་
13-1-154a
སོགས་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ནས་ས་བཅུའི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེར་ཡང་ལུགས་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མགོ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྩོམ་ཞིང་། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་ཤིང་ཉོན་སྒྲིབ་མཐའ་དག་སྤངས་ཟིན་པར་འདོད་པས་ན། དེ་ལ་མཁས་པ་གཞན་དག་གིས་བརྒལ་བ། དེ་ལྟར་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཚེ་མ་དག་ས་བདུན་དུ་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ན་སྤང་བྱ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ས་དེའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཅི་ལས་གྲོལ་བར་ཡང་གཞག་ཏུ་མེད་ལ། གཞན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་མཐའ་ཡས་པ་དང་བཅས་པས་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཡུན་དུ་བདག་མེད་གོམས་པས་སྤང་བྱ་གང་ཡིན་པ། ཉན་རང་གིས་ཐབས་དང་བྲལ་ཏེ་བསྒོམས་པས་ཚེ་གསུམ་ལ་སོགས་པས་སྤོང་ནུས་ན་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཐེག་ཆེན་ལས་ཐེག་དམན་མྱུར་བར་འགྱུར་བ་སོགས་རྣམ་དཔྱད་མང་པོ་མཛད་པ། ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དཔྱོད་ལྡན་ཡིན་པས་རིགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲན་པའི་ཚུལ་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བའི་བློས་ཉམས་མཚར་གྱི་ཚུལ་དུ་ལྟད་མོར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོའང་རྒྱང་ཆད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ཞིང་། གཉེན་པོ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱང་འདྲེ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔལ་རོང་ཟོམ་པ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་ཀུན་གྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གཅིག་གམ་ཐ་དད་གང་ཡིན་བརྟགས་ན། གལ་ཏེ་གཅིག་ན་གཉེན་པོ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ལ། ཐ་དད་ན་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་ཆོས་
13-1-154b
ཇི་སྙེད་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་སྤང་དགོས་པས་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གནས་ནས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལ་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ལྡན་གྱི་བར་དུ་དམིགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་སྙེད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལྟའི་གནས་ཞིག་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་མེད་པས་དེའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
大乘圣者从见道开始同时断除烦恼障与所知障二者。在第八地时，以无勤入法性之方式，连微细的我执之活动也灭尽，故一切烦恼灭尽，此后三净地中唯断二取习气或所知障。然而，对法界无有微细障碍阻隔的平等性，除佛陀外学道者不可能获得。如《入中论》所言："无贪之心不与过患同住故，第八地上诸垢连根悉寂灭，烦恼尽除虽超胜三地，然不能获如虚空无边佛圆满。"这种观点不仅是应成派的主张，而是出现于大乘经典中诸大车夫的共同见解。
关于此，虽然在西藏有人主张七不净地仅断烦恼障，但既有证悟二无我的对治智慧，为何不能断所知障？如《辨中边论》云："于法界无明，非烦恼性障十种，十地违品之对治，即是诸地。"如是等，应当了知一切经论中所说十地各自所断之所知障。
在彼宗中，所知障的断除始于第八地，并认为声闻缘觉阿罗汉已圆满证悟法无我并断尽一切烦恼障。对此，其他智者质疑：若如此，则声闻缘觉阿罗汉入大乘时，在七不净地获得对治智慧时将无所断，且无法安立该地的无间道为何之对治及解脱道从何解脱。此外，菩萨以大悲无量方便于两个无数劫修习无我所断之障，声闻缘觉无方便而修能于三世等断除，则成证佛果小乘比大乘更快等，有诸多详细辩析。对于双方辩论者均具择法眼，以理辩才相竞的方式，应以无偏见心作为奇妙景观来观赏。
如是，二障非完全分离而入，二无我对治也非不可交融。对此，荣尊大师如是说：若观察苦集所断烦恼是一或异，若是一则后对治无义，若是异则应断除缘于界与众生等一切法的种种烦恼，不能断除。对此应这样解释：诸烦恼从我见处于实物与相执境生起，只要彼等存在，缘多少境即生多少烦恼。若我见处破，则如无魔术师，其幻术烦恼也不再生起。


 །དེས་ན་ཉོན་མོངས་དེ་དག་གཅིག་ཐ་དད་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཆོས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེན་པ་དག་གདུལ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་དང་མྱང་འདས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཕྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྡུས་ནས་བདེན་བཞིར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་དམིགས་ནས་ཡེ་ཤེས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཀ་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་ཟད་དེ། དངོས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྟོག་པའོ། །དེས་ན་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྤོང་ལ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྤྲོས་པ་བཅད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐུས་སྤོང་བར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོར་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ན། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་ཟད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལས་ཉོན་མོངས་ཟད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་
13-1-155a
ཐོབ་པར་འདོད་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཉོན་མོངས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཟད་པ། བག་ལ་ཉལ་མ་ཟད་པ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་མ་འདས་པའི་གང་ཟག །ཁམས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྤངས་པས་སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་ཚེ་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་སྣང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་སྤངས་ཤིང་། །ཕྱི་རོལ་དངོས་ལ་མངོན་ཞེན་པའི། །ཐེག་པ་དམན་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །ཅེས་པའི་ལན་དུ། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་ལྷག་མ་མེད། །ལྷག་བཅས་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྲེགས། །ལྷག་མེད་བག་ཆགས་མེད་པ་སྟེ། །མཁའ་ལྟར་དྲི་མེད་དག་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུར་རིག་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ཞེས་གསུངས་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གོ། ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ན། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་རྣམས། ཅི་ཞིག་ཟད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཁམས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །གང་ཅིའང་རུང་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་དེ་དག་འགོག་པའི་ཆོས་སུ་ཤེས་པས་རང་བྱང་ཆུབ་བོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རོང་ཟོམ་པས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་
13-1-155b
མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་སོགས་པ་དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་མཐར་ཐུག་ནི་རྨོངས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྲ་བ་ནི་རྒྱུན་མཐའི་རྡོར་ཏིང་གི་སྤང་བྱ་གཅིག་པུ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཅིང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གཅིག་ལས་མི་སྲིད་ལ། དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལས།སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ནི་རིག་དང་མ་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་ཟབ་པར་ཤེས་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་གནས་ལུགས་ལ་གཟིགས་པའི་སྒྲིབ་པ་དག་ཅིང་། བྱང་སེམས་རྣམས་ལའང་སའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕགས་ལ། མཐར་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྤང་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
因此，这些烦恼超越一异，故声闻们为调伏执著法自共相者，以轮回因果与涅槃因果的区分摄集为四谛而教示，仅是缘于此差别而将智慧与烦恼二者分别开来。实际上，一切智慧都是一，即了知一切法无我的智慧；一切烦恼也都是一，即执我的迷乱分别。因此，缘人的智慧不能断烦恼，缘法的智慧也唯由断除颠倒戏论之力而断，而非由执实物之方面断除。
若问：声闻住于有所缘地，未离实物执见，他们如何断尽烦恼并获得菩提？对此应如是解释：声闻依自宗虽认为烦恼已尽、证得无为，但大乘中认为：烦恼实物已尽，习气未尽，未超越异熟蕴，断除三界系缚之人，称为"业寿限制的有情"。如《毗卢遮那幻化网》中所说："舍弃方便与智慧，着于外境实物者，诸小乘者如何能，获得无上菩提？"对此回答："菩提分为二种类，有余与及无余身。有余为蕴体性，诸烦恼已全焚尽。无余无习气，如虚空无垢清净。如是种种菩提，诸佛以方便宣说。"应当了知如是等。
又，菩提称为"尽无生智"，以无为区分是圣者补特伽罗。若问三种菩提中所谓尽而不生之智了知何物？对此如是说："断除三界系缚烦恼故为阿罗汉；了知任何集法皆为灭法故为独觉菩提；断一切结系习气烦恼故为无上正等正觉菩提。"如是等。
如荣尊所言，与护法龙树、月称等见解一致同音，即一切烦恼的究竟根本仅是迷惑，其最细微处唯有金刚定道位所断一法，一切法的究竟实相也唯是佛智对境的真如，如实观见彼的智慧也唯一，即一切相智。因此，金刚乘所说："佛与有情唯明与无明之差别。"也能深刻理解，基于这一要点，声闻缘觉菩萨从低至高对实相的障碍渐渐清净，诸菩萨也以地的差别从低至高超胜，最终如实现证实相、断证圆满的佛陀。
;


 །དེས་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེས་གནས་ལུགས་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཆ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ལ་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་ཚུལ་གྱིས་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་གནད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ནས་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་དོན་བསྡུས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། གང་ཕྱིར་འདི་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ལས་དྲི་མ་མཐའ་དག་སེལ་བ་ནི། ལྷུར་བྱེད་གཞན་མེད་ཆོས་རྣམས་དེ་ཉིད་རྣམ་འགྱུར་དབྱེ་ལའང་བརྟེན་མིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཡུལ་ཅན་བློ་གྲོས་
13-1-156a
འདི་ཡང་ཐ་དད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་ལ་ཐེག་པ་མི་མཉམ་དབྱེར་མེད་བསྟན། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་གྲུབ་ཀྱི། གཞན་དུ་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སྤང་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་དེ། མཐར་ཐུག་གི་ཐར་བ་མྱང་འདས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཡིན་པའང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དེས་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་སྤངས་ནས་ནི། །ཉི་མ་བལྟ་བར་མི་ནུས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཉན་རང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཡིན་པས་སླར་ལྡོག་པ་དང་འཁོར་བར་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ལས་ཀྱི་ཚེ་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད་སྤང་བྱའི་ས་བོན་མ་ཟད་ཀྱང་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ས་དང་པོར་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པས་བདེན་དོན་མངོན་སུམ་གཟིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། གོམས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་ཀྱང་། སྦྲུལ་སྐེད་པ་བཅད་པ་ལྡང་མི་ནུས་པ་ལྟར་ལས་ཉོན་གྱིས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་སོགས་རང་དབང་མེད་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་བ་ལས། །འཇིག་ཚོགས་སྙིང་པོ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱིས། །སྒོམ་ལམ་ཡེ་ཤེས་སྤང་བྱ་རྣམས། །གོས་ཧྲུལ་དག་དང་མཚུངས་པར་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
13-1-156b
དེས་ན་འཕགས་ས་ཐོབ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་གིས་མ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་ལེན་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་མ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་གནས་བཞིར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་བཞིན་ཡང་དག་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་སོགས་རྣམས་ལས་འདས་གྱུར་ཀྱང་། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། །འཆི་དང་རྒ་དང་ན་བར་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི། མ་དག་ས་བདུན་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་གཙོ་བོར་ཐབས་མཁས་དང་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་ལ། དག་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་དབང་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་སྟོན་ཏོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
因此，了解实相之义即是智慧，通过断除障碍实相的方面，以清净方式观见境界法界本身，应了知其差别深入。基于此理，究竟一乘成立的方式在经论中反复阐述，总结要义如下：如月称论师所言："因于此中唯证真实智能除尽一切垢，别无能净法，真实非依诸法相变异差别，此真实智亦非有异变，故汝教示众生无不平等不分乘。"如是等，究竟一乘成立的道理已成立，无其他方式可成立一乘。
因此，声闻阿罗汉非断证圆满的菩提，这是共同承认的。究竟解脱涅槃唯佛一人，如《宝性论》所说："是故未得佛，不能得涅槃，如舍光与光芒，不能见日轮。"所以，声闻缘觉断烦恼也是由圣智断除，故不会再返或由业烦恼于轮回中受生，因为已限制业寿。不仅如此，即使未尽断所断种子，获得忍后不堕恶趣等情况也应理解为同样道理。
因此，初地大乘圣者由现见真谛，永不可能有颠倒增益；虽未断微细俱生所断，但如断蛇颈不能再起，永不可能无自主地由业烦恼生于有中等，如所言："圣道相连者，摧毁身见核心者，修道智慧所断法，示如破烂衣相同。"
因此，虽然获得圣地后不必受业烦恼支配而生不净世间，但由悲心于不净世间四生受生等，显现与凡俗世人相同而利益众生，如说："由如实正见故，虽超越生等相，然具悲性示现，生老病死诸相。"
关于受生之因，住于七不净地者主要依方便善巧、大悲及愿力受生，而住于净地者则由自在智慧示现为生等。


 །འོ་ན་དེ་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་སྟོན་ན་དེའི་ཚེ་ལུས་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་མེད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་ཡིས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། །སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འགྲོ་ལྟར་རྟོགས་ནས། །འབྱོར་པའི་དུས་དང་རྒུད་པའི་དུས་ནའང་འདི། །ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་འཇིགས་པ་མེད། །རང་གི་ཡོན་ཏན་སེམས་ཅན་ཕན་འདོགས་དགའ། །བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ། །རྒྱན་དང་སྟོན་མོ་ས་མཆོག་རྩེ་དགའ་བ། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་མིན་པ་རྣམས་ལ་མེད། །གཞན་དོན་བརྩོན་ལྡན་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་འདི། །གང་ཚེ་མནར་མེད་པ་ལའང་དགར་འཛིན་པ། །དེ་འདྲ་བ་དག་སྲིད་ན་གཞན་རྟེན་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ག་ལ་འཇིགས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་སའི་
13-1-157a
སྤང་བྱ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ནའང་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱི་ཞལ་ནས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་མེད་ལ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་རྩོད་པར་གྱུར་ནའང་། རང་ལུགས་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་སྔོན་ཡང་བདག་ཡོད་མེད་དུ་སྨྲ་བ་གཉིས་བྱུང་བ་ལྟར་ཅི་རིགས་སྣང་ཡང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་ཕུང་པོར་འཛིན་པའི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པར་འབྲས་བུ་འཐོབ་མི་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་བདག་མེད་ནི་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆུང་བར་མདོ་སྡེ་རྣམས་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་བདག་མེད་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འདི་ལྟ་བུའི་ལེགས་བཤད་སྨྲ་མཁན་སུའང་གངས་ཅན་ན་མ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་དེ་དག་གི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། དབུ་མའི་རིགས་པས་ཕུ་ཐག་བཅད་ཚེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ལ་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་སྟོང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པས། ཕུང་པོར་བཟུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ངའོ་སྙམ་པའི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་ན། རྟག་བདག་ཙམ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་སྤོང་མི་ནུས་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ང་ཙམ་པོ་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་རུང་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ཧུབ་གང་འཐུངས་པ་ལ་རྒྱ་མཚོ་འཐུངས་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ལྟར། ཉན་རང་ལའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉན་རང་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག་ཅིང་གང་ཟག་གི་
13-1-157b
བདག་མེད་ལ་འཇུག་པ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤོང་ན་རང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའང་འཐོབ་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧུབ་གཅིག་འཐུངས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་རྫོགས་པར་ཁོང་དུ་སོང་བ་མིན་པ་ལྟར། དམན་པ་ལ་དགག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ཞེས་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་བདག་མེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན། ཆོས་ཞེས་པ་དོན་བཅུ་ལ་འཇུག་ཀྱང་འདི་སྐབས་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཤེས་ན་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། སྤྲོས་དང་བཅས་པར་སྟོང་པ་ཉིད། །བཅུ་དྲུག་བཤད་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ། །སླར་ཡང་བཞི་བཤད་དེ་དག་ནི། །ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
那么，如此为利他而示现生等时，其身心是否有自相的苦受呢？答案是没有。《大乘庄严经论》云："彼见诸法如幻术，了知受生如游园，昌盛之时衰落时，不畏烦恼与诸苦。自具功德乐利他，意生神变示化现，庄严宴飨胜地乐，非具悲性者所无。勤于利他具悲性，何时即使入无间，亦生欢喜如是者，住于有中何惧苦？"如是等。
那么，且允许地道所断如是，若就对治智慧而言，声闻缘觉阿罗汉是否证悟法无我？法王无垢光尊如是说："关于声缘是否证悟法无我，古代诸师虽有争论，然我宗认为，如同声闻部中曾有二种说法，一说有我，一说无我，虽然不一，但成就阿罗汉时，若不证悟蕴执无我，不可能获得果位。然而，如诸经所言，彼等无我如同芥子被虫蛀空后的内空间一样狭小，非圆满无我。"如此善说，雪域中无人能出。
若略说其义：以中观理穷尽时，法与人二者，除了所空事物差别外，空性方式无任何差别。若不破除缘蕴执持而假立的'我'执俱生所缘境，仅断除常我不能断烦恼，此由理成立。因此，见法的差别'我'为空，可名为证法无我，如同饮一口海水可称为饮海，声缘也可说有证悟法无我。
此说是为那些畏惧空性而趣入人无我的声闻缘觉说明：若舍空性，则连自道果位也无法获得，因为三种菩提都依证空性而生。然而，声缘阿罗汉并未圆满证悟一切所知法无我，如饮一口虽喝了海水，但并未饮尽大海之水。因此，一切经论皆用否定词表达"未证法无我"。什么是圆满法无我？虽然"法"可有十种含义，此处指所知，即一切有法无法、有为无为等。若知一切皆空，即是圆满法无我。如《入中论》云："广说十六空性已，复略说四种，彼等亦是大乘所许。"表明此为大乘道。


 །འོ་ན་ཉན་རང་གིས་ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་སྙམ་པ་ནི་གྱི་ན་སྟེ། དོན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གཅིག་སྟོང་པར་ཤེས་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་མཐོང་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ལ་ཞེན་ནས་ཆོས་བདག་མེད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། ཡོངས་བསྔོའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་རིགས་འཛིན་པ་དག་
13-1-158a
ཀྱང་བློའི་རྩལ་འཕང་གིས་ཆོས་བདག་མེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་མ་ཕེབས་དང་། སྒོམ་པའི་སྐབས་ན་སྤྲོས་བྲལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་ནུས་མི་ནུས་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་ན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་གསུངས་པ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་གནས་པ་ཉིད་མཐོང་ནུས་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་གཅིག་སྟོང་པར་ཤེས་ན་ཆོས་ཀུན་སྟོང་པར་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་དགོས་ན། ཕྱི་དོན་རྡུལ་ཕྲན་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་དགོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ན་དབུ་མའི་གཞུང་གི་རིགས་པ་རྒྱས་པ་ཀུན་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་ཆོས་བདག་མེད་ལ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་བཟུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲངས་མེད་གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་མཐོང་མི་ནུས་ན། ཉན་རང་དེ་ལས་ལྡོག་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཆོས་གཅིག་སྟོང་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་ཀུན་ཀྱང་མཐོང་སྙམ་པའི་ཁྱབ་མཐའ་འཆའ་ན། གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་དབུ་མ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ལས་སླ་བར་འདུག་གོ། དེའང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་རྟོགས་དགོས་ཏེ། བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་མཐར་འགོག་པའི་དབྱིངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བསྐུལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བདག་མེད་ཅེས་པའང་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། གང་རུང་རེ་རེ་ཙམ་ལ་རྟོགས་པས་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
若问：声闻缘觉若知一法空性，为何不能知一切皆空？这是不合理的。虽然实际上一切法的自性确实安住于空性，但了知一法为空，并不必然能见一切皆如是，因为他们仅执著于人无我而不追求法无我，以及缺乏内外善知识、行为和回向等缘，故证悟迟缓。
即使是持有大乘经教理论者，也有因智慧高低不同而对法无我能否完全确立，以及在修习时能否如实修持离戏的差别。所说"若见一法真如则见一切真如"，是针对能见非局限的平等自性普遍存在于一切法中的人而言。
此外，若所有人了知一法为空就必须立即了知一切法为空，那么通达外境微尘为空的智慧也应确立一切法为空，如此则中观论典中详细的理证都将成为无义。因此，大乘圣者虽追求法无我，由内外善知识摄持者，亦于一阿僧祇劫无法现见，声缘则更无须说。若执着"见一法空则见一切"的遍计，则四大宗派皆将成为唯一中观，若真如此则太过容易了。
声闻缘觉阿罗汉终将了解此理，因为他们将在一万劫末从灭尽界中被佛陀力量唤醒而入大乘。法无我是指了解一切诸法皆无我，而非仅通达某一法就算圆满法无我。


 །
13-1-158b
དེས་ན་དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་ཀའམ། བདེན་བདེན་མེད་གཉིས་ཀའང་བློས་ཡུལ་དུ་བྱར་རུང་གི་ཆོས་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་འཛིན་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ལ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ནི་དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་ལས་འདས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་བདེན་པ་བཀག་ཀྱང་དངོས་པོ་བདེན་མེད་རང་ལ་བློ་ཡི་རྟེན་བཅས་ནས་དེ་ལས་འདའ་མ་ནུས་པ་རྣམ་བཅད་དགག་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྟོང་ཉིད་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་སྟོང་པར་ཕུ་ཐག་ཆོད་མོད། དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་མཁྱེན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་བསྒྲུན་ན་རྒྱ་མཚོ་དང་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུའམ། ནམ་མཁའ་དང་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་། ཡེ་ཤེས་ལ་དེ་ལྟར་ཁྱད་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མཐོ་དམན་དུའང་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ན་སྤོང་བ་ལའང་ཁྱད་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། སྤང་རྟོགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་མཚུངས་ན། སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་འགལ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཤིན་ཏུ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ལྟ་བུར་དོན་གྱིས་འགྲོ་བས་ན་ཅིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དཀའ་འོ། །དེས་ན་སྤང་བྱ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་མ་བསྒྲིབས་པ་ལྟར་རྟོགས་པའམ། སྤང་བྱ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཀྱང་བསྒྲིབས་པ་
13-1-159a
ལྟར་མ་རྟོགས་པ་གཉིས་ཀ་གང་ཡང་མི་འཐད་དེ། མུན་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་ཉི་མ་ཤར་བའམ། ཉི་མ་ཤར་ཡང་གཟུགས་མི་མཐོང་བར་ཁས་བླངས་པ་དང་འདྲ་བས་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ལ་མི་འོས་པ་ཞིག་གོ། འོ་ན་ཟླ་བས་ས་དང་པོར་ཉན་རང་བློས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཉིད་ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་མཛད་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉན་རང་གིས་ཀྱང་བདག་རྐྱེན་ཉིད་འདི་བ་ཙམ་དུ་མ་མཐོང་ན་ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་འཕགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་རིགས་ལ། བདག་མེད་མཐོང་བའི་འཕགས་པ་དེ་དག་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་འགོག་པའི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་ལ་ས་དྲུག་པ་མན་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཁྱད་མེད་པས་ཡིན་ལ། ས་བདུན་པར་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འདུ་བྱེད་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བློས་ཀྱང་ལྷག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བློས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ་འདི་འགོག་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇུག་ལྡངས་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་ཡིན་ཞེས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ་རེད་མདའ་བ་སོགས་བཞེད་ལ། མཁས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ཆེས་མི་འཐད་པའི་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན་ནས། རང་ལུགས་མཚན་འཛིན་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ས་བདུན་པ་ན་ཐོབ་པ་ལ་བཤད་ཀྱང་། བདག་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ས་དྲུག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ས་བདུན་པ་ལ་ནི་སེམས་སྐད་ཅིག་སྐད་
13-1-159b
ཅིག་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསལ་བས་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་འདི་མཐོང་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་དོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
因此，有法无法二者，或真实非真实二者，都是心识所能对境的法，了解一切无自性后，完全通达十六空性的无执取圣者入定智慧之对境，称为法无我。这是超越有无二者的空性离戏平等性，而非仅仅否定实有事物后，心识仍依附于非实有而不能超越，成为遮遣分别对境的单纯空性。因此，虽然声闻已彻底通达人我空性，但他们局限性的智慧，若与大乘远离一切边际的入定智慧相比，如同大海与牛蹄印水之差，或如虚空与芥子虫蛀内空之别。
由智慧有如是差别，道路高低也随之而异。若了悟无差别，则断除上也不应有差别，因为断证若不一致相随，则无法成立所断与对治智慧相违的量，如此则道与果的建立将无法以正理证成，实质上变成极端否定，故极难承认。
因此，"有障碍却如无障碍般了悟"或"无障碍却如有障碍般不了悟"两者皆不合理，如同声称"有黑暗时阳光普照"或"阳光普照却不见物"，不适合讲理者。
若问：月称论师引经中所说初地无法以智慧胜过声闻缘觉，作为声缘有空性见解的证据，是何缘故？这是因为声缘若不见到"唯此因缘"，则如外道般不能成为圣者，故应能胜彼。而见无我的圣者，在缘灭尽界时有功用入定方面，六地以下与声缘阿罗汉无异，七地则以无功用方式入真实边际灭尽定，故说智慧更胜。
关于智慧胜过的方式，日达瓦等解释为能否刹那入出的差别并说明理由，而智者索南僧格等指出此说极不合理并提出破斥，自宗解释为七地获得相执不再生起的法性。而我如此思维：《入楞伽经》中说："大慧，从六地起，诸菩萨摩诃萨、声闻及独觉皆入灭尽定，然七地中，菩萨摩诃萨刹那刹那中，由远离一切事物自性相而入定，声闻独觉则不能。彼等声闻独觉入灭尽定有功用，仍落入所取能取相中。"见到佛陀亲自解释此义，断除疑惑。


 །དེའང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་སྤྱིར་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། བྱང་སེམས་ས་དྲུག་པ་ནས་འཇུག་པར་གསུངས་པའོ། །སྐབས་འདིར་བརྗོད་དགོས་པ་མང་ཡང་མདོ་ཙམ་མོ། །མདོར་ན་ཆོས་བདག་མེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འདུས་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་ཆོས་སུ་མ་འདུས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཀྱང་། གཙོ་བོར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁེགས་ན་ལས་ཉོན་གྱིས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཁེགས་ཤིང་། ལམ་གང་གིས་ཁེགས་ན་གང་ཟག་དེ་སྟོང་པར་ཤེས་པས་འགོག་དགོས་ལ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་འགོག་ན། ཕུང་པོར་འཛིན་པའམ། དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའམ། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཤེས་པས། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་བདག་འཛིན་ལྡོག་སྟེ། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་དུ་མའི་ཆ་ནི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དང་དངོས་སུ་འགལ་བས་དེ་རྣམས་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་གོམས་པས་བདག་
13-1-160a
འཛིན་རྩ་བ་ནས་ལྡོག་ལ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་མཐོང་ནས་ཐེག་དམན་པ་དག་གཞན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་དོན་དུ་མི་གཉེར་མི་བསྒོམ་པ་དེས་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའང་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་སྤང་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའང་མེད་དོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པ་བློས་མ་ཕྱེ་བ་ཙམ་ལ་ང་ཞེས་གདགས་ཤིང་འཛིན་པས་ན། ཕུང་པོ་དེ་དག་དུ་མར་བསིལ་ཞིང་བློས་བཤིགས་པར་མ་གྱུར་པ་ཞིག་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱང་རྟོགས་ཐབས་མེད་དེ། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པས་ན། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕུང་པོ་ནི་དུ་མ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དོན་དུ་མེད་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། གཟུགས་ནི་ལྦུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཞིན་ཕུང་པོ་ཉིད་དུ་མའི་ཆ་ལ་བཏགས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའང་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དུ། བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་གྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་ཐད་དུ། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ལ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་བསྟན་ཏོ། །ཉན་རང་གིས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་མཐོང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ནའང་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་དེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཐབས་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
13-1-160b
པ་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་འདིས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའང་ངེས་ནུས་ཏེ། ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མིན་ཚེ་ཉོན་མོངས་མི་སྤོང་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་རྫོགས་པར་མ་བསྒོམས་ན་ཉོན་མོངས་ག་ལ་སྤོང་སྟེ། དེ་གཉིས་འགྲོ་ལྡོག་མཚུངས་སོ། །རིགས་པའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཚུལ་རྣམ་འགྲེལ་དང་རིགས་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། ཆོས་བདག་མེད་མ་རྫོགས་ནའང་དེ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་། དེ་གོམས་པས་གསལ་སྣང་རབ་ཀྱང་འབྱུང་བར་གྲུབ་བོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
此处说明声闻缘觉阿罗汉普遍能入灭尽定，而菩萨从六地开始能入。此处虽有很多需要说明的内容，但仅简略叙述。
总之，法无我包含人无我，而非人不包含在法中，然因轮回生起的主因是执著人我，故若破除此执，则由业烦恼于有中受生亦被遮止。能破除此执的道路，是通过了知人为空而遮止，破除的方式是了知：执蕴或依蕴所假立的'我'（即俱生我执的对境）仅是依靠而假立，或依缘而生起，或唯此因缘，无有丝毫自性成立。如同认识到绳子误认为蛇一样，我执得以扭转。因为多尘多刹那的部分与俱生我执的执著方式直接相违，所以了知并熟习这些为我空，我执从根本上得以扭转，由此烦恼也随之扭转，仅凭此即可解脱轮回。
小乘见此后，不追求、不修习其他一切法的无我，因此也不能现证，无现证则无法断除所断的所知障。因此，只要未以心识分析自相续蕴的相续和聚合，仅执著并假立为"我"，若这些蕴未被分解和心智破析，则无法了解人无我，因为执我的对象是缘于蕴。如《宝鬘论》为声闻说蕴由多合成故，胜义中无实有的道理，如同声闻经中所说："色如泡沫聚"等义，了解蕴本身是依多部分假立，由此圆满了解人无我。
如《入中论自释》中"此无我为利众生解脱故"处说："其中，人无我是为声闻解脱而说，为菩萨证得一切智而说二者。虽然声闻缘觉也见缘起唯此因缘，但他们不圆满修习法无我，仅有断除三界烦恼的方法。确立他们圆满修习人无我。"此论据能确定声缘无圆满法无我证悟，因为若不证悟圆满法无我就不能断烦恼，那么声闻未圆满修习法无我，如何能断烦恼？两者道理相同。
仅凭人无我断除烦恼的理论，如《释量论》和《理聚》所述广大，虽未圆满法无我仍有其证悟，由七相车理等可成立，通过修习此理解也能生起最清晰的觉受。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་རགས་སུ་གྱེས་པའི་ཕྱོགས་ལ། སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལས་གཞན་དུ་འཆད་དགོས་ཤིང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་རེ་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་དགོངས་འགྲེལ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་འགྲིགས་པའི་ལུང་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུ་བ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལྟ་བུར་དམིགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རིགས་པས་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལྟ་བུར་དམིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལམ་ཕྲན་དང་ཆེན་པོར་གདགས་པའི་ཚུལ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱི་མཚན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉིད་སྤྱི་ལྡོག་ནས་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང་།
Artificial Intelligence: 以下是对藏文内容的简体中文直译：
因此，关于空性分为细微与粗大的方面，细微空性需要在菩萨道次第之外另行解释，而在声闻的不共特性中也有一部分遍智之道的成分，了解这点后，在相似方面的契合解释中有许多经文依据，如《大乘集论》中所说："一切法无我的清净空性所缘，如法性理由而缘，声闻乘者之道中对人无我清净空性所缘，以非一非异理由而缘，也如同法性理由而缘。"
如此，声闻道的顺分之小道与大道的安立方式，以及对一切法具共相的法性从总方面显示的方式，


 །དེའང་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་སོགས་མདོར་ན་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་ན་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ཤིང་། གང་དུ་རྒྱུ་ཚང་བ་ལ་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྤང་བྱ་དང་བྲལ་ན་དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་རྫོགས་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཚུངས་པ་ཡིན་ངེས་ཀྱི། དེ་ལྟར་མིན་ན་དེའི་ནང་གི་གང་རུང་ཡོད་ལ་གང་རུང་མེད་པ་སོགས་མུ་ཇི་སྙེད་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་རྟོགས་བྱ་མཐའ་དག་མ་རྟོགས་པ་སོགས་མུ་རྣམས་སོ་སོ་ནས་སྲིད་པར་སྨྲ་བའི་རྒོལ་བ་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་དགག་པ་ཡང་དག་བསྟན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དཀའ་འོ། །མདོར་ན་ཉན་རང་ལ་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་
13-1-161a
མཐའ་དག་གི་ལུང་དང་། རིགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་གནོད་པ་འདའ་དཀའ་ཞིང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མཐོང་ལམ་སོགས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཉི་མ་དང་མེ་ཁྱེར་ལ་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་བཞིན་དུ་མཆིས་ན།དེ་དག་གང་ལ་བརྟེན་པ་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་འོད་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པའི་གནད་ཙམ་བསྟན་པས་བློ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཆོག་གི། ཞེན་ལྟ་ཅན་ནི་འཁྲུད་དཀའ་འོ། །སྤྱིར་འདི་རིགས་སྐོར་ཐེག་གསུམ་ལམ་གྱི་འགྲོས་ཆེ་བ་ཡིན་ཅིང་། ཚུལ་དེ་ལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་འགལ་བ་ལྟ་བུར་འཛིན་དགོས་ན་ཡིད་ལ་ཟུག་རྔུ་ལྟར་མཆི་ཞིང་། གང་ཅི་ལའང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་གནད་འབྲས་ཆན་ལ་མངར་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་བཏབ་པ་བཞིན་ལྷན་ཅིག་ཡི་གས་བདེ་བར་འཇུ་བ་བྱུང་ཞིང་། གཞན་ལ་ཟེར་འདོད་ཀྱི་འགྲམ་ཆུ་མི་ལྡང་ལ། གཞན་མཐོང་གི་ཡིད་སྨོན་ཡང་མི་དགོས་པར། རང་མལ་ན་རང་བློ་བདེ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཐོས་བསམ་པ་དག་ལ་རྙེད་པའི་མཆོག་ཞིག་སྟེ། གཞན་དག་སུ་མ་མགུ་ཡང་ཞེ་བློ་བདེ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཀྭ་ཡེ། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་རྗེས་འཇུག་སྔ་འགྱུར་པ་རྣམས། རྒྱལ་བའི་བཀའ་དྲི་མེད་དང་། རྒྱན་དྲུག་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་བཟང་པོ་སྔ་འགྱུར་འདི་ཙམ་གདའ་བས། ཐོས་བསམ་དེ་ལ་བྱས་པས་ཆོག་གི། གཞན་ཟེར་རྗེས་བརྗོད་ལ་དགའ་བ་ཙམ་གྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་དང་དམ་པའི་གཞུང་གི་སྣང་བ་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་པར་མཛོད་ཅིག །
世俗谛为有功用之功德利益
གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་དོན་བྱེད་ནུས་སྣང་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕན་ཡོན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། ཀུན་
13-1-161b
རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་བཟློག་པས། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སོགས། །རྣམ་པར་གཞག་པ་འཁྲུགས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། རང་བཞིན་མེད་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་མི་དགེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག །རྗེས་སུ་དཔགས་བྱ་དང་དཔོགས་བྱེད་དང་། རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་སོགས་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་འབྲས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་གཞག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀླན་ཀ་ངན་པའི་ཡིད་དང་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
此外，简言之，若缺乏无量资粮等特殊方便的因，则不会产生特殊证悟，这是确定的；而因具足之处，则生起初地智慧等特殊证悟；当其生起时，应知相应的所断也不存在，若远离所断，则相应的功德也圆满，这三者在一切情况下必定相互随顺，若非如此，则会出现其中某些存在而某些不存在等诸多情况。如此则可能有断除一切所断而未证悟一切所证等各种情况，对于这样主张的论敌，将无法从实力理证的角度提出正确反驳，因此难以接受这样的观点。
总之，若承认声闻缘觉具有圆满法无我的证悟，则难以超越一切经典与释论的论据以及数百种理论的驳斥。大小乘见道等道与果的功德，如同日光与灯火的明暗差别，应知依据这些的证悟智慧之光也具有差异。如此略显理证的要点，对智者已足够，而执著见解者难以洗刷。
一般而言，此类问题涉及三乘道的主要进程，若必须视二大车师等的意趣为相互矛盾，将如心中芒刺般痛苦。无论何事，当大车师们的意趣要点如同米饭中加入三甜粉末般能一起美味消化时，不必想要对他人言说，也无需羡慕他人见解，若能在自己处感到心安，这对闻思者而言是最大的收获，如所言："纵使他人不满意，自己内心却安乐。"
呼唤诸位！追随堪布、阿阇黎、法王三者的旧译派诸位！既有如此清净的佛陀教法和六庄严师及其追随者的善论旧译，对此闻思即可，何须只喜他说随言？请常与上师、胜尊本尊和圣典教法相伴！
第二，承认世俗谛为有功用之功德利益：
"因果事物于世俗，皆不被遮破，烦恼清净等，安立无混乱。"
对此，诸实事论者说：若无自性，则烦恼与清净的差别，以及善不善、业因果、缘起顺逆流转、所推与能推、从因相生起因相所表知等，能生所生等，无法安立各种所知因果的不混杂相。为消除此等恶劣怀疑与言论，宣说此偈颂显示因果合理。
;


 །དེའང་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ༷་ད༷ང་བསྐྱེད་བྱ་འབྲ༷ས་བུ༷འི་དངོ༷ས་པོ༷་དོན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་སྣང་བ་འགོག་མེད་འདི་ནི༷། ཀུ༷ན་རྫོ༷བ་ཙམ་དུ༷་ཡོད་པ་ནི༷་མ༷་བཟློ༷ག་པར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་དེ་ལྟར་གཞལ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་པ༷ས་ན། ཀུ༷ན་ན༷ས་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པ་དང་རྣ༷མ་པར་བྱང༷་བ་སོ༷གས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་རྣ༷མ་པ༷ར་གཞ༷ག་པ༷་ཀུན་སོ་སོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཉམས་པར་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་འཁྲུག༷ས་ཤིང་འཆོལ་བར་གྱུར་པ༷་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གྲ་མ་ཉམས་པར་འཇོག་ནུས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་དང་འདོད་པ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཁྱེད་ཅག་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འདོད་པས། དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་གཅིག་པའམ་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲུབས་ལ། སྔར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ཐོབས་ཤིག་དང་དེ་ཚེ་རིགས་པས་གནོད་མེད་དུ་འགྲུབ་ནུས་ན། ཁོ་བོ་ཅག་དང་ཁྱོད
13-1-162a
མཐུན་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་འདི་དག་དོན་དམ་པར་ཡང་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པ་མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་བདག་ཅག་ཀྱང་ཁས་ལེན་ཏོ། །ཡང་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ལ་འདི་སྣང་ཡང་བརྫུན་པར་ཁས་ལོངས་དང་འུ་བུ་ཅག་མཐུན་ནོ། །གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ལ་ངེས་པ་རྣལ་མ་ཞིག་འདྲོངས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས་མི་ལྡོག་པ་ཞིག་སྐྱེ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པ་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་གོ་ན། དེ་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆད་ལྟ་ལ་སྟོང་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཀླུས། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ལ། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། །གང་དག་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། །འགྲོ་བ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བརྗོད། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་དང་། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བསྟན། །འཇིག་རྟེན་དབང་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས། །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་གསུངས་ལྟར། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །དེ་བཞིན་དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་བལྟ་དཀའ་ཞིང་། བློ་གྲོས་ཆུང་བ་རྣམས་གོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ན་ཕུང་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་མང་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
串习其二双运之功德利益
གསུམ་པ་ལ། ཚོགས་རྣམ་དག་འབྱུང་བར་མདོར་བསྟན། །དེའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་
13-1-162b
གཉིས། །
略说得清净资粮
དང་པོ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡི། །ཆོས་འདི་རྣམ་པར་བཞག་པས་ན། །ཚོགས་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་། །གཞུང་འདི་ཉིད་ལ་རུང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི༷་ལྟར༷་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲ༷ས་བུ༷་ཡི༷། ཆོ༷ས་འདི༷་རྣམ༷་པ༷ར་བཞ༷ག་པ༷ས་ན༷། སྦྱིན་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོ༷གས་རྣ༷མས་ཀྱང་ཀུན་རྨོངས་ཀྱི་དྲི༷་མ༷་མེ༷ད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ༷་ཡ༷ང་། གཞུ༷ང་འདི༷་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་ལ༷་རུ༷ང་བ༷་ཡི༷ན་གྱི། གཞན་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་སོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཆའི་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཡིན་ཚུལ་ཤེས་ནས་ལམ་ལ་སློབ་པ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བློ་བསླད་པ་མེད་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ན་རེ། སྦྱིན་པ་གང་ཞིག་ཕན་གདགས་དང་། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྦྱིན་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པར་བྱེད། །མཐོང་མེད་གནས་པས་མ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
此外，能生之因与所生之果的有功用显现，不遮止的这一点，仅在世俗中存在，未被否定，而是由名言量如此衡量而安立，因此，烦恼与清净等因果相随顺的安立方式，各自都以自相无损而存在，通过说明无自性并不使世俗的这些特性混乱紊乱，丝毫不存在。若问："若能安立事物特性不受损害，那么就会与我方见解一致？"（答：）你们认为如现显那样在胜义中成立，那么从极微尘到识为止，请论证它们是一或多的自性，并回答前述问题，若能成立不被理证所破，则我们与你们见解一致，我们也会承认："这些事物在胜义中也非虚妄，具不欺诳性。"
或者，若你们随顺我方所说理论，承认虽现而虚妄，则我们观点一致。否则，怎能说是同一义理？如此对无自性获得正确确信，必定生起对因果不退转的信心。若不如此而理解为因果不合理的方式，那不是中观所说空性，而是以空性之名安立的断见之道，应了知后远离。如龙树菩萨说："不知离戏义，仅依闻趋入，不行诸福德，此等劣者亡。业果皆存在，诸趣亦极说，彻知其自性，无生亦宣示。世间权威佛，如说我我所，蕴界与处等，亦依密意说。"
此外，空性极为甚深而难见，智慧浅薄者若产生颠倒理解将导致毁灭，如是广说。
第三，串习其二双运之功德利益分二：略说得清净资粮；详细解释其方式。
初者，偈云："如此安立因，与果法相已，无垢诸资粮，于此论亦适。"
意为：如此以无自性方式安立因与果的法相已，布施等福德资粮也与远离愚痴垢染的智慧资粮相结合的清净道，唯于此类论典适宜，而非于其他实事论者等。此外，虽然胜义中无自性，但了知世俗显现缘起不欺诳的存在方式，而修学道路，则因不被对事物实相的颠倒所污染心识，而成为清净。
对此，有所缘者说："何布施为利益，及为供养施，此极令生信，非由见无住。
;


 །མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མི་དམིགས་སམ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་མིན་ཕྱིར་རམ་ཅི། །མེད་ན་བསོད་ནམས་འཇིག་པར་འགྱུར། །ངལ་བའི་དོན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །གསུམ་ཆར་རྒྱལ་བས་གཟིགས་པས་ན། །དེ་བས་ཡུལ་མིན་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གང་། །དེ་དག་རང་གིས་རིག་པར་བྱེད། །ཅེས་སྦྱིན་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པའམ་མཆོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་དམིགས་ནས་སྦྱིན་པ་ནི་ཤིན་དུ་དྭང་བ་བསྐྱེད་ཀྱི། ཡུལ་མ་དམིགས་པས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུལ་མེད་ནས་མ་དམིགས་ན་ནི་བྱང་སེམས་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་
13-1-163a
དོན་དུ་ངལ་བའང་དོན་མེད་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་མ་ཡིན་པའང་མིན་ཏེ། སྦྱིན་པོ་སྦྱིན་བྱ་ལེན་པོ་གསུམ་ཆར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་བྱ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལེན་པོ་དང་གཏོང་པོ་དག་གི་རང་གི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དག་རང་གིས་རིག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་མིན་ཞེས་རྒོལ་བ་དེ་དག་ལ་སྙིང་པོ་ཅིའང་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མེད་ཅེས་དགག་པ་མ་ཡིན་ན། གསུམ་ཆར་རྒྱལ་བས་གཟིགས་པ་དང་། རང་རིག་ཅེས་པའང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་ག་ལ་ཡོད་དོ། །
广说其因
གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཡིན་པའི་དཔེ་སྤྱིར་བསྟན་པ། ལྟ་བ་རྣམ་དག་གིས་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་འབྱུང་། །ཡང་དག་ལྟས་བྱུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། །ཡན་ལག་ལ་སོགས་རྣམ་དག་བཞིན། །དེ་བཞིན་རྣམ་དག་མ་ཡིན་ལས། །འབྲས་བུ་རྣམ་དག་མ་ཡིན་འབྱུང་། །ལོག་ལྟའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ལོག་པར་གཡེམས་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་། མཐུན་པར་བྱེད་པས་ན། རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་མ་དག་གི་འབྲས་བུའང་རྣམ་པར་དག་མ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའང་རྣ༷མ་པ༷ར་ད༷ག་པའི་རྒྱུ༷་ལ༷ས་ནི༷། འབྲ༷ས་བུ༷འང་རྣམ༷་པ༷ར་ད༷ག་པ༷་འབྱུང༷་སྟེ། དཔེར་ན་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་
13-1-163b
པར་ལྟ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ལྟ༷་བ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་སྲོག་མི་གཅོད་པ་སོགས་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་ཀྱི༷་ཡན་ལག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ལ༷་སོ༷གས་པའང་རྣམ༷་པར་ད༷ག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དང་། རྒྱུ༷་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་སོགས་ཀྱང་འབྲངས་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྣམ༷་ད༷ག་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཞིག་ན་དེ་ལ༷ས། འབྲ༷ས་བུ༷་དག་ཀྱང་རྣ༷མ་ད༷ག་མ༷་ཡི༷ན་པ་འབྱུ༷ང་སྟེ། དཔེར་ན་ལས་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་ལོ༷ག་ལྟའི༷་སྟོབ༷ས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ཡི༷་ལོ༷ག་པ༷ར་གཡེ༷མས་པ་ལ༷་སོག༷ས་པའི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ༷་བཞི༷ན་ནོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
"是否因不存在而不缘？或因非境而然？抑或何？若无则福德将毁灭，精进亦将无意义。由佛见三者俱有，故非非所行境。自心与心所，由自而觉知。"
这是说布施是通过利益或供养之心，缘取对境而施，能生极大信心，而非不缘对境。若因对象不存在而不缘，则菩萨们为众生利益而精进也无意义，因为众生不存在。也非非境，因为施者、所施物、受者三者都被如来所见。此外，所施之子等、受者和施者的自心和心所由自己觉知，如何是非境？对这些争论毫无实质意义，因为并非否定世俗中因果缘起，三者被佛所见及自证，仅是世俗中存在，而胜义中离一多自性，故彼等何存？
第二，广说其因分二：总说因果相随顺之喻；别说正见摄持与否的因果。
初者，偈云："从清净之因，生清净果报，如正见所生，戒支等清净。同样非清净，生非清净果，如由邪见力，生邪淫等事。"
此说一切果必随因而生起、离去、相顺，因此因清净不清净，果也成为清净不清净。即从清净之因，生起清净果报，譬如正确理解有善恶业果的世俗正见所生的不杀生等戒律支分，以及正知支分等变成清净，如同果随顺因一样，戒支等也随顺而清净。
同样，若因是不清净的，从其所生的果也不清净，譬如否认业果的邪见力量所生的邪淫等不善行为。
;


 གཉིས་པ། ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པས་ན། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ནི། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག །དེ་ཕྱིར་དེ་མཐུས་བྱུང་བ་ཡི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ཀུན། །བདག་དང་བདག་གིར་ལོག་པ་ལས། །བྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆུང་ངོ་། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་མེད་པ་ལས། །བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །ས་བོན་གྲུང་པོའི་མྱུག་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་མི་དག་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། སྐབས་སུ་བབས་པ་དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་སོགས་ཚོགས་རྣམ་དག་མ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་པོར་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་སོགས་ལ་སྤྱད་པ་ཚོགས་རྣམ་དག་ཡིན་པར་སྟོན་ལ། དེའང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་དམིགས་པས་ཚོགས་མི་དག་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་ན། ཚ༷ད་མ༷འི་གནོ༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷ས་ན༷་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་
13-1-164a
མེད་བཞིན་དུ་དངོ༷ས་པོ༷ར་དམི༷གས་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཅན་ནི༷། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པས་བསླད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྨི༷ག་རྒྱུ༷་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་དང་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོར་འཛིན་པ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཤེ༷ས་པ༷་བཞི༷ན་དུ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་པ༷ར་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྟོག༷་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར་ན། དངོས་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་དེ༷་ཡི་མཐུ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ཡི༷་སྦྱིན་སོགས་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་པ༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ཀུན༷་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པས་བསླད་པས། དཔེར་ན་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ལ་བད༷ག་ད༷ང་བད༷ག་གི༷ར་བཟུང་སྟེ་ལོ༷ག་པར་ཞེན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ལ་གནས་བཞིན་པ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་བྱང་གི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་མི་རུང་བ༷་བཞི༷ན་དུ༷། དངོས་ཞེན་ཅན་གྱིས་ལམ་བསྒྲུབས་པ་འདིའང་ནོར་བའི་བློ་ཡི་དབང་དུ་སོང་ནས་སྟོབ༷ས་ཆུང༷་ངོ༷་། །དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་དངོ༷ས་པོ༷ར་དམི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པ་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་སྦྱིན་སོགས་ནི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཡིན་ཚུལ་མ་ནོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ན། འབྲས་བུ་སྨིན་དུ་རུང་བའམ། རྒྱས༷་པར་བྱེད་པའི༷་རྒྱུ༷་རྣམ་དག་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་ས༷་བོ༷ན་གྲུ༷ང་པོ༷་སྟེ༷། སྐྱོན་མ་ཞུགས་པའི༷་མྱུ༷་གུ་དང་སྙེ་མ་ལ་སོ༷གས་པ་བཞི༷ན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་བཞིན་དུ་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྲིད་ཀྱང་། བརྒྱུད་ནས་འགྱུར་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་བདག་ལྟ་དང་མ་བྲལ་བཞིན་དུ་ཐར་ལམ་རྣལ་མ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་
13-1-164b
མི་འབྱུང་བའི་གནད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བས་བསླད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེས་དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་བར་དུ་གཞན་བརྒྱུད་དགོས་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་མཆོད་དང་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པས་གང་སྦྱིན་པ་དེའང་འཁོར་གསུམ་དག་པར་བྱིན་ན་དེ་ཉིད་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་རང་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་ཞུགས་པ་གཏི་མུག་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་།ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ། །ཞེས་དང་། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཚད་གཟུང་བར་སླའམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
第二：
"由有量之害，缘取实有物，如阳焰等智，颠倒而遍计。故以其力生，一切波罗蜜，如从错执我，我所生无力。从无实缘生，果报极广大，因从善因生，如良种芽等。"
前面总述了果报清净与否依赖于因的方式后，此处具体说明缘取实有的布施等资粮非清净，而无实缘执的布施等行持是清净资粮。为何实执使资粮不清净？因为若以正理观察，由于有正量所害故实有不成立，而实无却执为实有，是被颠倒分别所染污，如同将阳焰执为水、火轮执为圆环等智识一样，对境况颠倒遍计。
因此，由执实见力所生的布施等一切波罗蜜修行，因被障碍实相的颠倒分别所污染，如同外道对无我错执为我和我所而住于邪见所生的苦行等，不能成为圆满菩提的正道支分一样，执实者的道修行因受制于错误知见而力量微弱。
相反，从无实缘执所生的布施等能带来究竟的大果——佛陀果位，因为是以不错解事物存在方式的智慧为主，能成熟或广大果报的清净因所生，如同健全（无瑕）种子的芽和穗等。
虽然执我而求圆满菩提的善行也可能成为遍智之因，但只是间接成因，而非直接，因为直接上若未离我执，则无法生起真实解脱道，这是因为被颠倒见解所染故。因此自释中说"非直接成为正等菩提支分"，"直接"之义是需要通过其他中间过程。
因此，凡为供养和利益而布施，若以三轮清净方式施予，则成为智者随喜之处，因为是无愚痴的善根，以不颠倒了知而如法行持。
如《正法集经》中说："世尊，不见一切法即是正见。"又如《佛母三百颂》中："须菩提，于汝意云何？东方虚空易测量否？须菩提答：世尊，不易。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་དང་། བྱང་ཕྱོགས་དང་། འོག་ཕྱོགས་དང་། སྟེང་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་ཚད་གཟུང་བར་སླའམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་གྲངས་མེད་པ་ཡང་ཚད་གཟུང་བར་མི་སླའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་གྲངས་མེད་པ་ཡང་ཚད་གཟུང་བར་མི་སླ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་དྲིས་ཤིག །ཅིའི་སླད་དུ་གྲངས་མེད་པ་ཡང་ཚད་གཟུང་བར་མི་སླ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་གྲངས་མེད་པ་ཡང་ཚད་གཟུང་བར་མི་སླ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།
13-1-165a
རབ་འབྱོར་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གྲངས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །སོགས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་པད་དཀར་ལས་ཀྱང་། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལྟར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ནི་སྣང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མེད་དམིགས་ཅན་གྱི་ལམ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་པོའི་མཚན་འཛིན་གྱི་ལོག་པའི་སྣང་བ་རྣམས་སེལ་ནུས་པས་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་བསྒྲུབས་པ་འདི་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ལྡན་པའོ། །སྤྱིར་ཀུན་བཏུས་ལས་ཚོགས་གཉིས་སོ་སོ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་འབད་ན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་དགག་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཉེས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པའི་ལྟ་བས་ལམ་དང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཛད་པ་ནི། དགེ་འབྲས་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་དག་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཀྱི། ཀུན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཟིན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་ན། དེ་དག་གི་ལམ་ནི་ཡང་དག་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །
依本宗意趣而解释
དེའི་དོན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་འཕགས་མཆོག་གིས་
13-1-165b
མཚོན་གྱི་གནས་པས་ན། གཞི་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ལམ་བྱང་སེམས་ཡན་ལག་དྲུག་ལ་བརྩོན་པས། འབྲས་བུ་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པར་འགྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལས་ཐར་པར་ཁ་གནོན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི་ཚུལ་འདིས་དོན་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་དང་། ལམ་ནས་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །རེས་འགའ་འདིའང་ལོག་རྟོག་གི་གནས་ཡིན་ཞིང་། རྟོགས་པ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལྟར། ལམ་ངོ་བསྟན་པ་དང་། སྤང་བྱ་ངོས་བསྟན་པ་དང་། ཉམས་ལེན་གྱི་དུས་ཀྱི་ངོ་བསྟན་རེས་འགའི་ཚེ་ཡིན་ཞིང་། རེས་འགའི་ཚེ་ན་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འཇིན་པར་འདུས་པའི་ཆུ་ངོགས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ།;

 །ཞེས་བྱ་བ་ནས། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་མི་གནས་པར་ཡོངས་སུ་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་ཚད་གཟུང་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་མུན་པར་ཞུགས་ན་ཅིའང་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་དངོས་པོར་ལྟུངས་པའི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་ལངས་ཏེ་ཉི་མ་ཤར་ནས་མིག་དང་ལྡན་པའི་མིས་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་དངོས་པོར་མ་ལྷུངས་པས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
13-1-165a
赞叹如是二谛作结尾
གཉིས་པ་བདེན་གཉིས་དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་ལ་བསྔགས་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ལ། ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དེ་ལ་བསྔགས་པ་གཉིས།
立二乘
དང་པོ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཚུལ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་། །ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྟེ། །རང་གིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྣང་ཚུལ་དེ་དག་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའམ། ཅི་སྟེ་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞེད་དེ། མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་དགག་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། དེ་ལས་གཞན་པ་གཞུང་འདིར་ནི། རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲ༷ས་བུ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡ༷ང་། ཤེ༷ས་པ༷་འབ༷འ་ཞི༷ག་ཁོ༷་ན༷་མ་གཏོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གུད་ན་མེད་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ར༷ང་གི༷ས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མྱོངས་པས་གྲུ༷བ་པ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་ཤེ༷ས་པ༷ར་གན༷ས་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་དུ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་གང་སྣང་ཞིང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང་བ་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱི། རང་གིས་གསལ་པོར་མྱོངས་བས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་སྤངས་ནས། དོན་གཞན་དེ་ཉིད་རྟོག་པའི་ཚུལ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་སྲིད་ན་གསལ་རིག་དང་བྲལ་བཞིན་རྟོག་དགོས་ལ། གསལ་རིག་དང་བྲལ་ན་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ཞིང་། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་ནི་མེད་ལ་དོན་གསལ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཞིག་མི་རུང་བས། གང་མྱོང་བ་
13-1-165b
ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་རྣམ་ཤེས་ལས་གུད་དུ་ཡོད་པར་ཆུག་ནའང་། མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པའི་ཚེ་ནའང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་མྱོང་སྟེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། རྣམ་པ་དེ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་ཡོད་དགོས་པར་རྗེས་སུ་དཔགས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་དོན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པར་མི་འཐད་དེ། ཡོད་པར་དཔགས་པའི་ལུགས་ལའང་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་འགྲུབ་པའི་ལྐོག་གྱུར་ལ་རྗེས་དཔགས་ཙམ་ཡིན་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་རྗེས་དཔགས་དང་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་སེམས་རང་གིས་གྲུབ་པ་ཙམ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་དང་།དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
如此说道："须菩提，同样，菩萨若不住于任何处而行布施，其福德聚亦不易测量。"又如同经中说："须菩提，譬如有眼之人，入暗则无所见，如是应观执实有而行布施的菩萨。须菩提，譬如天明日出，有眼之人能见种种色相，如是应观不执实有而行布施的菩萨。"
第二，赞叹如是二谛作结尾，分二：建立二乘方式及对此赞叹。
初者，分安立名言谛实相及二谛双运之道的建立两方面。
第一："成为因与果，唯是知识，由自所成立，是住于知识。"
若问：如上所述，因果缘起的显现方式是否仅是心识心所的本质，或是外在本质？对此，阿阇黎清辨等主张是外在本质，他说经中"唯心"的说法是为了遣除作者和受者。然而，此论则认为：因与果，唯是知识，除此之外无另外的外境，以清晰自证的知识所成立者，即住于知识，而非他法。所显现和了知的一切与知识自身的体验不相分离，舍离自明体验的本质而去思维其他对象是不可能的。
若可能，则必须离开明觉而思维，但离开明觉则不成为知识，如此则无知识而有明显对象是不可能的，因此一切所体验皆是知识，如同梦境和幻象等色相。即使承认有离心外在的色等对象，也如同眼等在同时或不同时都因无关联因而无法以现量成立。因此，体验蓝色等是体验与知识无差别的本质，如同体验梦中等色相。
若认为："虽然体验相是知识，但推测需要有给予相的外境"，那么也同样可推测无细微微尘等外境，故外境存在不合理。即使在推测存在的立场上，也只是对非现见的隐蔽对象的推测，而无外境的推测和现量体验心自证成立的力量极强，其他立场无法胜过。若如此理解，则与《华严经》、《解深密经》、《入楞伽经》等经典相符。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示：།གཉིས་པ། སྲིད་དང་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཡི་ཚུལ། །མཁས་པ་སུ་ཡི་སྤྱན་ལྡན་པ། །དེ་ཡིས་ཚུལ་འདི་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཡི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་འགྱུར་བ། །རྒྱུ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པ་རུ། །བདེན་པར་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡིས། །སྲིད་གསུམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །ཀུན་རྫོབ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ནི། །སྐྱེ་བར་འགག་པར་དམིགས་པ་ཡི། །གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་འགྱུར་བ། །དེ་ཡིས་ཁམས་གསུམ་སྤང་མི་བྱེད། །བདེན་གཉིས་ཚུལ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །སྐྱེས་མཆོག་དེ་དག་ཇི་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནས། །སྣང་བ་བདེན་མེད་མུ་མར་འཇུག་མི་འགྱུར། །རྟོག་པ་ངན་པའི་དབང་གིས་འདིར་འཁོར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྲི༷ད་པ་འཁོར་བ་ད༷ང་ཞི༷་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ཚུ༷ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ཉིད་མཁ༷ས་པ༷་གཙོ་བོར་ཐར་པ་འདོད་པ་དེའི་ལུང་དང་རིགས་པའི་སྤྱ༷ན་ལྡ༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི༷ས་ཚུ༷ལ་འདི༷་བཤད་པ་ལྟར་མཐོ༷ང་བ༷ར་འགྱུ༷ར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ༷་ཡི༷་ལ༷མ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་ལོག་པའི་ལམ་གྱི༷་རྗེ༷ས་འབྲ༷ངས་ན༷ས། འཁོར་བའི་སྲི༷ད་པའི༷་རྒྱ༷་མཚོ༷ར་འཇུ༷ག་པར་འགྱུ༷ར་བ༷། དེའི་རྒྱུ༷་ནི༷་མིག་དང་གཟུ༷གས་སོ༷གས་སེམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོ༷ད་པ༷་རུ༷་རང་གི་ངོ་བོས་བདེ༷ན་པ༷ར་མཐོ༷ང་བ༷་ཁོ༷་ན༷་ཡི༷ས། སྲི༷ད་པ་གསུ༷མ་བདག་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེ༷ན་ཅི༷ང་འབྲེ༷ལ་པ༷ར་འབྱུ༷ང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུ༷ན་རྫོ༷བ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཀྱི་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་འདི་དག་སྐྱེ༷་བ༷ར་སྣང་ཞིང་དེ་ནས་འག༷ག་པ༷ར་སྣང་བར་དམི༷གས་པ༷་ཡི༷། འཁྲུལ་སྣང་ཀུན་རྫོབ་པ་ག༷ང་ཞི༷ག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་དུ་ཡོ༷ངས་སུ༷་ཤེ༷ས་པར་འགྱུ༷ར་བ༷། དེ༷་ཡི༷ས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁམ༷ས་གསུ༷མ་དུ་འཁྱམ་པའི་འཁོར་བ་སྤ༷ང་མི༷་བྱེ༷ད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེ༷ན་གཉི༷ས་ཚུ༷ལ་ལ༷་མཁ༷ས་པ༷ར་གྱུ༷ར་པ༷་ཡི༷། སྐྱེ༷ས་མཆོ༷ག་འཕགས་པ་དེ༷་ད༷ག་ཐམས་ཅད་ཇི༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོ༷གས་ན༷ས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣ༷ང་བ༷་མཚན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དུ་བདེ༷ན་མེ༷ད་མཐོང་བ་ན་ནི་ནམ་ཡང་མུ༷་མ༷ར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་འཇུ༷ག་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་གྱི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤངས་སྤོང་བའི་དུས་ན་འཇིག་ལྟ་དང་དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་ཞེན་པའི་རྟོ༷ག་པ༷་ང༷ན་པའི༷་དབ༷ང་གི༷ས་འདི༷ར་སྲིད་གསུམ་དུ་འཁོ༷ར་རོ༷་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚུལ་བདེན་གཉིས་ཟབ་མོའི་གནད་ལེགས་པར་ར

 །དེས་ན་རྗེས་ཐོབ་ཤན་འབྱེད་པའི་ཚེ་དབུ་མ་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་གཉིས་ལས་མཐའ་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་བདག་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྣང་ཚོད་པ་འདི་ཀུན་སེ༷མས་ཙ༷མ་ལས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མེད་པར་
13-1-166a
ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ༷་ནི༷་བརྟེན༷་ནས༷་སུ༷། ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་དངོ༷ས་མེ༷ད་དུ་ཤེ༷ས་པ༷ར་བྱ༷་ཞིང་། དེ་ནས་ཚུ༷ལ་འདི༷ར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཅིག་དང་དུ་མར་བྲལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེ༷ན་ན༷ས་སེམས་དེ༷་ལ༷་ཡ༷ང་། ཤིན༷་ཏུ༷་བད༷ག་མེ༷ད་པ་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྤྲོས་བྲལ་དབུ་མའི་ཚུལ་ཉིད་དུ་ཤེས༷་པ༷ར་བྱ༷འོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས། ཀྱེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། དུས་གསུམ་ཡང་སེམས་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་སོ། །སེམས་དེའང་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་ཤིང་། སེམས་དེའང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཐའ་དང་། ད་ལྟ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དབུས་མེད་པར་མཐའ་བྲལ་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། སེམས་ཙམ་དུ་བས་པ། རྫས་མ་མཆིས་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྩ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། འདི་ལྟར་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
赞叹其义
གཉིས་པ་དེ་ལ་བསྔགས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས།
略说
དང་པོ། ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །རིགས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་འཇུ་བྱེད་པ། །དེ་དག་དེ་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་དོན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དང་། དོན་དམ་དབུ་མའི་ཚུལ་ཏེ། ཚུ༷ལ་དེ་གཉི༷ས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་
13-1-166b
ལམ་ཤི༷ང་རྟ༷་ཆེན་པོ་ལ་ཞོ༷ན་ན༷ས་སུ༷། བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་ཀྱི་རི༷གས་པའི་སྲ༷བ་སྐྱོག༷ས་མི་གཏོང་བར་འཇུ༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་དེ༷་ད༷ག །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་བཟང་པོ་ལ་གནས་པ་དེ༷་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར༷། ཇི༷་བཞི༷ན་དོ༷ན་དང་ལྡན་པའི་ཐེ༷ག་པ༷་ཆེན༷་པོ༷་པ༷་ཞེས་པའི་མིང་ཉི༷ད་འཐོ༷བ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པའང་དབུ་སེམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བཀའ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའང་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་དེ་ཤིང་རྟ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ལམ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གིས་གང་འདོད་པ་ཉིད་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་ཕྱོགས་བཅད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཟབ་མོའི་ཆ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆ་གཉིས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཙམ་མོ། །དེས་ན་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ཟུང་གཅིག་ཏུ་ཆུད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རྣམ་གཞག་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གིས་བསྡུས་པ་ཇི་སྙེད་བཀའ་སྩལ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མཐར་ཐུག་དབུ་མ་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ན། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་རིས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
因此，在后得时辨别时，中观派在名言中有承认外境与不承认外境两种，从而排除其他边见。
第二："依于唯心已，当知外境无，依于此方式，亦当知极无我。"
此说：一切显现仅是唯心，无外在实义，依于此方式，应知外境无实有，然后依于此处所说一多离的正理，对心亦应了知为极无我，远离一切边见、离戏的中观方式。
如是，《出世间品》中说："诸佛子，三界唯心，了知三时亦与心相应，通达此心无边无中。"此说得到善解，因为了知方位时间一切显现为心，又了知此心离生灭边际与现住特性的中间，为离边故。
《正法集经》亦云："世尊，一切法皆是遍计所执的本性，唯心所成，无实，如幻无根本。"《般若波罗蜜多经》中也说："如是，彼心非心，心之自性即是光明。"
第二，对此赞叹分二：略说与广说。
首先，略说："乘二谛之车，执理性缰辔，是故如实义，唯大乘可得。"
如是，名言唯心之理和胜义中观之理这二谛相融合之道犹如乘大车，手执观察二谛的无垢慧智理性缰辔不放者，由于住于此殊胜善妙之理，故能获得具如实义的"大乘"之名。
其中，佛陀大乘有二：深与广。显示这些的是阐明中观与唯识的教法。解释其意趣的是龙树与无著二大车师清净的道轨。这些道路不是各自突显自己主张而片面的，而只是清晰阐明佛陀教法的深奥和广大两方面。因此，若能通达他们的意趣合为一体，则世尊所宣说的名言世俗谛一切染净摄的最终理解，依赖于了解唯识之理；从色法至遍智的一切法之自性大离戏的究竟抉择，归于中观。由此，进入深广无有偏向的大乘。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示：།གཞན་དུ་ན་ངོ་བོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་ན་ནི། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ངེས་ཤེས་མ་དྲངས་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྣམ་གཞག་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བོ་སུ་ཡང་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡང་། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་འཆར་བ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།
13-1-167a
广说胜
གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མའི་ཕྱོགས་རིས་ཙམ་ལ་ཞུགས་པ་ལས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པ་ལ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་ཀ་ཤེས་དགོས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཤེས་བྱ་མིན། །ཞེས་བྱར་ཤེས་ནས་བརྟེན་བྱས་ཏེ། །བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་སེམས་ཙམ་པ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ། །ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་མ་ཡིན། །འགྲོ་རྣམས་ངོ་བོ་མེད་ཤེས་ཤིང་། །དེ་ཉིད་རིགས་པས་དྲངས་པ་ཡང་། །སྐྱེ་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ནི། །འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོག་འགྱུར་བ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བོ་འདི། །འབད་པ་མེད་ཀྱང་ལམ་གཞན་ལས། །སྲིད་ཞི་མཐར་འཛིན་ཡིད་ཀྱི་ཞགས། །ཆད་བྱས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་པོའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དག་པར་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་མཐར་ཐ

 །དེས་ན་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་མཁའ་དང་མཚོ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཕྱོགས་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་རྫོགས་པར་ཁོང་དུ་བསྐྱིལ་བ་ནི་རྒྱ་གར་དུའང་དཀོན་ན་བོད་དུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་འཕགས་ཡུལ་ཉིད་ན་ཤིང་རྟའི་ལུགས་སྲོལ་སོ་སོ་བ་སྐྱོང་བ་དེའི་ཚེ་ན། སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་དང་
13-1-167a
རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་པས་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་གཞུང་གཅིག་ཏུ་བསྐྱིལ་བ་འདི་ནི་གཞན་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་གཞུང་བཟུང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་ལ་ཞོན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་ཤིང་རྟ་དང་ཇི་ལྟར་འདྲ་ན། སྤྱིར་ཐེག་པ་ནི་བཞོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ན་རང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ཏེ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་ཐོབ་བྱེད་ཐེག་པའི་མཆོག །དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཁའ་འདྲ་ཟབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་འདྲ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་བཀོད་པས་མངོན་པར་མཛེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བཞོན་པ་གཞན་ལས་འཕགས་ཤིང་། ཆེན་པོ་ལ་འོས་པ། དཀའ་བ་མེད་པ། འབྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་དང་བཅས་ཏེ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་ཚུལ་དང་འདྲ་བར། ཕྱོགས་རེ་རེ་འཛིན་པ་ལས་འཕགས་ཤིང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀའི་བློ་ལྡན་ཆེན་པོ་ལ་འོས་པ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟུང་དུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པ་ལ་དཀའ་བ་མེད་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མ་དང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་སྟེ་རིགས་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པའི་དགའ་བདེའི་འབྱོར་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིང་རྟ་དང་འདྲའོ། །དེ་འདྲ་བའི་གཞུང་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ནའང་རིགས་པ་ཚད་མས་གཞུང་གི་དོན་ཉམས་སུ་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་
13-1-167b
ལས། དེ་ལ་ལུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས། གཞུང་དེ་ཉིད་ལ་དད་པས་མི་མོས་པ་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས། དད་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་རིགས་པ་དང་བྲལ་ན་དེའི་དོན་རང་གི་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་ངེས་པ་རྙེད་ནས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཟས་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེན་པས་བཅིངས་ཀྱང་དེ་དག་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པའི་རྟ་དེ་ཉིད་ཁ་ལོ་གང་དུ་སྒྱུར་བ་སྲབ་སྐྱོགས་ལ་རག་ལས་པ་བཞིན་དུ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གང་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་དྲང་མི་ནུས་པར་ལམ་དེ་དང་དེར་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་འཇུག་པས་ན། ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ལ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ངེས་པས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཞེས་པའི་མིང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ལྡན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་མོས་པ་ཙམ་མིན་པར་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་ཐེག་ཆེན་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་བདག་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་ཐེག་ཆེན་པ་ཞེས་སོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
因此，如同虚空和海洋般深广的二谛大车教法，不偏于任何一方而完整地内化理解，在印度也是罕见，更不用说在西藏了。所以，当印度仅各自保持不同车轨传统之时，这位阿阇黎正是认识到深奥与广大这两者都是大乘不可或缺的特质，将二谛车轨合一于一部论著中，这远比其他更为殊胜。因此，掌握这样的教法，如同乘坐良好的车乘一般。
这与车乘有何相似之处？一般而言，乘是运载工具，依靠它能抵达所欲的目标；其中大乘如所言："此乘如虚空，如同大宫殿，能获乐安乐，最胜之乘也，乘此遣一切，有情之忧恼。"正如所说，虚空般深奥的二十空性和如宫殿般壮丽的广大庄严，称为大乘。同样，此处也如同胜过其他运载工具、适合伟人、无困难、具多种殊胜功德的车乘一般，超越单方面执持，适合兼具深广智慧的大智者，通达二谛实相而无障碍地成就佛位，具备名言量和胜义量无量喜乐的大富饶而安住，因此与车乘相似。
当依靠这样的教法时，也需要以正理量实践论义，如自释中说："依靠教法而无实力理推者，即使是信心随行者也无法完全满足，更不必说那些不以信心喜爱该论典的人。"即使以信心随顺教法，若缺乏理性，也无法通过自身实践获得确信而得到满足，就像拥有各种食物和珍宝却不知如何享用一样。
因此，如同车乘引导的马被缰绳控制方向一样，无法违背实力正理所成立的结论而确信地趋入各种道路。执持观察名言和胜义的理性缰绳，以二量决定深广义理而入，因此获得名实相符的"大乘者"之名。大乘是深广二者兼具，而非仅仅是信解，而是通过二量确定的人，故称"大乘者"，意为与大乘相应者。


 །དེས་ན་འཐད་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུགས་ཀྱང་ཞེན་ལྟས་འཛིན་པ་དང་། འཐད་ལྡན་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་སུན་ཅི་ཕྱིན་བྱས་ན་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་ཕངས་པའི་སེམས་སུ་མ་བྱས་པར་གྱུར་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དྲི་མེད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དྲང་པོས་ཚུལ་བཞིན་
13-1-168a
དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་རྩོད་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། །མ་མཛད་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་བསྟན། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན། །གཞན་གཞུང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡིན་ཞིང་ཆོས་སྲུང་བ་དང་གཟུང་བའི་མཆོག་དམ་པར་འགྱུར་རོ། །
广说
གཉིས་པ་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དེ་ལ་བསྔགས་པ་ལ། ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དཀར་ཆོས་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་གཉིས།
不共之功德
དང་པོ། ཁྱབ་དང་དབང་ལ་སོགས་མ་མྱངས། །དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ། །འཇིག་རྟེན་སྤྱི་བོར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་མྱངས་པ་མ་ཡིན་པ། །ཡང་དག་བདུད་རྩི་དག་པ་འདི། །ཐུགས་རྗེ་དག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཆེ་ཞིང་བློ་གྲོས་གསལ་བར་གྱུར་པ། ཁྱབ༷་འཇུག་ད༷ང་དབ༷ང་ཕྱུག་དང་། ཚངས་པ་དང་སེར་སྐྱ་ལ༷་སོ༷གས་པས་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ༷་མྱང༷ས་པ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐའ་བློས་དཔ༷ག་ཏུ༷་མེ༷ད་པར༷་གན༷ས་པར་བྱེད་པ༷འི་རྒྱུ༷་འདི་ནི། འཇི༷ག་རྟེན༷་པ་ཀུན་གྱི་སྤྱི་བོར༷་གྱུར༷་པ༷་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལམ་ཅན་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས༷་ཀྱང༷་། ཤི༷ན་ཏུ་མྱང༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷། ཡ༷ང་ད༷ག་པའི་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བདུ༷ད་རྩི༷་སྐྱོན་མཐའ་དག་གིས་ད༷ག་པ༷་འདི༷་ནི། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བའི་ཐུ༷གས་རྗེ༷་ཆེན་པོ་སྒྲིབ་
13-1-168b
གཉིས་ཀྱི་དྲི་མས་ཡོངས་སུ་ད༷ག་པ༷འི་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་གྱི༷། དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་འབའ་ཞིག་མ༷་གཏོག༷ས་པ༷། གཞ༷ན་གྱི༷་ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་དོར་ཏེ་ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་གམ་ནོར་ལྷའི་བུ་དང་། མིག་མི་བཟང་ངམ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་ཚུལ་གཉིས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདི་དང་འདྲའོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་བཤད་པ་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་འདོར་གྱིས་བཤད་པ་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ནི། བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་གསང་བ་ལས་བསྟན་པ། རྣམ་རིག་ཙམ་ནི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཡིན། །བླང་དང་དོར་བ་མེད་ཅེས་རབ་བརྟགས་ལ། །ཚངས་པ་མྱ་ངན་མེད་པར་རྟག་གནས་བྱོས། །ཞེས་དོན་གྱི་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཚངས་པ་མྱ་ངན་མེད་པའམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཡིན་ལ། ལམ་ནི། རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་གཉིད་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དོན་དམ་ཡིན་ལ། མ་རིག་པ་དང་ཆགས་སོགས་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བླང་དོར་ཅིའང་མེད་པར་བརྟགས་པའམ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་དོ།

以下是对藏文内容的简体中文直译：
因此，若以偏执见解持守无根据的教派，或对有理据的他宗进行过分诋毁，就是不以珍惜教法之心行事。具有无垢实力正理智慧而随顺教法的智者们，应以教法本身为考量，以公正的分析方式如理观察。如此，则如论中所说："著作论典非为争论著，而为解脱故而说真实。若于解释真实之时，导致他宗崩溃无过失。"如是将成为护持正法的最胜善士。
第二，对二谛之道的赞叹分二：不共之功德；依此生起其他善法之功德。
第一：
"毗湿奴湿婆等未尝，无量德性住因者，即使世间最尊者，亦未能尝此妙味。此真正清净甘露，清净大悲为因者，除去如来正等觉，非为他人所受用。"
此二谛之理非他人共同行境，因为世间显赫明智者如毗湿奴、湿婆、梵天、迦毗罗等连一分也未曾品尝，不仅如此，此能安住无量功德之因，即使是超越世间、具出世间道的声闻缘觉圣者们也未能完全品尝。此无误真实二谛甘露，远离一切过失清净者，唯有具足对一切众生清净大悲（远离二障垢染）为因的如来能受用，除此之外，非为他人所受用。
若有人认为梵天、毗湿奴（或财天子）、湿婆等也说明了二谛，因此与此相同，则不然，因为他们所说仅是片面的空性。例如，梵天所说的唯识观点，如《秘密甘露滴》中所说："唯识恒常清净者，如是佛陀常解脱，思维无取亦无舍，梵天无忧常住矣。"其意为唯识本性的梵天（无忧或解脱）常住果位是所求，道则是：唯识本性恒常自性清净，离无明睡眠而成佛，解脱贪等束缚，这些是胜义谛，因为无明和贪等是客尘故。因此，除此之外无任何取舍，思维或了知此后应修持。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དབང་ཕྱུག་ནག་པོས་བཤད་པ་ནི། ཙནྡྲ་ཛྙཱན་ཏི་ལ་ཀ་ལས་བསྟན་པ། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྟག་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །རང་ཤེས་པ་ཡིས་ཤེས་བྱ་ཀུན་དཔྱོད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདའ་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དོན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་མཚུངས་པར་གནས་ཏེ་ཤེས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི་དེས་བྱ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་ནི་གཉིས་ཀའང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས། ཤེས་ཤེས་བྱ་གཉིས་མཚུངས་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་ཞིང་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རང་ལ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡི༷ས་ཤེས་བྱ་ཀུན་དཔྱོད་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམ

 །གཞན་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་སེར་སྐྱའི་གཞུང་ནི། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྲོར་མ་ཡིན། །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གང་གྱུར་དེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་གསོག །ཅེས་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་མཉམ་པའི་གཙོ་བོ་ནི་མིག་
13-1-169a
སོགས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ནམ་གཙོ་བོ་དོན་དམ། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྱུར་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དང་། བདག་ཤེས་རིག་གིསྐྱེས་བུ་ཙམ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུར་འདོད་དོ། །གསང་བ་པ་དག་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་རྟག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་སྟེ། དེ་དག་གི་གཞུང་ལས། བུམ་པ་ལ་སོགས་ཞིག་པ་ན། །བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁར་འདུ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སྲོག་ཀྱང་བདག་འདིར་འདུ། །གཟུགས་དང་འབྲས་བུར་རབ་བརྗོད་པ། །དེ་དང་དེར་ནི་ཐ་དད་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད། །དེ་བཞིན་སྲོག་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར། །གཟུགས་ཞེས་པ་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ནི་ནང་གི་ལུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་མ་འདུས་པ་མི་སྲིད་ཅིང་། ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་དད་མེད་པ་ལྟར། སྲོག་གམ་བདག་ཆེན་པོ་དེའི་ངང་དུ་གཅིག་པར་འདོད་ཅིང་། དག་དང་མ་དག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་མེད་བཞིན་འཁྲུལ་བ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། བདག་ནི་བདེན་པར་རྟོག་གྱུར་པས། །གང་ཚེ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །དེ་ཚེ་ཡིད་ནི་མེད་འགྱུར་ཏེ། །གཟུང་བ་མེད་པས་དེ་འཛིན་མེད། །ཅེས་དང་། རིག་བྱེད་མཐའ་ལ་ངེས་རྣམས་ཀྱིས། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཇི་འདྲ་དང་། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་འདྲ་ཐོང་། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་མཐོང་། །འགག་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད། །བཅིང་
13-1-169b
བ་མེད་ཅིང་སྒྲུབ་པ་མེད། །ཐར་འདོད་མེད་ཅིང་ཐར་པ་མེད། །འདི་ནི་དོན་དམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆགས་དང་འཇིགས་དང་ཁྲོ་བྲལ་བ། །རིག་བྱེད་མཐར་ཕྱིན་ཐུབ་རྣམས་ཀྱིས། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་གཉིས་མེད་པའི། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་འདི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་ཟེར་ལ།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྟག་བདག་སྨྲ་བ་ལས་མ་འདས་པས་མི་འཐད་པར་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ལ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་སྤྲོས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་ལྟར་འོང་བ་འཐད་ཀྱི། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་སུན་འབྱིན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡང་ཁྱབ་འཇུག་གིས་བཤད་པ་དབུ་མའི་ལུགས་ནི། ཞག་ལྔ་པ་ལས། མིང་ཙམ་ལས་ནི་རབ་འདས་ཤིང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་པར་སྤངས། །འབྱུང་དང་བསྡུ་ལས་ངེས་གྲོལ་བ། །དེ་ནི་ནོར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ། །དངོས་ལ་དངོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་མེད་ལ་ཡང་དངོས་ཉིད་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་གྲོལ་བ། །གང་དེ་ཤེས་དེ་རིག་བྱེད་རིག །ཅེས་རིག་བྱེད་དམ་ཚངས་པའམ་ནོར་ལྷའི་བུ་བདག་དམ་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལས་ཀྱང་འདས་ཤིང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་དང་། དེ་མེད་པའི་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་སྤངས་པ། འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་བསྡུ་བ་སྟེ་འཇིག་པ་ལས་གྲོལ་བའི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་ཉིད་མེད་དེ་དེ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དངོས་མེད་ཀྱང་
13-1-170a
མེད་ལ། དེ་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་བདག་དམ་པ་དེ་ཤེས་པ་ནི་རིག་བྱེད་དམ་ཚངས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།

 །གཞན་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་སེར་སྐྱའི་གཞུང་ནི། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྲོར་མ་ཡིན། །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གང་གྱུར་དེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་གསོག །ཅེས་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་མཉམ་པའི་གཙོ་བོ་ནི་མིག་
13-1-169a
སོགས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ནམ་གཙོ་བོ་དོན་དམ། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྱུར་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དང་། བདག་ཤེས་རིག་གིསྐྱེས་བུ་ཙམ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུར་འདོད་དོ། །གསང་བ་པ་དག་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་རྟག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་སྟེ། དེ་དག་གི་གཞུང་ལས། བུམ་པ་ལ་སོགས་ཞིག་པ་ན། །བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁར་འདུ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སྲོག་ཀྱང་བདག་འདིར་འདུ། །གཟུགས་དང་འབྲས་བུར་རབ་བརྗོད་པ། །དེ་དང་དེར་ནི་ཐ་དད་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད། །དེ་བཞིན་སྲོག་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར། །གཟུགས་ཞེས་པ་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ནི་ནང་གི་ལུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་མ་འདུས་པ་མི་སྲིད་ཅིང་། ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་དད་མེད་པ་ལྟར། སྲོག་གམ་བདག་ཆེན་པོ་དེའི་ངང་དུ་གཅིག་པར་འདོད་ཅིང་། དག་དང་མ་དག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་མེད་བཞིན་འཁྲུལ་བ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། བདག་ནི་བདེན་པར་རྟོག་གྱུར་པས། །གང་ཚེ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །དེ་ཚེ་ཡིད་ནི་མེད་འགྱུར་ཏེ། །གཟུང་བ་མེད་པས་དེ་འཛིན་མེད། །ཅེས་དང་། རིག་བྱེད་མཐའ་ལ་ངེས་རྣམས་ཀྱིས། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཇི་འདྲ་དང་། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་འདྲ་ཐོང་། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་མཐོང་། །འགག་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད། །བཅིང་
13-1-169b
བ་མེད་ཅིང་སྒྲུབ་པ་མེད། །ཐར་འདོད་མེད་ཅིང་ཐར་པ་མེད། །འདི་ནི་དོན་དམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆགས་དང་འཇིགས་དང་ཁྲོ་བྲལ་བ། །རིག་བྱེད་མཐར་ཕྱིན་ཐུབ་རྣམས་ཀྱིས། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་གཉིས་མེད་པའི། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་འདི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་ཟེར་ལ།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྟག་བདག་སྨྲ་བ་ལས་མ་འདས་པས་མི་འཐད་པར་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ལ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་སྤྲོས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་ལྟར་འོང་བ་འཐད་ཀྱི། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་སུན་འབྱིན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡང་ཁྱབ་འཇུག་གིས་བཤད་པ་དབུ་མའི་ལུགས་ནི། ཞག་ལྔ་པ་ལས། མིང་ཙམ་ལས་ནི་རབ་འདས་ཤིང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་པར་སྤངས། །འབྱུང་དང་བསྡུ་ལས་ངེས་གྲོལ་བ། །དེ་ནི་ནོར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ། །དངོས་ལ་དངོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་མེད་ལ་ཡང་དངོས་ཉིད་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་གྲོལ་བ། །གང་དེ་ཤེས་དེ་རིག་བྱེད་རིག །ཅེས་རིག་བྱེད་དམ་ཚངས་པའམ་ནོར་ལྷའི་བུ་བདག་དམ་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལས་ཀྱང་འདས་ཤིང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་དང་། དེ་མེད་པའི་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་སྤངས་པ། འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་བསྡུ་བ་སྟེ་འཇིག་པ་ལས་གྲོལ་བའི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་ཉིད་མེད་དེ་དེ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དངོས་མེད་ཀྱང་
13-1-170a
མེད་ལ། དེ་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་བདག་དམ་པ་དེ་ཤེས་པ་ནི་རིག་བྱེད་དམ་ཚངས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
》གཞན་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་སེར་སྐྱའི་གཞུང་ནི། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྲོར་མ་ཡིན། །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གང་གྱུར་དེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་གསོག །ཅེས་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་མཉམ་པའི་གཙོ་བོ་ནི་མིག་
此外，属于此类的迦毗罗（数论派）的论著说："诸功德的最胜自性，不是走上可见之道。凡是成为可见之道的，完全如幻术般虚妄。"这是说，由尘、暗、勇三德平衡的"自性"（主体）不是被眼等所见的对象，是究竟的主体。而所有成为可见之道的色等变化都是虚妄的，如幻术一般。并且，他们认为"我"或"知者"的"士夫"是最终的果位。
秘密派则认为：内外一切事物都是常一知识的自性，如他们的论著所言："当瓶等毁坏时，如同瓶空等归入虚空，如是命也归入此我。色与果报虽被称为是彼此差别，而在虚空中无有差别，如是命也决定如此。"如是等。"色"是指外在的色等，"果"是指内在的身体。如此内外各种显现也无不归入虚空的状态中，如同虚空无有差别，命或大我也认为归入其中为一体。清净与不清净的种种显现，是如同无中起幻，如同执绳为蛇、如梦境一般。他们又说："由于真实地了知自我，当一切无分别时，意即成为无，无所取故无能取。"又说："通达吠陀究竟的智者们，如见梦幻，如见干闼婆城，如是见此等世间。无灭亦无生，无缚亦无修，无求解脱亦无解脱，此即是胜义。离贪、畏、瞋者，通达吠陀的圣者们，见此寂灭戏论、无二、无分别。"
简言之，这一切都不过是主张唯识的常我，如前已说明其不合理性。如幻和无分别等所说，在如来的教法中，远离一切戏论过患者可如是而来，而在他们的宗派中虽作如是说，只是自相矛盾而已。
又，毗湿奴所说的中观见，如《五日经》所言："超越唯名，远离有无，解脱于生灭，此称财神子。有中无有性，无中亦无性，解脱于有无，知此即知吠陀。"意思是说，吠陀或梵天或财神子的殊胜我，超越了言语名相，远离色等有和无有，解脱于生起与灭尽，是常住的。因此，除了超越言说的自性外，色等事物没有真实性，因为它们虚妄。若事物不成立，依此而有的无亦不存在。如此，了知离有无二边的殊胜我，即是了知吠陀或梵天。


 །ཡང་མིག་མི་བཟང་གིས་བཤད་པ་དབུ་མའི་ཚུལ་ནི། ཞི་བའི་མཛེས་པ་སྦྱར་བའི་གཞུང་གི་ཕ་དང་བུའི་སྦྱར་བ་ལས། བུ་གཅིག་ཚངས་པ་མཆོག་ཏུ་བདེན། །རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་མུ་མཐའ་ཡས། །འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་སྨྲ་བ། །དེ་ཡང་ཞགས་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་བུ་གཅིག་ཅེས་བོས་ནས། ཚངས་པ་དེ་ཁོ་ན་མཆོག་ཏུ་བདེན་གྱི་གཞན་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའོ། །གང་དེ་ནི་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ཅིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་མུ་མཐའ་ཡས་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་གང་གིས་དེ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཞིང་། དེ་ལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཙམ་དུ་དེའང་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞགས་པ་དང་འདྲ་བས་ཞགས་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སོ། །ལུགས་དེ་དག་ཀྱང་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྐད་དུ་འཆད་ཀྱང་། མཐར་གཏུགས་ན་བདག་གམ་ཚངས་པ་སོགས་བློ་ཡི་གཏད་སོ་ཞིག་ལ་མུ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པས་དབུ་མའི་ཚུལ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་རྒྱས་པར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་སླད་རྟོགས་དཀའ་བས་ན། ཐོས་བསམ་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའམ། ཟབ་མོའི་མན་ངག་གི་གནད་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་པའི་བླུན་སྒོམ་གྱིས་བསྒོམས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་འདི་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཉེ་སྟེ། ཀ་དག་ལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་པར་ཡོད་པའང་མིན་ལ་མེད་པའང་མིན་པའི་གཞི་ཞིག་སྙིང་ལ་བརྣག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་གར་ཡང་མི་ཕྱིན་ཏེ། དེ་
13-1-170b
འདྲ་བའི་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་གཞི་ལོགས་སུ་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་བཟུང་ན། དེའི་མིང་ལ་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་གམ། ཚངས་པའམ། ཁྱབ་འཇུག་གམ། དབང་ཕྱུག་གམ། ཡེ་ཤེས་སོགས་ཇི་བཏགས་ཀྱང་མིང་ཙམ་ལས་དོན་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་གནས་ལུགས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཚོད་མི་གདའ་བས་ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་པ་གལ་ཆེའོ། །དེས་ན་ཚིག་ཙམ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་བྲལ་སོགས་ཟེར་ཡང་། རིགས་པས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ཕུ་ཐག་ཆོད་པའི་སྒོ་ནས་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་འཕགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་མ་ཤེས་ན་ཅིའང་མི་ཕན་ལ།ཤེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མྱངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་རྣམ་རིག་དང་དབུ་མའི་ལུགས་བཤད་པ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་མི་ནུས་པར་ཟབ་མོའི་གནད་གནམ་ས་ལྟར་མི་མཚུངས་པ་ཡོད་པས། ཇོ་བོ་རྗེས་ཀྱང་ཁོང་བོད་དུ་བྱོན་རྗེས་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ན་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཕྱེ་ནུས་པ་དཀའ་གསུངས་པ་ལྟར། བོད་དུའང་བནྡེ་དང་བོན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་པའི་གཞུང་གི་ཚིགས་བཅད་ཅུང་ཟད་རང་འགྲེལ་ན་བཀོད་པ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་དཀའ་འགྲེལ་གྱིས་བཤད་པ་ལྟར་འདིར་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པའོ། །དེ་དག་གིས། ཁྱབ་དང་དབང་ལ་སོགས་མ་མྱངས། །ཞེས་པའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནས་
13-1-171a
པའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་གཅིག་དང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་གཅིག་ལའང་ཕྱོགས་འདི་ཙམ་ཞེས་པའི་ཚད་དང་། དུས་འདི་ཙམ་དུའོ་ཞེས་པའི་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དབུ་མའི་ཚུལ་ལ་གནས་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
又，米克米桑所说的中观方式，如《寂静庄严集》的父子对话中说："唯一之子，梵天最为真，知识之主，无有边际，若执唯有此存在，亦说为绳索。"意思是呼唤"唯一之子"后，说梵天唯一最为真实，其他一切皆为虚妄。此梵天是知识之主，遍及一切的无边无际者。然而，若有人执着唯有此梵天存在，并对其有多少存在产生执著，由于这也是束缚的原因，所以被称为如同绳索。
这些宗派虽然自称远离边执，但究其根本，都是依靠某种心识所依止的我或梵天等存在，怎能是中观方式呢？已详细驳斥过了。因此，大圆满极为甚深究竟，难以理解，若不通过闻思彻底断除对实相的增益，或未具备甚深教授的要点，大多数愚者的禅修很容易变得与此相似：未能确定本初清净，只是在心中想象一个非有非无的基础，这样是无法有任何成就的。若执着这种离有无二边的空性基础为独立实体，无论称之为不可思议的我、梵天、毗湿奴、自在天还是智慧等，除了名称不同外，其实质是相同的。
远离四边戏论的实相，是各自亲证的光明大圆满，似乎并非如此，所以依靠真正的道路和导师至关重要。因此，虽然在言词上说如幻、无实体、离戏等，如果没有通过理性推导获得彻底的定解，不了解超越外道部分空性的如来空性方式，则毫无益处。若了解，则知佛陀所说的这些，毗湿奴等外道根本未曾体验过，他们所说的唯识和中观只是徒有其名。
如是内外宗派不能仅凭言词区分，其甚深要点如天地般不同。如同至尊阿底峡来藏后也说，现在在印度区分内外宗派很困难，在藏地，班德和苯教徒也是如此。这样，略举外道所主张的论著偈颂和少许自注，是依据莲花戒难注的解释，在此简略陈述。通过以上内容，已经解释了"毗湿奴和自在等未尝体验"的意思。
接下来解释"无量安住之因"，即言语上不可测量。如何不可测量呢？如来的一道光芒和一毛孔，其方位大小和时间长短都无法计量，与法界平等融入。如此不可测量的法性，安住其中的因，是与法界相顺应的二谛双运的中观方式。


 །དེའང་དཔེར་ན་ཕྱོགས་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་བཞུགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟར་དག་པ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩི་འདི་སྔོན་གྱི་ཚེ་སྐྱོབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གསོལ་ཏེ། རྒྱུ་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐུགས་རྗེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པའི་སྐུ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་བཞུགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་། །སྤང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་བྱུང་གི། ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དེ་ལས་ཕྲ་བ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་། ལས་དང་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་གཏན་ནས་ཡོངས་ཟད་དུ་བྱེད་པ་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་དང་། བསམ་
13-1-171b
གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དག་ཀྱང་ལོག་པས་ཕྱོགས་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་འགག་དང་རྟག་མི་རྟག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་འགྲུབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བདུད་རྩི་ཞེས་བརྗོད་སྙམ་ན། གཏན་དུ་འཆི་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། དེའང་བདུད་རྩི་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་རྙོག་མའི་བསྲེ་བསླད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བདུད་རྩི་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ། དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་འདི། ཡང་དག་བདུད་རྩི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་འདིའི་གོང་དུ་བཀོད་ན་འགྱུར་མི་བདེའམ་སྙམ་ན། སྔོན་གྱི་ལོ་པཎ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་བསམ་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་གང་ཟག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ཚིག་འདི་དག་གི་གོ་རིམ་ཙམ་ལའང་ནུས་པ་ཞིག་འདོན་རྒྱུ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བསྒྱུར་བ་སྟེ། དེའང་དུས་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་སངས་རྒྱས་ནི་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར་འཁོར་བར་བཞུགས་ལ། ཉན་རང་གིས་དེ་མི་ནུས་ཏེ། མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པས་འཁོར་བ་ལ་འཇིགས་པ་དང་། ཞི་བ་ལ་དགའ་བའི་ཡིད་དང་ལྡན་པས་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བརྙེས་མི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་དབུ་མའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཤེས་པས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་གི་ནུས་པ་ཁོང་ནས་འདོན་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱི་བོར་གྱུར་པ་ཉན་རང་དག་གིས་ཀྱང་མ་མྱངས་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ཚངས་དབང་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས། འདིར་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་སོགས་བསྔགས་
13-1-172a
པའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་གང་ལ་སྦྱར་བ་དེ་ཉིད་ལྷག་པར་བརྣན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཐུགས་རྗེ་དག་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེའང་གཟིགས་པ་རབ་རིབ་ཀྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་དག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནམ་འབྲས་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ནས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་བདུད་རྩི་འདི་གསོལ་ཏོ། །ཞེས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
这也如同以一个方面为例，如来无量时间住于轮回的因，是了悟轮回涅槃平等的般若波罗蜜多。因此，如月光般清净、非仅限于二无我自性的空性甘露，在过去时，救护者世尊亲自饮用。因此，具足一切相之最胜智慧与悲心微尘所聚集的身，完全远离二障蕴，作为一切有情的最胜者，住于轮回尽其所有，如同所说："一切有情最胜心，及断证悟此三者，三大自生殊胜事，应知即是为此故。"
这也如同烦恼习气中最极微细的究竟无明习气地，以及业与蕴、苦之根本完全永尽，无漏业、意之自性身，以及不可思议的死亡变异等亦皆止息，方位时间平等性智慧身，远离生灭、常无常、有无等一切边执，唯证佛果。
若问：为何称真实道路为甘露？因为使之成为永不死亡的自性，故称为甘露。此外，因为除了纯粹的甘露外，没有任何混浊杂质，所以称为清净甘露。
对此，有人想：若将"无量安住之因"这一句放在"真实甘露"等句之前，是否译文更顺畅？前代大译师、智者们都是有意化现的具有智慧眼的人，即使对这些词句的顺序也有特定的作用，所以这样翻译。以时间为例，佛陀住于轮回尽其所有，而声闻缘觉不能做到这点；他们不能的原因是因为缺乏了悟轮回涅槃平等的智慧，具有恐惧轮回、喜爱寂静的心。此外，所有不能完全获得不可思议佛法者，都是由于不了解二谛双运的中观方式。为了从中引出这些词句的含义，所以如此安排。
如是，若连成为世间顶峰的声闻缘觉也未曾体验，更何况世间的梵天、自在、毗湿奴等？这里"极其"等赞语不必仅用于赞扬对象，而是用来强调所表述的内容。
"悲心清净"等中的悲心是以大慈悲对一切众生，如实展示所见之道。此大悲心远离一切如眼翳般的污垢，故称为清净。如是具有完全清净大悲心之因的如来，饮用了二谛甘露。


 །དེ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བཤད་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ལམ་སྟོན་པའི་བརྩེ་བ་འདི་དང་།གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། བདེན་གཉིས་མ་ནོར་བའི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་པས། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གཉིས་པོ་འདི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་གྱི་ཡུལ་མིན་པར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཚིག་འདི་རྣམས་སྒྲོམ་ཆེ་བས་ཞིབ་ཏུ་ནུས་པ་བཏོན་ཏེ་བཤད་ན་ཡིག་ཚོགས་ལྕི་བར་འགྱུར་བས་མ་སྨོས་སོ། །
依此生别善法之功德
གཉིས་པ་ལ།སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་། སྟོན་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕན་ཡོན་གཉིས།
对有情起悲心之功德
དང་པོ། དེ་ཕྱིར་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །གྲུབ་མཐར་འཆེལ་བའི་བློ་ཅན་ལ། །དེ་ལུགས་རྗེས་འཇུག་བློ་ཅན་རྣམས། །སྙིང་རྗེ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་
13-1-172b
ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་གྱིས་ལམ་འདི་སྟོན་མི་ནུས་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལོ༷ག་པ༷ར་བསྟ༷ན་པ༷་ཡི༷་གྲུབ༷་མཐ༷ར་ཞེན་པའམ་འཆེ༷ལ་བའི༷་བློ༷་ཅ༷ན་རྣམས་ལ༷། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ༷་ཡི་ལུགས་དམ་པའི་རྗེ༷ས་སུ་འཇུ༷ག་པའི་བློ༷་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ནི། ཀྱེ་མ་ལམ་འདོད་པ་གང་དག་ལམ་ལོག་པར་གྱུར་པ་འདི་དག་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་སྙིང༷་རྗེ༷་ཤུགས་དྲག་པོ་ཉི༷ད་ནི༷་ར༷བ་ཏུ༷་སྐྱེ༷་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་བརྟགས་ན། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་དག །ཁ་བའི་དུམ་བུ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བབས་པ་བཞིན་དུ། ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པ་གཏིང་མི་ཚུགས་པར་མཐོང་ཞིང་། ལྟ་བ་དེས་དེ་དག་བསླུས་པར་ཤེས་ནས་བརྩེ་བ་འཕེལ་ཞིང་། དེས་མཚོན་ཏེ་རང་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ན་གཞན་ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བས་སྲིད་པ་ན་ཡང་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ལའང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུ་དང་ཡང་མ་འདྲེས་པ་ངང་གིས་སྐྱེ་ཞིང་ཚད་མེད་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ཅིང་གཞན་རྨོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པ་མཐོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་གེགས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་སོགས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་བདག་རྟོག་གི་དྲི་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཚང་ཞིང་གེགས་མེད་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་བོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་གཞི་བཟུང་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཁུར་དུ་ཁྱེར་བ། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་དང་མཚན་མའི་དམིགས་པའི་དྲི་དང་བྲལ་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་སྙིང་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཁས་ལེན་པ། སྐྱེས་བུའི་ལྗིད་ཁྱེར་བ་ཡང་དག་པའི་བརྩེ་
13-1-173a
བ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་གང་གིས། སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་འཕེལ་བར་མཐོང་ན་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་འཕེལ་ཏེ་བུད་ཤིང་བསྣན་པའི་མེ་བཞིན་ནོ། །དེའང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་མཆོག་ལ་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཉ་དང་བྱ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པ་སོགས་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དགྲ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མ་བསད་ཀྱང་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མི་རྟག་པ། བདག་ལ་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ལུས་རྣག་ཅན། གྲངས་ཡོད་པ་ཞིག་གསོད་པར་ཟད་ལ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་དག་ནི། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་བཞུགས་པ། བདག་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཛེས་པ། གྲངས་ལས་འདས་པའི་རྒྱལ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནོད་པ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་དེའི་ས་བོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་ལ་གནོད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
对此，诸智者所说仅与实力理论相关，因此，此处也以此语句的力量表明，如来自身对他人示道的这种慈悲，以及以清净智慧所示的无垢道路，是以不误二谛方式正确趋入的前行因缘。因此，这两种真实方式唯有佛陀所知，非他人境界，通过果相推理等，阐述了诸多含义。然而，这些词句意义深广，若详尽阐释其作用，将增加文字负担，故未详述。
依此生别善法之功德
第二分为两部分：对有情生悲心的功德与对导师生恭敬的功德。
对有情起悲心之功德
第一："是故彼邪说，执著宗派智，趋入彼道者，悲心极生起。"
如是，除如来外他人不能示此道路，因此，外道导师们所示非正道的邪说宗派，对于执著或依赖这些宗派的智者们，追随如来圣道的智者们会生起强烈悲心，想："唉！那些求道者步入歧途，多么可悲啊！"
对此，若观察他人的宗派，如同极为锐利的阳光无遮挡地照射在雪块上，见到外道之见解浅薄，知道那些见解欺骗了他们，悲心便会增长。由此推知，当自己确定实相后，对于其他远离正道，在轮回中频繁转生的无依众生，会自然生起不杂任何微小违缘的大悲心，并无量增长。依理而言，由于具足大悲之因——了知自他平等、见他人处于愚痴苦难，且远离悲心障碍——害心等之基础——我执垢染，因缘具足无障碍，故能成就。
在此，已得悲心种性基础，背负众生为担，远离自利作意与相执着垢染，承认如来教法为悲心种性之家，担起士夫重担者，称为具有真实慈悲者。如是，具有希望他人离苦之悲心者，若见苦及其因增长，悲心更加增长，如同添加燃料的火焰。
又，憎恨胜义法者，住于苦因之最胜处。如是，杀鱼鸟等非大敌，因为即使不杀，它们也如被风吹动的水泡般极不稳定，不能对自己稍有益处的脓血身，只是杀害了有数量的生命而已。而憎恨胜义法者，是对住世直至轮回终尽、以自他圆满利益庄严、与无数佛陀相连的法身造成损害，因为他们损害法身种子——信解真如。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ས་བོན་མེད་པར་ནི། །མྱུ་གུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །དེ་ཉིད་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ལ། མདོ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རིགས་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པར་བསྟན་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་གྱི་བསྟན་པ་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ནི།
对导师生敬信之功德
གཉིས་པ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་པ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡི། །སྟོན་ལ་གུས་མཐའ་མེད་པ་ཡང་། །དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་ངེས་པར་གནས་གྱུར་པས། །རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཆོས་ཉིད་སྟོན་ནུས་འགྱུར་བ་ཡི། །རྒྱུ་ཡི་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ།
13-1-173b
ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ལས་དེ༷་ན༷ས༷་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེ༷ས་སུ་དྲ༷ན་པ༷་ལས།དོན་དམ་པར་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འཇུག་པའི་ཡང༷་ད༷ག་པའི་ཡེ༷་ཤེས༷་ཇི་ལྟ་བ་ལྡ༷ན་པ༷་ཡི༷་སྟོ༷ན་པ༷་ལ༷་གུ༷ས་པ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ༷་ཡང༷་དེ༷་ལ༷་ངེ༷ས་པ༷ར་འབྱུ༷ང་བ༷ར་འགྱུ༷ར་རོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་སུན་འབྱིན་པའི་སྐབས་སུ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ལན་འདེབས་པ་ཅུང་ཟད་སྲིད་ཀྱང་། ད་ནི་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་དེའི་ཡོན་ཏན་ཟབ་པ་མཐོང་ནས་གུས་པས་འདུད་ཅེས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བཤད་པའི་བསྟན་པ་དེ༷་ལ༷་ངེ༷ས་པ༷ར་གན༷ས་པར་གྱུ༷ར་པ༷ས༷། བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རི༷ང་མོ༷་ཞི༷ག་ན༷ས༷་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཁམས་དྲུག་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་ཆོ༷ས་རྣ༷མས་ཀྱི༷་ཆོ༷ས་ཉི༷ད་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོ༷ན་ནུ༷ས་པར་འགྱུ༷ར་བ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ལྡན་པ་སྟོན་ནུས་པ་རྒྱུ་ཡི་ད༷མ་པ༷་སྔོན་དུ་ཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ། མདོར་ན་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་ངེས་པར་གནས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན། སྙིང་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་འཇོག །སྙིང་རྗེ་མེད་ན་ཞི་བའི་བསམ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། སྙིང་རྗེས་ཀུན་རྫོབ་མི་སྤོང་བ་དང་། ཡང་སྙིང་རྗེས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུ་ལ་ཡང་མོས་པའི་ངེས་པ་བརྟན་པས། དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཤིན་ཏུ་གོ་དཀའ་བའི་གནད་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ཚུལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྙེད་ན་
13-1-174a
སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པས་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་བར་ལ་ཡང་གནས་པར་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྙིང་རྗེས་གོམས་པའི་ཐབས་ཀྱི་མཐུ་ལ་ངེས་པ་མ་ཐོབ་ན། ཉན་ཐོས་ལྟར་འབྲས་བུ་མྱང་འདས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་ཞེན་ཏེ་ཞི་བདེ་བའི་བསམ་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་མ་རྙེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ཚོགས་ལ་ངེས་པར་འཇུག་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་གསུངས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ལས་སེམས་ཅན། །གང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞི་ཙམ་ཉིད། །ཐར་པར་རྟོག་ན་དེ་ཅི་ཞིག །ཞེས་པའི་ཚུལ་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་གང་ཟག་ལ་སྡང་བར་མི་བྱ་ཡི། ཆོས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྡང་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་དྲེགས་པ་དང་འགྲོགས་ཤིང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ལ་སྨན་པ་མེད་པའི་མི་དེ་ལ་སྡང་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྨོངས་པ་ཆེན་པོའི་ལས་ཡིན་གྱི། མི་དེའི་ནད་ལ་སྡང་བ་སྐྱེད་པར་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ལྟ་བ་དང་དེ་སྨྲ་བ་པོའི་གང་ཟག་ཕྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ།;
AI: 这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
此处显示一切众生皆具有真如法性，如月称论师所说："犹如无有种，如何能生芽，无有真如智，出世亦不生。"经中也说，由于一切众生皆具法性，"菩萨净化一切众生的法性种子。"这表明，圣者悲心的对象也具无量功德。接着解释对佛陀胜义教法信解的功德：
对导师生敬信之功德
第二："从此念诸佛，具足真实智，于师生敬信，无尽定会生。安住于此故，经久远时后，能示诸法性，获得胜因缘。"
正确了知道与非道之差别后，从此忆念诸佛功德，对于胜义上不错误趋入所知实相有无等的具真实智慧之导师，必定生起无边敬信。这表明：基于见到导师功德，虽然在前面破斥时可能对他方略有回应，但现在见到善说者的深刻功德后，以敬意顶礼，这是其差别。
如是，由确定安住于善说教法，经过无量劫长久时间修习成为功德之本质后，能够如实宣说缘起无生等、识与六界十八界等诸法的法性方式，获得能示之因——具足理由能宣说的殊胜因。简言之，确定安住于真实道路，就会成为善巧方便。
如何做到？如说："以悲心而入定，若无悲心则心，安住寂静将退，菩提道路之行。"如是，悲心使不舍世俗，又因悲心对前述智慧力的信解确定稳固，胜义法界也不会退转。此处极难理解的要点是：若获得以智慧所见的空性，以现证空性而断除见所断，乃至能住于灭尽定。然而，若对以悲心修习的方便力未得确定，则如声闻般执着于涅槃果位的想法，因安住寂静安乐之心而退失菩萨道，此时是因离悲心所致。
尽管如此，若未对真实义获得坚固定解，则无法确定趣入菩萨行聚，特别是说这会障碍意念有情之利，如说："正是从颠倒，众生于轮回，若执仅息灭，颠倒为解脱，此有何意义？"应了知不违此理的意义。
因此，不应嗔恨补特伽罗，而应嗔恨执着法有的见解，如同与骄傲者为伴又被疾病缠身无医可治之人，对其生嗔是极大愚痴之业，应当嗔恨他的疾病，就像这样，应善于区分见解与说此见解的补特伽罗。
;


 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་སྤངས་པའི་རྣམ་སྨིན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་རྣམ་པ་མང་དུ་མདོ་སྡེ་ལས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྐད་དུའང་སློབ་དཔོན་ཀླུས། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རབ་ཟབ་ལ། །སྒྱིད་ལུག་ཤིན་ཏུ་མ་སྦྱངས་པ། །བདག་གཞན་དགྲ་དག་གཏི་མུག་གིས། །ད་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེ་ལ་སྨོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་དང་བློ་མ་སྦྱངས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཟབ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྐྲག་ཅིང་སྨོད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་དང་སྦྱར་བའི་ཤེར་ཕྱིན་ལྟར་སྣང་ལ་བརྟེན་ནས། ཟབ་ཅིང་དཔགས་པར་དཀའ་བའི་
13-1-173b
ཤེར་ཕྱིན་ལ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མིན་ནོ་ཞེས་སོགས་སུན་འབྱིན་པ་མང་དུ་འབྱུང་བར་གསུངས་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དམན་པར་མོས་ཤིང་ཁམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན། །གྲོགས་པོ་དམན་པ་དག་གིས་ཡོངས་བསྐོར་བ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་མོས་མེད་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཟབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བློ་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ནས་ཐེག་ཆེན་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཐབས་མི་འདོར་བར་བྱའོ། །
对佛陀起恭敬之功德
གཉིས་པ། བློ་ནོར་ལྡན་པས་ལུགས་གཞན་ལ། །ཇི་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་སྐྱོབ་པ་ལ། །གུས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་ནོར་གྱི་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་བློ༷་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོ༷ར་དང་ལྡ༷ན་པ༷ས་བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུ༷གས་གཞ༷ན་ལ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྙིང༷་པོ༷་མེ༷ད་པ་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷་ལྟར༷་བློ་ལྡན་སྐལ་བཟང་དེ༷་ད༷ག །ལམ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནས་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱོབ༷་པ༷་ཉིད་ལ༷། གུ༷ས་པ༷་ཤི༷ན་ཏུ༷་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཚ་བས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གདུང་བ་དེ་ཙམ་དུ་བསིལ་བའི་ཆུ་ལ་དགའ་བ་འཕེལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་ལུགས་ནི་རིགས་ངན་བླུན་པོའི་སྐྱེ་བོ་ལའང་གྲགས་པའི་ཡུལ་རགས་པ་ལའང་འཁྲུལ་པར་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ། གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུར་བསྲེགས་པ་དང་བཅད་པ་དང་བདར་བ་དང་འདྲ་བའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔགས་དང་། རང་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་མ་གྱུར་པའི་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པ་དེ་ནི་ཤིན་
13-1-174a
ཏུ་ཐིབ་པོ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་བ་ན་མ་འདྲེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཁྲུགས་པའམ་རྙོག་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས། མི་དང་ལྷ་ཡུལ་བའི་གཙོ་བོ་མཐའ་དག་གི་ཅོད་པན་གྱི་ཕྲེང་བས། ཞབས་པདྨ་གཉིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་ཤེས་པ་སུ་ཞིག་དོན་དམ་པར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་དད་པ་ཅི་ཕྱིར་མི་བསྐྱེད་དེ་བསྐྱེད་པར་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཞིང་། སྙིང་རྗེ་དེ་ལའང་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་། ལམ་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ལའང་། དང་འདོད་ཡིད་ཆེས་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་སྐྱེ་བས་གཞན་གཉིས་ཀྱང་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །མི་ལྡོག་པའི་དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཕྲོག་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，诸经中广泛阐述了舍弃正法的极为难忍的种种果报。如龙树论师所言："极为广大甚深法，懈怠极不修习者，以自他敌愚痴故，今时诽谤大乘法。"等等。
因此，种性与智慧未经修习的人，越是面对甚深的大乘法，就越是恐惧并诽谤它。经中说，依靠与自己经验相符的相似般若，对甚深难测的般若波罗蜜多，说"这不是佛陀的教法"等诸多诽谤会出现。《经庄严论》中说："信解低劣界亦劣，被诸低劣友围绕，对此甚深广大法，善说若无信合理。"如是，由于甚深的原因而超出理解范围，对大乘生起嗔恨者，不应舍弃以大悲摄受他们的方便。
对佛陀起恭敬之功德
第二："具足智慧财者，如何见他宗无实，如是于彼等救护，极生恭敬亦当然。"
以圣财中最胜的智慧之财具足者，对此教外的他宗，如何见到其无有实质，如是那些具智的善缘者们，认为"此道唯佛世尊所示"，于我等导师正等正觉救护者，极为生起恭敬，如同被热所逼越甚，对清凉水的喜爱越增一般。
此外，他人的宗派，即使对下劣种姓愚者也明显的粗浅对象上也见到错谬；而如来教法初善、中善、后善，如同良金经受烧、割、磨一般的现量、比量，以及不为自语所损的三种检验而清净，见到其以极为厚重的无杂染智慧观察真如毫无错乱或混浊，为何任何有智者不以胜义无执著的方式对世间导师佛陀世尊——其莲足由人天一切主众的头冠花环所庄严——生起以修行为要义的信心，理应生起。
如是，从真实见解中生起对众生的悲心，此悲心中，从缘众生、缘法以及无缘三种悲心中，主要生起无缘悲心，对示此道的佛陀所生起的恭敬中，从希求、信解、信任三种中，生起如国王般的信任之信，其他两种也以眷属方式生起。不退信心只是信任不被违缘夺走的特点而已。
;


 །དེ་ལྟར་ན་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་དད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས། དེ་རེ་རེ་ཡོད་ན་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་སྲིད་ཞི་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གི་ནང་ན། སྲིད་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལས་བཟང་བ་གཞན་མེད་ཅིང་། ཞི་བ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ལ་དད་པ་ལས་བཟང་བ་མེད་ལ། དེ་གཉིས་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་སྟེ། 
13-1-174b
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་མ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ནི། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཚན་ཉིད་པ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ནམ་ཡང་འབྲལ་མི་ཤེས་སུ་འབྱུང་སྟེ། དེས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བ་མཐོང་བ་ན། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ། གནས་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ནམ་ཡང་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་པོ་ངོ་བོ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་ས་དང་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ།རང་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། གཞན་དོན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། སྐུ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བརྙེས་ནས། ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དགོས་པ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྩོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྐུ་གཉིས་པོ་གཙོ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་རང་དོན་གཞན་དོན་ཞེས་བཞག་ཀྱང་། དོན་དུ་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་འབྲལ་མི་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་གྱུར་ནས། །ལྟ་ངན་ཐིབ་གནས་འཇིག་རྟེན་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །འགྲོ་དོན་བྱེད་པར་དཔའ་གྱུར་པ། །བྱང་ཆུབ་བློ་རྒྱས་མཁས་
13-1-175a
པ་ནི། །བློ་དང་སྙིང་རྗེས་བརྒྱན་པ་ཡིས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་སྤྱོད། །ཅེས་སྔོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས་དེས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དྲངས་ཏེ་རྫོགས་བྱང་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཡང་། གང་དག་དད་པས་རྗེས་འབྲང་བ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་མངོན་བྱས་ཏེ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་བརྩོན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔོན་དུ་སྙིང་རྗེས་དྲངས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚོལ་བར་ཞུགས་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་ལ། གང་ལྟར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་འོང་ཞིང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །
竟义
བཞི་པ་མཇུག་དོན་ལ། སློབ་དཔོན་གང་གིས་མཛད་པའི་མཛད་བྱང་དང་། ལོ་པཎ་གང་གིས་བསྒྱུར་བའི་འགྱུར་བྱང་གཉིས། དང་པོ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ། འཕགས་པ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཟེའུ་འབྲུ་སྤྱི་བོས་ལེན་པས་མཛད་པ། ཞེས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་། དེས་མཚོན་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་གནས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་མཁྱེན་པ་དང་། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་དངོས་ལས་ཆོས་གསན་པར་བསྟན་པའོ། །རྫོགས་སོ་ཞེས་པ་གཞུང་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
如是，一切白法之根本即是信心与悲心，有其中任一，一切清净法也将生起。在缘于轮回涅槃二者的一切心识中，缘于轮回者，无有比悲心更胜者；缘于涅槃的心识中，无有比信心更胜者。若具此二者，二者相结合则生起宝贵菩提心，菩提心即是佛法之一母，如是闻名。如此世俗菩提心，对于已证胜义菩提心的人来说，必定恒时不离而生起，因为当他见到事物的无误实相时，远离自利作意的污染，为利益迷于实相的众生，欲求现证实相之佛果的心意决不可能退转。就胜义而言，世俗与胜义二种菩提心本质不可分离，此确定见解出自密续诸部。
如是，空性与悲心双运，圆满地行进地道，为自利获得法身，为他利获得色身，获得二身双运后，尽虚空际无间断地无勤任运如同如意宝珠与如意树般，赐予众生暂时与究竟利益。虽然二身从主次方面安立为自利他利，但实际上是不可分离的双运智慧身。如自注所说："先求真实智，确定胜义后，于邪见厚住世，普遍生起大悲心，勇于行持利众事，菩提心广大智者，以慧悲心为庄严，真实行持牟尼戒。"即先确定真实义后，由此引生大悲心而趣入圆满菩提；又说："有些依信随行者，发起圆满菩提心，现行牟尼律仪后，精勤追求真实智。"如是先由悲心引导发起菩提心后，为求菩提而不可缺少地追求真实义的两种方式。无论如何，世俗与胜义两种宝贵菩提心，依法性相互成为助伴而不分离。
竟义
第四，结语分为二：一、作者撰著记，二、译师翻译记。
第一："《中观庄严论》，由寂护阿阇黎所造，彼已达到自他诸宗如海的彼岸，顶礼无垢圣妙音足莲蕊。"意思是通达世间与出世间一切宗派，由此表明通达吠陀等无量如海的学处，丝毫无余，并表明从至尊文殊师利亲自听闻教法。"圆满"表示论著完整无缺。
;
;
;


 །
13-1-175b
གཉིས་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་རེནྡྲ་བོ་དྷི་སྟེ་ལྷ་དབང་བྱང་ཆུབ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་ཚིག་རྒྱ་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་། སླར་ཡང་ཚིག་དོན་གྱི་ཆ་ལ་དག་ཐེར་མཛད་ནས་ཞུས་ཏེ་འཆད་ཉན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཚིགས་བཅད་ལྷུག་གཉིས་ཀ་རྩ་བར་བཞེད་པ་ནི། འགྲེལ་པ་འདིའང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རང་གི་གསུང་ཤིན་ཏུ་དོན་གྱི་མྱང་བྱ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡོད་པས་རྩ་འགྲེལ་ལྷན་དུ་འཆད་ཉན་བྱུང་ན་ལེགས་པས་རྩ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ནའང་དོན་གྱི་འགལ་བ་མེད་པ་སོགས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་བསྟན་པ་ཐུགས་ལ་གཞག་པའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་བ་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་ཡང་། སྤྱིར་ནི་དོན་རེས་འགའ་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བསྟན་པའམ། རེས་འགའ་ཚིག་ལྷུག་པས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་སྤེལ་མ་མ་ཡིན་པར། རྩ་བ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་དེ་སླར་ཡང་འགྲེལ་པས་བཀྲོལ་ཏེ་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་ལགས་སོ། །དེས་ན་འདིར་རང་འགྲེལ་ཉིད་འགྲེལ་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ན་ཚིག་ཤིན་ཏུ་མང་བས་གཞན་དག་འཇུག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པའི་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ཀྱང་། དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་གནད་ཀུན་གསལ་པོར་བཀྲོལ་ཡོད་པས། འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་འགྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་མྱོང་ནུས་པས། སླར་ཡང་རང་འགྲེལ་དང་དཀའ་འགྲེལ་གཉིས་ལའང་བལྟ་བར་བྱས་ན་ལེགས་སོ། །
如是分类目的
ད་ནི་གོང་གི་ས་བཅད་གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་མས་འཕགས་པའི་གཞུང་འདི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་འགྲེལ་ཞིང་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཐུན་མོང་དང་
13-1-176a
ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་དགོངས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་དག་རིགས་པའི་ལམ་ནས་དྲངས་ཏེ་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་བཟུང་ན། ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་བཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་རེ་བ་ཡང་དག་བྱར་ཡོད་དེ། ཆོས་གཟུང་བའི་མཆོག་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་འཛིན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་རྟོགས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་དྲི་མ་མེད་པས་བསལ་ནས། རང་གིས་རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་ཀྱང་། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་སུ་དག་སྟོན་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་མཆོག་དང་གང་ལྡན་ཞིང་། །གང་ལ་ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །འཇིག་རྟེན་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་འདྲེན། །རང་བྱུང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་སུ་དག་ཀྱང་། །སྟོང་ཆེན་འདི་ན་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དང་། །མཚུངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མཉམ་པར་གྱུར་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第二："印度堪布苏仁陀菩提（即天王菩提）和大校译师班德耶喜德将此论从梵语译成藏语，此后又对文词义理进行了校对修订，通过讲说听闻而确立定论。"
关于这一点，尊者宗喀巴认为偈颂和长行两者均为根本论，他说："此注释也是大车轨道自己所说，极其富有义理可品，若能将根本论与注释一起讲闻则为善，因此是根本论。"虽然这位大士对教法的领会必定有特殊目的，但一般而言，这并非有时以偈颂表述义理、有时以长行表述的混合形式，而完全是先以偈颂表述根本义，然后由注释再加以解释，就是这样。
因此，若在此将自注视为注释形式，由于文字过多，其他人难以趋入，虽然不仅仅关注注释的字句，但实际上注释的所有要点都已明确解释，故依此也能领会注释文字的作用，此后若再研读自注和《难释》两者则更佳。
如是分类目的
现在解释前面第二科判："如是，具有众多殊胜功德的此论是有法，对其进行解释和阐述是有必要的，因为能获得共同和不共的特别利益，如同擦拭如意宝珠一般。其中共同利益是：如果以这种通过理路引发确信的方式来理解佛陀教法的无垢密意，就能有希望获得由二谛所摄的一切大乘法的利益，因为持法之最胜是了悟之法，而持此法唯有自己如实了悟后修持而已。如此以无垢理论遣除对清净法界的一切颠倒分别，然后如自己所了悟般教导他人的利益，如《三摩地王经》所说：'谁能宣说此等持，彼必无疑证菩提，具足最上福德蕴，无量不可思议者，世间导师佛世尊，唯除自生大悲心，此下世间任何人，于此大空福德蕴，不可思议无等智，永无有能与相等。'等等，以此为例应当了知。"
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
13-1-176b
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་ཞིང་། དེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དག་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་པ་དང་། མཁས་པ་དང་བྱིས་པ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའི་ནང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་མངོན་གྱུར་པ་དེས་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དབུལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས། གཏན་གྱི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགོད་པས། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་མྱང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་ན་ཐར་པའི་སྒྲུབ་པ་རླབས་ཆེན་པོ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། དེས་ཕྱིན་ལས་གཞན་ཡང་དག་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ནི། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལགས་སོ། །
完整根本颂
གསུམ་པ་རྩ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྡེབས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་སྨྲའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དག་ནས། །ལྐོག་གྱུར་དོན་ནི་ངེས་པར་འདོད་པ་ན། །དེ་ཉིད་གང་ལས་རྟོགས་འགྱུར་ཤེས་འདོད་པ། །གུས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་རབ་བཤད་བྱ། །སྣང་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བློ་ཡི་ནི། །སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། །དོན་གྱི་རང་་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མིན་ཉེར་ཞི་བ། །གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ནི། །བདག་དང་བདག་མེད་
13-1-177a
ཅེས་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །འདི་གཉིས་མཐའ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས། །དེ་ཡི་གནས་ལུགས་ཐབས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྒོམས། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ན་ཉེར་ཞི་བ། །རྟག་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་ངེས་གྲོལ་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་འདས་ལས་འདས་མིན་དབྱིངས་དེར་འདུ། །ཆད་དང་རྟག་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦགས་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེ་བཞིན་པས་ན་ཆད་མིན་སྐྱེས་ཟིན་འཇིག། །རྟག་མིན་དེ་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །ནུས་པས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡང་། །འབྱུང་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །ནུས་དང་བཅས་པའི་དངོས་ལས་འབྲས་འབྱུང་བའི། །རང་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་ལྟུང་། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས། །སྨྲ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་འགའ་ལས་གཞན་མེད་ན། །ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་འགའ་མེད་ན། །ཀུན་རྫོབ་སྨྲས་ཚེ་སྟོན་པ་སུ་ལ་ཡང་། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་དད་བྱེད་ཅིང་། །སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་འགྱུར། །དེས་ན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཉིད་འདོད་པས། །ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་
13-1-177b
ཉིད་མེད་འདི་སྤང་བྱ། །གལ་ཏེ་བདེན་པ་གཉིས་ཉིད་ཐ་དད་ན། །རྟག་ཏུ་ཡང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །ཡང་ན་མཐོང་གྱུར་པ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །གཉིས་མེད་པར་ནི་འགྱུར་ན་འགལ་བར་འགྱུར། །མ་ཡིན་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གིས་དངོས་དང་ནི། །དངོས་མེད་ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ལྟའོ། །ཅུང་ཟད་འགའ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མིན། །ཅུང་ཟད་འགའ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ལྡན་མིན། །ཡང་དག་ཉིད་དང་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་གསུང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་ནོ། །
AI: 这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
不共利益是：对无倒了悟法界极为珍贵的殊胜智慧生起，由此如实见到清净界后，对不可思议缘起引生定解，令智者与愚者无别的内在众生界真如清净成为不共悲心对境，由此无缺乏二谛菩提宝心，无疑安立于究竟无上安乐，由此能不断享受成熟与解脱二道相应之道。简言之，对广大解脱修行不间断，由此其他事业亦如实双运，此深广圆满正教成为诸智者殊胜喜宴之因。
完整根本颂
第三，根本偈颂汇集如下：
自他所说诸宗派，若欲确定隐晦义，从何了知真实性，敬信者故当宣说。
此等一切诸显现，皆以心识显现分，义之自性真如是，寂静非是寻思境。
由二显现分别力，宣说我与无我名，此二超越边之界，修此实相有方者。
具有生灭之诸法，自性本来即寂静，定脱常断诸边际，融于非超出世界。
以断常诸恶见解，世间极为染污故，正生非断已生灭，非常故为缘起生。
力用空寂之事物，绝不可能有生起，具力事物生果实，自性世间中存在。
若诸法无自性者，佛果亦无极堕落，故说诸法无自性，唯是无有能立故。
故诸法之实相者，超越寻思之境界，若仅是某种名言，一切应成无能立。
若一切无某自性，说世俗时对师尊，无有差别故何信，诸师如何有差别。
故欲证得真菩提，当断诸法无自性，若二谛实是各异，恒时智慧无差别。
或见所成之自性，成为无二则矛盾，非尔胜智观事物，无事真实非真实。
非有少分无自性，亦非少分具自性，真实性与非真实，皆不存在佛所说。
有事无事如幻术。
;


 །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་ན། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འདིས། སུས་ཀྱང་གདུལ་བར་དཀའ་བའི་རང་རེ་བོད་ཡུལ་རྒྱལ་
13-1-176b
བསྟན་གྱི་སྣང་བ་དཀར་པོས་ཁྱབ་པར་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ཐུགས་རྗེའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་རང་ཅག་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱིན་རླབས་འཇུག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གཞུང་ཚིག་ཚོགས་ཉུང་ཡང་རིགས་པ་རྣོ་ལ་ཆོད་ཆེ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་འདི་འདྲ་རྒྱ་གཞུང་གཞན་ནའང་དཀོན་པར་འདུག་པ་ནི་མང་དུ་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གསེར་གྱི་མདངས་དང་བུ་རམ་གྱི་རོ་བཞིན་དུ་གཞུང་མང་ཐོས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་བློ་ཅན་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་འདི་ལྟར་ལགས་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒོ་མྱུར་དུ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མགོན་པོ་དེའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དྲིན་གཟོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་སྐད་དུའང་དཔལ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས། སྡོམ་བརྩོན་དམ་པ་དཔལ་ལྡན་ཞི་བ་འཚོ། །བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ། །བློ་གསལ་དབང་པོ་པདྨའི་ངང་ཚུལ་སོགས། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོས། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་བཟུང་བས། །རང་གཞན་གྲུབ་མཐའི་ཕ་རོལ་སོན། །ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མངའ་བརྙེས་པ། །དཔལ་ལྡན་ཞི་བ་འཚོ་ལ་འདུད། །མགོན་དེས་གངས་ཅན་ཁྲོད་འདིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན། །ཐོག་མར་ལེགས་པར་བཙུགས་ཚེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས། །ཕྱོགས་འདིར་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་བསྒྲིགས་པས། །ད་དུང་དུ་ཡང་ཟབ་མོ་དབུ་མ་ལ། །མོས་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱུང་། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་ཡི་གཞུང་། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཉམས་སྤེལ་བ་ནི། །བཀའ་དྲིན་གཟོ་བའི་མཆོད་པ་བླ་མེད་ཡིན། །རྣམ་དཔྱོད་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ལྟར་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །
13-1-177a
དམིགས་མེད་བརྩེ་བའི་སྟོབས་ནི་ཤུགས་དྲག་པས། །ཡོངས་སུ་དྲངས་པའི་གཞུང་མཆོག་དབུ་མའི་རྒྱན། །འདི་ཡི་རིགས་པའི་དགའ་སྟོན་མྱངས་པ་ན། །སྐྱེ་བ་མང་པོར་རིགས་པའི་ལམ་དུ་ནི། །ངལ་བ་མང་བྱས་སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་ལ། །ལེགས་པར་བྱང་བའི་རྒོལ་བ་མཁས་མང་གི། །གཙུག་ན་གཙུག་རྒྱན་ནོར་བུ་ལྟར་མཐོ་བས། །སྨྲ་བ་ངན་པའི་ཚོགས་རྣམས་མཐར་མཛད་པ། །འཕགས་པའི་ཡུལ་ནའང་ཆེས་དཀོན་འདི་འདྲ་ནི། །བོད་ཀྱི་རྗེ་རྒྱལ་བཙན་པོས་སྤྱན་འདྲོངས་པ། །ཨེ་མ་བདག་ཅག་བོད་འབངས་སྐལ་བཟང་ཞེས། །ཡིད་ནི་རྨད་བྱུང་བདེ་ལ་རོལ་པ་ཡིས། །ཡོངས་སུ་བསྐྱོད་པས་གཞན་གྱི་དབང་གྱུར་པས། །ཞེས་སོགས་བསྔགས་པ་རྣམས་ནི་བསྔགས་པའི་ཡུལ་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པ་ནི་བསྔགས་པ་པོ་རང་ཉིད་རྣམ་ཐར་མཆོག་ལ་གནས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་རིན་ཐང་ནི་འབྱོར་ལྡན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་གི༷ས་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བཀའ་ཆེམས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྙིང་པ་རྣམས་ནས་མཁན་ཆེན་གྱི་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གངས་ཅན་ན་བསྟན་པའི་སྣང་བ་མི་ནུབ་པར་གསུངས་པ་དང་། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་མཁན་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་གདམས་མཆོག་གླིང་གཏེར་བྱོན་ལས་ཀྱང་། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་རིན་ཆེན་འདི༔ གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་ངས་གསལ་བས༔ བདག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་༔ སྟོན་པའི་བསྟན་པ་མཆོག་ཏུ་ཟུངས༔ ལྷ་ཅིག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང་༔ 
13-1-177b
རྗེ་བཙུན་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ༔ ཁོ་བོ་བོ་དྷི་སཏྭ་ཡིས༔ བཀའ་ཁྲིམས་བཅས་པ་ཇི་བཞིན་དུ༔ ཚེ་དང་ལྡན་རྣམས་བྱ་དགོས་སོ༔

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
就不共角度而言，此与至尊文殊无别的大车轨，对于任何人都难以调伏的我等藏地，使佛陀教法白光普照的发愿与大悲缘起，对我等尤其加持。特别是，虽文字数量少但理论锐利而有力，集中于一处，这种论著即使在其他印度著作中也很罕见，何须多说？如同黄金的光泽和甘蔗的滋味，对于闻多论著、具深广智慧者来说是现量成立的。为迅速开启智慧之门，忆念大师恩德并报恩等，这也有其必要性。
如同吉祥萨迦班智达所言："持戒功德吉祥寂护，成就密行莲花生大士，智慧之王莲花藏等，是浊世第二佛陀也。"又如至尊宗喀巴大师说："蒙文殊菩萨摄受，通达自他宗派彼岸，证悟甚深义理者，敬礼吉祥寂护足。彼尊初于雪域善立佛教时，龙树道在此方盛行的缘起精心安排，至今对甚深中观有信心者相续不断出现。因此，我等不使这位智者之王的著作衰微而弘扬，是无上报恩供养。智慧如虚空般无际，无缘大悲力强盛，所引胜论中观庄严，品尝此理论飨宴时，多生勤于理路中，辩诤精通于立破，学识渊博的辩论家，顶饰宝冠般超胜，灭尽诸恶说论者，印度圣地亦稀有，藏王请其入藏地，啊！我等藏民善缘者，心享稀奇安乐时，完全被感动所摄。"等赞叹，对此赞叹对象殊胜功德的了知，是赞叹者自身安住殊胜传记的果相，如同宝石的价值只有富有且具智慧者才能知晓一般。
此外，古老遗教文书中说，只要有人信解并持守大堪布的传统，雪域的教法光明就不会消逝。在具智悲力的大堪布菩萨自己的教言——秋林伏藏中也说："导师宝贵教法此，由我于雪域明显，继续随学我之后，善持导师最胜法。一者赤松德赞王，尊者莲花生大士，我即菩提萨埵者，如我所立之法规，汝等具寿当依行。"


 རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཉམས་དམའ་ཞིང ༔ ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉམ་ཐག་ན༔ སྟོན་པའི་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བར་གྱིས༔ ང་ལ་གསོལ་བ་ཡང་ཡང་ཐོབ༔ ཕྱི་ལྟར་འདུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་བསྲུང་༔ ནང་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་འབྱོངས་ནས༔ གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་པ་བརྙེས༔ ལྕང་ལོ་ཅན་དུ་མངོན་འཚང་རྒྱ༔ གསང་བའི་བདག་པོར་དབྱེར་མེད་ཅིང་༔ སྤྲུལ་པས་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་སྐྱོང་༔ དེ་ཕྱིར་བྱིན་རླབས་ངེས་པར་འཇུག༔ སྤྱིར་ནི་རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས༔ ལེགས་པར་བཞེངས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ༔ རྟེན་འབྲེལ་བདག་གི་སྐུ་བཞེངས་ནས༔ བཀའ་ཆེམས་བསྒྲགས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་བྱ༔ མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སྤྱན་དྲངས་ལ༔ ཕྱག་འཚལ་མཆོད་བསྟོད་གསོལ་འདེབས་ན༔ རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་འགྱུར༔ རང་གི་སྙིང་གར་གསལ་བསྒོམས་པས༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་འབྱོངས་པར་འགྱུར༔ དབྱེར་མེད་སྐུ་ཡི་ང་རྒྱལ་བཟུང་༔ དངོས་གྲུབ་ཐོབ་ཅིང་དགེ་འདུན་འདུ༔ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དུས་མཐར་རྒྱལ་བསྟན་ལ་ཕན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སོགས་དགོས་པའི་མཆོག་དུ་མ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
佛陀教法衰微时，具寿众生受苦难，当激发导师大悲心，对我反复祈祷求。外如善护律仪戒，内如修熟菩提心，密乃成就密咒法，将于柳处现证佛，与密主无二无别，化身护持藏教法，因此加持定会入。总之佛身语意德，善为建立当恭敬，缘起建立我身像，宣讲遗教发心愿。前方虚空迎请后，顶礼供赞祈祷时，清净戒律善成就，于自心中明观想，殊胜菩提心成熟，持无别身之自尊，获得成就僧众聚。
如是等等，末法时期对佛教有益的缘起等，具有诸多殊胜必要性。


 །འདིར་སྨྲས་པ། ཐེག་མཆོག་ཁང་བཟངས་ཡངས་པར་ཟབ་གསལ་བློ་ཡི་སྨིན་ལེགས་མ། །གཞུང་མང་རྒྱན་གྱིས་ཉེར་མཛེས་ལྷག་བསམ་ཟུར་མིག་གཡོ་བཞིན་དུ། །བདེན་གཉིས་རིགས་པའི་རྒྱུད་མངས་རྣམ་དཔྱོད་སོར་མོས་བསྣུན་ནས་
13-1-178a
ཀྱང་། །ལེགས་བཤད་མགྲིན་པའི་གླུ་དབྱངས་འཇམ་མགོན་དགྱེས་པའི་ཆེད་དུ་སྤེལ། །ཀྱེ་མ་བོད་གཞུང་ཚིག་མང་དོན་ཆུང་ཚེགས་ཆེ་ཇི་ཙམ་སྦྱངས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་རྒྱ། །བཀྲོལ་ལ་ནུས་པ་མི་རྣོ་རྣམས་ལ་ཡུན་རིང་འབད་ནས་གཞུང་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ། །སྤོབས་པའི་མཆོག་སྦྱིན་ཡིད་གཉིས་གཅོད་ལ་འཇམ་དབྱངས་ཕྱག་གི་རལ་གྲི་ལྟར་རྣོ་བ། །གུས་པས་མི་འཛིན་དེ་དག་སྐལ་པ་ཅི་ཞིག་གྱུར་སྙམ་བདག་ནི་ཡིད་སྐྱོ་འཕེལ། །དེ་ཕྱིར་རྙེད་དང་གྲགས་པའི་བློ་མེད་པར། །བླ་མའི་བཀའ་དང་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་དང་། །མཆོག་དང་མཆོག་གི་བསྟན་ལ་གུས་པ་ཡིས། །རིགས་པའི་ལམ་མཆོག་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཀྲལ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཚུལ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལྟ་བུ། །སློབ་པའི་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞལ་དཀའ་ན། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་བདག་གིས་སྨོས་ཅི་འཚལ། །དེ་ཕྱིར་ནོངས་པར་གྱུར་ན་མཐོལ་ཞིང་བཤགས། །ལུང་བཟང་རིན་ཆེན་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །རིགས་པའི་འདྲེན་བྱེད་གསལ་པོར་བགྲད་བྱས་པས། །ཚུལ་ལུགས་བཟང་པོ་མཐོང་ནས་གང་སྦྱར་བའི། །ལེགས་བྱས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་འདྲ་དྲི་མེད་དེས། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཡི་སྒོ། །རིགས་པའི་གཞུང་བཟང་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ། །རང་གིས་རྟོགས་ནས་གཞན་ལ་འདོམས་པ་ལ། །སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་བརྟུལ་ཞུགས་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །གང་གིས་གཞུང་འདི་འཆད་ཉན་ཀློག་པ་ཡི། །སྙིང་ལ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་འོད་ཞུགས་ནས། །མཁན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིང་ལུགས་གང་། །མི་ཉམས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་གྱུར་ཅིག །
13-1-178b
གྲུབ་མཐའ་ཀུན་གྱི་གནད་གསང་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་། །ཕྲ་ཞིང་ཟབ་མོའི་དོན་ཀུན་རྗེན་པར་སྟོན། །རིགས་ལམ་འདི་འདྲའི་ཚུལ་དང་གང་གི་བློ། །མཚུངས་པར་སྦྱོར་པ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཡིན། །གཞུང་བཟང་ནོར་བུའི་རྒྱན་མཆོག་འདི་མཐོང་ན། །རྣམ་མང་བསྟོད་པའི་འུད་ལྡན་གཞན་གྱི་གཞུང་། །བྱིས་པའི་སྙེམས་པ་སྤེལ་བྱེད་མཆིང་བུའི་རྒྱན། །བཟང་པོར་རློམས་པའི་ཞེ་འདོད་ཅིས་མི་ལྷོད། །སྙིང་གི་པདྨོ་རབ་ཏུ་བཞད་པར་མཁན་ཆེན་མཆོག་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས། །དབྱེར་མེད་ཞལ་གྱི་གཟི་བྱིན་བྱེ་བས་རྨོངས་པའི་མུན་པ་མཐར་བྱས་ཏེ། །མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩེ་བས་མཁའ་བཞིན་རྟག་ཏུ་སྲིད་པ་འདིར། །མཁའ་འདྲ་དྲི་མེད་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་རྔ་མཆོག་ཏུ་བརྡུང་གྱུར་ཅིག །མི་བཟད་དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ཉི་འོད་ནུབ་པའི་སྨག་བཞིན་ཆེས་ཆེར་འཁྲིགས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཐུགས་བསྐྱེད་སྤྲིན་མེད་མཁའ་ལ་ཟླ་བ་བྱེ་བ་ལྟར་གསལ་ནས། །བཀའ་དང་བཀའ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་དྲི་མ་མེད་རྣམས་བཤད་དང་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དགེ་ལེགས་སྣང་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་གཞུང་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདིའང་གོང་དུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ་དགོས་པའི་དབང་དུ་མ་གཟིགས་ནས། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་བརྙེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། མཁྱེན་མཆོག་ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་ཉིད་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་གི་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རོལ་པ། བདག་ཅག་གི་འདྲེན་མཆོག་མཚུངས་མེད་ཚད་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་མངའ་བདག་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ། 
13-1-179a
འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ་ཞེས་སྙན་པའི་བ་དན་སྲིད་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་གནང་ནས་ཞིབ་ཏུ་ལྟོས་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་གྱིས་ཞེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ལུང་སྤྱི་བོར་ཕེབས་པ་གུས་པས་དང་དུ་བླངས་པའི་མོད།

 །འདིར་སྨྲས་པ། ཐེག་མཆོག་ཁང་བཟངས་ཡངས་པར་ཟབ་གསལ་བློ་ཡི་སྨིན་ལེགས་མ། །གཞུང་མང་རྒྱན་གྱིས་ཉེར་མཛེས་ལྷག་བསམ་ཟུར་མིག་གཡོ་བཞིན་དུ། །བདེན་གཉིས་རིགས་པའི་རྒྱུད་མངས་རྣམ་དཔྱོད་སོར་མོས་བསྣུན་ནས་
13-1-178a
ཀྱང་། །ལེགས་བཤད་མགྲིན་པའི་གླུ་དབྱངས་འཇམ་མགོན་དགྱེས་པའི་ཆེད་དུ་སྤེལ། །ཀྱེ་མ་བོད་གཞུང་ཚིག་མང་དོན་ཆུང་ཚེགས་ཆེ་ཇི་ཙམ་སྦྱངས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་རྒྱ། །བཀྲོལ་ལ་ནུས་པ་མི་རྣོ་རྣམས་ལ་ཡུན་རིང་འབད་ནས་གཞུང་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ། །སྤོབས་པའི་མཆོག་སྦྱིན་ཡིད་གཉིས་གཅོད་ལ་འཇམ་དབྱངས་ཕྱག་གི་རལ་གྲི་ལྟར་རྣོ་བ། །གུས་པས་མི་འཛིན་དེ་དག་སྐལ་པ་ཅི་ཞིག་གྱུར་སྙམ་བདག་ནི་ཡིད་སྐྱོ་འཕེལ། །དེ་ཕྱིར་རྙེད་དང་གྲགས་པའི་བློ་མེད་པར། །བླ་མའི་བཀའ་དང་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་དང་། །མཆོག་དང་མཆོག་གི་བསྟན་ལ་གུས་པ་ཡིས། །རིགས་པའི་ལམ་མཆོག་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཀྲལ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཚུལ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལྟ་བུ། །སློབ་པའི་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞལ་དཀའ་ན། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་བདག་གིས་སྨོས་ཅི་འཚལ། །དེ་ཕྱིར་ནོངས་པར་གྱུར་ན་མཐོལ་ཞིང་བཤགས། །ལུང་བཟང་རིན་ཆེན་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །རིགས་པའི་འདྲེན་བྱེད་གསལ་པོར་བགྲད་བྱས་པས། །ཚུལ་ལུགས་བཟང་པོ་མཐོང་ནས་གང་སྦྱར་བའི། །ལེགས་བྱས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་འདྲ་དྲི་མེད་དེས། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཡི་སྒོ། །རིགས་པའི་གཞུང་བཟང་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ། །རང་གིས་རྟོགས་ནས་གཞན་ལ་འདོམས་པ་ལ། །སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་བརྟུལ་ཞུགས་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །གང་གིས་གཞུང་འདི་འཆད་ཉན་ཀློག་པ་ཡི། །སྙིང་ལ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་འོད་ཞུགས་ནས། །མཁན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིང་ལུགས་གང་། །མི་ཉམས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་གྱུར་ཅིག །
13-1-178b
གྲུབ་མཐའ་ཀུན་གྱི་གནད་གསང་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་། །ཕྲ་ཞིང་ཟབ་མོའི་དོན་ཀུན་རྗེན་པར་སྟོན། །རིགས་ལམ་འདི་འདྲའི་ཚུལ་དང་གང་གི་བློ། །མཚུངས་པར་སྦྱོར་པ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཡིན། །གཞུང་བཟང་ནོར་བུའི་རྒྱན་མཆོག་འདི་མཐོང་ན། །རྣམ་མང་བསྟོད་པའི་འུད་ལྡན་གཞན་གྱི་གཞུང་། །བྱིས་པའི་སྙེམས་པ་སྤེལ་བྱེད་མཆིང་བུའི་རྒྱན། །བཟང་པོར་རློམས་པའི་ཞེ་འདོད་ཅིས་མི་ལྷོད། །སྙིང་གི་པདྨོ་རབ་ཏུ་བཞད་པར་མཁན་ཆེན་མཆོག་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས། །དབྱེར་མེད་ཞལ་གྱི་གཟི་བྱིན་བྱེ་བས་རྨོངས་པའི་མུན་པ་མཐར་བྱས་ཏེ། །མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩེ་བས་མཁའ་བཞིན་རྟག་ཏུ་སྲིད་པ་འདིར། །མཁའ་འདྲ་དྲི་མེད་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་རྔ་མཆོག་ཏུ་བརྡུང་གྱུར་ཅིག །མི་བཟད་དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ཉི་འོད་ནུབ་པའི་སྨག་བཞིན་ཆེས་ཆེར་འཁྲིགས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཐུགས་བསྐྱེད་སྤྲིན་མེད་མཁའ་ལ་ཟླ་བ་བྱེ་བ་ལྟར་གསལ་ནས། །བཀའ་དང་བཀའ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་དྲི་མ་མེད་རྣམས་བཤད་དང་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དགེ་ལེགས་སྣང་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་གཞུང་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདིའང་གོང་དུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ་དགོས་པའི་དབང་དུ་མ་གཟིགས་ནས། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་བརྙེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། མཁྱེན་མཆོག་ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་ཉིད་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་གི་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རོལ་པ། བདག་ཅག་གི་འདྲེན་མཆོག་མཚུངས་མེད་ཚད་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་མངའ་བདག་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ། 
13-1-179a
འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ་ཞེས་སྙན་པའི་བ་དན་སྲིད་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་གནང་ནས་ཞིབ་ཏུ་ལྟོས་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་གྱིས་ཞེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ལུང་སྤྱི་བོར་ཕེབས་པ་གུས་པས་དང་དུ་བླངས་པའི་མོད།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
直译
这里所说：
在胜乘殿堂广阔处，智慧明净如妙龄女，
以众论著装饰美，善愿眼眸含情顾。
拨弹二谛理性琴，以智巧指细抚之，
善说之歌悦文殊，为悦文殊而演奏。
呜呼！藏地论著文繁义少，费力学习仍疑虑多，
解析能力不敏锐者，长久努力于此胜论。
赋予胜解断疑惑，如同文殊手中利剑，
不恭敬持者何等福，思此心中愁苦增。
因此无求名利心，
依师教言善发心，
敬仰胜妙之教法，
以理道胜以理释。
如虚空际佛法理，
学地圣者难测量，
更何况我幼稚智，
若有过失忏悔之。
依托善经珍宝光，
以理引导明显开，
见此善妙之规则，
所作善业如秋月。
以四无碍解之门，
如此甚深理妙论，
自己证悟为他说，
愿成说法师子行。
凡是讲闻读此论，
心中文殊喜光入，
大师法王之传统，
不衰各方普弘扬。
揭示诸宗要诀密，
显示微妙甚深义，
谁能以智契合此，
即是说法狮子者。
见此论著宝严饰，
他论虽多赞自夸，
增幼稚慢绿松石，
自诩为善欲何益？
愿心莲花盛开时，大师至尊与文殊，
无别尊颜亿光辉，除尽愚痴黑暗已，
遍空众生一切爱，如空恒常于此世，
似空无垢妙法鼓，愿得最胜常敲响。
纵然难忍浊世时，如日落暮黑暗重，
佛及佛子发心愿，如无云空现万月，
佛经及其无垢释，以讲修行事业力，
教法众生诸善祥，愿得胜进而广大。
如是《中观庄严论》之释论，如前所言表明，虽非为需要而著，乃由上师、佛、法三者慈悲一体，智者成就者之王，五髻明智尊以比丘形相示现，我等无与伦比导师、无量恩德主，其名难以言表，广名"文殊智悲自在"，声誉世间遍传之尊者，赐予印藏诸释本，令细阅后作释论之金刚圣言降临头顶，我恭敬领受之际。


 རྒྱ་བོད་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་གནང་ནས་ཞིབ་ཏུ་ལྟོས་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་གྱིས་ཞེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ལུང་སྤྱི་བོར་ཕེབས་པ་གུས་པས་དང་དུ་བླངས་པའི་མོད། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གཞུང་ལུགས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འགྲེལ་བ་རྩོམ་པའི་ནུས་པ་ནི་དམན་པ་བདག་ལྟ་བུ་ལ་མེད་ནའང་། རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་འབྲི་བའི་སྤོབས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། སྔ་འགྱུར་གྱི་རིང་ལུགས་པ་ཆེན་པོ་པདྨའི་མཚན་གྱིས་ཀྱང་ནན་ཏན་དུ་བྲིས་ཤིག་པའི་གསུང་གནང་བས་ཀྱང་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དེ། རང་ལོ་སོ་གཅིག་པ་རབ་ཚེས་མེ་བྱིའི་བགྲང་བྱ་གསར་དུ་ཤར་བའི་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཚེས་གསུམ་ལ་མགོ་བརྩམས་ནས། སྔ་ཐུན་རྣམས་སུ་བརྒྱུད་མར་བྲིས་ཏེ་ཟླ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ལ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་པོ་ནི། རྗེ་མཚུངས་མེད་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་རྡུལ་ལ་སྤྱི་བོས་རེག་པའི་མཐུ་ལས་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་ཅིང་། གཞན་ཡང་ངེས་པ་དོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དབང་ཆེན་དགྱེས་རབ་རྡོ་རྗེ་དང་། གནས་ལྔ་རིག་པའི་པཎྜི་ཏ་ཀརྨ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་། རྒྱལ་སྲས་མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་སོགས་དམ་པ་དུ་མའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་པས་རྒྱལ་བསྟན་ལ་དད་པའི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པ། རིག་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་མིང་དུ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རང་མདངས་མཚོ་བྱུང་བཞད་པའི་གེ་སར་དུ་འབོད་པ་བདག་གིས་བྲིས་ཤིང་། སླར་ཡང་སྐྱབས་རྗེ་དམ་པ་ཉིད་ལས་དག་སྣང་
13-1-179b
ཉེ་བརྒྱུད་ཀྱི་བཤད་ལུང་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་མནོས་ནས། དེ་མ་ཐག་སྡོམ་བརྩོན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གྲངས་ལ་ཞག་ཉེར་གཅིག་གི་རིང་དུ་བཤད་ཁྲིད་བགྱིས་པའི་སྐབས་སུ་ཅུང་ཟད་ཞུས་དག་ཏུ་བྱས་པ་འདིས། རྒྱལ་བ་ཉི་མའི་གཉེན་གྱི་རིང་ལུགས་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་སེང་གེའི་སྒྲ་བོ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ན་རྟག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བསྒྲགས་པས། བདུད་དང་། མུ་སྟེགས་དང་། ཀླ་ཀློ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བའི་སྤོབས་པ་མ་ལུས་པ་ལྷག་མེད་དུ་བཅོམ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ན་རྒྱལ་ཞིང་རྒྱས་པའི་རྟེན་འབྱུང་དུ་གྱུར་ཅིག་མངྒ་ལཾ།། །།ཨོཾ་སྭ་སྟི། སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་མཁྱེན་རབ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་གཟུགས་སུ་རྣམ་རོལ་པས། །ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ལེགས་འཛུགས་པ། །མཁན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །༡ གང་དེའི་རྣམ་དཔྱོད་མཚོ་ཆེན་ལས་འོངས་པ། །ལེགས་བཤད་ཉི་མ་བརྒྱ་པའི་སྣང་བ་ཡིས། །སྲིད་པའི་སྨག་རུམ་གཏན་དུ་ཟད་བྱེད་པའི། །གཞུང་ལུགས་རྒྱལ་བསྟན་མཛེས་པའི་རྒྱན་གཅིག་གང་། །༢ མཁས་ཤིང་གྲུབ་བརྙེས་བྱེ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། །ཡང་ཡང་བཟུང་བྱས་རིག་ལམ་སེང་གེའི་སྒྲ། །རྒྱུན་མར་བསྒྲགས་པས་འཕགས་བོད་འཛིན་མའི་ཁྱོན། །ཀུན་དགའི་དཔལ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་མོད་ཀྱི། །༣ དུས་ཀྱི་དབང་གིས་འཆད་དང་ཉན་པའི་སྒོ། །རེ་ཞིག་ངལ་བསོས་བཞིན་དུ་གྱུར་ན་ཡང་། །རིགས་གསུམ་སེམས་དཔའི་རྣམ་ཐར་གཅིག་བསྡུས་པ། །
13-1-180a
སྙིགས་མའི་རྒུད་པ་ཀུན་སེལ་བསྟན་འགྲོའི་མགོན། །༤ འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ་ཞེས་གྲགས་པའི། །སྙན་པའི་བ་དན་སྲིད་ན་མངོན་མཐོ་བ། །གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཟབ་མོའི་བྱིན་རླབས་དང་། །དགྱེས་པའི་གསུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །༥ མདོ་སྔགས་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡི། །བཤད་དང་སྒྲུབ་པའི་ལམ་སྲོལ་དྲི་མེད་པ། །སྔོན་གྱི་དུས་བཞིན་སླར་ཡང་གསལ་བ་ན། །ད་གདོད་ཐུབ་བསྟན་བདུད་རྩིའི་མྱོང་བ་ཤེས། །༦ ཐེག་མཆོག་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་པའི་གནད། །གཞུང་བཟང་འདི་འདྲའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །ཐེ་ཚོམ་སྨག་དང་བྲལ་བར་ངེས་བྱེད་པའི། །བློ་ལྡན་བློ་ཡི་སྣང་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །༧ ཟབ་མོ་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ཉིད་ལ། །

直译
赐予印藏诸释本，令细阅后作释论之金刚圣言降临头顶，我恭敬领受之际。虽然对如此精微的论典作注释的能力，像我这样卑微者并不具备，但由尊贵上师的加持，生起些许撰写的信心之时，前译派的大传承持有者莲花名者也殷切嘱咐我必须精勤撰写，由此更加努力。于自年三十一岁，火鼠年新开始的黑月（九月）初三日开始，在每日早课时间连续书写，于当月二十四日完成。其撰写者，即是因触顶礼无与伦比智悲自在尊者足尘之力而稍获智慧趣入，并且蒙受其他诸多大德恩泽：究竟义金刚持大师旺钦给热多杰、五明精通班智达噶玛阿旺云丹嘉措、王子学者最尊胜吉美确吉旺波等众多圣者恩惠之抚育，而稍得对佛法生起信心光明者，以梵语美称为"文殊欢喜自光海生绽放花蕊"的我所著。之后又从至尊上师处殊胜领受纯净传承之甚深教授，随即于具足戒律持经者大德吉祥数量的二十一天中讲授期间略加校订之此作，愿以此令佛陀日亲之正统真实理道狮子大吼遍满世界诸方，摧毁一切魔众、外道、野蛮人等对手的全部辩才无余，成为佛陀珍贵教法在一切时方兴盛弘扬之缘起！吉祥！
嗡娑悉地！具足诸子佛智慧文殊音，
现身披着红袈裟之形相中，
善竖佛教法幢妙高举，
大师法王愿永得胜利！1
从彼智慧大海中涌现，
善说百日光明之照耀，
永尽三界黑暗之消除，
论典佛法庄严独一饰。2
智者成就者亿万智慧，
再三执持理道狮子吼，
相续宣说印藏大地上，
普皆具足欢喜之庄严。3
然因时势讲闻之门，
暂时如同休息状态，
三族菩萨行谊总集者，
末法衰败遣除教众怙。4
"文殊智悲自在"广闻名，
美誉幢幡世间高高扬，
依靠彼之甚深发心力，
及其喜悦语言之光照。5
显密教法圆满具足之，
讲修道轨无垢清净者，
如同往昔再度明现时，
今始佛法甘露知滋味。6
胜乘大中观派理要义，
依靠如此善妙论典法，
断除疑惑黑暗令确信，
为增智者心中明光故。7
于此甚深中观庄严论，


༧ ཟབ་མོ་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ཉིད་ལ། །གསལ་ཞིང་གོ་བདེར་བཤད་པའི་འགྲེལ་པ་འདིའི། །འཛད་མེད་ཆོས་ཚར་སྦར་གྱི་བཀོད་པ་ཡང་། །མཚུངས་མེད་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཕྲིན་ལས་ལགས། །༨འདི་ཡི་དགེ་བས་ས་གསུམ་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཤེས་རབ་གཏེར་གྲོལ་ནས། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་མཛོད་མ་ལུས་པ། །འཆད་ཉན་རྩོམ་པས་འཇིག་རྟེན་མཛེས་གྱུར་ཅིག །༩ ཐུབ་བསྟན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལུས་སྟོབས་རྒྱས། །རིགས་ལམ་རྣོ་དབལ་འཁོར་ལོའི་སྣ་ཞགས་ཅན། །ལེགས་བཤད་འཆི་མེད་བཞོན་པ་འདིར་བརྟེན་ནས། །རྒྱལ་བསྟན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །༡༠ ཅེས་པའང་སྤར་བྱང་སྨོན་ཚིག་བཅས་རྗེ་བླ་མའི་བཀའ་ཡི་སྣང་བས་སྐྱོང་བ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པས་བྲིས་པ་དགེའོ།

直译
7 于此甚深中观庄严论，
明晰易解释义注解此，
无尽法轮光辉排列图，
乃是无比尊贵师事业。8
以此善业三界众生皆，
解脱甚深广大智慧藏，
善逝法藏无余一切法，
讲闻著作庄严此世间。9
佛陀教法圆满身力增，
理道锋利轮有索系具，
依靠善说不死坐骑此，
佛法胜利一切诸方向。10
如是印版发愿文连同依照尊师教言光照护持者文殊欢喜所写，善哉。


། །།སརྦ་དཱ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ་བྷ་བ་ཏུ།
13-1-180b
༄༅། །




直译
萨尔瓦达卡利亚囊巴瓦图。（藏文：སརྦ་དཱ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ་བྷ་བ་ཏུ，梵文拟音：sarva dā kalyāṇaṃ bhavatu，梵文天城体：सर्वदा कल्याणं भवतु，梵文泰卢固体：సర్వదా కల్యాణం భవతు，汉语字面意义：愿一切永远吉祥，汉语拟音：萨尔瓦达卡利亚囊巴瓦图）


